મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 130

ઇતિ ચિન્તાયુતો દૈત્યો દિવ્યોપાયપ્રભાવજમ્
ચકાર ત્રિપુરં દુર્ગં મનઃસંચારચારિતમ્ ॥

પ્રાકારો ઽનેન માર્ગેણ ઇહ વામુત્ર ગોપુરમ્
ઇહ ચાટ્ટાલકદ્વારમ્ ઇહ ચાટ્ટાલગોપુરમ્ ॥

રાજમાર્ગ ઇતશ્ચાપિ વિપુલો ભવતામિતિ
રથ્યોપરથ્યાઃ સત્ત્રિકા ઇહ ચત્વર એવ ચ ॥

ઇદમન્તઃપુરસ્થાનં રુદ્રાયતનમત્ર ચ
સવટાનિ તડાગાનિ હ્ય્ અત્ર વાપ્યઃ સરાંસિ ચ ॥

આરામાશ્ચ સભાશ્ચાત્ર ઉદ્યાનાન્યત્ર વા તથા
ઉપનિર્ગમો દાનવાનાં ભવત્યત્ર મનોહરઃ ॥

ઇત્યેવં માનસં તત્રા કલ્પયત્પુરકલ્પવિત્
મયેન તત્પુરં સૃષ્ટં ત્રિપુરં ત્વિતિ નઃ શ્રુતમ્ ॥

કાર્ષ્ણાયસમયં યત્તુ મયેન વિહિતં પુરમ્
તારકાખ્યો ઽધિપસ્તત્ર કૃતસ્થાનાધિપો ઽવસત્ ॥

યત્તુ પૂર્ણેન્દુસંકાશં રાજતં નિર્મિતં પુરમ્
વિદ્યુન્માલી પ્રભુસ્તત્ર વિદ્યુન્માલી ત્વિવામ્બુદઃ ॥

સુવર્ણાધિકૃતં યચ્ચ મયેન વિહિતં પુરમ્
સ્વયમેવ મયસ્તત્ર ગતસ્તદધિપઃ પ્રભુઃ ॥

તારકસ્ય પુરં તત્ર શતયોજનમન્તરમ્
વિદ્યુન્માલિપુરં ચાપિ શતયોજનકે ઽન્તરે ॥

મેરુપર્વતસંકાશં મયસ્યાપિ પુરં મહત્
પુષ્યસંયોગમાત્રેણ કાલેન સ મયઃ પુરા ॥

કૃતવાંસ્ત્રિપુરં દૈત્યસ્ ત્રિનેત્રઃ પુષ્પકં યથા
યેન યેન મયો યાતિ પ્રકુર્વાણઃ પુરં પુરાત્ ॥

પ્રશસ્તાસ્તત્ર તત્રૈવ વારુણ્યામાલયાઃ સ્વયમ્
રુક્મરૂપ્યાયસાનાં ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ ॥

રત્નાચિતાનિ શોભન્તે પુરાણ્યમરવિદ્વિષામ્
પ્રાસાદશતજુષ્ટાનિ કૂટાગારોત્કટાનિ ચ ॥

સર્વેષાં કામગાનિ સ્યુઃ સર્વલોકાતિગાનિ ચ
સોદ્યાનવાપીકૂપાનિ સપદ્મસરવન્તિ ચ ॥

અશોકવનભૂતાનિ કોકિલારુતવન્તિ ચ
ચિત્રશાલાવિશાલાનિ ચતુઃશાલોત્તમાનિ ચ ॥

સપ્તાષ્ટદશભૌમાનિ સત્કૃતાનિ મયેન ચ
બહુધ્વજપતાકાનિ સ્રગ્દામાલંકૃતાનિ ચ ॥

કિઙ્કિણીજાલશબ્દાનિ ગન્ધવન્તિ મહાન્તિ ચ
સુસંયુક્તોપલિપ્તાનિ પુષ્પનૈવેદ્યવન્તિ ચ ॥

યજ્ઞધૂમાન્ધકારાણિ સંપૂર્ણકલશાનિ ચ
ગગનાવરણાભાનિ હંસપઙ્ક્તિનિભાનિ ચ ॥

પઙ્ક્તીકૃતાનિ રાજન્તે ગૃહાણિ ત્રિપુરે પુરે
મુક્તાકલાપૈર્લમ્બદ્ભિર્ હસન્તીવ શશિશ્રિયમ્ ॥

મલ્લિકાજાતિપુષ્પાદ્યૈર્ ગન્ધધૂપાધિવાસિતૈઃ
પઞ્ચેન્દ્રિયસુખૈર્નિત્યં સમૈઃ સત્પુરુષૈરિવ ॥

હેમરાજતલોહાદ્ય મણિરત્નાઞ્જનાઙ્કિતાઃ
પ્રાકારાસ્ત્રિપુરે તસ્મિન્ ગિરિપ્રાકારસંનિભાઃ ॥

એકૈકસ્મિન્પુરે તસ્મિન્ ગોપુરાણાં શતં શતમ્
સપતાકાધ્વજવતાં દૃશ્યન્તે ગિરિશૃઙ્ગવત્ ॥

નૂપુરારાવરમ્યાણિ ત્રિપુરે તત્પુરાણ્યપિ
સ્વર્ગાતિરિક્તશ્રીકાણિ તત્ર કન્યાપુરાણિ ચ ॥

આરામૈશ્ચ વિહારૈશ્ચ તડાગવટચત્વરૈઃ
સરોભિશ્ચ સરિદ્ભિશ્ચ વનૈશ્ચોપવનૈરપિ ॥

દિવ્યભોગોપભોગાનિ નાનારત્નયુતાનિ ચ
પુષ્પોત્કરૈશ્ચ સુભગાસ્ ત્રિપુરસ્યોપનિર્ગમાઃ
પરિખાશતગમ્ભીરાઃ કૃતા માયાનિવારણૈઃ ॥

નિશમ્ય તદ્દુર્ગવિધાનમુત્તમં કૃતં મયેનાદ્ભુતવીર્યકર્મણા
દિતેઃ સુતા દૈવતરાજવૈરિણઃ સહસ્રશઃ પ્રાપુરનન્તવિક્રમાઃ ॥

તદાસુરૈર્દર્પિતવૈરિમર્દનૈર્ જનાર્દનૈઃ શૈલકરીન્દ્રસંનિભૈઃ
બભૂવ પૂર્ણં ત્રિપુરં તથા પુરા યથામ્બરં ભૂરિજલૈર્ જલપ્રદૈઃ ॥