મેઘદૂત-અચ્ચ્-વલ્લભદેવ · શ્લોક 61-80

તત્રાવશ્યં જનિતસલિલોદ્ગારમ્ અન્તઃપ્રવેશાન્ નેષ્યન્તિ ત્વાં સુરયુવતયો યન્ત્રધારાગૃહત્વમ્
તાભ્યો મોક્ષસ્ તવ યદિ સખે ઘર્મલબ્ધસ્ય ન સ્યાત્ ક્રીડાલોલાઃ શ્રવણપરુષૈર્ ગર્જિતૈર્ ભાયયેસ્ તાઃ ॥

હેમામ્ભોજપ્રસવિ સલિલં માનસસ્યાદદાનઃ કુર્વન્ કામાત્ ક્ષણમુખપટપ્રીતિમ્ ઐરાવણસ્ય
ધુન્વન્ વાતૈઃ સજલપૃષતૈઃ કલ્પવૃક્ષાંશુકાનિ ચ્છાયાભિન્નઃ સ્ફટિકવિશદં નિર્વિશેઃ પરવતં તમ્ ॥

તસ્યોત્સઙ્ગે પ્રણયિન ઇવ સ્રસ્તગઙ્ગાદુગૂલાં ન ત્વં દૃષ્ટ્વા ન પુનર્ અલકાં જ્ઞાસ્યસે કામચારિન્
યા વઃ કાલે વહતિ સલિલોદ્ગારમ્ ઉચ્ચૈર્વિમાના મુક્તાજાલગ્રથિતમ્ અલકં કામિનીવાભ્રવૃન્દમ્ ॥

વિદ્યુત્વન્તં લલિતવનિતાઃ સેન્દ્રચાપં સચિત્રાઃ સંગીતાય પ્રહતમુરજાઃ સ્નિગ્ધગમ્ભીરઘોષમ્
અન્તસ્તોયં મણિમયભુવસ્ તુઙ્ગમ્ અભ્રંલિહાગ્રાઃ પ્રાસાદાસ્ ત્વાં તુલયિતુમ્ અલં યત્ર તૈસ્ તૈર્ વિશેષૈઃ ॥

હસ્તે લીલાકમલમ્ અલકં બાલકુન્દાનુવિદ્ધં નીતા રોધ્રપ્રસવરજસા પાણ્ડુતામ્ આનનશ્રીઃ
ચૂડાપાશે નવકુરવકં ચારુ કર્ણે શિરીષં સીમન્તે ચ ત્વદુપગમજં યત્ર નીપં વધૂનામ્ ॥

યસ્યાં યક્ષાઃ સિતમણિમયાન્ય્ એત્ય હર્મ્યસ્થલાનિ જ્યોતિશ્છાયાકુસુમરચનાન્ય્ ઉત્તમસ્ત્રીસહાયાઃ
આસેવન્તે મધુ રતિફલં કલ્પવૃક્ષપ્રસૂતં ત્વદ્ગમ્ભીરધ્વનિષુ શનકૈઃ પુષ્કરેષ્વ્ આહતેષુ ॥

યત્ર સ્ત્રીણાં પ્રિયતમભુજાલિઙ્ગનોચ્છ્વાસિતાનામ્ અઙ્ગગ્લાનિં સુરતજનિતાં તન્તુજાલાવલમ્બાઃ
ત્વત્સંરોધાપગમવિશદૈશ્ ચોતિતાશ્ ચન્દ્રપાદૈર્ વ્યાલુમ્પન્તિ સ્ફુટજલલવસ્યન્દિનશ્ ચન્દ્રકાન્તાઃ ॥

નેત્રા નીતાઃ સતતગતિના યદ્ વિમાનાગ્રભૂમીર્ આલેખ્યાનાં નવજલકણૈર્ દોષમ્ ઉત્પાદ્ય સદ્યઃ
શઙ્કાસ્પૃષ્ટા ઇવ જલમુચસ્ ત્વાદૃશા યત્ર જાલૈર્ ધૂમોદ્ગારાનુકૃતિનિપુણં જર્જરા નિષ્પતન્તિ ॥

નીવીબન્ધોચ્છ્વસનશિથિલં યત્ર યક્ષાઙ્ગનાનાં વાસઃ કામાદ્ અનિભૃતકરેષ્વ્ આક્ષિપત્સુ પ્રિયેષુ
અર્ચિસ્તુઙ્ગાન્ અભિમુખમ્ અપિ પ્રાપ્ય રત્નપ્રદીપાન્ હ્રીમૂઢાનાં ભવતિ વિફલપ્રેરણશ્ ચૂર્ણમુષ્ટિઃ ॥

ગત્યુત્કમ્પાદ્ અલકપતિતૈર્ યત્ર મન્દારપુષ્પૈઃ કૢપ્તચ્છેદ્યૈઃ કનકકમલૈઃ કર્ણવિભ્રંશિભિશ્ ચ
મુક્તાલગ્નસ્તનપરિમલૈશ્ છિન્નસૂત્રૈશ્ ચ હારૈર્ નૈશો માર્ગઃ સવિતુર્ ઉદયે સૂચ્યતે કામિનીનામ્ ॥

