મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 33

જરાં પ્રાપ્ય યયાતિસ્તુ સ્વપુરં પ્રાપ્ય ચૈવ હિ
પુત્રં જ્યેષ્ઠં વરિષ્ઠં ચ યદુમિત્યબ્રવીદ્દ્વિજઃ ॥

જરા વલી ચ માં તાત પલિતાનિ ચ પર્યગુઃ
કાવ્યસ્યોશનસઃ શાપાન્ ન ચ તૃપ્તો ઽસ્મિ યૌવને ॥

ત્વં યદો પ્રતિપદ્યસ્વ પાપ્માનં જરયા સહ
યૌવનેન ત્વદીયેન ચરેયં વિષયાનહમ્ ॥

પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે તુ ત્વદીયં યૌવનં ત્વ્ અહમ્
દત્ત્વા સમ્પ્રતિપત્સ્યામિ પાપ્માનં જરયા સહ ॥

સિતશ્મશ્રુધરો દીનો જરસા શિથિલીકૃતઃ
વલીસંતતગાત્રશ્ચ દુર્દર્શો દુર્બલઃ કૃશઃ ॥

અશક્તઃ કાર્યકરણે પરિભૂતઃ સ યૌવને
સહોપજીવિભિશ્ચૈવ તજ્જરાં નાભિકામયે ॥

સન્તિ તે બહવઃ પુત્રા મત્તઃ પ્રિયતરા નૃપ
જરાં ગ્રહીતું ધર્મજ્ઞ પુત્રમન્યં વૃણીષ્વ વૈ ॥

યસ્ત્વં મે હૃદયાજ્જાતો વયઃ સ્વં ન પ્રયચ્છસિ
પાપાન્માતુલસમ્બન્ધાદ્ દુષ્પ્રજા તે ભવિષ્યતિ ॥

તુર્વસો પ્રતિપદ્યસ્વ પાપ્માનં જરયા સહ
યૌવનેન ચરેયં વૈ વિષયાંસ્તવ પુત્રક ॥

પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે નુ પુનર્દાસ્યામિ યૌવનમ્
તથૈવ પ્રતિપત્સ્યામિ પાપ્માનં જરયા સહ ॥

ન કામયે જરાં તાત કામભોગપ્રણાશિનીમ્
બલરૂપાન્તકરણીં બુદ્ધિમાનવિનાશિનીમ્ ॥

યસ્ત્વં મે હૃદયાજ્જાતો વયઃ સ્વં ન પ્રયચ્છસિ
તસ્માત્પ્રજા સમુચ્છેદં તુર્વસો તવ યાસ્યતિ ॥

સંકીર્ણાશ્ચોરધર્મેષુ પ્રતિલોમચરેષુ ચ
પિશિતાશિષુ લોકેષુ નૂનં રાજા ભવિષ્યસિ ॥

ગુરુદારપ્રસક્તેષુ તિર્યગ્યોનિરતેષુ ચ
પશુધર્મિષુ મ્લેચ્છેષુ પાપેષુ પ્રભવિષ્યસિ ॥

એવં સ તુર્વસું શપ્ત્વા યયાતિઃ સુતમાત્મનઃ
શર્મિષ્ઠાયાઃ સુતં જ્યેષ્ઠં દ્રુહ્યું વચનમબ્રવીત્ ॥

દ્રુહ્યો ત્વં પ્રતિપદ્યસ્વ વર્ણરૂપવિનાશિનીમ્
જરાં વર્ષસહસ્રં મે યૌવનં સ્વં પ્રયચ્છતામ્ ॥

પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે તુ તે પ્રદાસ્યામિ યૌવનમ્
સ્વં ચાદાસ્યામિ ભૂયો ઽહં પાપ્માનં જરયા સહ ॥

ન રાજ્યં ન રથં નાશ્વં જીર્ણો ભુઙ્ક્તે ન ચ સ્ત્રિયમ્
ન રાગશ્ચાસ્ય ભવતિ તજ્જરાં તે ન કામયે ॥

યસ્ત્વં મે હૃદયાજ્જાતો વયઃ સ્વં ન પ્રયચ્છસિ
તદ્દ્રુહ્યો વૈ પ્રિયઃ કામો ન તે સમ્પત્સ્યતે ક્વચિત્ ॥

નૌર્ ઉપપ્લવસંચારો યત્ર નિત્યં ભવિષ્યતિ
અરાજ્યભોજશબ્દં ત્વં તત્ર પ્રાપ્સ્યસિ સાન્વયઃ ॥

અનો ત્વં પ્રતિપદ્યસ્વ પાપ્માનં જરયા સહ
એકં વર્ષસહસ્રં તુ ચરેયં યૌવનેન તે ॥

જીર્ણઃ શિશુરિવાદત્તે કાલે ઽન્નમશુચિર્યથા
ન જુહોતિ ચ કાલે ઽગ્નિં તાં જરાં નાભિકામયે ॥

યસ્ત્વં મે હૃદયાજ્જાતો વયઃ સ્વં ન પ્રયચ્છસિ
જરાદોષસ્ત્વયોક્તો યસ્ તસ્માત્ત્વં પ્રતિપદ્યસે ॥

પ્રજાશ્ચ યૌવનં પ્રાપ્તા વિનશ્યન્તિ હ્ય્ અનો તવ
અગ્નિપ્રસ્કન્દનગતસ્ ત્વં ચાપ્યેવં ભવિષ્યસિ ॥

પૂરો ત્વં પ્રતિપદ્યસ્વ પાપ્માનં જરયા સહ
ત્વં મે પ્રિયતરઃ પુત્રસ્ ત્વં વરીયાન્ ભવિષ્યસિ ॥

જરા વલી ચ માં તાત પલિતાનિ ચ પર્યગુઃ
કાવ્યસ્યોશનસઃ શાપાન્ ન ચ તૃપ્તો ઽસ્મિ યૌવને ॥

કિંચિત્કાલં ચરેયં વૈ વિષયાન્વયસા તવ
પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે તુ પ્રતિદાસ્યામિ યૌવનમ્
સ્વં ચૈવ પ્રતિપત્સ્યે ઽહં પાપ્માનં જરયા સહ ॥

એવમુક્તઃ પ્રત્યુવાચ પૂરુઃ પિતરમઞ્જસા
યથાત્થ ત્વં મહારાજ તત્કરિષ્યામિ તે વચઃ ॥

પ્રતિપત્સ્યામિ તે રાજન્ પાપ્માનં જરયા સહ
ગૃહાણ યૌવનં મત્તશ્ ચર કામાન્ યથેપ્સિતાન્ ॥

જરયાહં પ્રતિચ્છન્નો વયોરૂપધરસ્તવ
યૌવનં ભવતે દત્ત્વા ચરિષ્યામિ યથેચ્છયા ॥

પૂરો પ્રીતો ઽસ્મિ તે વત્સ વરં ચેમં દદામિ તે
સર્વકામસમૃદ્ધાર્થા ભવિષ્યતિ તવ પ્રજા ॥