ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 45

45.1

બોધિસત્ત્વપિટકાવતંસકાન્મહાયાનવૈપુલ્યસૂત્રાત્ આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પાત્ દ્વિચત્વારિંશતિમઃ મહામુદ્રાપટલવિસરઃ પરિસમાપ્ત ઇતિ ॥
અથ પઞ્ચચત્વારિંશઃ પટલવિસરઃ ।
અથખલુ ભગવાં શાક્યમુનિઃ પુનરપિ મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । સર્વાં ચ શુદ્ધાવાસભવનસન્નિપતિતાં દેવગણાનામન્ત્રયતે સ્મ । શૃણ્વન્તુ ભવન્તો દેવસઙ્ઘાઃ મઞ્જુશ્રિયસ્ય કુમારભૂતસ્ય મહાઋદ્ધિવિકુર્વણપ્રાતિહાર્યવિક્રીડિતચેષ્ટિતબાલરૂપસ્વરૂપનિદર્શનયથાશયત્વસન્તોષણમહાયાનાગ્રધર્મપ્રાપણં સત્ત્વપાકસંયોજનમુદ્રામન્ત્રપ્રભાવતત્રસત્ત્વયોજનમભિપ્રાયસમ્પૂરણાર્થં મુદ્રાપટલં પરમગુહ્યતમં સર્વમન્ત્રતન્ત્રકલ્પેષુ બીજભૂતં સારભૂતં પરમરહસ્યં મહાગુહ્યતમં પરમોત્તરતન્ત્રેષુ સર્વલૌકિકલોકોત્તરેષુ અપ્રકાશ્યં પરમગોપ્યં નાશિષ્યાણાં ચ દેયમ્ અશ્રાદ્ધાનામનુત્પાદિતબોધિચિત્તાનાં મત્સરિણામન્યતીર્થાયતનભક્ત્યાનાં મહાયાનાગ્રધર્મવિદ્વેષિણાં સર્વમન્ત્રતન્ત્રેષુ અગૌરવજાતાનામ્ । એતેષાં પ્રકાશ્ય અન્યેષાં પ્રકાશ્યમિતિ સમયજ્ઞાનાં બુદ્ધશાસને પ્રતિપન્નાનાં સુરૂપસુવેષશ્રાદ્ધમવિકલચિત્તસન્ધાનમહોત્સાહા સર્વમન્ત્રેષુ ચ સગૌરવ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વેષુ પ્રત્યેકબુદ્ધાર્યશ્રાવક સર્વદેવ સબ્રહ્મચારી સપ્રતીસાદરજાતેષુ સત્ત્વેષુ મહાસન્નાહસન્નદ્ધેષુ સકલસત્ત્વાધાત્વોત્તારણાભ્યુદ્યમોદ્યતેષુ મહાકારુણિકેષુ ક્ષાન્તિસૌરભ્યસુવચસ્કેષુ સત્ત્વેષ્વેતેષાં દેયમન્યેષામદેયમિત્યાહુ ચ ॥
એક મુદ્રાગણઃ શ્રેષ્ઠઃ પ્રયુક્તો મન્ત્રયોજિતઃ ।
કરોતિ કર્મ વિવિધા મનેષ્ટા મનુયોજિતા

45.2

જાપિભિઃ સર્વકાલં તુ પ્રયોક્તવ્યઃ સિદ્ધિમિચ્છતા ।
નામ્ના ત્રૈલોક્યવિખ્યાતઃ બુદ્ધૈઃ અજિતઃ સદા

45.3

સ્ત્રીસમ્પત્કરો હ્યેષ પ્રથિતઃ સર્વજન્તુભિઃ ।
શ્રીવત્સો નામ મુદ્રો ઽયં પ્રમુખો ઽષ્ટશતે ભુવિ

45.4

મુદ્રાણામષ્ટશતં જ્ઞેયં મઞ્જુઘોષ શૃણોહિ મે ।
પુરા જિનવરૈર્ગીતં બુદ્ધપુત્રૈશ્ચ ધારિતમ્

45.5

અહં વક્ષ્યે પ્રત્યહં વર્ત્તમાનમનાગતમ્ ।
અર્થાર્થં સમનુમોદ્યે રક્ષ્યે ઽહં ભુવનત્રયે

45.6

મઞ્જુઘોષસ્તથા હૃષ્ટઃ ઉવાચ વદતાં વરમ્ ।
દેશયન્તુ મહાત્માનો બુદ્ધાઃ સર્વત્ર પૂજિતાઃ

45.7

યં શ્રુત્વા પુરુષાઃ પ્રાજ્ઞાઃ નિયતં બોધિમાશ્રયે ।
સર્વેષાં તુ પ્રવૃત્તાનાં જપહોમવ્રતે સ્થિતામ્

45.8

ધ્રુવં મન્ત્રાસ્તુ સિદ્ધ્યેયુરિમૈર્મુદ્રૈસ્તુ મુદ્રિતાઃ ।
અધ્યેષ્યે ઽહં મહાવીરં શાક્યસિંહં નરોત્તમમ્

45.9

અસ્માકં સત્ત્વમર્થાય ધર્મકોશાર્થપૂરણમ્ ।
મહાયાનાગ્રધર્માર્થં મન્ત્રચર્યાર્થસાધક

45.10

દુર્દાન્તદમકં પુણ્યં પવિત્રં પાપનાશનમ્ ।
દેશયન્તુ મહાવીરા પટલં મુદ્રસમ્ભવમ્

45.11

પૂરણાર્થં તુ મુદ્રાણાં સૂચનાર્થં તુ દેવતામ્ ।
........... અનુકમ્પાર્થં તુ જાપિનામ્

45.12

એવમુક્ત્વા તુ મઞ્જુશ્રીઃ કુમારો બાલરૂપિણઃ ।
નિરીક્ષ્ય સુગતશ્રેષ્ઠં સુખો મઞ્જુરવસ્તદા

45.13

ઉવાચ મધુરાં વાણીં મુનિશ્રેષ્ઠો વિનાયક ।
કલવિઙ્કરુતઃ શ્રીમાં મેઘદુન્દુભિનિઃસ્વનઃ

45.14

બ્રહ્મસ્વરેણ વચસા વાચો મભ્યાચચક્ષ સઃ ।
શૃણોથ ભૂતગણાઃ સર્વે કલ્પાર્થં મન્ત્રદેવતામ્

45.15

સમયં સર્વદૈવાનાં મુખ્યં મુદ્રાશ્ચ દૈવતમ્ ।
સમતિક્રાન્તબુદ્ધૈસ્તુ પ્રત્યેકાર્હતસાધકૈઃ

45.16

કઃ પુનરન્યસત્ત્વૈસ્તુ વિદ્યાદૈવતલૌકિકૈઃ ।
એષ મુદ્રાગણજ્યેષ્ઠઃ સર્વમુદ્રેષુ કત્થ્યતે

45.17

યં તથા જાપિનઃ સર્વે નિયતં સિદ્ધ્યન્તિ દેવતા ।
આદૌ કિસલયં નામ્ના દ્વિતીયં ભવતિ મેખલા

45.18

તૃતીયં સુમેખલા ચૈવ ચતુર્થી સુમનુસોદ્ભવા ।
પઞ્ચમી સઙ્કલેત્યાહુઃ ષષ્ઠી રેખા પ્રઘુષ્યતે

45.19

સુવર્ણા સપ્તમી જ્ઞેયા માલા ભવતિ ચાષ્ટમી ।
નવમી અઙ્કુશી ખ્યાતા દશમી સપ્તદશચ્છદા

45.20

એકાદશી ભવેત્ કુન્તા સુકુન્તા દ્વાદશી ભવેત્ ।
કર્દમી ત્રયોદશી ચાત્ર પટહી પઞ્ચદશી ભવેત્

45.21

ષોડશી તુ ભવેદ્ યષ્ટિઃ મુષ્ટિઃ સપ્તદશી વિદુઃ ।
અષ્ટાદશ સમાખ્યાતા વજ્રમાલા પ્રગીયતે

