મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 81

કિમ્ અભીષ્ટવિયોગશોકસંઘાદલમ્ ઉદ્ધર્તુમુપોષણં વ્રતં વા
વિભવોદ્ભવકારિ ભૂતલે ઽસ્મિન્ ભવભીતેરપિ સૂદનં ચ પુંસઃ ॥

પરિપૃષ્ટમિદં જગત્પ્રિયં તે વિબુધાનામપિ દુર્લભં મહત્ત્વાત્
તવ ભક્તિમતસ્તથાપિ વક્ષ્યે વ્રતમિન્દ્રાસુરમાનવેષુ ગુહ્યમ્ ॥

પુણ્યમાશ્વયુજે માસિ વિશોકદ્વાદશીવ્રતમ્
દશમ્યાં લઘુભુગ્વિદ્વાન્ આરભેન્નિયમેન તુ ॥

ઉદઙ્મુખઃ પ્રાઙ્મુખો વા દન્તધાવનપૂર્વકમ્
એકાદશ્યાં નિરાહારઃ સમભ્યર્ચ્ય તુ કેશવમ્
શ્રિયં વાભ્યર્ચ્ય વિધિવદ્ ભોક્ષ્યામિ ત્વપરે ઽહનિ ॥

એવં નિયમકૃત્સુપ્ત્વા પ્રાતરુત્થાય માનવઃ
સ્નાનં સર્વૌષધૈઃ કુર્યાત્ પઞ્ચગવ્યજલેન તુ
શુક્લમાલ્યામ્બરધરઃ પૂજયેચ્છ્રીશમુત્પલૈઃ ॥

વિશોકાય નમઃ પાદૌ જઙ્ઘે ચ વરદાય વૈ
શ્રીશાય જાનુની તદ્વદ્ ઊરૂ ચ જલશાયિને ॥

કન્દર્પાય નમો ગુહ્યં માધવાય નમઃ કટિમ્
દામોદરાયેત્યુદરં પાર્શ્વે ચ વિપુલાય વૈ ॥

નાભિં ચ પદ્મનાભાય હૃદયં મન્મથાય વૈ
શ્રીધરાય વિભોર્વક્ષઃ કરૌ મધુજિતે નમઃ ॥

ચક્રિણે વામબાહું ચ દક્ષિણં ગદિને નમઃ
વૈકુણ્ઠાય નમઃ કણ્ઠમ્ આસ્યં યજ્ઞમુખાય વૈ ॥

નાસામશોકનિધયે વાસુદેવાય ચાક્ષિણી
લલાટં વામનાયેતિ હરયે ચ પુનર્ભ્રુવૌ ॥

અલકાન્માધવાયેતિ કિરીટં વિશ્વરૂપિણે
નમઃ સર્વાત્મને તદ્વચ્ છિર ઇત્યભિપૂજયેત્ ॥

એવં સમ્પૂજ્ય ગોવિન્દં ફલમાલ્યાનુલેપનૈઃ
તતસ્તુ મણ્ડલં કૃત્વા સ્થણ્ડિલં કારયેન્મુદા ॥

ચતુરસ્રં સમન્તાચ્ચ રત્નિમાત્રમુદક્પ્લવમ્
શ્લક્ષ્ણં હૃદ્યં ચ પરિતો વપ્રત્રયસમાવૃતમ્ ॥

અઙ્ગુલેનોચ્છ્રિતા વપ્રાસ્ તદ્વિસ્તારસ્તુ દ્વ્યઙ્ગુલઃ
સ્થણ્ડિલસ્યોપરિષ્ટાચ્ચ ભિત્તિરષ્ટાઙ્ગુલા ભવેત્ ॥

નદીવાલુકયા શૂર્પે લક્ષ્મ્યાઃ પ્રતિકૃતિં ન્યસેત્
સ્થણ્ડિલે શૂર્પમારોપ્ય લક્ષ્મીમિત્યર્ચયેદ્બુધઃ ॥

નમો દેવ્યૈ નમઃ શાન્ત્યૈ નમો લક્ષ્મ્યૈ નમઃ શ્રિયૈ
નમઃ પુષ્ટ્યૈ નમસ્તુષ્ટ્યૈ વૃષ્ટ્યૈ હૃષ્ટ્યૈ નમો નમઃ ॥

વિશોકા દુઃખનાશાય વિશોકા વરદાસ્તુ મે
વિશોકા ચાસ્તુ સમ્પત્ત્યૈ વિશોકા સર્વસિદ્ધયે ॥

તતઃ શુક્લામ્બરૈઃ શૂર્પં વેષ્ટ્ય સમ્પૂજયેત્ફલૈઃ
વસ્ત્રૈર્નાનાવિધૈસ્તદ્વત્ સુવર્ણકમલેન ચ ॥

રજનીષુ ચ સર્વાસુ પિબેદ્દર્ભોદકં બુધઃ
તતસ્તુ ગીતનૃત્યાદિ કારયેત્સકલાં નિશામ્ ॥

યામત્રયે વ્યતીતે તુ સુપ્ત્વાપ્યુત્થાય માનવઃ
અભિગમ્ય ચ વિપ્રાણાં મિથુનાનિ તદાર્ચયેત્ ॥

શક્તિતસ્ ત્રીણિ ચૈકં વા વસ્ત્રમાલ્યાનુલેપનૈઃ
શયનસ્થાનિ પૂજ્યાનિ નમો ઽસ્તુ જલશાયિને ॥

તતસ્તુ ગીતવાદ્યેન રાત્રૌ જાગરણે કૃતે
પ્રભાતે ચ તતઃ સ્નાનં કૃત્વા દામ્પત્યમર્ચયેત્ ॥

ભોજનં ચ યથાશક્ત્યા વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ
ભુક્ત્વા શ્રુત્વા પુરાણાનિ તદ્દિનં ચાતિવાહયેત્ ॥

અનેન વિધિના સર્વં માસિ માસિ સમાચરેત્
વ્રતાન્તે શયનં દદ્યાદ્ ગુડધેનુસમન્વિતમ્
સોપધાનકવિશ્રામં સાસ્તરાવરણં શુભમ્ ॥

યથા ન લક્ષ્મીર્દેવેશ ત્વાં પરિત્યજ્ય ગચ્છતિ
તથા સુરૂપતારોગ્યમ્ અશોકશ્ચાસ્તુ મે સદા ॥

યથા દેવેન રહિતા ન લક્ષ્મીર્જાયતે ક્વચિત્
તથા વિશોકતા મે ઽસ્તુ ભક્તિરગ્ર્યા ચ કેશવે ॥

મન્ત્રેણાનેન શયનં ગુડધેનુસમન્વિતમ્
શૂર્પં ચ લક્ષ્મ્યા સહિતં દાતવ્યં ભૂતિમિચ્છતા ॥

ઉત્પલં કરવીરં ચ બાણમમ્લાનકુઙ્કુમમ્
કેતકી સિન્દુવારં ચ મલ્લિકા ગન્ધપાટલા
કદમ્બં કુબ્જકં જાતિઃ શસ્તાન્યેતાનિ સર્વદા ॥