માર્કંડેય પુરાણ · અધ્યાય 51

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે યક્ષાનુશાસનો નામ પઞ્ચાશો ઽધ્યાયઃ
એકપઞ્ચાશો ઽધ્યાયઃ- 51
માર્કણ્ડેય ઉવાચ
દુઃ સહસ્યાભવદ્ભાર્યા નિર્માષ્ટિર્નામ નામતઃ ।
જાતા કલેસ્તુ ભાર્યાયામૃતૌ ચાણ્ડાલદર્શનાત્

તયોરપત્યાન્યભવને જગદ્વ્યાપીનિ ષોડશ ।
અષ્ટૌ કુમારાઃ કન્યાશ્ચ તથાષ્ટાવતિભીષણાઃ

તન્તાકૃષ્ટિસ્તથોક્તિશ્ચ પરિવર્તસ્તથાપરઃ ।
અઙ્ગધ્રુક્ શકુનિશ્ચૈવ ગણ્ડપ્રાન્તરતિસ્તથા

ગર્ભહા સસ્યહા ચાન્યઃ કુમારાસ્તનયાસ્તયોઃ ।
કન્યાશ્ચાન્યાસ્તથૈવાષ્ટૌ તાસાં નામાનિ મે શૃણુ

નિયોજિકા વૈ પ્રથમા તથૈવાન્યા વિરોધિની ।
સ્વયંહારકરી ચૈવ ભ્રામણી ઋતુહારિકા

સ્મૃતિબીજહરે ચાન્યે તયોઃ કન્યે ઽતિદારુણે ।
વિદ્વેષણ્યષ્ટમી નામ કન્યા લોકભયાવહા

એતાસાં કર્મ વક્ષ્યામિ દોષપ્રશમનઞ્ચ યત્ ।
અષ્ટાનાઞ્ચ કુમારાણાં શ્રુયતાં દ્વિજસત્તમ

દન્તાકૃષ્ટિઃ પ્રસુપ્તાનાં બાલાનાં દશનસ્થિતઃ ।
કરોતિ દન્તસંઘર્ષં ચિકીર્ષુર્દુઃ સહાગમમ્

તસ્યોપશમનં કાર્યં સુપ્તસ્ય સિતસર્ષપૈઃ ।
શયનસ્યોપરિ ક્ષિપ્તૈર્માનુષૈર્દશનોપરિ

સુવાર્ચ્ચલૌષધીસ્નાનાત્તથા સચ્છાસ્ત્રકીર્તનાત્ ।
ઉષ્ટ્રકણ્ટકખડ્ગાસ્થિ-ક્ષૌમવસ્ત્રવિધારણાત્

તિષ્ઠત્યન્યકુમારસ્તુ તથાસ્ત્ત્વિત્યસકૃદ્ બ્રુવન્ ।
શુભાશુભે નૃણાં યુઙ્ક્તે તથોક્તિસ્તચ્ચ નાન્યથા

તસ્માદદુષ્ટં મઙ્ગલ્યં વક્તવ્યં પણ્ડિતૈઃ સદા ।
દુષ્ટે શ્રુતે તથૈવોક્તે કીર્તનીયો જનાર્દનઃ

ચરાચરગુરુર્બ્રહ્મા યા યસ્ય કુલદેવતા ।
અન્યગર્ભે પરાન્ ગર્ભાન્ સદૈવ પરિવર્તયન્

રતિમાપ્નોતિ વાક્યઞ્ચ વિવક્ષોરન્યદેવ યત્ ।
પરિવર્તકસંજ્ઞો ઽયં તસ્યાપિ સિતસર્ષપૈઃ

રક્ષોઘ્નમન્ત્રજપ્યૈશ્ચ રક્ષાં કુર્વોત તત્ત્વવિત્ ।
અન્યશ્ચાનિલવન્નૃણામઙ્ગેષુ સ્ફુરણોદિતમ્

શુભાશુભં સમાચષ્ટે કુશૈસ્તસ્યાઙ્ગતાડનમ્ ।
કાકાદિપક્ષિસંસ્થો ઽન્યઃ શ્વાદેરઙ્ગગતો ઽપિ વા

