મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 98

અથાન્યદપિ વક્ષ્યામિ સંક્રાન્ત્યુદ્યાપને ફલમ્
યદક્ષયં પરે લોકે સર્વકામફલપ્રદમ્ ॥

અયને વિષુવે વાપિ સંક્રાન્તિવ્રતમાચરેત્
પૂર્વેદ્યુરેકભક્તેન દન્તધાવનપૂર્વકમ્
સંક્રાન્તિવાસરે પ્રાતસ્ તિલૈઃ સ્નાનં વિધીયતે ॥

રવિસંક્રમણે ભૂમૌ ચન્દનેનાષ્ટપત્ત્રકમ્
પદ્મં સકર્ણિકં કુર્યાત્ તસ્મિન્નાવાહયેદ્રવિમ્ ॥

કર્ણિકાયાં ન્યસેત્સૂર્યમ્ આદિત્યં પૂર્વતસ્તતઃ
નમ ઉષ્ણાર્ચિષે યામ્યે નમો ઋઙ્મણ્ડલાય ચ ॥

નમઃ સવિત્રે નૈરૃત્યે વારુણે તપનં પુનઃ
વાયવ્યે તુ ભગં ન્યસ્ય પુનઃ પુનરથાર્ચયેત્ ॥

માર્તણ્ડમુત્તરે વિષ્ણુમ્ ઈશાને વિન્યસેત્સદા
ગન્ધમાલ્યફલૈર્ભક્ષ્યૈઃ સ્થણ્ડિલે પૂજયેત્તતઃ ॥

દ્વિજાય સોદકુમ્ભં ચ ઘૃતપાત્રં હિરણ્મયમ્
કમલં ચ યથાશક્ત્યા કારયિત્વા નિવેદયેત્ ॥

ચન્દનોદકપુષ્પૈશ્ચ દેવાયાર્ઘ્યં ન્યસેદ્ભુવિ
વિશ્વાય વિશ્વરૂપાય વિશ્વધામ્ને સ્વયમ્ભુવે
નમો ઽનન્ત નમો ધાત્રે ઋક્સામયજુષાં પતે ॥

અનેન વિધિના સર્વં માસિ માસિ સમાચરેત્
વત્સરાન્તે ઽથવા કુર્યાત્ સર્વં દ્વાદશધા નરઃ ॥

સંવત્સરાન્તે ઘૃતપાયસેન સંતર્પ્ય વહ્નિં દ્વિજપુંગવાંશ્ચ
કુમ્ભાન્પુનર્દ્વાદશ ધેનુયુક્તાન્ સરત્નહૈરણ્મયપદ્મયુક્તાન્ ॥

પયસ્વિનીઃ શીલવતીશ્ચ દદ્યાદ્ ધર્મૈઃ શૃઙ્ગૈઃ રૌપ્યખુરૈશ્ચ યુક્તાઃ
ગાવો ઽષ્ટ વા સપ્ત સકાંસ્યદોહા માલ્યામ્બરા વા ચતુરો ઽપ્યશક્તઃ
દૌર્ગત્યયુક્તઃ કપિલામથૈકાં નિવેદયેદ્બ્રાહ્મણપુંગવાય ॥

હૈમીં ચ દદ્યાત્પૃથિવીં સશેષામ્ આકાર્ય રૂપ્યામથ વા ચ તામ્રીમ્
પૈષ્ટીમશક્તઃ પ્રતિમાં વિધાય સૌવર્ણસૂર્યેણ સમં પ્રદદ્યાત્
ન વિત્તશાઠ્યં પુરુષો ઽત્ર કુર્યાત્ કુર્વન્નધો યાતિ ન સંશયો ઽત્ર ॥

યાવન્મહેન્દ્રપ્રમુખૈર્નગેન્દ્રૈઃ પૃથ્વા ચ સપ્તાબ્ધિયુતેહ તિષ્ઠેત્
તાવત્સ ગન્ધર્વગણૈર્ અશેષૈઃ સમ્પૂજ્યતે નારદ નાકપૃષ્ઠે ॥

તતસ્તુ કર્મક્ષયમાપ્ય સપ્ત દ્વીપાધિપઃ સ્યાત્કુલશીલયુક્તઃ
સૃષ્ટેર્મુખે ઽવ્યઙ્ગવપુઃ સભાર્યઃ પ્રભૂતપુત્રાન્વયવન્દિતાઙ્ઘ્રિઃ ॥

ઇતિ પઠતિ શૃણોતિ વાથ ભક્ત્યા વિધિમખિલં રવિસંક્રમસ્ય પુણ્યમ્
મતિમપિ ચ દદાતિ સો ઽપિ દેવૈર્ અમરપતેર્ભવને પ્રપૂજ્યતે ચ ॥