45.22

હેમમાલોનવિંશા તુ પદ્મમાલા થ વિંશતિ ।
નાગી નાગમુખી ચૈવ તૃતીયા ભવતિ મહામુખી

45.23

વક્ત્રા ચ વક્ત્રસહિતા છત્રી ભવતિ લોહિતા ।
લોહિતા ચાષ્ટવિંશા તુ નીલલોહિતિકા સિની

45.24

જ્યોત્સ્ના જનિ તામસી દ્વાત્રિંશા કથિતા ભુવિ ।
તારા સુતારા તારાવર્તા સુમુદ્રજાપિ

45.25

ઘોરરૂપિણી વિખ્યાતા રાત્રી ભયદા સદા ।
મહાપ્રભાવેતિ વિખ્યાતા યા મુદ્રા ભુવિ લોચના

45.26

સપ્તત્રિંશતિમુદ્રાસ્તુ સઙ્ખ્યા હ્યેષા પ્રગીયતે ।
શ્વેતા પણ્ડરા ચૈવ એવલા મામકી ચ યા

45.27

મહાભયહરી દેવી ભ્રુકુટી તુ પ્રગીયતે ।
અજિતા અપરાજિતા ખ્યાતા જયા વિજયા પરાજિતા

45.28

સાધકી સાધની ચૈવ તારા શ્વેતેતિ ગીયતે ।
ઘટકર્પરમિત્યાહુઃ સુગતી ગતિશોધિકા

45.29

પદ્મી પદ્મસુતા ચૈવ વજ્રી વજ્રમનોદ્ભવા ।
સ્ત્રીસઙ્ખ્યા ગણો મુદ્રૈઃ પુરુષાણાં તુ પ્રગીયતે

45.30

ભદ્રં મુદ્રપીઠં તુ આસનં શયનં ભુવિ ।
સ્વયમ્ભૂશમ્ભુચક્રશ્ચ કુલિશો મુસલસ્તથા

45.31

સ્વસ્તિકો લિઙ્ગમુદ્રશ્ચ પક્ષિરાડ્ ગરુત્મનઃ ।
મુદ્રો ગરુડધ્વજો જ્ઞેયઃ વિષ્ણુરુદ્રસવાસવઃ

45.32

બ્રહ્મા પદ્મોદ્ભવઃ શ્રીમાં શ્રીસમ્પુટ એવ ચ ।
તથ્યં યમલમુદ્રં ચ મયૂરાસનમેવ તુ

45.33

વિદિતં સર્વદિગ્ ધીમાં કાર્ત્તિકેયાર્થદઃ સદા ।
કુમારસ્યાનુચરો જ્ઞેયઃ મઞ્જુઘોષસ્ય

45.34

તસ્ય મુદ્રં મહાવીર્યં તા તાઃ શક્તિધરઃ સદા ।
મયૂરાસનમુદ્રં તુ તસ્યૈવૈતત્ પ્રયુજ્યતે

45.35

અનેન બદ્ધ્વા મન્ત્રેણ કાર્ત્તિકેયસ્ય યુક્તિતઃ ।
યાવન્તો લૌકિકા મુદ્રા શૈવાશ્ચૈવ સવાસવાઃ

45.36

સર્વે ભવન્તિ બદ્ધ્વા વૈ વશ્યાર્થં હિ પ્રયુજ્યતે ।
એષ મુદ્રા કરો હ્યર્થાં પુષ્કલાં સાધુ ચેષ્ટિતામ્

45.37

પ્રસન્નો બુદ્ધપુત્રસ્ય મઞ્જુઘોષસ્ય ધીમતઃ ।
બુદ્ધશાસનમવતીર્ણો બાલરૂપી મહર્દ્ધિકઃ

45.38

કાર્ત્તિકેયો ઽથ વિખ્યાતઃ મન્ત્રમુખ્યે ઽથ લૌકિકે ।
સર્વેષાં ચ પ્રયોક્તવ્યો બાલિશાનાં વિશેષતઃ

45.39

ગ્રહમાતરકૂષ્માણ્ડૈઃ ગૃહીતા કટપૂતનૈઃ ।
દૈત્યદાનવયક્ષૈશ્ચ પિશાચોરગરાક્ષસૈઃ

45.40

ક્રવ્યાદૈર્માનુષૈશ્ચાપિ નિત્યં ચાપિ વિમોક્ષકઃ ।
રૌદ્રસત્ત્વે ઽથ દુષ્ટેભિઃ પિશિતાશનવ્યન્તરૈઃ

45.41

મુદ્રિતેભિશ્ચ મનુજૈર્મુદ્રો ઽયં સમ્પ્રમોક્ષકઃ ।
સર્વસત્ત્વાર્થયુક્તશ્ચ પ્રયુક્તઃ સુખદઃ સદા

45.42

સંક્ષેપેણ તુ ઉક્તો ઽયં વિસ્તરશ્ચૈવ સંજ્ઞકમ્ ।
અપરં મુદ્રં પ્રવક્ષ્યામિ યં બદ્ધ્વા સુખી ભવેત્

45.43

જાપિનઃ સર્વકર્મેષુ પ્રયુક્તસ્યાપ્યમોઘવામ્ ।
નામ્ના બુદ્ધાસનો નામ મહામુદ્રા પ્રકત્થ્યતે ।
વિસ્તરઃ સર્વતન્ત્રેષુ પઠ્યતે તાં નિબોધત

45.44

યં બદ્ધ્વા જાપિનઃ સર્વે નિયતં બોધિપરાયણાઃ ।
કઃ પુનઃ સિદ્ધિકામાનાં ભોગાલિપ્સપરાયણમ્

45.45

પૂર્વવ ચૌક્ષસમાચારઃ સ્થિત્વા ચ પ્રાઙ્મુખઃ શુચિઃ ।
ઉભૌ હસ્તૌ સમૌ કૃત્વા અઞ્જલ્યાકારમાશૃતૌ ।
કુર્યાદ્ વિકાસિતૌ ચાગ્રે ઉભાવઙ્ગુષ્ઠનામિતૌ

45.46

મધ્યમાઙ્ગુલિમાશ્લિષ્ટૌ કુણ્ડલાકારચિહ્નિતૌ ।
પર્યઙ્કેનોપવિષ્ટે તુ નાભિદેશે તદા ન્યસેત્

45.47

એષ મુદ્રાવરઃ શ્રેષ્ઠઃ સર્વકર્મેષુ યોજિતઃ ।
ઉત્તમેષુ ચ ઉત્તિષ્ઠે નાધમે મધ્યમે ઽપિ વા

45.48

ક્ષિપ્રમર્થકરો હ્યેષ સિદ્ધઃ સર્વત્ર યુજ્યતે ।
મહાપુણ્યો પવિત્રો ઽયં મઙ્ગલ્યમઘનાશનઃ

45.49

સર્વપાપહરઃ પુણ્યઃ મુદ્રો ઽયં સિદ્ધિહેતવઃ ।
દ્વિતીયમપરં મુદ્રા મહામુદ્રા પ્રકત્થ્યતે

45.50

નામ્ના શત્રુઞ્જયી નામ સર્વવિઘ્નવિનાશિની ।
યં બદ્ધ્વા શત્રવઃ સર્વાં વશં કુર્યાન્ન સંશયઃ

45.51

સર્વેચ્છોષમાયાન્તિ ગચ્છન્તે વાથ દાસતામ્ ।
રાગો દ્વેષશ્ચ મોહશ્ચ સ્વપક્ષઃ સગણૈઃ સહ

45.52

લોકમાત્સર્યમાનશ્ચ વિચિકિત્સા કથંકથા ।
પ્રમાદ્યો માયા કૌસીદ્યં સાધ્યેષ્યા કુમાર્ગતા

45.53

મિત્થ્યાદૃષ્ટિદશે માને દન્તે સ્તમ્ભે ચ લુબ્ધતા ।
દશા કુશલપથા કર્મા સર્વે તે શત્રવઃ સ્મૃતાઃ

45.54

એષ શત્રુગણઃ પ્રોક્તો બુદ્ધૈર્બુદ્ધસુ તૈસ્તથા ।
એષ માર્ગેષ્વવસ્થાભિઃ પ્રાણિનો ય ચ માશૃતા ।
બુદ્ધશાસનહન્તારઃ તેષાં મુદ્રા પ્રયુજ્યતે

45.55

ઇયં મુદ્રા મહામુદ્રા ગીતં બુદ્ધૈઃ પુરા સદા ।
પ્રયોક્તવ્યા પ્રાણિનાં હ્યેષા દમનાર્ત્થં પાપનાશની