શુભાશુભઞ્ચ શકુનિઃ કુમારો ઽન્યો બ્રવીતિ વૈ ।
તત્રાપિ દુષ્ટે વ્યાક્ષેપઃ પ્રારમ્ભત્યાગ એવ ચ

શુભે દ્રુતતરં કાર્યમિતિ પ્રાહ પ્રજાપતિઃ ।
ગણ્ડાન્તેષુ સ્થિતશ્ચાન્યો મુહૂર્તાર્ધં દ્વિજોત્તમ

સર્વારમ્ભાન્ કુમારો ઽત્તિ શસ્તાતાઞ્ચાનસૂયતામ્ ।
વિપ્રોક્ત્યા દેવતાસ્તુત્યા મૂલોત્ખાતેન ચ દ્વિજ

ગોમૂત્રસર્ષપસ્ત્રાનૈસ્તદૃક્ષગ્રહપૂજનૈઃ ।
પુનશ્ચ ધર્મોપનિષત્કરણૈઃ શાસ્ત્રદર્શનૈઃ

અનજ્ઞયા જન્મનશ્ચ પ્રશમં યાતિ ગણ્ડવાન્ ।
ગર્ભે સ્ત્રીણાં તથાન્યસ્તુ ફલનાશી સુદારુણઃ

તસ્ય રક્ષા સદા કાર્યા નિત્યં શૌચનિષેવણાત્ ।
પ્રસિદ્ધમન્ત્રલિખનાચ્છસ્તમાલ્યાદિધારણાત્

વિશુદ્ધગેહાવસથાદનાયાસાચ્ચ વૈ દ્વિજ ।
તથૈવ સસ્યહા ચાન્યઃ સસ્યર્ધિમુપહન્તિ યઃ

તસ્યાપિ રક્ષાં કુર્વોત જીર્ણોપાનદ્વિધારણાત્ ।
તથાપસવ્યગમનાચ્છાણ્ડાલસ્ય પ્રવેશનાત્

બહિર્બલિપ્રદાનાચ્ચ સોમામ્બુપરિકીર્તનાત્ ।
પરદારપહદ્રવ્યહરણાદિષુ માનવાન્

નિયોજયતિ ચૈવાન્યાન્ કન્યા સા ચ નિયોજિકા ।
તસ્યાઃ પવિત્રપઠનાત્ ક્રોધલોભાદિવર્જનાત્

નિયોજયતિ મામિષ્ટવિરોધાચ્ચ વિવર્જનમ્ ।
આક્રુષ્ટો ઽન્યેન મન્યેત તાડિતો વા નિયોજિકા

નિયોજયત્યેનમિતિ ન ગચ્છેત્તદ્વશં બુધઃ ।
પરદારાદિસંસર્ગે ચિત્તમાત્માનમેવ ચ

નિયોજયત્યત્ર સા મામિતિ પ્રાજ્ઞો વિચિન્તયેત્ ।
વિરોધં કુરુતે ચાન્યા દમ્પત્યોઃ પ્રીયમાણયોઃ

બન્ધૂનાં સુહૃદાં પિત્રોઃ પુત્રૈઃ સાવર્ણિકૈશ્ચ યા ।
વિરોધિની સા તદ્રક્ષાં કુર્વોત બલિકર્મણા

તથાતિવાદસહનાચ્છાસ્ત્રાચારનિષેવણાત્ ।
ધાન્યં ખલાદ્ ગૃહાદ્ ગોભ્યઃ પયઃ સર્પિસ્તથાપરા

સમૃદ્ધિમૃદ્ધિમદ્દ્રવ્યાદપહિન્તિ ચ કન્યકા ।
સા સ્વયંહારિકેત્યુક્તા સદાન્તર્ધાનતત્પરા

મહાનસાદર્ધસિદ્ધમન્નાગારસ્થિતં તથા ।
પરિવિશ્યમાણઞ્ચ સદા સાર્ધં ભુઙ્ક્તે ચ ભુઞ્જતા

ઉચ્છેષણં મનુષ્યાણાં હરત્યન્નઞ્ચ દુર્હરા ।
કર્માન્તાગારશાલાભ્યઃ સિદ્ધર્ધિ હરતિ દ્વિજ

