મોક્ષોપાય · અધ્યાય 3.105

મુહૂર્તદ્વિતયેનાથ બોધમ્ આપ મહીપતિઃ ।
પ્રાવૃષેણ્યામ્બુનિર્મુક્તમ્ અમ્ભોરુહમ્ ઇવોત્તમમ્ ॥

આસનાત્ સાઙ્ગદોત્તંસઃ પ્રબુદ્ધો ઽસાવ્ અકમ્પત ।
સવનાભોગશૃઙ્ગાગ્રો ભૂકમ્પ ઇવ પર્વતઃ ॥

બભાવ્ અર્ધપ્રબુદ્ધો ઽસાવ્ આસને પરિકમ્પિતઃ ।
વિક્ષુબ્ધ ઇવ પાતાલાવરણે મન્દરાચલઃ ॥

પતન્તં ધારયામ્ આસુસ્ તં પુરોગા નૃપં ભુજૈઃ ।
મેરું પ્રલયવિક્ષુબ્ધં કુલશૈલાસ્ તટૈર્ ઇવ ॥

પુરોગૈર્ ધાર્યમાણો ઽસૌ પર્યાકુલમતિર્ નૃપઃ ।
વીચિવિક્ષોભિતસ્યેન્દોર્ બભાર વદને શ્રિયમ્ ॥

કો ઽયં પ્રદેશઃ કસ્યેયં સભેતિ સ નૃપશ્ શનૈઃ ।
દધ્વાન મજ્જદમ્ભોજકોશસ્થ ઇવ ષટ્પદઃ ॥

અથોવાચ સભા દેવ કિમ્ એતદ્ ઇતિ સાદરમ્ ।
રણન્મધુકરી ભાનું દૃષ્ટરાહુમ્ ઇવાબ્જિની ॥

અથૈનં પરિપપ્રચ્છુઃ પુરોગા મન્ત્રિણસ્ તથા ।
પ્રલયોલ્લાસસન્ત્રસ્તં માર્કાણ્ડેયમ્ ઇવામરાઃ ॥

ત્વયીત્થં સંસ્થિતે દેવ વયમ્ અત્યન્તમ્ આકુલાઃ ।
અભેદ્યમ્ અપિ ભિન્દન્તિ નિર્નિમિત્તભ્રમા મનઃ ॥

આપાતરમણીયેષુ પર્યન્તવિરસેષુ ચ ।
ભોગેષ્વ્ ઇવ વિકલ્પેષુ કેષુ તે લુઠિતં મનઃ ॥

સતતોદારવૃત્તાસુ કથાસુ પરિશીલિતમ્ ।
મનસ્ તે નિર્મલં કસ્માત્ સમ્ભ્રમેષુ નિમજ્જતિ ॥

તુચ્છાલમ્બનમ્ આલૂનવિશીર્ણં લોકવૃત્તિષુ ।
મનો મોહમ્ ઉપાદત્તે ન મહત્ત્વવિજૃમ્ભિતમ્ ॥

સાતત્યેન હિ યૈવાસ્ય મનસો વૃત્તિર્ ઉત્થિતા ।
શરીરમદમત્તાસુ તામ્ એવાનુવિધાવતિ ॥

અતુચ્છાલમ્બનં શુદ્ધં પ્રબુદ્ધં ગુણહારિ ચ ।
તવાપિ હિ મનશ્ ચિત્રમ્ આલૂનમ્ ઇવ લક્ષ્યતે ॥

અનભ્યસ્તવિવેકં હિ દેશકાલવશાનુગમ્ ।
મન્ત્રૌષધવશં યાતિ મનો નોદારવૃત્તિમત્ ॥

નિત્યમ્ આત્તવિવેકસ્ય કથમ્ આલૂનશીર્ણતા ।
દુનોતિ વિતતં ચેતો વાત્યેવ વિબુધાચલમ્ ॥

ઇતિ જાતાસુ ગીર્ષ્વ્ અસ્ય ભૂપતેઃ કાન્તિર્ આનનમ્ ।
ભૂષયામ્ આસ શીતાંશું માસાન્ત ઇવ પૂર્ણતા ॥

રરાજ રાજા સાશ્ચર્યમ્ ઉન્મીલિતવિલોચનઃ ।
ગતે હિમર્તૌ પ્રોલ્લાસિપુષ્પૌઘ ઇવ માધવઃ ॥

અથાતિસમ્ભ્રમાશ્ચર્યખિન્નસ્મિતમુખો બભૌ ।
આસન્નમૃત્યુમ્ આલોક્ય રાહુમ્ ઇન્દુર્ ઇવામ્બરે ॥

ઐન્દ્રજાલિકમ્ આલોક્ય પ્રોવાચાથ હસન્ન્ ઇવ ।
બભ્રું હિંસાત્મકં દૃષ્ટ્વા સર્પરૂપીવ તક્ષકઃ ॥

જાલ્મ જાલં જટાલેન કિમ્ એતદ્ ભવતા કૃતમ્ ।
મીનસ્પન્દાપ્રસન્નો ઽબ્ધિઃ ક્ષણાદ્ એતિ પ્રસન્નતામ્ ॥

ચિત્રં ચિત્રા હિ દેવસ્ય પદાર્થશતશક્તયઃ ।
સુશક્તમ્ અપિ મે ચિત્તમ્ આભિર્ મોહે નિવેશિતમ્ ॥

ક્વ વયં લોકપર્યાયવૃત્તાન્તપરિદેવિનઃ ।
ક્વ મનોમોહદાયિન્યો વિતતાઃ પ્રાકૃતાપદઃ ॥

અપ્ય્ અભ્યસ્તમહાજ્ઞાનં મનસ્ તિષ્ઠતિ દેહકે ।
કદાચિન્ મોહમ્ આદત્તે ક્ષણં મતિમતામ્ અપિ ॥

ઇદમ્ આશ્ચર્યમ્ આખ્યાનં શૃણુતાથ સભાસદઃ ।
મમ શામ્બરિકેણેહ યન્ મુહૂર્તં પ્રદર્શિતમ્ ॥

દૃષ્ટવાન્ અહમ્ એતસ્મિન્ બહ્વીઃ કાર્યદશાશ્ ચલાઃ ।
મુહૂર્તે પ્રોત્થિતધ્વસ્તશક્રાસ્ સૃષ્ટીર્ ઇવાબ્જજઃ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વોન્મુખનેત્રેષુ સભ્યેષુ સ હસન્ન્ ઇવ ।
રાજા વર્ણયિતું ચિત્રં વૃત્તાન્તમ્ ઉપચક્રમે ॥

ઇહ વિવિધપદાર્થસઙ્કુલાયાં હ્રદનદપર્વતપત્તનાકુલાયામ્ ।
કુલશિખરિસમુદ્રસઙ્કટાયાં ભુવિ વિભવાવલિતો ઽસ્ત્ય્ અયં પ્રદેશઃ ॥