મોક્ષોપાય · અધ્યાય 1.8

તચ્ છ્રુત્વા વચનં તસ્ય સ્નેહપર્યાકુલાક્ષરમ્ ।
સમન્યુઃ કૌશિકો વાક્યં પ્રત્યુવાચ મહીપતિમ્ ॥

કરિષ્યામીતિ સંશ્રુત્ય પ્રતિજ્ઞાં હાતુમ્ ઇચ્છસિ ।
સત્ત્વવાન્ કેસરી ભૂત્વા મૃગતામ્ અભિવાઞ્છસિ ॥

રાઘવાનામ્ અયુક્તો ઽયં કુલસ્યાસ્ય વિપર્યયઃ ।
ન કદાચન જાયન્તે શીતાંશૌ કૃષ્ણરશ્મયઃ ॥

યદિ ત્વં ન ક્ષમો રાજન્ ગમિષ્યામિ યથાગતઃ ।
હીનપ્રતિજ્ઞઃ કાકુત્સ્થ સુખી ભવ સબાન્ધવઃ ॥

તસ્મિન્ કોપપરીતે ઽથ વિશ્વામિત્રે મહાત્મનિ ।
ચચાલ વસુધા કૃત્સ્ના સુરાશ્ ચ ભયમ્ આવિશન્ ॥

ક્રોધાભિભૂતં વિજ્ઞાય જગન્મિત્રં મહામુનિમ્ ।
ધૃતિમાન્ સુવ્રતો ધીમાન્ વસિષ્ઠો વાક્યમ્ અબ્રવીત્ ॥

ઇક્ષ્વાકૂણાં કુલે જાતસ્ સાક્ષાદ્ ધર્મ ઇવાપરઃ ।
ભવાન્ દશરથશ્ શ્રીમાંસ્ ત્રૈલોક્યે ગુણભૂષિતઃ ॥

નીતિમાન્ સુવ્રતો ભૂત્વા ન ધર્મં હાતુમ્ અર્હસિ ।
મુનેસ્ ત્રિભુવનેશસ્ય વચનં કર્તુમ્ અર્હસિ ॥

ત્રિષુ લોકેષુ વિખ્યાતો ધર્મેણ યશસા યુતઃ ।
સ્વધર્મં પ્રતિપદ્યસ્વ ન ધર્મં હાતુમ્ અર્હસિ ॥

કરિષ્યામીતિ સંશ્રુત્ય તત્ તે રાજન્ન્ અકુર્વતઃ ।
ઇષ્ટાપૂર્તઃ પતેદ્ ધર્મસ્ તસ્માદ્ રામં વિસર્જય ॥

ગુપ્તં પુરુષસિંહેન જ્વલનેનામૃતં યથા ।
કૃતાસ્ત્રમ્ અકૃતાસ્ત્રં વા નૈનં દ્રક્ષ્યન્તિ રાક્ષસાઃ ॥

ઇક્ષ્વાકુવંશજાતો ઽપિ સ્વયં દશરથો ઽપિ સન્ ।
ન પાલયસિ ચેદ્ વાક્યં કો ઽપરઃ પાલયિષ્યતિ ॥

યુષ્મદાદિપ્રણીતેન વ્યવહારેણ જન્તવઃ ।
મર્યાદાં ન વિમુઞ્ચન્તિ તાં ન હાતુમ્ ઇહાર્હસિ ॥

એષ વિગ્રહવાન્ ધર્મ એષ વીર્યવતાં વરઃ ।
એષ બુદ્ધ્યાધિકો લોકે તપસાં ચ પરાયણઃ ॥

એષો ઽસ્ત્રં વિવિધં વેત્તિ ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ।
નૈતદ્ અન્યઃ પુમાન્ વેત્તિ ન ચ વેત્સ્યતિ કશ્ચન ॥

ન ચ દેવર્ષયઃ કેચિન્ નામરા ન ચ રાક્ષસાઃ ।
ન નાગયક્ષગન્ધર્વા અનેન સદૃશા નૃપ ॥

અસ્ત્રમ્ અસ્મૈ ભૃશાશ્વેન પરૈઃ પરમદુર્જયમ્ ।
કૌશિકાય પુરા દત્તં યદા રાજ્યં સમન્વશાત્ ॥

તે હિ પુત્રાઃ ભૃશાશ્વસ્ય પ્રજાપતિસુતોપમાઃ ।
એનમ્ અન્વચરન્ વીરા દીપ્તિમન્તો મહૌજસઃ ॥

જયા ચ સુપ્રભા ચૈવ દાક્ષાયણ્યૌ સુમધ્યમે ।
તયોસ્ તુ યાન્ય્ અપત્યાનિ શતં પરમદુર્જયમ્ ॥

પઞ્ચાશતસ્ સુતાઞ્ જજ્ઞે જયા લબ્ધવરા પુરા ।
વધાયાસુરસૈન્યાનાં તે ઽક્ષયાઃ કામરૂપિણઃ ॥

સુપ્રભા જનયામ્ આસ પુત્રાન્ પઞ્ચાશતઃ પરાન્ ।
સઙ્ઘર્ષાન્ નામ દુર્ધર્ષાન્ દુરાક્રોશાન્ બલીયસઃ ॥

એવંવીર્યો મહાતેજા વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ ।
ન રામગમને બુદ્ધિં વિક્લવાં કર્તુમ્ અર્હસિ ॥

અસ્મિન્ મહાસત્ત્વમયે મુનીન્દ્રે સ્થિતે સમીપે પુરુષસ્ તુ સાધુઃ ।
પ્રાપ્તે ઽપિ મૃત્યાવ્ અમરત્વમ્ એતિ મા દીનતાં ગચ્છ યથા વિમૂઢઃ ॥