મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 50

આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પાત્ બોધિસત્ત્વપિટકાવતંસકાત્ મહાયાનવૈપુલ્યસૂત્રાત્ સપ્તચત્વારિંશતિમઃ પટલવિસરાત્ તૃતીયઃ ચતુઃકુમાર્યોપયિકસર્વસાધનજપનિયમમુદ્રાઓષધિતન્ત્રમન્ત્રસર્વકર્મપટલવિસરં પરિસમાપ્ત ઇતિ ॥
અથ પઞ્ચાશઃ પટલવિસરઃ ।
અથ ખલુ ભગવાં વજ્રપાણિર્યક્ષસેનાપતિઃ તસ્યાં પર્ષદિ સન્નિપતિતો ઽભૂત્ । સન્નિષણ્ણઃ ઉત્થાયાસનાદેકાંશમુત્તરાસઙ્ગં કૃત્વા દક્ષિણં જાનુમણ્ડલં પૃથિવ્યાં પ્રતિષ્ઠાપ્ય સ યેન ભગવાંસ્તેનાઞ્જલિં પ્રણમ્ય ભગવન્તમેતદવોચત્ - યો હિ ભગવં મઞ્જુશ્રિયા કુમારભૂતેન ક્રોધરાજા યમાન્તકો નામ ભાષિતઃ તસ્ય કલ્પં વિસ્તરશો ભગવતા ન પ્રકાશિતમ્ । નાપિ મઞ્જુશ્રિયા કુમારભૂતેન । અહં ભગવં પશ્ચિમતા જનતામવેક્ષ્ય ભગવતા પરિનિર્વૃતે શાસનાન્તર્ધાનકાલસમયે વર્તમાને મહાભૈરવકાલે યુગાધમે સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધવિનિર્મુક્તે બુદ્ધક્ષેત્રે તથાગતશાસનસંરક્ષણાર્થં ધર્મધાતુચિરસ્થિત્યર્થં સર્વદુષ્ટરાજ્ઞાં નિવારણાર્થં રત્નત્રયાપકારિણાં નિગ્રહાર્થં વૈનેયસત્ત્વકૌશલાચિન્ત્યબોધિસત્ત્વચર્યાપરિપૂરણાર્થં અચિન્ત્યસત્ત્વપાકમભિનિર્હરણાર્થં ચ પશ્ચિમે ભગવં કાલે પશ્ચિમે સુગતસમયે શાસનવિપ્રલોપે વર્તમાને ય ઇમં યમાન્તકં નામ ક્રોધરાજાનં યથાવિધિ કલ્પવિનિર્દિષ્ટં પ્રયોક્ષ્યતિ તસ્ય સિદ્ધિઃ ભવિષ્યતિ । નિયતં ચ દુષ્ટરાજ્ઞાં શાસનાપકારિણાં ચ સત્ત્વાનાં મહાયક્ષાણાં મહોત્સાહિનાં નિગ્રહાનુગ્રહપ્રવૃત્તાનાં મહાકરુણાવિરહિતાનાં તેષામયં ક્રોધરાજા પ્રયોક્તવ્યઃ નાન્યેષામ્ ॥
અથ ભગવાં તૂષ્ણીમ્ભાવેન બુદ્ધવિકુર્વણાધિષ્ઠાનં નામ સમાધિં સમાપદ્યતે સ્મ । મઞ્જુશ્રીઃ કુમારભૂતો ઽપિ તૂષ્ણીમ્ભાવેન સ્થિતો ઽભૂત્ । સર્વાવન્તશ્ચ પર્ષન્મણ્ડલ ષડ્વિકારં પ્રકમ્પમજાયત ।
ભીતાશ્ચ દેવસઙ્ઘા ઉક્ત્રસ્તાઃ સર્વબાલેશાઃ ।
સર્વદેવાશ્ચ નાગાશ્ચ દાનવેન્દ્રાઃ સમાતરાઃ

સર્વે ચ ગ્રહમુખ્યાદ્યા દેવસઙ્ઘાઃ પ્રકમ્પિરે ।
માનુષા પ્રકમ્પે ભિન્નમનસો દુષ્ટચિત્તાશ્ચ પૂતનાઃ

આર્ત્તા ભીતાઃ તતસ્તે વૈ રૌદ્રચિત્તા નરાધિપાઃ ।
શરણં તે તદા જગ્મુઃ ધર્મરાજસ્ય શાસનમ્

ગુહ્યકેન્દ્રસ્ય યક્ષસ્ય વજ્રપાણિમહાદ્યુતેઃ ।
મઞ્જુઘોષસ્ય તે ભીતાઃ કુમારસ્યૈવ મન્ત્રરાટ્ ।
સમયં ચ તદા ચક્રે મઞ્જુઘોષસ્ય અન્તિકે

પરિત્રાયસ્વ ભો બાલ સર્વસત્ત્વાનુકમ્પક ।
નિર્દહિષ્યામિ નો અદ્ય ક્રૂરકમન્ત્રૈઃ સુદારુણૈઃ ।
ક્રોધેન મૂર્ચ્છિતા હ્યદ્ય પ્રતિષ્ઠામ મહીતલે