45.56

તથૈવ પુરતઃ સ્થિત્વા ઉભૌ પાણિસમાશ્રયે ।
સમાશ્લિષ્ટૌ થ તૌ કૃત્વા અઞ્જલ્યાકારમાશૃતૌ ।
અઙ્ગુષ્ઠયુગલે ક્ષિપ્રં તર્જન્યૌ સંન્યસેદુભૌ

45.57

કુણ્ડલાકારસંશ્લિષ્ટૌ તૃતીયે પર્વમાશ્રયેત્ ।
એષા અર્થકરી મુદ્રા દ્વિતીયા કથિતા જિનૈઃ ।
શત્રૂણાં નાશયેત્ ક્ષિપ્રં હૃદયાંસિ પ્રદોષિણામ્

45.58

તૃતીયં મુદ્રં પ્રવક્ષ્યામિ મઞ્જુઘોષ શૃણોહિ તામ્ ।
નામ્ના શલ્યહરી દિવ્યા સર્વશલ્યવિનાશિની ।
સર્વત્ર યોજિતા મુદ્રા સર્વવ્યાધિચિકિત્સકી

45.59

વિષશસ્ત્રકૃતાં દોષાં જલપાવકસમ્ભવામ્ ।
અનિલોદ્ભવદોષાંશ્ચ દુષ્ટસત્ત્વગરપ્રદામ્

45.60

ક્રવ્યાદાં માનુષાંશ્ચાપિ સવિષાં સ્થાવરજઙ્ગયામ્ ।
યચ્ચ દેહગતાં શલ્યાં નારીણાં પ્રસવાત્મિનામ્

45.61

સંસારાભિરતાં ચાન્યાં પ્રાણિનાં દોષપીડિતામ્ ।
સર્વનેતાસ્તથા શલ્યાઃ વિશલ્યકરણી હ્યયમ્

45.62

એષ મુદ્રા મહામુદ્રા સ્મરિતા સર્વજન્તુભિઃ ।
વિશલ્યા સુખિતા ક્ષિપ્રં ભવતે નાત્ર સંશયઃ

45.63

નામમાત્રેણ તે મર્ત્યા મન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રભાવતઃ ।
સર્વવ્યાધિવિનિર્મુક્તા વિચરન્તે મહીતલે

45.64

પૂર્વવચ્ચૌક્ષસમાચારા શુચિર્વસ્ત્રશુચી તદા ।
બધ્નીયાન્મુદ્રવરં શ્રેષ્ઠં તૃતીયં પાપનાશનમ્

45.65

ઉભૌ હસ્તૌ સમાયોજ્ય વિપરીતાકારસમ્ભવામ્ ।
સમૌ વ્યક્તૌ અઞ્જલ્યાકારૌ હૃદયસ્થાને તુ તં ન્યસેત્

45.66

એષ મુદ્રા મહામુદ્રા સર્વાનર્ત્થનિવારણી ।
યં બદ્ધ્વા જાપિનઃ સર્વે નિયતં બોધિપરાયણાઃ

45.67

ચતુર્થી તુ મહામુદ્રાં મહાયક્ષીં તમાદિશેત્ ।
મહાપ્રભાવા વિજ્ઞેયા સર્વમન્ત્રેષુ જાપિનામ્

45.68

અત્ર યક્ષગણાઃ સર્વે યક્ષિણ્યશ્ચ મહર્દ્ધિકાઃ ।
મન્ત્રદેવતસર્વેષુ ઉત્તમાધમમધ્યમાઃ ।
સર્વસત્ત્વૈસ્તુ સમ્પૂજ્યા મુદ્રેયં સમ્પ્રગીયતે

45.69

આદૌ બદ્ધ્વા જપેન્મન્ત્રં હોમસાધનકર્મસુ ।
સર્વત્ર યોજિતા પુણ્યા સર્વમન્ત્રાણિ સાધયેત્

45.70

વજ્રપાણિસ્તથા માન્ત્રઃ સર્વમુદ્રેશ્વરી હ્યયમ્ ।
પઠિતા લોકનાથૈસ્તુ પુરા જ્યેષ્ઠૈર્હ્યતીતકૈઃ

45.71

તથૈવ શુચિનો ભૂત્વા સ્થિત્વા ઉદઙ્મુખસ્તદા ।
બધ્નીયાન્મુદ્રવરે શ્રેષ્ઠેઃ સર્વકર્મેષુ જાપિનઃ ।
દમનાર્થં સર્વભૂતાનામ્ ..........

45.72

યથાયં કુરુતે ક્ષિપ્રં યઃ સત્ત્વાચેષ્ટિતં ભુવિ ।
ઉભૌ હસ્તૌ તદા ન્યસ્ય સમ્પુટાકારવેષ્ટિતૌ

45.73

કુર્યાત્ ત્રિસૂચિકાકારં અઙ્ગુષ્ઠૌ કન્યસમધ્યમૌ ।
અન્યોન્યસંશ્લિષ્ટૌ ચતુર્ભિશ્ચાપ્યથ નામિતૌ

45.74

કુર્યાન્મુદ્રવરં હ્યુક્તં શિરઃસ્થાને તુ સંસ્થિતમ્ ।
યં દૃષ્ટ્વા સર્વભૂતા વૈ વિદ્રવન્તિ ન સંશયઃ

45.75

પઞ્ચમી તુ મહામુદ્રા શૃણુ ત્વં મઞ્જુરવઃ સદા ।
નામ્ના ત્રિસમયા ચૈવ મહાપુણ્યતમા શિવા

45.76

દુર્દાન્તદમની નિત્યં સર્વસત્ત્વાર્ત્થસાધની ।
ઘોરરૂપી મહેશાક્ષા કાલરાત્રિસમપ્રભા

45.77

કૃતાન્તરૂપિણી ભીમા યમસ્યાપિ ભયાનિકા ।
ચણ્ડા ચ ચણ્ડરૂપીતિ દુઃપ્રેક્ષા દુઃસહા સદા

45.78

રુદ્રવાસવયક્ષેષાં રાક્ષસગ્રહમાતરામ્ ।
દેવાનનુસરાંશ્ચૈવ મન્ત્રમુખ્યાં મહર્દ્ધિકામ્

45.79

સર્વસત્ત્વા તથા નિત્યં દુર્દાન્તદમકી હિતા ।
અકાલમૃત્યુવિનાશાય મૃત્યુનાશાય વૈ હિતા

45.80

સૃષ્ટા સર્વબુદ્ધૈસ્તુ કૃતાન્તસ્યાપિ ભયાવહા ।
યં બદ્ધ્વા પુરુષા નિત્યં સમયજ્ઞા ભવન્તિ હ

45.81

યે ચ મન્ત્રાશ્રિતા નિત્યં તે ઽપિ મુક્તા જપે રતા ।
તેષાં સિદ્ધ્યન્તિ મન્ત્રા વૈ અયત્નેનૈવ દેહિનામ્

45.82

અજાપિનો ઽપિ ભવેજ્જાપી અશુચિઃ શુચિનો ભવેત્ ।
સંયુક્તઃ ક્રોધરાજેન યમાન્તેનેહ મુદ્રયા

45.83

સર્વકર્મકરા હ્યેષા સંયુક્તા તત્ત્વદર્શિભિઃ ।
સર્વવિઘ્નવિનાશાર્થં સર્વવ્યાધિચિકિત્સના

45.84

સર્વસત્ત્વાર્થસમ્ભારા સર્વદુષ્ટનિવારણા ।
સર્વાસાં પૂરણાર્થાય વિહિતા મુનિવરૈઃ પુરા

45.85

એષ મુદ્રા હિતા લોકે સમયભ્રંશાચ્ચ પૂરણી ।
બદ્ધ્વા તુ મુદ્રવરં શ્રેષ્ઠં સમયજ્ઞસ્તત્ક્ષણાદ્ ભવેદ્

45.86

સર્વેષાં ચૈવ મન્ત્રાણાં લૌકિકાનાં ચ તતોત્તમાત્ ।
પ્રવિષ્ટો મણ્ડલો જ્ઞેયઃ મુદ્રા મન્ત્રેણ ઈરિતઃ

