મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 115

ચરિતં બુધપુત્રસ્ય જનાર્દન મયા શ્રુતમ્
શ્રુતઃ શ્રાદ્ધવિધિઃ પુણ્યઃ સર્વપાપપ્રણાશનઃ ॥

ધેન્વાઃ પ્રસૂયમાનાયાઃ ફલં દાનસ્ય મે શ્રુતમ્
કૃષ્ણાજિનપ્રદાનં ચ વૃષોત્સર્ગસ્તથૈવ ચ ॥

શ્રુત્વા રૂપં નરેન્દ્રસ્ય બુધપુત્રસ્ય કેશવ
કૌતૂહલં સમુત્પન્નં તન્મમાચક્ષ્વ પૃચ્છતઃ ॥

કેન કર્મવિપાકેન સ તુ રાજા પુરૂરવાઃ
અવાપ તાદૃશં રૂપં સૌભાગ્યમપિ ચોત્તમમ્ ॥

દેવાંસ્ત્રિભુવનશ્રેષ્ઠાન્ ગન્ધર્વાંશ્ચ મનોરમાન્
ઉર્વશી સંમતા ત્યક્ત્વા સર્વભાવેન તં નૃપમ્ ॥

શૃણુ કર્મવિપાકેન યેન રાજા પુરૂરવાઃ
અવાપ તાદૃશં રૂપં સૌભાગ્યમપિ ચોત્તમમ્ ॥

અતીતે જન્મનિ પુરા યો ઽયં રાજા પુરૂરવાઃ
પુરૂરવા ઇતિ ખ્યાતો મદ્રદેશાધિપો હિ સઃ ॥

ચાક્ષુષસ્યાન્વયે રાજા ચાક્ષુષસ્યાન્તરે મનોઃ
સ વૈ નૃપગુણૈર્યુક્તઃ કેવલં રૂપવર્જિતઃ ॥

પુરૂરવા મદ્રપતિઃ કર્મણા કેન પાર્થિવઃ
બભૂવ કર્મણા કેન રૂપવાંશ્ચૈવ સૂતજ ॥

દ્વિજગ્રામે દ્વિજશ્રેષ્ઠો નામ્ના ચાસીત્પુરૂરવાઃ
નદ્યાઃ કૂલે મહારાજઃ પૂર્વજન્મનિ પાર્થિવઃ ॥

સ તુ મદ્રપતી રાજા યસ્તુ નામ્ના પુરૂરવાઃ
તસ્મિઞ્જન્મન્યસૌ વિપ્રો દ્વાદશ્યાં તુ સદાનઘ ॥

ઉપોષ્ય પૂજયામાસ રાજ્યકામો જનાર્દનમ્
ચકાર સોપવાસશ્ચ સ્નાનમ્ અભ્યઙ્ગપૂર્વકમ્ ॥

ઉપવાસફલાત્પ્રાપ્તં રાજ્યં મદ્રેષ્વકણ્ટકમ્
ઉપોષિતસ્ તથાભ્યઙ્ગાદ્ રૂપહીનો વ્યજાયત ॥

ઉપોષિતૈર્નરૈસ્ તસ્માત્ સ્નાનમ્ અભ્યઙ્ગપૂર્વકમ્
વર્જનીયં પ્રયત્નેન રૂપઘ્નં તત્પરં નૃપ ॥

એતદ્વઃ કથિતં સર્વં યદ્વૃત્તં પૂર્વજન્મનિ
મદ્રેશ્વરત્વચરિતં શૃણુ તસ્ય મહીપતેઃ ॥

તસ્ય રાજગુણૈઃ સર્વૈઃ સમુપેતસ્ય ભૂપતેઃ
જનાનુરાગો નૈવાસીદ્ રૂપહીનસ્ય તસ્ય વૈ ॥

રૂપકામઃ સ મદ્રેશસ્ તપસે કૃતનિશ્ચયઃ
રાજ્યં મન્ત્રિગતં કૃત્વા જગામ હિમપર્વતમ્ ॥

વ્યવસાયદ્વિતીયસ્તુ પદ્ભ્યમ્ એવ મહાયશાઃ
દ્રષ્ટું સ તીર્થસદનં વિષયાન્તે સ્વકે નદીમ્ ॥

ઐરાવતીતિ વિખ્યાતાં દદર્શાતિમનોરમામ્ ॥

તુહિનગિરિભવાં મહૌઘવેગાં તુહિનગભસ્તિસમાનશીતલોદામ્ ॥

તુહિનસદૃશહૈમવર્ણપુઞ્જાં તુહિનયશાઃ સરિતં દદર્શ રાજા ॥