મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 96
ફલત્યાગસ્ય માહાત્મ્યં યદ્ભવેચ્છૃણુ નારદ
યદક્ષયં પરં લોકે સર્વકામફલપ્રદમ્ ॥
માર્ગશીર્ષે શુભે માસિ તૃતીયાયાં મુને વ્રતમ્
દ્વાદશ્યામથવાષ્ટમ્યાં ચતુર્દશ્યામથાપિ વા
આરભેચ્છુક્લપક્ષસ્ય કૃત્વા બ્રાહ્મણવાચનમ્ ॥
અન્યેષ્વપિ હિ માસેષુ પુણ્યેષુ મુનિસત્તમ
સદક્ષિણં પાયસેન ભોજયેચ્છક્તિતો દ્વિજાન્ ॥
અષ્ટાદશાનાં ધાન્યાનામ્ અન્યચ્ચ ફલમૂલકમ્
વર્જયેદબ્દમેકં તુ ઋતે ઔષધકારણમ્
સવૃષં કાઞ્ચનં રુદ્રં ધર્મરાજં ચ કારયેત્ ॥
કૂષ્માણ્ડં માતુલિઙ્ગં ચ વાર્તાકં પનસં તથા
આમ્રાતકં કપિત્થાનિ કલિઙ્ગમથ વાલુકમ્ ॥
શ્રીફલાશ્વત્થબદરં જમ્બીરં કદલીફલમ્
કાશ્મરં દાડિમં શક્ત્યા કાલધૌતાનિ ષોડશ ॥
મૂલકામલકં જમ્બૂ તિન્તિડીકરમર્દકમ્
કઙ્કોલૈલાકતુણ્ડીર કરીરકુટજં શમી ॥
ઔદુમ્બરં નારિકેલં દ્રાક્ષાથ બૃહતીદ્વયમ્
રૌપ્યાણિ કારયેચ્છક્ત્યા ફલાનીમાનિ ષોડશ ॥
તામ્રં તાલફલં કુર્યાદ્ અગસ્તિફલમેવ ચ
પિણ્ડારકાશ્મર્યફલં તથા સૂરણકન્દકમ્ ॥
રક્તાલુકાકન્દકં ચ કનકાહ્વં ચ ચિર્ભિટમ્
ચિત્રવલ્લીફલં તદ્વત્ કૂટશાલ્મલિજં ફલમ્ ॥
આમ્રનિષ્પાવમધુક વટમુદ્ગપટોલકમ્
તામ્રાણિ ષોડશૈતાનિ કારયેચ્છક્તિતો નરઃ ॥
ઉદકુમ્ભદ્વયં કુર્યાદ્ ધાન્યોપરિ સવસ્ત્રકમ્
તતશ્ચ કારયેચ્છય્યાં યથોપરિ સુવાસસી ॥
ભક્ષ્યપાત્રત્રયોપેતં યમરુદ્રવૃષાન્વિતમ્
ધેન્વા સહૈવ શાન્તાય વિપ્રાયાથ કુટુમ્બિને
સપત્નીકાય સમ્પૂજ્ય પુણ્યે ઽહ્નિ વિનિવેદયેત્ ॥
યથા ફલેષુ સર્વેષુ વસન્ત્યમરકોટયઃ
તથા સર્વફલત્યાગ વ્રતાદ્ભક્તિઃ શિવે ઽસ્તુ મે ॥
યથા શિવશ્ચ ધર્મશ્ચ સદાનન્તફલપ્રદૌ
તદ્યુક્તફલદાનેન તૌ સ્યાતાં મે વરપ્રદૌ ॥
યથા ફલાન્યનન્તાનિ શિવભક્તેષુ સર્વદા
તથાનન્તફલાવાપ્તિર્ અસ્તુ જન્મનિ જન્મનિ ॥
યથા ભેદં ન પશ્યામિ શિવવિષ્ણ્વર્કપદ્મજાન્
તથા મમાસ્તુ વિશ્વાત્મા શંકરઃ શંકરઃ સદા ॥
ઇતિ દત્ત્વા ચ તત્સર્વમ્ અલંકૃત્ય ચ ભૂષણૈઃ
શક્તિશ્ચેચ્છયનં દદ્યાત્ સર્વોપસ્કરસંયુતમ્ ॥
અશક્તસ્તુ ફલાન્યેવ યથોક્તાનિ વિધાનતઃ
તથોદકુમ્ભસંયુક્તૌ શિવધર્મૌ ચ કાઞ્ચનૌ ॥
વિપ્રાય દત્ત્વા ભુઞ્જીત વાગ્યતસ્તૈલવર્જિતમ્
અન્યાન્યપિ યથાશક્ત્યા ભોજયેચ્છક્તિતો દ્વિજાન્ ॥
એતદ્ભાગવતાનાં તુ સૌરવૈષ્ણવયોગિનામ્
શુભં સર્વફલત્યાગ વ્રતં વેદવિદો વિદુઃ ॥
નારીભિશ્ચ યથાશક્ત્યા કર્તવ્યં દ્વિજપુંગવ
એતસ્માન્નાપરં કિંચિદ્ ઇહ લોકે પરત્ર ચ
વ્રતમસ્તિ મુનિશ્રેષ્ઠ યદનન્તફલપ્રદમ્ ॥
સૌવર્ણરૌપ્યતામ્રેષુ યાવન્તઃ પરમાણવઃ
ભવન્તિ ચૂર્ણ્યમાનેષુ ફલેષુ મુનિસત્તમ
તાવદ્યુગસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે ॥
એતત્સમસ્તકલુષાપહરં જનાનામ્ આજીવનાય મનુજેષુ ચ સર્વદા સ્યાત્
જન્માન્તરેષ્વપિ ન પુત્રવિયોગદુઃખમ્ આપ્નોતિ ધામ ચ પુરંદરલોકજુષ્ટમ્ ॥
યો વા શૃણોતિ પુરુષો ઽલ્પધનઃ પઠેદ્વા દેવાલયેષુ ભવનેષુ ચ ધાર્મિકાણામ્
પાપૈર્વિયુક્તવપુરત્ર પુરં મુરારેર્ આનન્દકૃત્પદમુપૈતિ મુનીન્દ્ર સો ઽપિ ॥
મૂળ પાઠ: Matsyapurāṇa, 1-176 · Edition: Calcutta: Caukhamba Vidyabhavan, 1954. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0