45.87

તથૈવ શુચિનો ભૂત્વા પૂર્વવત્ સર્વકર્મસુ ।
ત્રિસૂચ્યાકાર તથા વજ્રં અઙ્ગુલીભિઃ સમાચરેત્

45.88

જ્યેષ્ઠમધ્યમઅઙ્ગુલ્યૌ અઙ્ગુષ્ઠૈશ્ચ સતા ન્યસેત્ ।
મૂર્ધ્નિ સ્થાને તતઃ કૃત્વા અપસવ્યેન ભ્રામયેત્ ।
એષ મુદ્રવરા શ્રેષ્ઠા પ્રયુક્તઃ સર્વકર્મસુ

45.89

એતા પઞ્ચ મહામુદ્રા લોકનાથૈસ્તુ ભાષિતા ।
નિયતં પુરુષવરા બદ્ધ્વા સમ્બોધ્યગ્રં સ્પૃશન્તિ હ

45.90

સર્વાસાં પૂરયત્યેતે જાપિનાં મનસોદ્ભવામ્ ।
સર્વતથ્યં યથાભૂતં દર્શયન્તિ યથેપ્સિતમ્

45.91

અપરે મુદ્રવરા શ્રેષ્ઠા પઞ્ચ ચૈવ પ્રકાશિતા ।
શિરઃ વક્ત્રો ઽથ ગાત્રં ચ ઉત્પલં કવચં તથા ।
એતે મુદ્રવરા દિવ્યા મઞ્જુઘોષસ્ય ધીમતઃ

45.92

પુરા લોકવરૈર્મુખ્યૈઃ કથિતા તત્ત્વદર્શિભિઃ ।
અહં ચ મઞ્જુરવં વક્ષ્યે કત્થ્યમાનં નિબોધ્યતામ્

45.93

શૃણુષ્વૈકમના નિત્યં મુદ્રા મુદ્રવરોત્તમામ્ ।
પૂર્વવચ્ચૌક્ષસમાચારઃ સ્થિત્વા ધાતુવરાગ્રતઃ

45.94

બધ્નીયાત્ કરપુટે નિત્યં મુદ્રાં પઞ્ચાર્થસંજ્ઞિકામ્ ।
ઉભે કરપુટાગ્રે તુ કુડ્મલાકારકારિતે

45.95

દદ્યુઃ શિરવરે નિત્યં શિરમુદ્રેતિ સંજ્ઞિતમ્ ।
યથૈવોત્પલમુદ્રા તુ ન્યસ્તઃ દુરવરે સદા

45.96

સા ચ સર્વતઃ ક્ષિપ્તા ગાત્રમુદ્રા વિધીયતે ।
સ ચૈવ કુતો જ્ઞેયા વક્ત્રમુદ્રા તુ સા ભવેત્

45.97

તથૈવ હસ્તૌ સંન્યસ્ય નાભિસ્થાને તુ સંન્યસેત્ ।
ઈષિ તર્જન્યાઙ્ગુલ્યનાભિમાત્મનઃ સંસ્પૃશેત્

45.98

સા ભવેત્ કવચમુદ્રા તુ આત્મરક્ષા તુ સા ભવેત્ ।
સર્વત્ર યોજિતા હ્યેતે સફલા સર્વાર્થસાધિકા

45.99

એતે મુદ્રા મહામુદ્રા મઙ્ગલ્યા મઘનાશના ।
જાપિભિઃ સર્વકાલં તુ પ્રયોક્તવ્યાઃ સફલા હિતાઃ

45.100

મહાવીર્યા મહાપુણ્યા સર્વાનર્થનિવારિકા ।
યં બદ્ધ્વા પુરુષા નિત્યં નિયતં બોધિપરાયણાઃ

45.101

અપરે પઞ્ચ મહામુદ્રા લોકનાથસ્ય તાપિનઃ ।
મુનિને શાક્યસિંહાય તથા રત્નશિખે ગુરૌ

45.102

સુપુષ્પાય સુકેશાય તથા સુમનસોરવે ।
સઙ્કુસુમાય ચ બુદ્ધાય તથા પદ્મોત્તરે વરે

45.103

સમ્પૂર્ણાય સુનેત્રાય શુદ્ધા ચૈવ જગદ્ગુરોઃ ।
પિતામહાય ચૈવ મુક્તાય જગદ્વરામ્બરમુક્તયે

45.104

એતેષાનાં ચ બુદ્ધાનામન્યેષાં ચ મહાત્મનામ્ ।
અતીતાનાગતા સત્ત્વાં વર્તમાનાં સ્વયમ્ભુવામ્

45.105

સર્વેષાનાં ચ બુદ્ધાનાં મૂર્ધ્નિ સમ્ભૂતિલક્ષણા ।
મહાપ્રભાવા મહામુદ્રા સમન્તાજ્જ્વાલમાલિનઃ

45.106

ઉષ્ણીષા ઇતિ વિખ્યાતા તૃધાતુસમાલયે ।
ચક્રવર્ત્તી મહાપુણ્યો મઙ્ગલ્યો મઘનાશના

45.107

સર્વેષાં ચ વિદ્યાનાં વિદ્યારાજઃ સ્મૃતઃ પ્રભુઃ ।
એકાક્ષરસંયુક્તઃ મન્ત્રો સુગતમૂર્ધજઃ

45.108

મુદ્રો તસ્ય વિદો જ્ઞેયો પ્રભુરેકાક્ષરસ્ય તુ ।
ચક્રવર્ત્તી જિનકુલે જાત મુદ્રઃ પરમેશ્વરઃ

45.109

ઉભૌ હસ્તૌ સમાશ્લિષ્ય સમ્પુટાકારચિહ્નિતૌ ।
મુષ્ટિયોગેન બદ્ધ્વા વૈ મધ્યાઙ્ગુલ્યૌ સુસૂચિતૌ

45.110

ઈષિત્ સઙ્કોચ્યવત્કૃત્વા કુણ્ડલાકારદર્શિતૌ ।
એષ સર્વત્રગે મુદ્રા સર્વમન્ત્રેશ્વરો વિદો

45.111

મૂર્ધાનં દેવતં કૃત્વા સુષિરાકારકુડ્મલમ્ ।
ઈષિન્નામિતતર્જન્યૌ કન્યસં તુ સુપૂજિતૌ

45.112

એષ મુદ્રવરઃ શ્રેષ્ઠઃ તેજોરાશે તુ કથ્યતે ।
તદેવ સમ્પુટં ચાગ્ર્યા છત્રાકારસંજ્ઞકમ્

45.113

વિકાસ્યાઙ્ગુલી સર્વાં સિતાતપત્રેતિ સંજ્ઞિતમ્ ।
જયોષ્ણીષં હિતં દેવં હિ મધ્યાઙ્ગુલ્યૌ સુસૂચિતૌ

45.114

તદેવ વિસારિતૌ ચાગ્રે પાણિભિઃ સર્વતો ગતૈઃ ।
ઉષ્ણીષસઙ્કભવા જ્ઞેયા સર્વત્રાર્થદર્શિભિઃ

45.115

મુનિમૂર્ધજસમ્ભૂતા મુદ્રા અગ્રા પ્રગીયતે ।
પઞ્ચમા તુ ભવેત્ સા તુ સર્વમુષ્ણીષસમ્ભવા

45.116

અનેન વૈ સર્વબુદ્ધાનાં યાવન્તમુષ્ણીષમૂર્ધજામ્ ।
સર્વે તે ચ સમાયાન્તિ સર્વકર્મેષુ યોજિતા

45.117

સર્વે મુનિવરૈર્મુદ્રા યે ગીતા ભુવનત્રયે ।
સર્વેષાં તુ મુદ્રાણાં મુદ્રેયં પરમેશ્વરી

45.118

અનેનાબાહયેન્મન્ત્રાં અનેનૈવ વિસર્જયેત્ ।
અનેન સર્વકર્માણિ કુર્યાત્ સર્વત્ર જાપિનઃ

45.119

એતે પઞ્ચ મહામુદ્રા પુરા ગીતા મુનિવરૈઃ ।
સર્વકમાર્થયુક્તા વૈ સર્વમુષ્ણીષસાધિકા

45.120

યાવન્તો મુનિવરૈઃ ગીતા ઉષ્ણીષા ભુવનત્રયે ।
સર્વેષાં તુ સર્વત્ર ઇમે પઞ્ચાર્થપૂરણા

45.121

સર્વમુષ્ણીષતો જ્ઞેયા મુદ્રા વૈ ચ અસઙ્ખ્યકા ।
તેષાં પઞ્ચ વરા પ્રોક્તા સર્વમુષ્ણીષસાધની

