મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 41

કતરસ્ત્વેતયોઃ પૂર્વં દેવાનામેતિ સાત્મ્યતામ્
ઉભયોર્ધાવતો રાજન્ સૂર્યચન્દ્રમસોરિવ ॥

અનિકેતગૃહસ્થેષુ કામવૃત્તેષુ સંયતઃ
ગ્રામ એવ ચરન્ભિક્ષુસ્ તયોઃ પૂર્વતરં ગતઃ ॥

અપ્રાપ્યં દીર્ઘમાયુશ્ચ યઃ પ્રાપ્તો વિકૃતિં ચરેત્
તપ્યેત યદિ તત્કૃત્વા ચરેત્સોગ્રં તપસ્તતઃ ॥

યદ્વૈ નૃશંસં તદપત્ હ્યમાહુર્ યઃ સેવતે ધર્મમનર્થબુદ્ધિઃ
અસાવનીશઃ સ તથૈવ રાજંસ્ તદાર્જવં સ સમાધિસ્તદાર્યમ્ ॥

કેનાદ્ય ત્વં તુ પ્રહિતો ઽસિ રાજન્ યુવા સ્રગ્વી દર્શનીયઃ સુવર્ચાઃ
કુત આગતઃ કતમસ્યાં દિશિ ત્વમુતાહોસ્વિત્પાર્થિવસ્થાનમ્ અસ્તિ ॥

ઇમં ભૌમં નરકં ક્ષીણપુણ્યઃ પ્રવેષ્ટુમ્ ઊર્વીં ગગનાદ્વિપ્રકીર્ણઃ
ઉક્ત્વાહં વઃ પ્રપતિષ્યામ્ય્ અનન્તરં ત્વરન્ત્વમી બ્રહ્મણો લોકપા યે ॥

સતાં સકાશે તુ વૃતઃ પ્રપાતસ્ તે સઙ્ગતા ગુણવન્તસ્તુ સર્વે
શક્રાચ્ચ લબ્ધો હિ વરો મયૈષ પતિષ્યતા ભૂમિતલં નરેન્દ્ર ॥

પૃચ્છામિ ત્વાં પ્રપતન્તં પ્રપાતં યદિ લોકાઃ પાર્થિવ સન્તિ મે ઽત્ર
યદ્યન્તરિક્ષે યદિ વા દિવિ શ્રિતાઃ ક્ષેત્રજ્ઞં ત્વાં તસ્ય ધર્મસ્ય મન્યે ॥

યાવત્પૃથિવ્યાં વિહિતં ગવાશ્વં સહારણ્યૈઃ પશુભિઃ પક્ષિભિશ્ચ
તાવલ્લોકા દિવિ તે સંસ્થિતા વૈ તથા વિજાનીહિ નરેન્દ્રસિંહ ॥

તાંસ્તે દદામિ મા પ્રપત પ્રપાતં યે મે લોકા દિવિ રાજેન્દ્ર સન્તિ
યદ્યન્તરિક્ષે યદિ વા દિવિ શ્રિતાસ્તાનાક્રમ ક્ષિપ્રમમિત્રહાઽથસિ ॥

નાસ્મદ્વિધો ઽબ્રાહ્મણો બ્રહ્મવિચ્ચ પ્રતિગ્રહે વર્તતે રાજમુખ્ય
યથા પ્રદેયં સતતં દ્વિજેભ્યસ્ તદા દદે પૂર્વમ્ અહં નરેન્દ્ર ॥

નાબ્રાહ્મણઃ કૃપણો જાતુ જીવેદ્ યદ્યપિ સ્યાદ્બ્રાહ્મણી વીરપત્ની
સો ઽહં યદેવાકૃતપૂર્વં ચરેયં વિવિત્સમાનઃ કિમુ તત્ર સાધુઃ ॥

પૃચ્છામિ ત્વાં સ્પૃહણીયરૂપ પ્રતર્દનો ઽહં યદિ મે સન્તિ લોકાઃ
યદ્યન્તરિક્ષે યદિ વા દિવિ શ્રુતાઃ ક્ષેત્રજ્ઞં ત્વાં તસ્ય ધર્મસ્ય મન્યે ॥

સન્તિ લોકા બહવસ્તે નરેન્દ્ર અપ્યેકૈકં સપ્ત શતાન્યહાનિ
મધુચ્યુતો ઘૃતવન્તો વિશોકાસ્ તેનાન્તવન્તઃ પ્રતિપાલયન્તિ ॥

તાંસ્તે દદામિ પતમાનસ્ય રાજન્ યે મે લોકાસ્તવ તે વૈ ભવન્તુ
યદ્યન્તરિક્ષે યદિ વા દિવિ શ્રિતાસ્ તાનાક્રમ ક્ષિપ્રમપેતમોહઃ ॥

નુ તુલ્યતેજાઃ સુકૃતં હિ કામયે યોગક્ષેમં પાર્થિવાત્પાર્થિવઃ સન્
દૈવાદેશાદાપદં પ્રાપ્ય વિદ્વાંશ્ ચરેન્નૃશંસં હિ ન જાતુ રાજા ॥

ધર્મ્યં માર્ગં ચિન્તયાનો યશસ્યં કુર્યાત્તપો ધર્મમવેક્ષમાણઃ
ન મદ્વિધો ધર્મબુદ્ધિર્હિ રાજા હ્ય્ એવં કુર્યાત્કૃપણં માં યથાત્થ ॥

કુર્યામપૂર્વં ન કૃતં યદન્યૈર્ વિવિત્સમાનઃ કિમ્ ઉ તત્ર સાધુઃ
બ્રુવાણમેવં નૃપતિં યયાતિં નૃપોત્તમો વસુમાનબ્રવીત્ તમ્ ॥