ગોસ્ત્રીસ્તનેભ્યશ્ચ પયઃ ક્ષીરહારી સદૈવ સા ।
દધ્નો ઘૃતં તિલાત્તૈલં સુરાગારાત્તથા સુરામ્

રાગં કુસુમ્ભકાદીનાં કાર્પાસાત્ સૂત્રમેવ ચ ।
સા સ્વયંહારિકા નામ હરત્યવિરતં દ્વિજ

કુર્યાચ્છિખણ્ડિનોર્દ્વન્દ્વં રક્ષાર્થં કુત્રિમાં સ્ત્રિયમ્ ।
રક્ષાશ્ચૈવ ગૃહે લેખ્યા વર્જ્યાચો ચ્છિષ્ટતા તથા

હોમાગ્નિદેવતાધૂપભસ્મના ચ પરિષ્ક્રિયા ।
કાર્યા ક્ષીરાદિભાણ્ડાનામેવં તદ્રક્ષણં સ્મૃતમ્

ઉદ્વેગં જનયત્યન્યા એકસ્થાનનિવાસિનઃ ।
પુરુષસ્ય તુ યા પ્રોક્તા ભ્રામણી સા તુ કન્યકા

તસ્યાથ રક્ષાં કુર્વોત વિક્ષિપ્તૈઃ સિતસર્ષપૈઃ ।
આસને શયને ચોર્વ્યાં યત્રાસ્તે સ તુ માનવઃ

ચિન્તયેચ્ચ નરઃ પાપા મામેષા દુષ્ટચેતના ।
ભ્રામયત્યસકૃજ્જપ્યં ભુવઃ સૂક્તં સમાધિના

સ્ત્રીણાં પુષ્પં હરત્યન્યા પ્રવૃત્તં સા તુ કન્યકા ।
તથાપ્રવૃત્તં સા જ્ઞેયા દૌઃ સહા ઋતહારિકા

કુર્વોત તીર્થદેવૌકશ્ચૈત્યપર્વતસાનુષુ ।
નદીસઙ્ગમખાતેષુ સ્ત્રપનં તત્પ્રશાન્યતે

મન્ત્રવિત્ કૃતતત્ત્વજ્ઞઃ પર્વસૂષસિ ચ દ્વિજ ।
ચિકિત્સાજ્ઞશ્ચ વૈ વૈદ્યઃ સંપ્રયુક્તૈર્વરૌષધૈઃ

સ્મૃતિઞ્ચાપહરત્યન્યા સ્ત્રીણાં સા સ્મૃતિહારિકા ।
વિવિક્તદેશસેવિત્વાત્તસ્યાશ્ચોપશમો ભવેત્

બીજાપહારિણી ચાન્યા સ્ત્રીપુંસોરતિભીષણા ।
મેધ્યાન્નભોજનૈઃ સ્નાનૈસ્તસ્યાશ્ચોપશમો ભવેત

અષ્ટમી દ્વેષણી નામ કન્યા લોકભયાવહા ।
યા કરોતિ જનદ્વિષ્ટં નરં નારીમથાપિ વા

મધુક્ષીરઘૃતાક્તાંસ્તુ શાન્ત્યર્થં હોમયેત્તિલાન્ ।
કુર્વોત મિત્રવિન્દાઞ્ચ તથેષ્ટિન્તત્ પ્રશાન્યતે

એતેષાન્તુ કુમારાણાં કન્યાનાં દ્વિજસત્તમ ।
અષ્ટત્રિંશદપત્યાનિ તેષાં નામાનિ મે શૃણુ

દન્તાકૃષ્ટેરભૂત્ કન્યા વિજલ્પા કલહા તથા ।
અવજ્ઞાનૃતદુષ્ટોક્તિર્વિજલ્પા તત્પ્રશાન્તયે