45.122

અવલોકિતમુદ્રસ્ય પઞ્ચ વૈતે સુમુદ્રકાઃ ।
પ્રકૃષ્ટા પદ્મકુલે શ્રેષ્ઠા મુદ્રે તે ભુવિ મણ્ડલે

45.123

ઉષ્ણીષં ચ શિરોવક્ત્રપદ્મમુદ્રા ચ કથ્યતે ।
મહાકરુણજા દેવી તારા ભવતિ પઞ્ચમી

45.124

પૂર્વ ચૌક્ષસમાચારઃ ધૌતવસ્ત્ર સુજપ્તધીઃ ।
પાણિના શિરસા મૃશ્ય ઊર્ધ્વહસ્તો ભવેન્નરઃ

45.125

વામપાણિતલે લેખ્યાં મુષ્ટિયોગેન વેષ્ટયેત્ ।
એષ ઉષ્ણીષમુદ્રો ઽયં અવલોકિતમૂર્ધજામ્

45.126

તદેવ શિરવરે દત્ત્વા શિરમુદ્રા પ્રગીયતે ।
તદેવ સઙ્કુચિતૌ ચાપિ નાભિદેશે પ્રતિષ્ઠિતૌ

45.127

વિકાસ્ય અઙ્ગુલી સર્વાં પદ્મમુદ્રેતિ સા વિદોઃ ।
ઉપરિષ્ટાદેવ વક્ત્રાન્તે હસ્તૌ તૌ ન સમાશૃતે

45.128

અન્યોન્યમિશ્રિતૌ હસ્તૌ વિરલાઙ્ગુલિમાશ્રિતૌ ।
તદેવ વક્ત્રમુદ્રા તુ પદ્મકેતો ઽથ ગીયતે

45.129

યા તુ પદ્મધ્વજે મુદ્રા નાગલોકે પ્રકથ્યતે ।
સ ભવેન્મુષ્ટિયોગેન ઉભૌ હસ્તૌ સમાશ્રિતૌ

45.130

ઉભૌ તર્જન્યતાં ચોર્ધ્વૌ સૂચીભૂતૌ સુચિહ્નિતૌ ।
અઙ્ગુષ્ઠપીડિતૌ શ્રેષ્ઠૌ તારામુદ્રેતિ કથ્યતે

45.131

એષા મુદ્રવરા શ્રેષ્ઠા કરુણા પદ્મધ્વજે વિદોઃ ।
ઇત્યેવં પઞ્ચ મહામુદ્રા કથિતા પદ્માલયે સદા

45.132

બોધિસત્ત્વસ્ય મુખ્યે તા લોકેશસ્ય મહાત્મને ।
અત્ર પદ્મકુલે ભવન્તિ બન્ધં સર્વકર્મસુ

45.133

મન્ત્રનાથેશ્વરો યે ચ વિદ્યા દેવતલૌકિકા ।
સર્વે તે અત્ર વૈ મુદ્રે મુદ્રા યાન્તિ સુમુદ્રિતા

45.134

યે ચ યક્ષેશ્વરા ગીતા વજ્રપાણિમહર્દ્ધિકા ।
મહામન્ત્રાર્ત્થરૌદ્રાશ્ચ ક્રોધપ્રાણહરા તથા

45.135

યે ચાન્યે લૌકિકા મુખ્યા મન્ત્રયુક્તાશ્ચ દેવતા ।
સર્વે તે ચ સમાયાન્તિ મુદ્રૈરેતૈઃ સુમુદ્રિતા

45.136

એતે મુદ્રા મહામુદ્રા પવિત્રા પાપનાશના ।
યં બદ્ધ્વા જાપિનઃ સર્વે ક્ષિપ્રમાયાન્તિ ક્ષિપ્રતઃ

45.137

મુક્તા તાથાગતી મુદ્રા અન્યેષાં પરમેશ્વરી ।
અવલોકિતનાથસ્ય સર્વવ્યાધિચિકિત્સને

45.138

મુદ્રૈ તો પઞ્ચ મહાભોગા વિચરન્તિ મહીતલે ।
સ્ત્રીરૂપધારિણો ભૂત્વા સર્વસત્ત્વાર્થયોજિતા

45.139

યં બદ્ધ્વા પુરુષા પ્રાજ્ઞ નિયતં બોધિપરાયણા ।
અપરા પઞ્ચ મહામુદ્રા વજ્રપાણિ મહર્દ્ધિકા

45.140

ય એષ વજ્રેશ્વરઃ શ્રીમાં સર્વમન્ત્રેશ્વરઃ પ્રભુઃ ।
દશભૂમ્યપતિઃ શ્રીમાં સર્વાનર્થનિવારકઃ

45.141

મહાભયપ્રદો ચણ્ડઃ દુષ્ટસત્ત્વનિવારણઃ ।
દર્દાન્તદમકો ધીમાં દક્ષઃ સત્ત્વાર્થસિદ્ધિષુ

45.142

યક્ષરૂપેણ સત્ત્વાનાં આત્મના ચેષ્ટિને ભુવિ ।
સત્ત્વાર્થક્રિયાયુક્તઃ ધર્માર્થમવતારયેત્

45.143

બોધિસમ્ભારમર્થાય વિચેરુર્યક્ષરૂપિણઃ ।
યે તે સત્ત્વા હિતા લોકે યક્ષિણ્યા સહ મોહિતા

45.144

તેષાં સિદ્ધિર્ન ભવેન્મન્ત્રાં વાચા દુશ્ચરિતેરિતામ્ ।
બોધિસત્ત્વો મહાપુણ્યઃ બહુરૂપી મહર્દ્ધિકઃ

45.145

પ્રદોષ્ય ચિત્તં મન્ત્રેશે કુતઃ સિદ્ધ્યન્તિ માનવાઃ ।
મુદ્રૈતા પઞ્ચ વરા પ્રોક્તા બુદ્ધૈશ્ચાપિ મહર્દ્ધિકા

45.146

વજ્રપાણિર્મહાપુણ્યા તાં ચ ક્ષિપ્ર સુયોજયેત્ ।
તથૈવ હસ્તાવુદ્વર્ત્ય શ્વેતચન્દનકુઙ્કુમૈઃ

45.147

તથૈવ સમ્પુટાકારૌ કુડ્મલાકારવેષ્ટિતૌ ।
શિરઃસ્થાને તથાન્યસ્તૌ .... ચાપિ સુસ્થિતૌ

45.148

સા તુ વજ્રશિરા જ્ઞેયા મહામુદ્રા હિતા વિદોઃ ।
યક્ષસેનાપતેર્મુદ્રા દ્વિતીયા ભવતિ મૂર્ધજા

45.149

ઉષ્ણીષમુદ્રા હિતા લોકે ઉષ્ણીષં યક્ષપતેર્હિતમ્ ।
તદેવ વજ્રં શિરામુદ્રા ઊર્ધ્વમઞ્જલિસ્થાપિતામ્ ।
એષ મુદ્રા મહામુદ્રા ઉષ્ણીષેતિ પ્રગીયતે

45.150

તૃતીયા વજ્રોદ્ભવા નામ લલાટસ્થાને તુ સા ભવેત્ ।
સંન્યસ્તાઞ્જલિસમ્પૂર્ણા ધ્રુવૌ મધ્યેષ્વનામિકૌ ।
એષા વજ્રોદ્ભવા નામ વજ્રપાણે ઽર્થસાધિકા

45.151

ચતુર્થી તુ મહામુદ્રા વજ્રવક્ત્રેતિ ગીયતે ।
ઉત્તાનૌ હસ્તતલૌ ન્યસ્ય વેણિકાકારસમ્ભવૌ

45.152

વક્ષઃસ્થાને તથા ન્યસ્ય મધ્યાઙ્ગુલ્યાં સુસૂચિતૌ ।
એષા મુદ્રા મહામુદ્રા વરા યક્ષવરે હિતા