તતસ્તાં બોધિસત્ત્વા વૈ બાલરૂપી મહાદ્યુતિઃ ।
મા ભૈષ્ઠથ સુરાઃ સર્વે યક્ષરાક્ષસદાનવા

સમયં વો મયા હ્યુક્તઃ અલઙ્ઘ્યઃ સર્વદેવતૈઃ ।
માનુષામાનુષાશ્ચાપિ સર્વભૂતૈસ્તુ કેવલૈઃ

મૈત્રચિત્ત સદા ભૂત્વા તન્મન્ત્રં સ્મરતે સદા ।
સમ્બુદ્ધં દ્વિપદામગ્ર્યં શાક્યસિંહં નરોત્તમમ્

તેનૈવ ભાષિતં મન્ત્રં ઉષ્ણીષાદ્યાઃ સલોચનાઃ ।
ત્રૈલોક્યગુરવશ્ચકી તેજોરાશિં જયોદ્ભવમ્

વિજયોષ્ણીષમન્ત્રાદ્યાં પદ્મપાણિં સલોકિતમ્ ।
અવલોકિતનાથં ચ ભૃકુટી તારાં યશસ્વિનીમ્

દેવીં ચ સિતવાસિન્યાં મહાશ્વેતા યશોવતીમ્ ।
વિદ્યાં ભોગવતીં ચાપિ હયગ્રીવશ્ચ મન્ત્રરાટ્

એતે હ્યબ્જકુલે મન્ત્રા પ્રધાના જિનનિઃસૃતા ।
એકાક્ષરશ્ચક્રવર્તી વા મન્ત્રાણામધિપતિં પ્રભુમ્

સ્મૃત્વા દેવદેવં ચ મન્ત્રનાથં મહાદ્યુતિમ્ ।
ક્રોધમપ્રભવો તસ્ય યમાન્તો નામ નામતઃ

અવલોકિતનાથસ્ય ચેતાંસિ કરુણોદયાઃ ।
મહાકરુણાકૃષ્ટમનસો પૂર્વબુદ્ધૈઃ પ્રકાશિતા

સા તારા તારયતે જન્તૂં અવલોકિતભાષિતા ।
વિદ્યા સમાધિજા આર્યા સ્ત્ર્યાખ્યા સંજ્ઞારૂપિણી

બોધિસત્ત્વો ઽથ ચરતે બોધિચારિકમુત્તમામ્ ।
લોકધાતુસહસ્રાણિ અસઙ્ખ્યા બહુધા પુનઃ

પર્યટન્ત તદા દેવી સત્ત્વાનાં હિતકારણા ।
સ્ત્રીરૂપધારિણી ભૂત્વા મન્ત્રરૂપેણ દેહિનામ્

વિધિનેયતદાં સત્ત્વાં બોધિયાનેતિ યોજયેત્ ।
ચર્યા બોધિસત્ત્વાનાં અચિન્તેયં પ્રકાશિતા

વજ્રપાણિં તથા વીરં મન્ત્રાણામધિપતિં સ્મરેત્ ।
મામકીં કુલન્દરીં દેવીં ત્રૈલોક્યપ્રતિપૂજિતામ્

શઙ્કુલા મેખલાં ચૈવ વજ્રમુષ્ટિં યશસ્વિનીમ્ ।
ક્રોધેન્દ્રતિલકં શત્રું નીલદણ્ડં સભૈરવમ્

એતે દૂતિગણાઃ ક્રોધાઃ વિદ્યાધ્યક્ષાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
પ્રધાનાં વજ્રકુલે સર્વે અસ્મદ્રક્ષિતા હિ તે

ગજગન્ધં તથા લોકે બોધિસત્ત્વં મહર્દ્ધિકમ્ ।
મહાસ્થાનગતં ધીમં બોધિસત્ત્વં મહર્દ્ધિકમ્

જ્યેષ્ઠં તનયમુખ્યં તુ સમન્તભદ્રં સુશોભનમ્ ।
યઃ સ્મરેત્ તદા કાલે ભયં તેષાં ન વિદ્યતે

માણિભદ્રં તથા નિત્યં જમ્ભલં યક્ષમુત્તમમ્ ।
સર્વશ્રાવકપ્રત્યેકં બુદ્ધાનાં ચ કુતો ભયમ્

સ્મરણાત્ પૂજનાત્ તેષાં મહારક્ષા પ્રકીર્ત્તિતા ।
બૃહત્ ફલં તદા દેવાં પુણ્યાભાં ચ અસંજ્ઞકા

સ્ત્રીરૂપધારિણાં દેવીં વીતરાગાં મહર્દ્ધિકામ્ ।
રત્નત્રયે ચ પૂજાં વૈ પ્રસન્ના જિનશાસને

તેષાં ન વિદ્યતે કિઞ્ચિત્ મિત્રામિત્રભયં યદા ।
સમયં તત્ર ઇત્યુક્તઃ અલઙ્ઘ્યં સર્વમન્ત્રિભિઃ