તામેવ ચિન્તયેત્ પ્રાજ્ઞઃ પ્રયતશ્ચ ગૃહી ભવેત્ ।
કલહા કલહં ગેહે કરોત્યવિરતં નૃણામ્

કુટુમ્બનાશહેતુઃ સા તત્પ્રશાન્તિં નિશામય ।
દૂર્વાઙ્કુરાન્મધુઘૃતક્ષીરાક્તાન્ બલિકર્મણિ

વિક્ષિપેજ્જુહુયાચ્ચૈવાનલં મિત્રઞ્ચ કીર્તયેત્ ।
ભૂતાનાં માતૃભિઃ સાર્ધં બાલકાનાન્તુ શાન્તયે

વિદ્યાનાં તપસાઞ્ચૈવ સંયમસ્ય યમસ્ય ચ ।
કૃષ્યાં વાણિજ્યલાભે ચ શાન્તિં કુર્વન્તુ મે સદા

પૂજિતાશ્ચ યથાન્યાયં તુષ્ટિં ગચ્છન્તુ સર્વશઃ ।
કુષ્માણ્ડા યાતુધાનાશ્ચ યે ચાન્યે ગણસંજ્ઞિતાઃ

મહાદેવપ્રસાદેન મહેશ્વરમતેન ચ ।
સર્વ એતે નૃણાં નિત્યં તુષ્ટિમાશુ વ્રજન્તુ તે

તુષ્ટાઃ સર્વં નિરસ્યન્તુ દુષ્કૃતં દુરનુષ્ઠિતમ્ ।
મહાપતાકજં સર્વં યચ્ચાન્યદ્વિઘ્નકારણમ્

તેષામેવ પ્રસાદેન વિઘ્ના નશ્યન્તુ સર્વશઃ ।
ઉદ્વાહેષુ ચ સર્વેષુ વૃદ્ધિકર્મંસુ ચૈવ હિ

પુણ્યાનુષ્ઠાનયોગેષુ ગુરુદેવાર્ચનેષુ ચ ।
જપયજ્ઞવિધાનેષુ યાત્રાસુ ચ ચતુર્દશ

શરીરારોગ્યભોગ્યેષુ સુખદાનધનેષુ ચ ।
વૃદ્ધબાલાતુરેષ્વેવ શાન્તિં કુર્વન્તુ મે સદા

સોમામ્બુપૌ તથામ્ભોધિઃ સવિતા ચાનિલાનલૌ ।
તથોક્તેઃ કાલજિહ્વો ઽભૂત્ પુત્રસ્તાલનિકેતનઃ

સ યેષાં રસનાસંસ્થાસ્તાનસાધૂન્ વિબાધતે ।
પરિવર્તસુતૌ દ્વૌ તુ વિરૂપવિકૃતૌ દ્વિજ

તૌ તુ વૃક્ષાગ્રપરિખાપ્રાકારામ્ભોધિસંશ્રયૌ ।
ગુર્વિણ્યાઃ પરિવર્તન્તૌ કુરુતઃ પાદપાણિષુ

ક્રૌષ્ટુકે પરિવર્તઃસ્યાત્ ગર્ભસ્યાન્યોદરાત્તતઃ ।
ન વૃક્ષં ચૈવ નૈવાદ્રિં ન પ્રાકારં મહોદધિમ્

પરિખાં વા સમાક્રામેદબલા ગર્ભધારિણી ।
અઙ્ગધ્રુક્ તનયં લેભે પિશુનં નામ નામતઃ

સો ઽસ્થિમજ્જાગતઃ પુંસાં બલમત્ત્યજિતાત્મનામ્ ।
શ્યેન-કાક-કપોતાંશ્ચ ગૃધ્રોલૂકૈશ્ચ વૈ સુતાન્

અવાપ શકુનિઃ પઞ્ચ જગૃહુસ્તાન્ સુરાસુરાઃ ।
શ્યેનં જગ્રાહ મૃત્યુશ્ચ કાકં કાલો ગૃહીતવાન્