45.153

સર્વવજ્રાલયા ચ સા ........ ।
પઞ્ચ માત્રા મહામુદ્રા વજ્રપાણિ મહર્દ્ધિકા

45.154

તથૈવ હસ્તૌ સંન્યસ્ય નાભિસ્થાને તુ કારયેત્ ।
તર્જન્યા કુઞ્ચિતૌ કૃત્વા અઙ્ગુષ્ઠાગ્રે તુ નામયેત્

45.155

તૃતીયે પર્વમાશ્લિષ્ય કન્યસૌ ચ સુસંસ્થિતૌ ।
બદ્ધ્વો ચ વેણિકાકારાં શેષૈરઙ્ગુલિભિસ્તદા

45.156

એષા વજ્રાલયા નામ મહામુદ્રા પ્રગીયતે ।
અત્રૈવ સર્વમુદ્રા તુ લૌકિકા યે ચ વજ્રિણે

45.157

શૈવાઃ શક્રકાશ્ચાપિ રિષીણાં ચ મહર્દ્ધિકા હિતા ।
સા વરા મતઙ્ગિનો હ્યગ્રા મુદ્રા પ્રોક્તા મહાત્મભિઃ

45.158

યક્ષરાક્ષસપ્રેતૈશ્ચ કૂષ્માણ્ડૈઃ કટપુતનૈઃ ।
યે તુ મુદ્રા વરા પ્રોક્તા વિષ્ણ્વીન્દ્રૈશ્ચ વનાહ્વયૈઃ

45.159

ઈશાનમાતરૈર્લોકગ્રહૈશ્ચાપિ + + + + + + ।
ભાસ્કરેન્દુવિવસ્વાક્ષૈર્વસવશ્ચાપિ સુપૂજિતૈઃ રક્ષાત્મકૈઃ

45.160

સૃષ્ટા મુદ્રવરા યે તુ સર્વભૂતગણૈઃ સદા ।
સર્વે ચૈવ સમાયાન્તિ મુદ્રે ઽસ્મિં વજ્રમાલયે

45.161

પ્રથિતા મુદ્રવરા હ્યગ્રા કુલે ઽસ્મિં વજ્રમાહ્વયે ।
મુક્તા તથાગતીં મુદ્રાં અવલોકીશસ્યાપિ મહાત્મનઃ

45.162

મુદ્રા હ્યેકે તે વૈ અન્યેષાં પ્રભુરિષ્યતે ।
એષા મુદ્રા મહામુદ્રા યક્ષસેનાપતેર્વિદોઃ

45.163

યં બદ્ધ્વા પુરુષા નિયતં સર્વે બોધિપરાયણાઃ ।
એષા મુદ્રા વરઃ શ્રેષ્ઠઃ પરમાહુસ્તથાગતાઃ

45.164

હત્યેતા પઞ્ચ મહામુદ્રા વજ્રપાણે યશસ્વિનઃ ।
જાપિભિઃ સર્વકાલં તુ સ્મર્તવ્યા ચ મહાભયે

45.165

આશુ નશ્યન્તિ ભૂતા વૈ ક્રવ્યાદા પિશિતાશિના ।
યક્ષરાક્ષસપ્રેતાંસિ કૂષ્માણ્ડાઃ કટપૂતના

45.166

દેવગન્ધર્વમનુજાઃ કિન્નરાશ્ચ સસિદ્ધકાઃ ।
ગ્રહમુખ્યવરા ગરુડા માતરાશ્ચ મહર્દ્ધિકાઃ

45.167

યે ઽપિ તે લોકમુખ્યાશ્ચ બ્રહ્માવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ ।
સર્વસત્ત્વાશ્ચ વૈ લોકે યેષુ સવર્ત્ર માશૃતાઃ

45.168

સર્વે તે દૃષ્ટમાત્રં વૈ વિદ્રવન્તિ ન સંશયઃ ।
એતે મુદ્રા જિનૈહ્યાસી વજ્રધૃતે પ્રભોઃ ।
મન્ત્રનાથસ્ય યક્ષેશે લોકીશસ્યાપિ મહાત્મને

45.169

તસ્માચ્ચ જાપિભિઃ સર્વૈઃ નિયતં સિદ્ધિલિપ્સુભિઃ ।
સ્મર્તવ્યા જપકાલે તુ સર્વમન્ત્રેષુ સિદ્ધિદા ।
યો ઽસૌ કિસલયેત્યાહુઃ મુદ્રામાદૌ પ્રગીતવામ્

45.170

તથૈવ હસ્તૌ સંન્યસ્ય ઉરઃસ્થાને ન્યસેદ્ બુધઃ ।
તામાદૌ વેણિકાં કૃત્વા અઙ્ગુલીભિઃ સમન્તતઃ

45.171

સા વિદ્યા કિસલયે મુદ્રા લૌકિકાં મન્ત્રદેવતામ્ ।
તામાદૌ યોજયેત્ ક્ષિપ્રં ક્ષુદ્રકર્મેષુ ધીમતામ્

45.172

જ્વરરોગગતા સર્વાન્ નાશયેન્નાત્ર સંશયઃ ।
સૈવ સુમનસા જ્ઞેયા કન્યસાઙ્ગુલિનામિતૌ

45.173

પટહી તુ ભવેત્ સા તુ મધ્યમાઙ્ગુલિનામિતૌ ।
કન્દર્પી ચ ભવેત્ સા ચ ઉભૌ અઙ્ગુષ્ઠમુચ્છ્રિતૌ ।
ઘટખર્પરિકા જ્ઞેયા અનામિકાગ્રસુનામિતૌ

45.174

તથૈવ કુડ્મલં કૃત્વા હસ્તાગ્રૌ ચ સુભૂષિતૌ ।
ઉત્પલાકારચિહ્નં તુ મુદ્રમુત્પલમુચ્યતે

45.175

વિકાસિતોભયૌ હસ્તૌ અઙ્ગુલીભિઃ સમન્તતઃ ।
એષા વૈ પદ્મમુદ્રા તુ ભવે જ્યોત્સ્ના સનામિતૌ

45.176

તથૈવ યોજિતાં સર્વાં અઙ્ગુલ્યાગ્રાગ્રકારિતા ।
એષા સુપર્ણિને મુદ્રા સુપર્ણીતિ પ્રગીયતે

45.177

તદેવ લમ્પુટાકારં વિપર્યસ્તાકારચેષ્ટિતમ્ ।
સા ભવેદ્ યમલમુદ્રા તુ ગરુત્મસ્યાપિ મહાત્મને

45.178

તથૈવ હસ્તૌ સંન્યસ્ય મુષ્ટિયોગેન યોજિતૌ ।
ઉભયાઙ્ગુષ્ઠમધ્યસ્થૌ લિઙ્ગ મુદ્રેતિ ગીયતે

45.179

ઉત્થિતાઙ્ગુષ્ઠમધ્યસ્થૌ તદેવં શઙ્ખમિષ્યતે ।
તદેવ હસ્તૌ વિસ્રજ્ય જયા ભવતિ વિશ્રુતા

45.180

વિજયા ભવતે મુદ્રા કન્યસાઙ્ગુલિવેષ્ટિતૌ ।
અનામિકાભિઃ સમાયુક્તા અજિતા ભવતિ પૂરણી

45.181

વિસૃજ્ય હસ્તૌ સંયુક્તૌ વામહસ્તેન મીલયેત્ ।
અઙ્ગુષ્ઠાગ્રમધો નામ્ય મુષ્ટિં બદ્ધ્વેહ પણ્ડિતઃ ।
એષાપરાજિતા જ્ઞેયા મુદ્રેયં ચ સુપૂજિતા

45.182

ચતુઃકુમાર્યો વિધિ જ્ઞેયા ભગિન્યેષુ પ્રકીર્તિતા ।
તુમ્બુરુસ્ત્વેષ વિખ્યાતઃ જ્યેષ્ઠભ્રાતા પ્રકલ્પ્યતે

45.183

નૌયાનસમાશ્રિતા હ્યેતે અમ્ભોધેસ્તુ નિવાસિનઃ ।
વિચરન્તિ ઇમં સ્થાને મહાપુણ્યમહર્દ્ધિકાઃ

45.184

વશ્યાર્થં સર્વભૂતાનાં સૃષ્ટ્વા બ્રહ્મવિદો વિદે ।
સર્વત્ર પૂજિતા હ્યેતા ગુહ્યમન્ત્રૈસ્તુ યોજિતા

