મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 104

ભગવઞ્છ્રોતુમિચ્છામિ પુરા કલ્પે યથાસ્થિતમ્
બ્રહ્મણા દેવમુખ્યેન યથાવત્કથિતં મુને ॥

કથં પ્રયાગગમનં નરાણાં તત્ર કીદૃશમ્
મૃતાનાં કા ગતિસ્તત્ર સ્નાતાનાં તત્ર કિં ફલમ્ ॥

યે વસન્તિ પ્રયાગે તુ બ્રૂહિ તેષાં ચ કિં ફલમ્
એતન્મે સર્વમાખ્યાહિ પરં કૌતૂહલં હિ મે ॥

કથયિષ્યામિ તે વત્સ યચ્છ્રેષ્ઠં તત્ર યત્ફલમ્
પુરા હિ સર્વવિપ્રાણાં કથ્યમાનં મયા શ્રુતમ્ ॥

આ પ્રયાગપ્રતિષ્ઠાનાદ્ આપુરાદ્વાસુકેર્હ્રદાત્
કમ્બલાશ્વતરૌ નાગૌ નાગશ્ચ બહુમૂલકઃ
એતત્પ્રજાપતેઃ ક્ષેત્રં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ॥

તત્ર સ્નાત્વા દિવં યાન્તિ યે મૃતાસ્તે ઽપુનર્ભવાઃ
તતો બ્રહ્માદયો દેવા રક્ષાં કુર્વન્તિ સંગતાઃ ॥

અન્યે ચ બહવસ્તીર્થાઃ સર્વપાપહરાઃ શુભાઃ
ન શક્યાઃ કથિતું રાજન્ બહુવર્ષશતૈરપિ
સંક્ષેપેણ પ્રવક્ષ્યામિ પ્રયાગસ્ય તુ કીર્તનમ્ ॥

ષષ્ટિર્ધનુઃસહસ્રાણિ યાનિ રક્ષન્તિ જાહ્નવીમ્
યમુનાં રક્ષતિ સદા સવિતા સપ્તવાહનઃ ॥

પ્રયાગં તુ વિશેષેણ સદા રક્ષતિ વાસવઃ
મણ્ડલં રક્ષતિ હરિર્ દૈવતૈઃ સહ સંગતઃ ॥

તં વટં રક્ષતિ સદા શૂલપાણિર્મહેશ્વરઃ
સ્થાનં રક્ષન્તિ વૈ દેવાઃ સર્વપાપહરં શુભમ્ ॥

અધર્મેણાવૃતો લોકો નૈવ ગચ્છતિ તત્પદમ્
સ્વલ્પમલ્પતરં પાપં યદા તે સ્યાન્નરાધિપ
પ્રયાગં સ્મરમાણસ્ય સર્વમાયાતિ સંક્ષયમ્ ॥

દર્શનાત્તસ્ય તીર્થસ્ય નામસંકીર્તનાદપિ
મૃત્તિકાલમ્ભનાદ્વાપિ નરઃ પાપાત્પ્રમુચ્યતે ॥

પઞ્ચ કુણ્ડાનિ રાજેન્દ્ર તેષાં મધ્યે તુ જાહ્નવી
પ્રયાગસ્ય પ્રવેશે તુ પાપં નશ્યતિ તત્ક્ષણાત્ ॥

યોજનાનાં સહસ્રેષુ ગઙ્ગાયાઃ સ્મરણાન્નરઃ
અપિ દુષ્કૃતકર્મા તુ લભતે પરમાં ગતિમ્ ॥

કીર્તનાન્મુચ્યતે પાપાદ્ દૃષ્ટ્વા ભદ્રાણિ પશ્યતિ
અવગાહ્ય ચ પીત્વા તુ પુનાત્યાસપ્તમં કુલમ્ ॥

સત્યવાદી જિતક્રોધો હ્ય્ અહિંસાયાં વ્યવસ્થિતઃ
ધર્માનુસારી તત્ત્વજ્ઞો ગોબ્રાહ્મણહિતે રતઃ ॥

ગઙ્ગાયમુનયોર્મધ્યે સ્નાતો મુચ્યેત કિલ્બિષાત્
મનસા ચિન્તયન્કામાન્ અવાપ્નોતિ સુપુષ્કલાન્ ॥

તતો ગત્વા પ્રયાગં તુ સર્વદેવાભિરક્ષિતમ્
બ્રહ્મચારી વસેન્માસં પિતૄન્દેવાંશ્ચ તર્પયેત્
ઈપ્સિતાંલ્લભતે કામાન્ યત્ર યત્રાભિજાયતે ॥

તપનસ્ય સુતા દેવી ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા
સમાગતા મહાભાગા યમુના તત્ર નિમ્નગા
તત્ર સંનિહિતો નિત્યં સાક્ષાદ્દેવો મહેશ્વરઃ ॥

દુષ્પ્રાપ્યં માનુષૈઃ પુણ્યં પ્રયાગં તુ યુધિષ્ઠિર
દેવદાનવગન્ધર્વા ઋષયઃ સિદ્ધચારણાઃ
તદુપસ્પૃશ્ય રાજેન્દ્ર સ્વર્ગલોકમુપાસતે ॥