એતત્ ક્રોધવરે ખ્યાતં યમાન્તસ્યૈવ વર્ણિતે ।
સમયે ચ સ્થિતાં સત્ત્વાં અભક્ષાઃ સર્વમાનુષાઃ

તતસ્તે હૃષ્ટમનસઃ સર્વે દેવા હ્યમાનુષાઃ ।
સમયે તસ્થિરે સર્વે જિનપુત્રાનુબુદ્ધિના

યક્ષસેનાપતિઃ ક્રુદ્ધઃ વચનં ચેત્ પરાભવમ્ ।
સમ્પ્રકમ્પ્ય તદા સર્વાં લોકધાતુમસઙ્ખ્યકામ્

નિરર્થં ક્રોધરાજં તુ કિમર્થમિદં પ્રકાશિતમ્ ।
જિનપુત્રૈસ્તદા પૂર્વં સત્ત્વાનાં વિનયકારણાત્

પ્રભાવં ક્રોધરાજસ્ય ઉદ્યષ્ટં ચ પુરાતનમ્ ।
એવમુક્તાસ્તતો વજ્રી વજ્રં નિક્ષિપ્યં તસ્થુરે

તતઃ પ્રહસ્ય મતિમાં બાલરૂપી મહર્દ્ધિકઃ ।
કુમારો મઞ્જુઘોષો વૈ ઇમાં વાચમુદીરયેત્

મા પ્રદુષ્ય મહાયક્ષ વજ્રપાણિ મહર્દ્ધિક ।
મયા પ્રકાશિતો હ્યેષ ક્રોધરાજો મહર્દ્ધિકઃ

તવૈવ મન્ત્રં દાસ્યામિ યથેચ્છં સમ્પ્રકાશય ।
ત્વયા ન શક્યં ક્રોધસ્ય પ્રભાવં પરિકીર્તિતમ્

તયૈવ સંસ્થિતો હ્યેષ દેહસ્થ ઇહ દૃશ્યતે ।
આકૃષ્ટઃ તેન વૈ તુભ્યં હૃદયં તે યદિ પૃચ્છસિ

ન શક્યં નિવર્ત્તિતું હ્યત્ર ક્રોધાવિષ્ટો હિ વૈ પ્રભો ।
યથેચ્છં સમ્પ્રકાશયસ્વ સમયં ત્યક્ત્વાનુમન્યતઃ

અસ્નાતે પ્રસુપ્તે ચ ગ્રામ્યધર્માનુવર્ત્તિતે ।
તૈલાભ્યક્તે અરક્ષે ચ દુષ્ટચિત્તેષુ વા સદા

ત્યક્તો મન્ત્રવરૈઃ સર્વૈઃ અપ્રસન્નેષુ શાસને ।
વૈચિકિત્સો તથા મર્ત્યો અશ્રાદ્ધેષુ દુઃસ્થિતે

સદ્ધર્મરત્નસઙ્ઘે ચ પ્રતિક્ષેપ્તવ્યાઃ સમાહિતે ।
નગ્નકે ચ સદોચ્છિષ્ટે અશુચ્યાચારગોચરે

અગુપ્તે હ્યમન્ત્રયુક્તે ચ નિત્યોચ્છિષ્ટે હિ નિર્ઘૃણે ।
દેવાવસથચૈત્યેષુ વિહારાઙ્ગણમણ્ડલે

મૈથુનાભિરતા તત્ર તેષાં ક્રોધો વિનાશયેત્ ।
સમયભ્રષ્ટા પ્રસન્નાશ્ચ મન્ત્રયુક્તિમજાનકા

ઇષિસ્ખલિતગતાચારા તેષાં ક્રોધો નિપાતયેત્ ।
સર્વેષાં માનુષાં લોકે અપ્રમાદો ન વિદ્યતે

પ્રમાદમભિરાગિન્યઃ સમયભ્રંશાનુચ્છિદ્રિણે ।
હન્યન્તે ક્રોધરાજેન અપ્રયુક્તૈસ્તુ મન્ત્રિભિઃ

સર્વથા બાલિશાઃ સર્વે પ્રમાદા વશગામિનઃ ।
વીતરાગાં સદા મુક્ત્વા પ્રત્યેકાર્હશ્રાવકામ્

સર્વે વૈ ક્રોધરાજસ્ય વધ્યા દણ્ડ્યાશ્ચ સર્વતઃ ।
એવમુક્તાસ્તુ મઞ્જુશ્રી કરુણાવિષ્ટેન ચેતસામ્

અચિન્ત્યં ચર્યબુદ્ધાનાં બોધિસત્ત્વાં મહર્દ્ધિકામ્ ।
એવમુક્ત્વા તતઃ સર્વાં તૂષ્ણીમ્ભૂતો હિ તસ્થુરે

અથ વજ્રધરઃ શ્રીમાં ભૂયો વજ્રં પરામૃશેત્ ।
ગૃહ્ય વજ્રં તદા તુષ્ટો લબ્ધ્વાનુજ્ઞાં પ્રભાષત ઇતિ