ઉલૂકં નિરૃતિશ્ચૈવ જગ્રાહાતિભયાવહમ્ ।
ગૃધ્રં વ્યાધિસ્તદીશો ઽથ કપોતં ચ સ્વયં યમઃ

એતેષામેવ ચૈવોક્તા ભૂતાઃ પાપોપપાદને ।
તસ્માચ્છ્યેનાદયો યસ્ય નિલીયેયુઃ શિરસ્યથ

તેનાત્મરક્ષણાયાલં શાન્તિં કુર્યાદ્વિજોત્તમ ।
ગેહે પ્રસૂતિરેતેષાં તદ્વન્નીડનિવેશનમ્

નરસ્તં વર્જયેદ્ ગેહં કપોતાક્રાન્તમસ્તકમ્ ।
શ્યેનઃ કપોતો ગૃધ્રશ્ચ કાકોલૂકૌ ગૃહે દ્વિજ

પ્રવિષ્ટઃ કથયેદન્તં વસતાં તત્ર વેશ્મનિ ।
ઈદૃક્ પરિત્યજેદ્ ગેહં શાન્તિં કુર્યાચ્ચ પણ્ડિતઃ

સ્વપ્ને ઽપિ હિ કપોતસ્ય દર્શનં ન પ્રશસ્યતે ।
ષડપત્યાનિ કથ્યન્તે ગણ્ડપ્રાન્તરતેસ્તથા

સ્ત્રીણાં રજસ્યવસ્થાનં તેષાં કાલાંશ્ચ મે શૃણુ ।
ચત્વાર્યહાનિ પૂર્વાણિ તથૈવાન્યત્ ત્રયોદશ

એકાદશ તથૈવાન્યદપત્યં તસ્ય વૈ દિને ।
અન્યદ્દિનાભિગમને શ્રાદ્ધદાને તથાપરે

પર્વસ્વથાન્યત્ તસ્માત્તુ વર્જ્યાન્યેતાનિ પણ્ડિતૈઃ ।
ગર્ભહન્તુઃ સુતો નિઘ્નો મોહની ચાપિ કન્યકા

પ્રવિશ્ય ગર્ભમત્ત્યેકો ભુક્ત્વા મોહયતે ઽપરા ।
જાયન્તે મોહનાત્તસ્યાઃ સર્પમણ્ડૂકકચ્છપાઃ

સરીસૃપાણિ ચાન્યાનિ પુરીષમથવા પુનઃ ।
ષણ્માસાન્ ગુર્વિણીં માંસમશ્નુવાનામસંયતામ્

વૃક્ષચ્છાયાશ્રયાં રાત્રાવથવા ત્રિચતુષ્પથે ।
શ્મશાનકટભૂમિષ્ઠામુત્તરીયવિવર્જિતામ્

રુદમાનાં નિશીથે ઽથ આવિશેત્તામસૌ સ્ત્રિયમ્ ।
શસ્યહન્તુસ્તથૈવૈકઃ ક્ષુદ્રકો નામ નામતઃ

શસ્યર્ધિં સ સદા હન્તિ લબ્ધ્વા રન્ધ્રં શૃણુષ્વ તત્ ।
અમઙ્ગલ્યદિનારમ્ભે અતૃપ્તો વપતે ચ યઃ

ક્ષેત્રેષ્વનુપ્રવેશં વૈ કરોત્યન્તોપસઙ્ગિષુ ।
તસ્માત્ કલ્પઃ સુપ્રશસ્તે દિને ઽભ્યર્ચ્ય નિશાકરમ્

કુર્યાદારમ્ભમુપ્તિઞ્ચ હૃષ્ટસ્તુષ્ટઃ સહાયવાન્ ।
નિયોજિકેતિ યા કન્યા દુઃ સહસ્ય મયોદિતા ॥ મર્ક્પ્_51. 83 ॥
જાતં પ્રચોદિકાસંજ્ઞં તસ્યાઃ કન્યાચતુષ્ટયમ્ ।
મત્તોન્મત્તપ્રમત્તાસ્તુ નરાન્ નારીસ્તુ તાઃ સદા

સમાવિશન્તિ નાશાય ચોદયન્તીહ દારુણમ્ ।
અધર્મં ધર્મરૂપેણ કામઞ્ચાકામરૂપિણમ્

અનર્થઞ્ચાર્થરૂપેણ મોક્ષઞ્ચામોક્ષરૂપિણમ્ ।
દુર્વિનીતા વિના શૌચં દર્શયન્તિ પૃથઙ્નરાન્

