મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 116

સ દદર્શ નદીં પુણ્યાં દિવ્યાં હૈમવતીં શુભામ્
ગન્ધર્વૈશ્ચ સમાકીર્ણાં નિત્યં શક્રેણ સેવિતામ્ ॥

સુરેભમદસંસિક્તાં સમન્તાત્તુ વિરાજિતામ્
મધ્યેન શક્રચાપાભાં તસ્મિન્નહનિ સર્વદા ॥

તપસ્વિશરણોપેતાં મહાબ્રાહ્મણસેવિતામ્
દદર્શ તપનીયાભાં મહારાજઃ પુરૂરવાઃ ॥

સિતહંસાવલિચ્છન્નાં કાશચામરરાજિતામ્
સાભિષિક્તામિવ સતાં પશ્યન્પ્રીતિં પરાં યયૌ ॥

પુણ્યાં સુશીતલાં હૃદ્યાં મનસઃ પ્રીતિવર્ધિનીમ્
ક્ષયવૃદ્ધિયુતાં રમ્યાં સોમમૂર્તિમિવાપરામ્ ॥

સુશીતશીઘ્રપાનીયાં દ્વિજસંઘનિષેવિતામ્
સુતાં હિમવતઃ શ્રેષ્ઠાં ચઞ્ચદ્વીચિવિરાજિતામ્ ॥

અમૃતસ્વાદુસલિલાં તાપસૈરુપશોભિતામ્
સ્વર્ગારોહણનિઃશ્રેણીં સર્વકલ્મષનાશિનીમ્ ॥

અગ્ર્યાં સમુદ્રમહિષીં મહર્ષિગણસેવિતામ્
સર્વલોકસ્ય ચૌત્સુક્ય કારિણીં સુમનોહરામ્ ॥

હિતાં સર્વસ્ય લોકસ્ય નાકમાર્ગપ્રદાયિકામ્
ગોકુલાકુલતીરાન્તાં રમ્યાં શૈવાલવર્જિતામ્ ॥

હંસસારસસંઘુષ્ટાં જલજૈરુપશોભિતામ્
આવર્તનાભિગમ્ભીરાં દ્વીપોરુજઘનસ્થલીમ્ ॥

નીલનીરજનેત્રાભામ્ ઉત્ફુલ્લકમલાનનામ્
હિમાભફેનવસનાં ચક્રવાકાધરાં શુભામ્
બલાકાપઙ્ક્તિદશનાં ચલન્મત્સ્યાવલિભ્રુવમ્ ॥

સ્વજલોદ્ભૂતમાતંગ રમ્યકુમ્ભપયોધરામ્
હંસનૂપુરસંઘુષ્ટાં મૃણાલવલયાવલીમ્ ॥

તસ્યાં રૂપમદોન્મત્તા ગન્ધર્વાનુગતાઃ સદા
મધ્યાહ્નસમયે રાજન્ ક્રીડન્ત્યપ્સરસાં ગણાઃ ॥

તામ્ અપ્સરોવિનિર્મુક્તં વહન્તીં કુઙ્કુમં શુભમ્
સ્વતીરદ્રુમસમ્ભૂત નાનાવર્ણસુગન્ધિનીમ્ ॥

તરંગવ્રાતસંક્રાન્ત સૂર્યમણ્ડલદુર્દૃશમ્
સુરેભજનિતાઘાત વિકૂલદ્વયભૂષિતામ્ ॥

શક્રેભગણ્ડસલિલૈર્ દેવસ્ત્રીકુચચન્દનૈઃ
સંયુતં સલિલં તસ્યાઃ ષટ્પદૈર્ ઉપસેવ્યતે ॥

તસ્યાસ્તીરભવા વૃક્ષાઃ સુગન્ધકુસુમાઞ્ચિતાઃ
તથાપકૃષ્ટસંભ્રાન્ત ભ્રમરસ્તનિતાકુલાઃ ॥

યસ્યાસ્તીરે રતિં યાન્તિ સદા કામવશા મૃગાઃ
તપોવનાશ્ચ ઋષયસ્ તથા દેવાઃ સહાપ્સરાઃ ॥

લભન્તે યત્ર પૂતાઙ્ગા દેવેભ્યઃ પ્રતિમાનિતાઃ
સ્ત્રિયશ્ચ નાકબહુલાઃ પદ્મેન્દુપ્રતિમાનનાઃ ॥

યા બિભર્તિ સદા તોયં દેવસંઘૈરપીડિતમ્
પુલિન્દૈર્નૃપસંઘૈશ્ચ વ્યાઘ્રવૃન્દૈરપીડિતમ્ ॥

સતામરસપાનીયાં સતારગગનામલામ્
સ તાં પશ્યન્યયૌ રાજા સતામીપ્સિતકામદામ્ ॥

યસ્યાસ્તીરરુહૈઃ કાશૈઃ પૂર્ણૈશ્ચન્દ્રાંશુસંનિભૈઃ
રાજતે વિવિધાકારૈ રમ્યતીરં મહાદ્રુમૈઃ
યા સદા વિવિધૈર્વિપ્રૈર્ દેવૈશ્ચાપિ નિષેવ્યતે ॥

યા ચ સદા સકલૌઘવિનાશં ભક્તજનસ્ય કરોત્યચિરેણ
યાનુગતા સરિતાં હિ કદમ્બૈર્ યાનુગતા સતતં હિ મુનીન્દ્રૈઃ ॥

યા હિ સુતાનિવ પાતિ મનુષ્યાન્ યા ચ યુતા સતતં હિમસંઘૈઃ
યા ચ યુતા સતતં સુરવૃન્દૈર્ યા ચ જનૈઃ સ્વહિતાય શ્રિતા વૈ ॥

પ્રયુક્તા ચ કેસરિગણૈઃ કરિવૃન્દજુષ્ટા સંતાનયુક્તસલિલાપિ સુવર્ણયુક્તા
સૂર્યાંશુતાપપરિવૃદ્ધિવિવૃદ્ધશીતા શીતાંશુતુલ્યયશસા દદૃશે નૃપેણ ॥