મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.107

બહુનાત્ર કિમ્ ઉક્તેન સ્વોત્સવાવર્જિતાશયઃ ।
તતઃપ્રભૃતિ તત્રાહં સમ્પન્નઃ પુષ્ટપુક્કસઃ ॥

સપ્તરાત્રોત્સવસ્યાન્તે ક્રમાન્ માસાષ્ટકં ગતમ્ ।
પુષ્પિતા સાથ સમ્પન્ના સ્થિતા ગર્ભવતી તતઃ ॥

પ્રાસૂત દુઃખદાં કન્યાં વિપદ્ દુઃખક્રિયામ્ ઇવ ।
સા કન્યા વવૃધે શીઘ્રં મૂર્ખચિન્તેવ પીવરી ॥

પુનઃ પ્રાસૂત સા વર્ષૈસ્ ત્રિભિઃ પુત્રમ્ અશોભનમ્ ।
અનર્થમ્ ઇવ દુર્બુદ્ધિર્ આશાપાશવિધાયકમ્ ॥

પુનઃ પ્રાસૂત કન્યાં ચ પુનર્ અપ્ય્ અર્ભકં તતઃ ।
કલત્રવાન્ અહં જાતો વને જરઢપુક્કસઃ ॥

તયા સહ સમાસ્ તત્ર મયા બહ્વ્યો ઽતિવાહિતાઃ ।
નરકે ચિન્તયા સાર્ધં બ્રહ્મઘ્નેનેવ નશ્યતા ॥

શીતવાતાતપક્લેશવિવશેન વનાન્તરે ।
ચિરં વિલુલિતં વૃદ્ધકચ્છપેનેવ પલ્વલે ॥

કલત્રચિન્તાહતયા ધિયા સન્દહ્યમાનયા ।
દૃષ્ટાઃ કષ્ટસમારમ્ભા દિશઃ પ્રજ્વલિતા ઇવ ॥

ક્ષૌમાનેકસમાક્ષીણપટખણ્ડકધારિણા ।
કાષ્ઠભારો વને વ્યૂઢો યો મૂર્તમ્ ઇવ દુષ્કૃતમ્ ॥

યૌકકીર્ણજરક્લિન્નગન્ધિકૌપીનવાસસા ।
આઢ્યાસ્પદવલીકાનાં તલે નીતા ઘનાગમાઃ ॥

કલત્રાપૂરણોત્કેન જર્જરેણ હિમાનિલૈઃ ।
હેમન્તે દુર્દુરેણેવ નિલીનં વનકુક્ષિષુ ॥

નાનાકલહકલ્લોલતાપપ્રસરવિદ્રુતાઃ ।
બાષ્પવ્યાજેન નિર્મુક્તા નેત્રાભ્યાં રક્તબિન્દવઃ ॥

યામિન્યો વિપિને ક્લિન્નવરાહામિષભોજિના ।
શિલાતલકુટીકોણે નીતા જલદવિપ્લુતાઃ ॥

કાલે ક્ષયં ગતે સ્નેહે કલત્રે ઽઘનતાં ગતે ।
અસૌહાર્દેન બન્ધૂનાં કલહૈશ્ ચાતિસન્તતૈઃ ॥

સર્વત્ર જાતશઙ્કેન કુલીલામુખરાર્ભકે ।
મયા કૃપણચિત્તેન નીતાઃ પરગૃહે સમાઃ ॥

ચણ્ડાલીકલહોદ્વિગ્નચણ્ડચણ્ડાલતર્જનૈઃ ।
મુખં જર્જરતાં યાતમ્ ઇન્દૂ રાહુરદૈર્ ઇવ ॥

ચર્વિતાઃ ખર્વિતોષ્ઠેન દ્વીપીપિશિતપેશયઃ ।
નરકાહૃતવિક્રીતા નારક્યો રસના ઇવ ॥

હિમવત્કન્દરોદ્ગીર્ણાશ્ ચણ્ડા હેમન્તવાયવઃ ।
અઙ્ગે નિરમ્બરે સોઢા મૃત્યુમુક્તા ઇવેષવઃ ॥

જરજ્જરઢમૂઢેન મૂલાનિ ક્ષીણભૂરુહામ્ ।
સુકૃતાનામ્ ઇવૈકેન સમુત્ખાતાનિ ભૂરિશઃ ॥

શરાવકેષ્વ્ અટવ્યાં ચ પલલં પક્વમ્ આદરાત્ ।
અમૃષ્ટેન જનૈર્ ભુક્તં કુકલત્રવતા મયા ॥

ગ્રહીતૃતેજઃક્ષતયે બહુવક્ત્રવિકારિણા ।
ભાગધેયમ્ ઇવાત્મીયં વિક્રીતં પણ્યમ્ અન્યતઃ ॥

પ્રાણ્યઙ્ગવપુષસ્ સ્વસ્ય પ્રોત્કૃત્યોત્કૃત્ય પેશયઃ ।
આયુષઃ પરિ વિક્રીતા વિન્ધ્યપક્કણભૂમિષુ ॥

જન્માન્તરસહસ્રોત્થં સ્વં પાપમ્ ઇવ વૃદ્ધયે ।
અવકીર્ણં ચ સઙ્કીર્ણં મણ્ડલારામભૂમિષુ ॥

દૃષ્ટં કુદ્દાલકં દૃષ્ટ્યા ઋજ્વ્યા સ્નેહસમુત્કયા ।
રૌરવાપતિતેનેવ તત્કાકસ્ સ્નિગ્ધતાં ગતઃ ॥