45.185

અમોઘા સિદ્ધિમેતાંસિ સર્વકર્મેષુ યોજિતા ।
ક્ષિપ્રમર્થકરાઃ સિદ્ધા મઙ્ગલ્યા મઘનાશનાઃ

45.186

શુચિના શુચિકર્મેષુ સાધનીયા તથોત્તમૈઃ ।
ઉત્થિતં જ્વલનં શાન્તં ખચરં કાયિ સિદ્ધયે ।
મધ્યં સમધ્યકર્મેષુ અશૌચં કશ્મલાદિષુ

45.187

યે ચાપિ પાપકર્મા વૈ નિત્યોચ્છિષ્ટાશ્ચ દેહિનામ્ ।
તેષાં સિદ્ધ્યન્ત્યયત્નેન ક્ષુદ્રકર્માણિ વૈ સદા

45.188

તથૈવ હસ્તૌ સંયમ્ય નાભિદેશે સમાનયેત્ ।
મધ્યમાઙ્ગુલ્યતઃ સૂચ્યા વેણિકાકાર વેષ્ટયેત્ ।
સુમેખલા ચ સા મુદ્રા ઉદ્વેષ્ટા ભવતિ મેખલા

45.189

તમેવ મધતલૌ ન્યસ્તૌ મુદ્રા ભવતિ સમ્પુટા ।
સૈવમુચ્છ્રિતા ગ્રીવે શ્રીસમ્પુટમુચ્યતે

45.190

નાભિસ્થાને તદા ન્યસ્ય અપસવ્યેન ભ્રામયેત્ ।
રજની મુદ્રવરા હ્યેષા દુષ્ટસત્ત્વનિવારણી

45.191

દક્ષિણે કરમુદ્યમ્ય મુષ્ટિયોગેન માશ્રયેત્ ।
મુદ્રામુષ્ટિવરેત્યાહુઃ સર્વમન્ત્રાણિ ચૂર્ણની

45.192

સૈવાઙ્ગુલિમુત્સૃજ્ય ઉભૌ હસ્તૌ પ્રયોજિતા ।
મુષ્ટિમુદ્રા વરેત્યાહુઃ પિશિતાશનનાશની

45.193

સા તુ સઙ્કુચિતા જ્ઞેયા અઙ્ગુલ્યાગ્રૌ સુકુઞ્ચિતૌ ।
મુદ્રા સુકુન્તા વિજ્ઞેયા કુન્તા ચૈવ પ્રસારિતૈઃ

45.194

તારા સુતારા વિધિજ્ઞેયા એકરૂપૌ ઉભૌ ભવેત્ ।
ઉત્પલાકારસંન્યસ્તા તર્જનીભિઃ સુસંહતા

45.195

એકસૂચિકમિત્યેવ સમ્પુટાકારવેષ્ટિતૌ ।
તદેવ પ્રસારિતા હસ્તૌ તારા ભવતિ ઘુષ્યતે

45.196

તદેવ હસ્તૌ સંન્યસ્ય અઞ્જલ્યાકારકારિતૌ ।
તર્જન્યા મિશ્રિતૌ શ્રેષ્ઠૌ તૃતીયે પર્વણિ સ્થિતે

45.197

અઙ્ગુષ્ઠૌ ચાન્તે મુદ્રા ભવતિ લોચના ।
તદેવાઙ્ગુલિમુત્સૃજ્ય તર્જન્યૌ સમ્પ્રયોજિતૌ

45.198

તદેવ વિહિતા મુદ્રા મુદ્રા મામક્યા સમ્પ્રયોજિતા ।
એવલા મુદ્રવરેત્યાહુ મધ્યમાઙ્ગુલ્યૈઃ સુનામિતૈઃ

45.199

શ્વેતા યાભ્રમુદ્રા વૈ કરૈશ્ચાત્ર પ્રસારિતૈઃ ।
પણ્ડરા તુ ભવેન્મુદ્રા મુષ્ટિભિઃ સમ્પ્રપીડિતૈઃ ।
મહાપ્રભાવા મહાપુણ્યા તર્જન્યાવુચ્છ્રિતાવુભૌ

45.200

તદેવ હસ્તૌ સમ્મિશ્ર સમ્પુટાકારવેષ્ટિતૌ ।
તર્જનીભિઃ તતો કૃત્વા નેત્રાકારં તુ પીડયેત્ ।
ભ્રુકુટી મુદ્રવરા ખ્યાતા મહાભયહરી સદા

45.201

ઇત્યેતે ચાષ્ટ મુદ્રા વૈ કથિતા જિનવરૈઃ પુરા ।
મહાપ્રભાવા મહાપુણ્યા મહેશાખ્યા મહર્દ્ધિકા

45.202

સર્વમુદ્રેષુ સર્વત્ર મન્ત્રૈશ્ચાપિ વિશેષતઃ ।
સર્વત્ર પૂજિતા હ્યેતે સ્મર્તવ્યાર્થફલપ્રદા

45.203

મહારક્ષા પવિત્રાશ્ચ મઙ્ગલ્યમઘનાશનાઃ ।
સર્વત્ર પૂજિતા બુદ્ધૈઃ સર્વમન્ત્રાંશ્ચ સાધયેત્

45.204

તારા ભૃકુટી ચૈવ શ્વેતા પણ્ડરવાસિની ।
મામકી લોચના ચૈવ સુતારા તારવર્તિની

45.205

ઇત્યેતે ચ મહામુદ્રા પઠિતા લોકતત્ત્વિભિઃ ।
એષ રક્ષાવિધિઃ પ્રોક્તઃ મહારક્ષેષુ કથ્યતે

45.206

મહાપાપહરી હ્યેતા મહામુદ્રા સ્વયમ્ભુવે ।
લોકીશસ્ય ચ વીરસ્ય મહાયક્ષપતેસ્તથા

45.207

એતે મુદ્રા મહાપુણ્યા નિયતા સિદ્ધિહેતવઃ ।
કથિતા લોકમુખ્યૈશ્ચ સમ્બુદ્ધૈશ્ચ યશસ્વિભિઃ

45.208

તથૈવ હસ્તૌ સંન્યસ્ય વૈણિકાકારસમ્ભવૌ ।
સમ્પીડિતૌ વિપર્યસ્તૌ મુદ્રા ભવતિ સઙ્કુલા

45.209

તથૈવ સૂચિકાગ્રં તુ અઙ્કુશસ્યાહુ વર્ણિતઃ ।
તથૈવ કરપુટો ઽગ્રં વૈ ઉન્નનામ્યો શિરઃસ્થિતૌ

45.210

વિકાસ્ય અઙ્ગુલીં સર્વાં છત્રા ભવતિ શોભના ।
સંયમ્ય મુષ્ટિકામારૌ રાત્રી ભવતિ દેવતા

45.211

તામસી વિસૃતૈર્નિત્યં મુદ્રા ભવતિ તત્ત્વતઃ ।
તથૈવ અઙ્ગુલાં વેષ્ટૌ ઊર્ધ્વમઙ્ગુષ્ઠનામિતૌ

45.212

વિષનિનીશના સૃષ્ટા રેખમુદ્રા યશસ્વિભિઃ ।
મનસા નામિતૌ જ્ઞેયા મહામાનસમુદ્રિતૈઃ

45.213

તથૈવ હસ્તાવુત્સૃજ્ય એકહસ્તેન મીલયેત્ ।
તર્જન્યૌ વેષ્ટયેન્મધ્યાં એષા સા ગરુડધ્વજા

45.214

ઉભૌ હસ્તૌ સમાયુક્તૌ વેણિમાશૃત્ય મધ્યજૌ ।
હંસમાલેતિ મુદ્રેયં નામ્ના સર્વત્ર ગીયતે

45.215

તદેવ વિસૃતૌ હસ્તૌ તૃસૂચ્યાકારવેષ્ટિતૌ ।
સા ભવેત્ વજ્રમુદ્રા તુ મુદ્રા શ્રેષ્ઠતમા હિતા

45.216

પ્રકૃષ્ટા સર્વમુદ્રાણાં વજ્રપાણેઃ સમાહિતા ।
તદેવ વિસૃતાઙ્ગુલ્યૌ પદ્મમાલા તુ સા ભવેત્ ।
જ્યેષ્ઠા મુદ્રવરા ખ્યાતા પદ્મકેતોઃ સમા ભવેત્