મત્વા દેવં ધનપતિસખં યત્ર સાક્ષાદ્ વસન્તં પ્રાયશ્ ચાપં ન વહતિ ભયાન્ મન્મથઃ ષટ્પદજ્યમ્
સભ્રૂભઙ્ગપ્રહિતનયનૈઃ કામિલક્ષ્યેષ્વ્ અમોઘૈસ્ તસ્યારમ્ભશ્ ચતુરવનિતાવિભ્રમૈર્ એવ સિદ્ધઃ ॥

તત્રાગારં ધનપતિગૃહાન્ ઉત્તરેણાસ્મદીયં દૂરાલ્ લક્ષ્યં તદ્ અમરધનુશ્ ચારુણા તોરણેન
યસ્યોપાન્તે કૃતકતનયઃ કાન્તયા વર્ધિતો મે હસ્તપ્રાપ્યસ્તવકનમિતો બાલમન્દારવૃક્ષઃ ॥

વાપી ચાસ્મિન્ મરકતશિલાબદ્ધસોપાનમાર્ગા હૈમૈઃ સ્યૂતા કમલમુકુલૈઃ સ્નિગ્ધવૈડૂર્યનાલૈઃ
યસ્યાસ્ તોયે કૃતવસતયો માનસં સંનિકૃષ્ટં ન ધ્યાસ્યન્તિ વ્યપગતશુચસ્ ત્વામ્ અપિ પ્રેક્ષ્ય હંસાઃ ॥

યસ્યાસ્ તીરે નિચિતશિખરઃ પેશલૈર્ ઇન્દ્રનીલૈઃ ક્રીડાશૈલઃ કનકકદલીવેષ્ટનપ્રેક્ષણીયઃ
મદ્ગેહિન્યાઃ પ્રિય ઇતિ સખે ચેતસા કાતરેણ પ્રેક્ષ્યોપાન્તસ્ફુરિતતડિતં ત્વાં તમ્ એવ સ્મરામિ ॥

રક્તાશોકશ્ ચલકિસલયઃ કેસરશ્ ચાત્ર કાન્તઃ પ્રત્યાસન્નૌ કુરવકવૃતેર્ માધવીમણ્ડપસ્ય
એકઃ સખ્યાસ્ તવ સહ મયા વામપાદાભિલાષી કાઙ્ક્ષત્ય્ અન્યો વદનમદિરાં દોહદચ્છદ્મનાસ્યાઃ ॥

તન્મધ્યે ચ સ્ફટિકફલકા કાઞ્ચની વાસયષ્ટિર્ મૂલે નદ્ધા મણિભિર્ અનતિપ્રૌઢવંશપ્રકાશૈઃ
તાલૈઃ શિઞ્જદ્વલયસુભગૈર્ નર્તિતઃ કાન્તયા મે યામ્ અધ્યાસ્તે દિવસવિગમે નીલકણ્ઠઃ સુહૃદ્ વઃ ॥

એભિઃ સાધો હૃદયનિહિતૈર્ લક્ષણૈર્ લક્ષણીયં દ્વારોપાન્તે લિખિતવપુષૌ શઙ્ખપદ્મૌ ચ દૃષ્ટ્વા
ક્ષામચ્છાયં ભવનમ્ અધુના મદ્વિયોગેન નૂનં સૂર્યાપાયે ન ખલુ કમલં પુષ્યતિ સ્વામ્ અભિખ્યામ્ ॥

ગત્વા સદ્યઃ કલભતનુતાં શીઘ્રસંપાતહેતોઃ ક્રીડાશૈલે પ્રથમકથિતે રમ્યસાનૌ નિષણ્ણઃ
અર્હસ્ય્ અન્તર્ભવનપતિતાં કર્તુમ્ અલ્પાલ્પભાસં ખદ્યોતાલીવિલસિતનિભાં વિદ્યુદુન્મેષદૃષ્ટિમ્ ॥

તન્વી શ્યામા શિખરદશના પક્વબિમ્બાધરૌષ્ઠી મધ્યે ક્ષામા ચકિતહરિણપ્રેક્ષણી નિમ્નનાભિઃ
શ્રોણીભારાદ્ અલસગમના સ્તોકનમ્રા સ્તનાભ્યાં યા તત્ર સ્યાદ્ યુવતિવિષયે સૃષ્ટિર્ આદ્યેવ ધાતુઃ ॥

તાં જાનીયાઃ પરિમિતકથાં જીવિતં મે દ્વિતીયં દૂરીભૂતે મયિ સહચરે ચક્રવાકીમ્ ઇવૈકામ્
ગાઢોત્કણ્ઠાગુરુષુ દિવસેષ્વ્ એષુ ગચ્છત્સુ બાલાં જાતાં મન્યે શિશિરમથિતાં પદ્મિનીં વાન્યરૂપામ્ ॥