વિન્ધ્યકન્દરગુલ્માનાં બન્ધુત્વમ્ ઇવ ગચ્છતા ।
પુલિન્દવપુષા પત્ત્રપઙ્ક્તયો ઽઙ્ગે સમર્પિતાઃ ॥

તર્પિતા લગુડાસ્ફાલજિતકૌલેયરંહસા ।
પુત્રદારાઃ કદન્નેન ગ્રામ્યકાદ્ યાચિતેન ચ ॥

ધારાસારરણત્પત્ત્રશુષ્કતાલતલે નિશાઃ ।
નીતા રણિતદન્તેન સાર્ધં વિપિનવાનરૈઃ ॥

રોમભિઃ કોટિષુ પ્રોચ્ચૈશ્ શીતેનોદ્ધૃષિતસ્ય મે ।
વર્ષાસુ મુક્તાકણવદ્ ધૃતાસ્ સલિલબિન્દવઃ ॥

અજાજિમૂલખણ્ડાર્થં ક્ષુત્ક્ષોભક્ષીણકુક્ષિણા ।
કલત્રેણ મહાટવ્યાં કૃતઃ કલહ આકુલઃ ॥

વને રણિતદન્તેન શીતકેકરચક્ષુષા ।
મષીમલિનગાત્રેણ વેતાલસ્વજનાયિતમ્ ॥

સરિત્તીરેષુ મત્સ્યાર્થં ભ્રાન્તં બડિશધારિણા ।
કલ્પે જગત્સુ ભૂતાર્થં કૃતાન્તેનેવ પાશિના ॥

પીતં બહૂપવાસેન સમ્યક્કૃત્તાન્ મૃગોરસઃ ।
તત્કાલકોષ્ણં રુધિરં માતુસ્ સ્તનપયો યથા ॥

શ્મશાનસંસ્થિતાન્ મત્તો રક્તરક્તાત્ પલાશિનઃ ।
વિદ્રુતા વનવેતાલાશ્ ચણ્ડિકાભિદ્રુતા ઇવ ॥

વાગુરા વિપિને વ્યુપ્તા બન્ધાર્થં મૃગપક્ષિણામ્ ।
આશા ઇવ વિવૃદ્ધ્યર્થં પુત્રદારકલત્રજાઃ ॥

મયા માયામયૈર્ લોકાસ્ સૂત્રજાલમયૈઃ ખગાઃ ।
જાલૈર્ જર્જરતાં નીતા દિશશ્ ચ સુકૃતાયુષામ્ ॥

તત્રાતિદત્તપ્રસરે મનસો દુષ્કૃતોદયે ।
આશા પ્રસારિતા દૂરં પ્રાવૃષીવ તરઙ્ગિણી ॥

કરભ્યા ઇવ સર્પેણ વિદ્રુતં દૂરતો હ્રિયા ।
દૂરે ત્યક્તા દયા દેહાદ્ ભુજઙ્ગેનેવ કઞ્ચુકમ્ ॥

ક્રૌર્યં મુખરસંરમ્ભિ શરવર્ષિ નિનાદિ ચ ।
અઙ્ગીકૃતં નિદાઘાન્તે નભસેવાસિતામ્બુદઃ ॥

વિકાસિન્યો ઽક્ષતાકારા દૂરં પરિહૃતા જનૈઃ ।
શ્વભ્રેણેવ કુમઞ્જર્યશ્ ચિરમ્ ઊઢા મયાપદઃ ॥

શ્વકાકાકુલકોણાસુ નરકોડ્ડારભૂમિષુ ।
ઉપ્તા દુષ્કૃતબીજાનાં મુષ્ટયો મોહવૃષ્ટયઃ ॥

વાગુરાસિમતા વિન્ધ્યકન્દરસ્થેન નિર્દયમ્ ।
ભૂતેષ્વ્ ઇવ કૃતાન્તેન મૃગેષુ પરિવલ્ગિતમ્ ॥

પામરીકણ્ઠકુડ્યેષુ વિશ્રાન્તશિરસા મયા ।
સુપ્તમ્ અસ્તવિવેકેન શેષાઙ્ગેષ્વ્ ઇવ શૌરિણા ॥

વિલોલપર્ણામ્બરયા શરાવોલ્લાસિધૂમયા ।
મમ તન્વા સનીહારવિન્ધ્યકચ્છગુહાયિતમ્ ॥

કૃષ્ણદેહેન યૌકાઢ્યા કન્થા સ્કન્ધે મયા ચિરમ્ ।
ગ્રીષ્મેષૂઢા બલોદ્ભૂતા વરાહેણ યથોર્વરા ॥

બહુશો ઽહં વનોત્થાગ્નિનિર્દગ્ધપ્રાણિમણ્ડલઃ ।
કલ્પાગ્નિભુક્તજગતઃ કાલસ્યાનુકૃતિં ગતઃ ॥

લોહલિઙ્ગા યથા રોગાન્ અનર્થાન્ ઇવ દુર્ગ્રહાઃ ।
પ્રસૂતાસ્ તત્ર મે દારા દુઃખાન્ય્ અપિ સુતાન્ અપિ ॥

ત્રિબાલપુત્રિકેણૈકતનયેન તદા મયા ।
નીતા નીરન્ધ્રદોષેણ ષષ્ટિઃ કલ્પસમાસ્ સમાઃ ॥

આક્રુષ્ટમ્ ઉદ્ધતરવં રુદિતં વિપત્સુ ભુક્તં કદન્નમ્ ઉષિતં હતપક્કણેષુ ।
કાલાન્તરં બહુ મયોપહતેન તત્ર દુર્વાસનાનિગડબન્ધગતેન સભ્યાઃ ॥