ભ્રશ્યન્ત્યાભિઃ પ્રવિષ્ટાભિઃ પુરુષાર્થાત્ પૃથઙ્નરાઃ ।
તાસાં પ્રવેશશ્ચ ગૃહે સંધ્યારક્તે હ્યથામ્બરે

ધાતાવિધાત્રોશ્ચ બલિર્યત્ર કાલે ન દીયતે ।
ભુઞ્જતાં પિબતાં વાપિ સઙ્ગિભિર્જલવિપ્રુષૈઃ

નવનારીષુ સંક્રાન્તિસ્તાસામાશ્વભિજાયતે ।
વિરોધિન્યાસ્ત્રયઃ પુત્રાશ્ચોદકો ગ્રાહકસ્તથા

તમઃ પ્રચ્છાદકશ્ચાન્યસ્તત્સ્વરૂપં શૃણુષ્વ મે ।
પ્રદીપદૈલસંસર્ગદૂષિતે લઙ્ઘિતે ખલે

મુષલોલૂખલે યત્ર પાદુકે વાસને સ્ત્રિયઃ ।
શૂર્પદાત્રાદિકં યત્ર પદાકૃષ્ય તથાસનમ્

યત્રોપલિપ્તઞ્ચાનર્ચ્ય વિહારઃ ક્રિયતે ગૃહે।
દર્વોમુખેન યત્રાગ્નિરાહૃતો ઽન્યત્ર નીયતે

વિરોધિનીસુતાસ્તત્ર વિજૃમ્ભન્તે પ્રચોદિતાઃ ।
એકો જિહ્વાગતઃ પુંસાં સ્ત્રીણાઞ્ચાલીકસત્યવાન્

ચોદકો નામ સ પ્રોક્તઃ પૈશુન્યં કુરુતે ગૃહે ।
અવધાનગતશ્ચાન્યઃ શ્રવણસ્થો ઽતિદુર્મતિઃ

કરોતિ ગ્રહણન્તેષાં વચસાં ગ્રાહકસ્તુ સઃ ।
આક્રમ્યાન્યો મનો નૄણાં તમસાચ્છાદ્ય દુર્મતિઃ

ક્રોધં જનયતે યસ્તુ તમઃ પ્રચ્છાદકસ્તુ સઃ ।
સ્વયંહાર્યાસ્તુ ચૌર્યેણ જનિતન્તનયત્રયમ્

સર્વહાર્યર્ધહારી ચ વીર્યહારી તથૈવ ચ ।
અનાચાન્તગૃહેષ્વેતે મન્દાચારગૃહેષુ ચ

અપ્રક્ષાલિતપાદેષુ પ્રવિશત્સુ મહાનસમ્ ।
ખલેષુ ગોષ્ઠેષુ ચ વૈ દ્રોહો યેષુ ગૃહેષુ વૈ

તેષુ સર્વે યથાન્યાયં વિહરન્તિ રમન્તિ ચ ।
ભ્રામણ્યાસ્તનયસ્ત્વેકઃ કાકજઙ્ઘ ઇતિ સ્મૃતઃ

તેનાવિષ્ટો રતિં સર્વો નૈવ પ્રાપ્નોતિ વૈ પુરે ।
ભુઞ્જન્ યો ગાયતે મૈત્રે ગાયતે હસતે ચ યઃ

સન્ધ્યામૈથુનિનઞ્ચૈવ નરમાવિશતિ દ્વિજ ।
કન્યાત્રયં પ્રસૂતા સા યા કન્યા ઋતુહારિણી

એકા કુચહરા કન્યા અન્યા વ્યઞ્જનહારિકા ।
તૃતીયા તુ સમાખ્યાતા કન્યકા જાતહારિણી

યસ્યા ન ક્રિયતે સર્વઃ સમ્યગ્ વૈવાહિકો વિધિઃ ।
કાલાતીતો ઽથવા તસ્યા હરત્યેકા કુચદ્વયમ્

સમ્યક્ શ્રાદ્ધમદત્ત્વા ચ તથાનર્ચ્ય ચ માતરમ્ ।
વિવાહિતાયાઃ કન્યાયા હરતિ વ્યઞ્જનં તથા

અગ્ન્યમ્બુશૂન્યે ચ તથા વિધૂપે સૂતિકાગૃહે ।
અદીપશસ્ત્રમુસલે ભૂતિસર્ષપવર્જિતે

અનુપ્રવિશ્ય સા જાતમપહૃત્યાત્મસમ્ભવમ્ ।
ક્ષણપ્રસવિની બાલં તત્રૈવોત્સૃજતે દ્વિજ

સા જાતહારિણી નામ સુઘોરા પિશિતાશના ।
તસ્માત્ સંરક્ષણં કાર્યં યત્નતઃ સૂતિકાગૃહે

સ્મૃતિઞ્ચાપ્રયતાનાઞ્ચ શૂન્યાગારનિષેવણાત્ ।
અપહન્તિ સુતસ્તસ્યાઃ પ્રચણ્ડો નામ નામતઃ

પૌત્રેભ્યસ્તસ્ય સંભૂતા લીકાઃ શતસહસ્રશઃ ।
ચણ્ડાલયોનયશ્ચાષ્ટૌ દણ્ડપાશાતિભીષણાઃ

ક્ષુધાવિષ્ટાસ્તતો લીકાસ્તાશ્ચ ચણ્ડાલયોનયઃ ।
અભ્યધાવન્ત ચાન્યોન્યમત્તુકામાઃ પરસ્પરમ્

પ્રચણ્ડો વારિયિત્વા તુ તાસ્તાશ્ચણ્ડાલયોનયઃ ।
સમયે સ્થાપયામાસ યાદૃશે તાદૃશં શૃણુ

અદ્યપ્રભૃતિ લીકાનામાવાસં યો હિ દાસ્યતિ ।
દણ્ડં તસ્યાહમતુલં પાતયિષ્યે ન સંશયઃ

ચણ્ડાલયોન્યો ઽવસથે લીકા યા પ્રસવિષ્યતિ ।
તસ્યાશ્ચ સન્તિઃ પૂર્વા સા ચ સદ્યો નશિષ્યતિ

પ્રસૂતે કન્યકે દ્વે તુ સ્ત્રીપુંસોર્બોજહારિણી ।
વાતરૂપામરૂપાઞ્ચ તસ્યાઃ પ્રહરણન્તુ તે

વાતરૂપા નિષેકાન્તે સા યસ્મૈ ક્ષિપતે સુતમ્ ।
સ પુમાન્ વાતશુક્રત્વં પ્રયાતિ વનિતાપિ વા

તથૈવ ગચ્છતઃ સદ્યો નિર્બોજત્વમરૂપયા ।
અસ્નાતાશી નરો યો વૈ તથૈવ પિશિતાશનઃ

વિદ્વેષિણી તુ યા કન્યા ભૃકુટીકુટિલાનના ।
તસ્યા દ્વૌ તનયૌ પુંસામપકારપ્રકાશકૌ

નિર્બોજત્વં નરો યાતિ નારી વા શૌચવર્જિતા ।
પૈશુન્યાભિરતં લોલમસજ્જનનિષેવણમ્

પુરુષદ્વેષિણઞ્ચૈતૌ નારમાક્રમ્ય તિષ્ઠતઃ ।
માત્રા ભ્રાત્રા તથા મિત્રૈરભીષ્ટૈઃ સ્વજનૈઃ પરૈઃ

વિદ્વિષ્ટો નાશમાયાતિ પુરુષો ધર્મતોર્ઽથતઃ ।
એકસ્તુ સ્વગુણાંલ્લોકે પ્રકાશયતિ પાપકૃત્

દ્વિતીયસ્તુ ગુણાન્ મૈત્રીં લોકસ્થામપકર્ષતિ ।
ઇત્યેતે દૌઃ સહાઃ સર્વે યક્ષ્મણઃ સન્તતાવથ ।
પાપાચારાઃ સમાખ્યાતા યૈર્વ્યાપ્તમખિલં જગત્