45.217

એષા મુદ્રવરા દિવ્યા મહાપુણ્યા મહોદ્ભવા ।
પ્રયુક્તા સર્વકર્મેષુ સિદ્ધિમાયાન્તિ દેહિનામ્ ।
ભુવિ મણ્ડલવિખ્યાતા પ્રસિદ્ધા સર્વકર્મસુ

45.218

વક્ત્રાર્થવક્રિતા જ્ઞેયા ઉભૌ પાણિતલે સમે ।
સન્યસ્તાઙ્ગુલિમગ્રે તુ તર્જન્યાઙ્ગુલિમુચ્છ્રિતા

45.219

મુદ્રા વક્ત્રમિતિ જ્ઞેયા અર્દ્ધવક્ત્રા તુ કન્યસૈઃ ।
સમૌ મુષ્ટિતલૌ જ્ઞેયૌ અઙ્ગુષ્ઠોત્તમનામિતૌ

45.220

લોહિતામુદ્રમિત્યાહુઃ મધ્યમાનામિતસુલોહિતા ।
નીલલોહિતિકા જ્ઞેયા મુદ્રા રુદ્રસ્ય મૂર્ધ્નજા

45.221

મહાપ્રભાવા વિખ્યાતા યા મુદ્રા ભુવિમણ્ડલે ।
સર્વબિઘ્નહરી દેવી દુષ્ટસત્ત્વનિવારણી

45.222

સા મુદ્રા કથ્યતે લોકે શૃણુધ્વં ભૂતિકાંક્ષિણઃ ।
તથૈવ હસ્તૌ સંયમ્ય મુષ્ટિમાદૌ પ્રકલ્પયેત્

45.223

વિસૃતૌ મધ્યમૌ જ્ઞેયૌ ઈષિત્ સઙ્કુચિતાથ સૂચિતૌ ।
મહામુદ્રા ઇતિ ખ્યાતા મુદ્રા સા ભયસૂદની

45.224

તથૈવ સૂચ્યાગ્રૌ તૌ હસ્તૌ સુવ્યક્તમીલિતૌ ।
એષા વિષ્ણુમિતિ ખ્યાતા મુદ્રા સર્વત્ર પૂજિતા

45.225

બ્રાહ્મી તુ ભવે ઉભૌ અઙ્ગુષ્ઠમિશ્રિતૌ ।
તથૈવ કુડ્મલાકારા મુદ્રા વૈન્દ્રીતિ ઉચ્યતે

45.226

સા ભવેન્માહેશ્વરી મુદ્રા ઉભૌ કન્યસમુચ્છ્રિતૌ ।
તદેવ હસ્તાવુત્સૃજ્ય નૃત્યયોગેન માશ્રયેત્

45.227

વામબાહુસ્તદા નિત્યં ઉભયાગ્રં પ્રકલ્પ્યતે ।
દક્ષિણં ભુજમાશ્લિષ્ય તર્જન્યાકારવેષ્ટિતમ્

45.228

એષા વજ્રધરા નિત્યં વરાહીતિ પ્રકલ્પ્યતે ।
તદેવ વિસૃતૌ બાહૂ નૃત્યયોગેન કલ્પિતૌ

45.229

ઉભૌ તર્જન્યાકારતઃ ક્ષિપ્રૌ વજ્રચામુણ્ડિ મુચ્યતે ।
સ એવ વિસૃતાકારૌ ઉભૌ પાણૌ સમાશૃતૌ

45.230

ઊર્ધ્વમાશૃત્ય ગતા દૃષ્ટિઃ ઘોરા ચામુણ્ડિ મુચ્યતે ।
કૌમારી તુ ભવેન્મુદ્રા કાર્ત્તિકેયસ્ય મહામહી

45.231

તદેવ હસ્તૌ વિન્યસ્ય સૂચ્યાગ્રં તુ મીલયેત્ ।
વિસૃતૈરઙ્ગુલીભિશ્ચ ઇયં મુદ્રા સર્વમાતરી

45.232

એષા સર્વમુદ્રાણાં માતરાણાં તુ મહર્દ્ધિકા ।
એતેન સર્વકર્મા વૈ બાલિશાનાં તુ કલ્પયેતુ

45.233

સૂતિકાનાં ચ નારીણાં ગર્ભસ્થાનં ચ દેહિનામ્ ।
રક્ષમોક્ષણમુદ્રેષુ પ્રેતવ્યન્તરકશ્મલૈઃ

45.234

મોક્ષણાર્થં તુ કલ્પીત ગ્રહમાતરનૈરૃતામ્ ।
હિતાર્થં પ્રાણિનાં લોકે મુદ્રા ભવતિ સુખાવહા

45.235

શ્રેયસઃ સર્વમન્ત્રાણાં ભૂતાનાં પ્રયુક્તા સુખદા હિતા ।
ક્ષુદ્રકર્મેષુ સર્વત્ર યોજયેત્ સર્વત્ર જાપિનઃ

45.236

એતે મુદ્રા સદા મન્ત્રૈરેતૈરેવ પ્રયોજયેત્ ।
તથૈવ હસ્તૌ સંન્યસ્ય સ્વકુણ્ડલાભોગવેષ્ટિતૌ

45.237

અઙ્ગુલીભિઃ સમન્તાદ્ વૈ મુદ્રા નાગીતિ ગીયતે ।
તથૈવ મઙ્ગુલિમધ્યસ્થૌ સૂચ્યાગ્રં તુ મીલિતૌ

45.238

ભવેન્નાગમૂખી મુદ્રા પ્રકૃષ્ટા સર્વકર્મસુ ।
યા સા મુદ્રવરા જ્ઞેયા માલા લોકે પ્રકલ્પતે

45.239

તથૈવ હસ્તૌ સંન્યસ્ય અઙ્ગુલીભિઃ સમન્તતઃ ।
વેણિકાકાર વદ્ધ્વા વૈ મુષ્ટ્યાકારં તુ કારયેત્

45.240

તથૈવ સમ્પુટાકારૌ અઙ્ગુષ્ઠૌ મધ્યનામિતૌ ।
સા ભવેન્માલમુદ્રા તુ સર્વકર્માર્થસાધની

45.241

તથૈવ મઙ્ગુલિભિર્નિત્યં ઉચ્છ્રિતૈઃ સપ્તભિઃ સદા ।
સા તુ સપ્તચ્છદા મુદ્રા તૃષુ લોકેષુ ગીયતે

45.242

એતે મુદ્રવરા હ્યગ્રા યથોક્તાસ્તે દર્શિતા પુરા ।
એતેષાનાં તુ મુદ્રાણાં નિર્દિષ્ટા પૂર્વવિસ્તરામ્

45.243

સર્વા હ્યેકતમા જ્ઞેયા વિધિનિર્દિષ્ટદર્શિતા ।
વિસ્તરાર્થગતા હ્યેતે વિકલ્પાર્થાઃ સવિસ્તરાઃ

45.244

સ્મૃતાઃ સર્વે ભવેન્મુદ્રા સર્વમુદ્રૈસ્તુ મુદ્રિતા ।
મુદ્રા ચાષ્ટશતા જ્ઞેયા ઉક્તા સર્વાર્થસાધિકા

45.245

એક એવ ભવેત્ તેષાં યથાસઙ્ખ્યાર્થપૂરણી ।
નૃત્યયોગેન સ્થિત્ત્વા વૈ ઊર્ધ્વં પશ્યેજ્જાપિનઃ

45.246

લલાટ મઙ્ગુલી ન્યસ્ય તર્જન્યા કન્યસાન્વિતામ્ ।
કૃત્વા વૈ નેત્રયોગેન સ્થિતકો ઽઞ્જલિના ન્યસેત્

45.247

સર્વત્રાદર્શની નામ મુદ્રા ચાષ્ટશતાત્મિકા ।
અનેન મન્ત્રા સિધ્યન્તે યથોક્તા સર્વજ્ઞદર્શિના

45.248

સર્વમુદ્રાસ્તુ અત્રૈવ પ્રયોક્તવ્યા હ્યવિકલ્પતઃ ।
યથોક્તમુદ્રાગણા હ્યેષ ઉક્તો ઽયં મન્ત્રસમાસત ઇતિ

મૂળ પાઠ: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc