Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mañjuśrīmūlakalpa · Chapter 45

45.1

bodhisattvapiṭakāvataṃsakānmahāyānavaipulyasūtrāt āryamañjuśriyamūlakalpāt dvicatvāriṃśatimaḥ mahāmudrāpaṭalavisaraḥ parisamāpta iti //
Atha pañcacatvāriṃśaḥ paṭalavisaraḥ /
athakhalu bhagavāṃ śākyamuniḥ punarapi mañjuśriyaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma / sarvāṃ ca śuddhāvāsabhavanasannipatitāṃ devagaṇānāmantrayate sma / śṛṇvantu bhavanto devasaṅghāḥ mañjuśriyasya kumārabhūtasya mahāṛddhivikurvaṇaprātihāryavikrīḍitaceṣṭitabālarūpasvarūpanidarśanayathāśayatvasantoṣaṇamahāyānāgradharmaprāpaṇaṃ sattvapākasaṃyojanamudrāmantraprabhāvatatrasattvayojanamabhiprāyasampūraṇārthaṃ mudrāpaṭalaṃ paramaguhyatamaṃ sarvamantratantrakalpeṣu bījabhūtaṃ sārabhūtaṃ paramarahasyaṃ mahāguhyatamaṃ paramottaratantreṣu sarvalaukikalokottareṣu aprakāśyaṃ paramagopyaṃ nāśiṣyāṇāṃ ca deyam aśrāddhānāmanutpāditabodhicittānāṃ matsariṇāmanyatīrthāyatanabhaktyānāṃ mahāyānāgradharmavidveṣiṇāṃ sarvamantratantreṣu agauravajātānām / eteṣāṃ prakāśya anyeṣāṃ prakāśyamiti samayajñānāṃ buddhaśāsane pratipannānāṃ surūpasuveṣaśrāddhamavikalacittasandhānamahotsāhā sarvamantreṣu ca sagaurava sarvabuddhabodhisattveṣu pratyekabuddhāryaśrāvaka sarvadeva sabrahmacārī sapratīsādarajāteṣu sattveṣu mahāsannāhasannaddheṣu sakalasattvādhātvottāraṇābhyudyamodyateṣu mahākāruṇikeṣu kṣāntisaurabhyasuvacaskeṣu sattveṣveteṣāṃ deyamanyeṣāmadeyamityāhu ca //
eka mudrāgaṇaḥ śreṣṭhaḥ prayukto mantrayojitaḥ /
karoti karma vividhā maneṣṭā manuyojitā

45.2

jāpibhiḥ sarvakālaṃ tu prayoktavyaḥ siddhimicchatā /
nāmnā trailokyavikhyātaḥ buddhaiḥ ajitaḥ sadā

45.3

strīsampatkaro hyeṣa prathitaḥ sarvajantubhiḥ /
śrīvatso nāma mudro 'yaṃ pramukho 'ṣṭaśate bhuvi

45.4

mudrāṇāmaṣṭaśataṃ jñeyaṃ mañjughoṣa śṛṇohi me /
purā jinavarairgītaṃ buddhaputraiśca dhāritam

45.5

ahaṃ vakṣye pratyahaṃ varttamānamanāgatam /
arthārthaṃ samanumodye rakṣye 'haṃ bhuvanatraye

45.6

mañjughoṣastathā hṛṣṭaḥ uvāca vadatāṃ varam /
deśayantu mahātmāno buddhāḥ sarvatra pūjitāḥ

45.7

yaṃ śrutvā puruṣāḥ prājñāḥ niyataṃ bodhimāśraye /
sarveṣāṃ tu pravṛttānāṃ japahomavrate sthitām

45.8

dhruvaṃ mantrāstu siddhyeyurimairmudraistu mudritāḥ /
adhyeṣye 'haṃ mahāvīraṃ śākyasiṃhaṃ narottamam

45.9

asmākaṃ sattvamarthāya dharmakośārthapūraṇam /
mahāyānāgradharmārthaṃ mantracaryārthasādhaka

45.10

durdāntadamakaṃ puṇyaṃ pavitraṃ pāpanāśanam /
deśayantu mahāvīrā paṭalaṃ mudrasambhavam

45.11

pūraṇārthaṃ tu mudrāṇāṃ sūcanārthaṃ tu devatām /
........... anukampārthaṃ tu jāpinām

45.12

evamuktvā tu mañjuśrīḥ kumāro bālarūpiṇaḥ /
nirīkṣya sugataśreṣṭhaṃ sukho mañjuravastadā

45.13

uvāca madhurāṃ vāṇīṃ muniśreṣṭho vināyaka /
kalaviṅkarutaḥ śrīmāṃ meghadundubhiniḥsvanaḥ

45.14

brahmasvareṇa vacasā vāco mabhyācacakṣa saḥ /
śṛṇotha bhūtagaṇāḥ sarve kalpārthaṃ mantradevatām

45.15

samayaṃ sarvadaivānāṃ mukhyaṃ mudrāśca daivatam /
samatikrāntabuddhaistu pratyekārhatasādhakaiḥ

45.16

kaḥ punaranyasattvaistu vidyādaivatalaukikaiḥ /
eṣa mudrāgaṇajyeṣṭhaḥ sarvamudreṣu katthyate

45.17

yaṃ tathā jāpinaḥ sarve niyataṃ siddhyanti devatā /
ādau kisalayaṃ nāmnā dvitīyaṃ bhavati mekhalā

45.18

tṛtīyaṃ sumekhalā caiva caturthī sumanusodbhavā /
pañcamī saṅkaletyāhuḥ ṣaṣṭhī rekhā praghuṣyate

45.19

suvarṇā saptamī jñeyā mālā bhavati cāṣṭamī /
navamī aṅkuśī khyātā daśamī saptadaśacchadā

45.20

ekādaśī bhavet kuntā sukuntā dvādaśī bhavet /
kardamī trayodaśī cātra paṭahī pañcadaśī bhavet

45.21

ṣoḍaśī tu bhaved yaṣṭiḥ muṣṭiḥ saptadaśī viduḥ /
aṣṭādaśa samākhyātā vajramālā pragīyate

45.22

hemamālonaviṃśā tu padmamālā tha viṃśati /
nāgī nāgamukhī caiva tṛtīyā bhavati mahāmukhī

45.23

vaktrā ca vaktrasahitā chatrī bhavati lohitā /
lohitā cāṣṭaviṃśā tu nīlalohitikā sinī

45.24

jyotsnā jani tāmasī dvātriṃśā kathitā bhuvi /
tārā sutārā tārāvartā sumudrajāpi

45.25

ghorarūpiṇī vikhyātā rātrī bhayadā sadā /
mahāprabhāveti vikhyātā yā mudrā bhuvi locanā

45.26

saptatriṃśatimudrāstu saṅkhyā hyeṣā pragīyate /
śvetā paṇḍarā caiva evalā māmakī ca yā

45.27

mahābhayaharī devī bhrukuṭī tu pragīyate /
ajitā aparājitā khyātā jayā vijayā parājitā

45.28

sādhakī sādhanī caiva tārā śveteti gīyate /
ghaṭakarparamityāhuḥ sugatī gatiśodhikā

45.29

padmī padmasutā caiva vajrī vajramanodbhavā /
strīsaṅkhyā gaṇo mudraiḥ puruṣāṇāṃ tu pragīyate

45.30

bhadraṃ mudrapīṭhaṃ tu āsanaṃ śayanaṃ bhuvi /
svayambhūśambhucakraśca kuliśo musalastathā

45.31

svastiko liṅgamudraśca pakṣirāḍ garutmanaḥ /
mudro garuḍadhvajo jñeyaḥ viṣṇurudrasavāsavaḥ

45.32

brahmā padmodbhavaḥ śrīmāṃ śrīsampuṭa eva ca /
tathyaṃ yamalamudraṃ ca mayūrāsanameva tu

45.33

viditaṃ sarvadig dhīmāṃ kārttikeyārthadaḥ sadā /
kumārasyānucaro jñeyaḥ mañjughoṣasya

45.34

tasya mudraṃ mahāvīryaṃ tā tāḥ śaktidharaḥ sadā /
mayūrāsanamudraṃ tu tasyaivaitat prayujyate

45.35

anena baddhvā mantreṇa kārttikeyasya yuktitaḥ /
yāvanto laukikā mudrā śaivāścaiva savāsavāḥ

45.36

sarve bhavanti baddhvā vai vaśyārthaṃ hi prayujyate /
eṣa mudrā karo hyarthāṃ puṣkalāṃ sādhu ceṣṭitām

45.37

prasanno buddhaputrasya mañjughoṣasya dhīmataḥ /
buddhaśāsanamavatīrṇo bālarūpī maharddhikaḥ

45.38

kārttikeyo 'tha vikhyātaḥ mantramukhye 'tha laukike /
sarveṣāṃ ca prayoktavyo bāliśānāṃ viśeṣataḥ

45.39

grahamātarakūṣmāṇḍaiḥ gṛhītā kaṭapūtanaiḥ /
daityadānavayakṣaiśca piśācoragarākṣasaiḥ

45.40

kravyādairmānuṣaiścāpi nityaṃ cāpi vimokṣakaḥ /
raudrasattve 'tha duṣṭebhiḥ piśitāśanavyantaraiḥ

45.41

mudritebhiśca manujairmudro 'yaṃ sampramokṣakaḥ /
sarvasattvārthayuktaśca prayuktaḥ sukhadaḥ sadā

45.42

saṃkṣepeṇa tu ukto 'yaṃ vistaraścaiva saṃjñakam /
aparaṃ mudraṃ pravakṣyāmi yaṃ baddhvā sukhī bhavet

45.43

jāpinaḥ sarvakarmeṣu prayuktasyāpyamoghavām /
nāmnā buddhāsano nāma mahāmudrā prakatthyate /
vistaraḥ sarvatantreṣu paṭhyate tāṃ nibodhata

45.44

yaṃ baddhvā jāpinaḥ sarve niyataṃ bodhiparāyaṇāḥ /
kaḥ punaḥ siddhikāmānāṃ bhogālipsaparāyaṇam

45.45

pūrvava caukṣasamācāraḥ sthitvā ca prāṅmukhaḥ śuciḥ /
ubhau hastau samau kṛtvā añjalyākāramāśṛtau /
kuryād vikāsitau cāgre ubhāvaṅguṣṭhanāmitau

45.46

madhyamāṅgulimāśliṣṭau kuṇḍalākāracihnitau /
paryaṅkenopaviṣṭe tu nābhideśe tadā nyaset

45.47

eṣa mudrāvaraḥ śreṣṭhaḥ sarvakarmeṣu yojitaḥ /
uttameṣu ca uttiṣṭhe nādhame madhyame 'pi vā

45.48

kṣipramarthakaro hyeṣa siddhaḥ sarvatra yujyate /
mahāpuṇyo pavitro 'yaṃ maṅgalyamaghanāśanaḥ

45.49

sarvapāpaharaḥ puṇyaḥ mudro 'yaṃ siddhihetavaḥ /
dvitīyamaparaṃ mudrā mahāmudrā prakatthyate

45.50

nāmnā śatruñjayī nāma sarvavighnavināśinī /
yaṃ baddhvā śatravaḥ sarvāṃ vaśaṃ kuryānna saṃśayaḥ

45.51

sarvecchoṣamāyānti gacchante vātha dāsatām /
rāgo dveṣaśca mohaśca svapakṣaḥ sagaṇaiḥ saha

45.52

lokamātsaryamānaśca vicikitsā kathaṃkathā /
pramādyo māyā kausīdyaṃ sādhyeṣyā kumārgatā

45.53

mitthyādṛṣṭidaśe māne dante stambhe ca lubdhatā /
daśā kuśalapathā karmā sarve te śatravaḥ smṛtāḥ

45.54

eṣa śatrugaṇaḥ prokto buddhairbuddhasu taistathā /
eṣa mārgeṣvavasthābhiḥ prāṇino ya ca māśṛtā /
buddhaśāsanahantāraḥ teṣāṃ mudrā prayujyate

45.55

iyaṃ mudrā mahāmudrā gītaṃ buddhaiḥ purā sadā /
prayoktavyā prāṇināṃ hyeṣā damanārtthaṃ pāpanāśanī

45.56

tathaiva purataḥ sthitvā ubhau pāṇisamāśraye /
samāśliṣṭau tha tau kṛtvā añjalyākāramāśṛtau /
aṅguṣṭhayugale kṣipraṃ tarjanyau saṃnyasedubhau

45.57

kuṇḍalākārasaṃśliṣṭau tṛtīye parvamāśrayet /
eṣā arthakarī mudrā dvitīyā kathitā jinaiḥ /
śatrūṇāṃ nāśayet kṣipraṃ hṛdayāṃsi pradoṣiṇām

45.58

tṛtīyaṃ mudraṃ pravakṣyāmi mañjughoṣa śṛṇohi tām /
nāmnā śalyaharī divyā sarvaśalyavināśinī /
sarvatra yojitā mudrā sarvavyādhicikitsakī

45.59

viṣaśastrakṛtāṃ doṣāṃ jalapāvakasambhavām /
anilodbhavadoṣāṃśca duṣṭasattvagarapradām

45.60

kravyādāṃ mānuṣāṃścāpi saviṣāṃ sthāvarajaṅgayām /
yacca dehagatāṃ śalyāṃ nārīṇāṃ prasavātminām

45.61

saṃsārābhiratāṃ cānyāṃ prāṇināṃ doṣapīḍitām /
sarvanetāstathā śalyāḥ viśalyakaraṇī hyayam

45.62

eṣa mudrā mahāmudrā smaritā sarvajantubhiḥ /
viśalyā sukhitā kṣipraṃ bhavate nātra saṃśayaḥ

45.63

nāmamātreṇa te martyā mantrasyāsya prabhāvataḥ /
sarvavyādhivinirmuktā vicarante mahītale

45.64

pūrvavaccaukṣasamācārā śucirvastraśucī tadā /
badhnīyānmudravaraṃ śreṣṭhaṃ tṛtīyaṃ pāpanāśanam

45.65

ubhau hastau samāyojya viparītākārasambhavām /
samau vyaktau añjalyākārau hṛdayasthāne tu taṃ nyaset

45.66

eṣa mudrā mahāmudrā sarvānartthanivāraṇī /
yaṃ baddhvā jāpinaḥ sarve niyataṃ bodhiparāyaṇāḥ

45.67

caturthī tu mahāmudrāṃ mahāyakṣīṃ tamādiśet /
mahāprabhāvā vijñeyā sarvamantreṣu jāpinām

45.68

atra yakṣagaṇāḥ sarve yakṣiṇyaśca maharddhikāḥ /
mantradevatasarveṣu uttamādhamamadhyamāḥ /
sarvasattvaistu sampūjyā mudreyaṃ sampragīyate

45.69

ādau baddhvā japenmantraṃ homasādhanakarmasu /
sarvatra yojitā puṇyā sarvamantrāṇi sādhayet

45.70

vajrapāṇistathā māntraḥ sarvamudreśvarī hyayam /
paṭhitā lokanāthaistu purā jyeṣṭhairhyatītakaiḥ

45.71

tathaiva śucino bhūtvā sthitvā udaṅmukhastadā /
badhnīyānmudravare śreṣṭheḥ sarvakarmeṣu jāpinaḥ /
damanārthaṃ sarvabhūtānām ..........

45.72

yathāyaṃ kurute kṣipraṃ yaḥ sattvāceṣṭitaṃ bhuvi /
ubhau hastau tadā nyasya sampuṭākāraveṣṭitau

45.73

kuryāt trisūcikākāraṃ aṅguṣṭhau kanyasamadhyamau /
anyonyasaṃśliṣṭau caturbhiścāpyatha nāmitau

45.74

kuryānmudravaraṃ hyuktaṃ śiraḥsthāne tu saṃsthitam /
yaṃ dṛṣṭvā sarvabhūtā vai vidravanti na saṃśayaḥ

45.75

pañcamī tu mahāmudrā śṛṇu tvaṃ mañjuravaḥ sadā /
nāmnā trisamayā caiva mahāpuṇyatamā śivā

45.76

durdāntadamanī nityaṃ sarvasattvārtthasādhanī /
ghorarūpī maheśākṣā kālarātrisamaprabhā

45.77

kṛtāntarūpiṇī bhīmā yamasyāpi bhayānikā /
caṇḍā ca caṇḍarūpīti duḥprekṣā duḥsahā sadā

45.78

rudravāsavayakṣeṣāṃ rākṣasagrahamātarām /
devānanusarāṃścaiva mantramukhyāṃ maharddhikām

45.79

sarvasattvā tathā nityaṃ durdāntadamakī hitā /
akālamṛtyuvināśāya mṛtyunāśāya vai hitā

45.80

sṛṣṭā sarvabuddhaistu kṛtāntasyāpi bhayāvahā /
yaṃ baddhvā puruṣā nityaṃ samayajñā bhavanti ha

45.81

ye ca mantrāśritā nityaṃ te 'pi muktā jape ratā /
teṣāṃ siddhyanti mantrā vai ayatnenaiva dehinām

45.82

ajāpino 'pi bhavejjāpī aśuciḥ śucino bhavet /
saṃyuktaḥ krodharājena yamānteneha mudrayā

45.83

sarvakarmakarā hyeṣā saṃyuktā tattvadarśibhiḥ /
sarvavighnavināśārthaṃ sarvavyādhicikitsanā

45.84

sarvasattvārthasambhārā sarvaduṣṭanivāraṇā /
sarvāsāṃ pūraṇārthāya vihitā munivaraiḥ purā

45.85

eṣa mudrā hitā loke samayabhraṃśācca pūraṇī /
baddhvā tu mudravaraṃ śreṣṭhaṃ samayajñastatkṣaṇād bhaved

45.86

sarveṣāṃ caiva mantrāṇāṃ laukikānāṃ ca tatottamāt /
praviṣṭo maṇḍalo jñeyaḥ mudrā mantreṇa īritaḥ

45.87

tathaiva śucino bhūtvā pūrvavat sarvakarmasu /
trisūcyākāra tathā vajraṃ aṅgulībhiḥ samācaret

45.88

jyeṣṭhamadhyamaaṅgulyau aṅguṣṭhaiśca satā nyaset /
mūrdhni sthāne tataḥ kṛtvā apasavyena bhrāmayet /
eṣa mudravarā śreṣṭhā prayuktaḥ sarvakarmasu

45.89

etā pañca mahāmudrā lokanāthaistu bhāṣitā /
niyataṃ puruṣavarā baddhvā sambodhyagraṃ spṛśanti ha

45.90

sarvāsāṃ pūrayatyete jāpināṃ manasodbhavām /
sarvatathyaṃ yathābhūtaṃ darśayanti yathepsitam

45.91

apare mudravarā śreṣṭhā pañca caiva prakāśitā /
śiraḥ vaktro 'tha gātraṃ ca utpalaṃ kavacaṃ tathā /
ete mudravarā divyā mañjughoṣasya dhīmataḥ

45.92

purā lokavarairmukhyaiḥ kathitā tattvadarśibhiḥ /
ahaṃ ca mañjuravaṃ vakṣye katthyamānaṃ nibodhyatām

45.93

śṛṇuṣvaikamanā nityaṃ mudrā mudravarottamām /
pūrvavaccaukṣasamācāraḥ sthitvā dhātuvarāgrataḥ

45.94

badhnīyāt karapuṭe nityaṃ mudrāṃ pañcārthasaṃjñikām /
ubhe karapuṭāgre tu kuḍmalākārakārite

45.95

dadyuḥ śiravare nityaṃ śiramudreti saṃjñitam /
yathaivotpalamudrā tu nyastaḥ duravare sadā

45.96

sā ca sarvataḥ kṣiptā gātramudrā vidhīyate /
sa caiva kuto jñeyā vaktramudrā tu sā bhavet

45.97

tathaiva hastau saṃnyasya nābhisthāne tu saṃnyaset /
īṣi tarjanyāṅgulyanābhimātmanaḥ saṃspṛśet

45.98

sā bhavet kavacamudrā tu ātmarakṣā tu sā bhavet /
sarvatra yojitā hyete saphalā sarvārthasādhikā

45.99

ete mudrā mahāmudrā maṅgalyā maghanāśanā /
jāpibhiḥ sarvakālaṃ tu prayoktavyāḥ saphalā hitāḥ

45.100

mahāvīryā mahāpuṇyā sarvānarthanivārikā /
yaṃ baddhvā puruṣā nityaṃ niyataṃ bodhiparāyaṇāḥ

45.101

apare pañca mahāmudrā lokanāthasya tāpinaḥ /
munine śākyasiṃhāya tathā ratnaśikhe gurau

45.102

supuṣpāya sukeśāya tathā sumanasorave /
saṅkusumāya ca buddhāya tathā padmottare vare

45.103

sampūrṇāya sunetrāya śuddhā caiva jagadguroḥ /
pitāmahāya caiva muktāya jagadvarāmbaramuktaye

45.104

eteṣānāṃ ca buddhānāmanyeṣāṃ ca mahātmanām /
atītānāgatā sattvāṃ vartamānāṃ svayambhuvām

45.105

sarveṣānāṃ ca buddhānāṃ mūrdhni sambhūtilakṣaṇā /
mahāprabhāvā mahāmudrā samantājjvālamālinaḥ

45.106

uṣṇīṣā iti vikhyātā tṛdhātusamālaye /
cakravarttī mahāpuṇyo maṅgalyo maghanāśanā

45.107

sarveṣāṃ ca vidyānāṃ vidyārājaḥ smṛtaḥ prabhuḥ /
ekākṣarasaṃyuktaḥ mantro sugatamūrdhajaḥ

45.108

mudro tasya vido jñeyo prabhurekākṣarasya tu /
cakravarttī jinakule jāta mudraḥ parameśvaraḥ

45.109

ubhau hastau samāśliṣya sampuṭākāracihnitau /
muṣṭiyogena baddhvā vai madhyāṅgulyau susūcitau

45.110

īṣit saṅkocyavatkṛtvā kuṇḍalākāradarśitau /
eṣa sarvatrage mudrā sarvamantreśvaro vido

45.111

mūrdhānaṃ devataṃ kṛtvā suṣirākārakuḍmalam /
īṣinnāmitatarjanyau kanyasaṃ tu supūjitau

45.112

eṣa mudravaraḥ śreṣṭhaḥ tejorāśe tu kathyate /
tadeva sampuṭaṃ cāgryā chatrākārasaṃjñakam

45.113

vikāsyāṅgulī sarvāṃ sitātapatreti saṃjñitam /
jayoṣṇīṣaṃ hitaṃ devaṃ hi madhyāṅgulyau susūcitau

45.114

tadeva visāritau cāgre pāṇibhiḥ sarvato gataiḥ /
uṣṇīṣasaṅkabhavā jñeyā sarvatrārthadarśibhiḥ

45.115

munimūrdhajasambhūtā mudrā agrā pragīyate /
pañcamā tu bhavet sā tu sarvamuṣṇīṣasambhavā

45.116

anena vai sarvabuddhānāṃ yāvantamuṣṇīṣamūrdhajām /
sarve te ca samāyānti sarvakarmeṣu yojitā

45.117

sarve munivarairmudrā ye gītā bhuvanatraye /
sarveṣāṃ tu mudrāṇāṃ mudreyaṃ parameśvarī

45.118

anenābāhayenmantrāṃ anenaiva visarjayet /
anena sarvakarmāṇi kuryāt sarvatra jāpinaḥ

45.119

ete pañca mahāmudrā purā gītā munivaraiḥ /
sarvakamārthayuktā vai sarvamuṣṇīṣasādhikā

45.120

yāvanto munivaraiḥ gītā uṣṇīṣā bhuvanatraye /
sarveṣāṃ tu sarvatra ime pañcārthapūraṇā

45.121

sarvamuṣṇīṣato jñeyā mudrā vai ca asaṅkhyakā /
teṣāṃ pañca varā proktā sarvamuṣṇīṣasādhanī

45.122

avalokitamudrasya pañca vaite sumudrakāḥ /
prakṛṣṭā padmakule śreṣṭhā mudre te bhuvi maṇḍale

45.123

uṣṇīṣaṃ ca śirovaktrapadmamudrā ca kathyate /
mahākaruṇajā devī tārā bhavati pañcamī

45.124

pūrva caukṣasamācāraḥ dhautavastra sujaptadhīḥ /
pāṇinā śirasā mṛśya ūrdhvahasto bhavennaraḥ

45.125

vāmapāṇitale lekhyāṃ muṣṭiyogena veṣṭayet /
eṣa uṣṇīṣamudro 'yaṃ avalokitamūrdhajām

45.126

tadeva śiravare dattvā śiramudrā pragīyate /
tadeva saṅkucitau cāpi nābhideśe pratiṣṭhitau

45.127

vikāsya aṅgulī sarvāṃ padmamudreti sā vidoḥ /
upariṣṭādeva vaktrānte hastau tau na samāśṛte

45.128

anyonyamiśritau hastau viralāṅgulimāśritau /
tadeva vaktramudrā tu padmaketo 'tha gīyate

45.129

yā tu padmadhvaje mudrā nāgaloke prakathyate /
sa bhavenmuṣṭiyogena ubhau hastau samāśritau

45.130

ubhau tarjanyatāṃ cordhvau sūcībhūtau sucihnitau /
aṅguṣṭhapīḍitau śreṣṭhau tārāmudreti kathyate

45.131

eṣā mudravarā śreṣṭhā karuṇā padmadhvaje vidoḥ /
ityevaṃ pañca mahāmudrā kathitā padmālaye sadā

45.132

bodhisattvasya mukhye tā lokeśasya mahātmane /
atra padmakule bhavanti bandhaṃ sarvakarmasu

45.133

mantranātheśvaro ye ca vidyā devatalaukikā /
sarve te atra vai mudre mudrā yānti sumudritā

45.134

ye ca yakṣeśvarā gītā vajrapāṇimaharddhikā /
mahāmantrārttharaudrāśca krodhaprāṇaharā tathā

45.135

ye cānye laukikā mukhyā mantrayuktāśca devatā /
sarve te ca samāyānti mudrairetaiḥ sumudritā

45.136

ete mudrā mahāmudrā pavitrā pāpanāśanā /
yaṃ baddhvā jāpinaḥ sarve kṣipramāyānti kṣiprataḥ

45.137

muktā tāthāgatī mudrā anyeṣāṃ parameśvarī /
avalokitanāthasya sarvavyādhicikitsane

45.138

mudrai to pañca mahābhogā vicaranti mahītale /
strīrūpadhāriṇo bhūtvā sarvasattvārthayojitā

45.139

yaṃ baddhvā puruṣā prājña niyataṃ bodhiparāyaṇā /
aparā pañca mahāmudrā vajrapāṇi maharddhikā

45.140

ya eṣa vajreśvaraḥ śrīmāṃ sarvamantreśvaraḥ prabhuḥ /
daśabhūmyapatiḥ śrīmāṃ sarvānarthanivārakaḥ

45.141

mahābhayaprado caṇḍaḥ duṣṭasattvanivāraṇaḥ /
dardāntadamako dhīmāṃ dakṣaḥ sattvārthasiddhiṣu

45.142

yakṣarūpeṇa sattvānāṃ ātmanā ceṣṭine bhuvi /
sattvārthakriyāyuktaḥ dharmārthamavatārayet

45.143

bodhisambhāramarthāya viceruryakṣarūpiṇaḥ /
ye te sattvā hitā loke yakṣiṇyā saha mohitā

45.144

teṣāṃ siddhirna bhavenmantrāṃ vācā duścariteritām /
bodhisattvo mahāpuṇyaḥ bahurūpī maharddhikaḥ

45.145

pradoṣya cittaṃ mantreśe kutaḥ siddhyanti mānavāḥ /
mudraitā pañca varā proktā buddhaiścāpi maharddhikā

45.146

vajrapāṇirmahāpuṇyā tāṃ ca kṣipra suyojayet /
tathaiva hastāvudvartya śvetacandanakuṅkumaiḥ

45.147

tathaiva sampuṭākārau kuḍmalākāraveṣṭitau /
śiraḥsthāne tathānyastau .... cāpi susthitau

45.148

sā tu vajraśirā jñeyā mahāmudrā hitā vidoḥ /
yakṣasenāpatermudrā dvitīyā bhavati mūrdhajā

45.149

uṣṇīṣamudrā hitā loke uṣṇīṣaṃ yakṣapaterhitam /
tadeva vajraṃ śirāmudrā ūrdhvamañjalisthāpitām /
eṣa mudrā mahāmudrā uṣṇīṣeti pragīyate

45.150

tṛtīyā vajrodbhavā nāma lalāṭasthāne tu sā bhavet /
saṃnyastāñjalisampūrṇā dhruvau madhyeṣvanāmikau /
eṣā vajrodbhavā nāma vajrapāṇe 'rthasādhikā

45.151

caturthī tu mahāmudrā vajravaktreti gīyate /
uttānau hastatalau nyasya veṇikākārasambhavau

45.152

vakṣaḥsthāne tathā nyasya madhyāṅgulyāṃ susūcitau /
eṣā mudrā mahāmudrā varā yakṣavare hitā

45.153

sarvavajrālayā ca sā ........ /
pañca mātrā mahāmudrā vajrapāṇi maharddhikā

45.154

tathaiva hastau saṃnyasya nābhisthāne tu kārayet /
tarjanyā kuñcitau kṛtvā aṅguṣṭhāgre tu nāmayet

45.155

tṛtīye parvamāśliṣya kanyasau ca susaṃsthitau /
baddhvo ca veṇikākārāṃ śeṣairaṅgulibhistadā

45.156

eṣā vajrālayā nāma mahāmudrā pragīyate /
atraiva sarvamudrā tu laukikā ye ca vajriṇe

45.157

śaivāḥ śakrakāścāpi riṣīṇāṃ ca maharddhikā hitā /
sā varā mataṅgino hyagrā mudrā proktā mahātmabhiḥ

45.158

yakṣarākṣasapretaiśca kūṣmāṇḍaiḥ kaṭaputanaiḥ /
ye tu mudrā varā proktā viṣṇvīndraiśca vanāhvayaiḥ

45.159

īśānamātarairlokagrahaiścāpi + + + + + + /
bhāskarenduvivasvākṣairvasavaścāpi supūjitaiḥ rakṣātmakaiḥ

45.160

sṛṣṭā mudravarā ye tu sarvabhūtagaṇaiḥ sadā /
sarve caiva samāyānti mudre 'smiṃ vajramālaye

45.161

prathitā mudravarā hyagrā kule 'smiṃ vajramāhvaye /
muktā tathāgatīṃ mudrāṃ avalokīśasyāpi mahātmanaḥ

45.162

mudrā hyeke te vai anyeṣāṃ prabhuriṣyate /
eṣā mudrā mahāmudrā yakṣasenāpatervidoḥ

45.163

yaṃ baddhvā puruṣā niyataṃ sarve bodhiparāyaṇāḥ /
eṣā mudrā varaḥ śreṣṭhaḥ paramāhustathāgatāḥ

45.164

hatyetā pañca mahāmudrā vajrapāṇe yaśasvinaḥ /
jāpibhiḥ sarvakālaṃ tu smartavyā ca mahābhaye

45.165

āśu naśyanti bhūtā vai kravyādā piśitāśinā /
yakṣarākṣasapretāṃsi kūṣmāṇḍāḥ kaṭapūtanā

45.166

devagandharvamanujāḥ kinnarāśca sasiddhakāḥ /
grahamukhyavarā garuḍā mātarāśca maharddhikāḥ

45.167

ye 'pi te lokamukhyāśca brahmāviṣṇumaheśvarāḥ /
sarvasattvāśca vai loke yeṣu savartra māśṛtāḥ

45.168

sarve te dṛṣṭamātraṃ vai vidravanti na saṃśayaḥ /
ete mudrā jinaihyāsī vajradhṛte prabhoḥ /
mantranāthasya yakṣeśe lokīśasyāpi mahātmane

45.169

tasmācca jāpibhiḥ sarvaiḥ niyataṃ siddhilipsubhiḥ /
smartavyā japakāle tu sarvamantreṣu siddhidā /
yo 'sau kisalayetyāhuḥ mudrāmādau pragītavām

45.170

tathaiva hastau saṃnyasya uraḥsthāne nyased budhaḥ /
tāmādau veṇikāṃ kṛtvā aṅgulībhiḥ samantataḥ

45.171

sā vidyā kisalaye mudrā laukikāṃ mantradevatām /
tāmādau yojayet kṣipraṃ kṣudrakarmeṣu dhīmatām

45.172

jvararogagatā sarvān nāśayennātra saṃśayaḥ /
saiva sumanasā jñeyā kanyasāṅgulināmitau

45.173

paṭahī tu bhavet sā tu madhyamāṅgulināmitau /
kandarpī ca bhavet sā ca ubhau aṅguṣṭhamucchritau /
ghaṭakharparikā jñeyā anāmikāgrasunāmitau

45.174

tathaiva kuḍmalaṃ kṛtvā hastāgrau ca subhūṣitau /
utpalākāracihnaṃ tu mudramutpalamucyate

45.175

vikāsitobhayau hastau aṅgulībhiḥ samantataḥ /
eṣā vai padmamudrā tu bhave jyotsnā sanāmitau

45.176

tathaiva yojitāṃ sarvāṃ aṅgulyāgrāgrakāritā /
eṣā suparṇine mudrā suparṇīti pragīyate

45.177

tadeva lampuṭākāraṃ viparyastākāraceṣṭitam /
sā bhaved yamalamudrā tu garutmasyāpi mahātmane

45.178

tathaiva hastau saṃnyasya muṣṭiyogena yojitau /
ubhayāṅguṣṭhamadhyasthau liṅga mudreti gīyate

45.179

utthitāṅguṣṭhamadhyasthau tadevaṃ śaṅkhamiṣyate /
tadeva hastau visrajya jayā bhavati viśrutā

45.180

vijayā bhavate mudrā kanyasāṅguliveṣṭitau /
anāmikābhiḥ samāyuktā ajitā bhavati pūraṇī

45.181

visṛjya hastau saṃyuktau vāmahastena mīlayet /
aṅguṣṭhāgramadho nāmya muṣṭiṃ baddhveha paṇḍitaḥ /
eṣāparājitā jñeyā mudreyaṃ ca supūjitā

45.182

catuḥkumāryo vidhi jñeyā bhaginyeṣu prakīrtitā /
tumburustveṣa vikhyātaḥ jyeṣṭhabhrātā prakalpyate

45.183

nauyānasamāśritā hyete ambhodhestu nivāsinaḥ /
vicaranti imaṃ sthāne mahāpuṇyamaharddhikāḥ

45.184

vaśyārthaṃ sarvabhūtānāṃ sṛṣṭvā brahmavido vide /
sarvatra pūjitā hyetā guhyamantraistu yojitā

45.185

amoghā siddhimetāṃsi sarvakarmeṣu yojitā /
kṣipramarthakarāḥ siddhā maṅgalyā maghanāśanāḥ

45.186

śucinā śucikarmeṣu sādhanīyā tathottamaiḥ /
utthitaṃ jvalanaṃ śāntaṃ khacaraṃ kāyi siddhaye /
madhyaṃ samadhyakarmeṣu aśaucaṃ kaśmalādiṣu

45.187

ye cāpi pāpakarmā vai nityocchiṣṭāśca dehinām /
teṣāṃ siddhyantyayatnena kṣudrakarmāṇi vai sadā

45.188

tathaiva hastau saṃyamya nābhideśe samānayet /
madhyamāṅgulyataḥ sūcyā veṇikākāra veṣṭayet /
sumekhalā ca sā mudrā udveṣṭā bhavati mekhalā

45.189

tameva madhatalau nyastau mudrā bhavati sampuṭā /
saivamucchritā grīve śrīsampuṭamucyate

45.190

nābhisthāne tadā nyasya apasavyena bhrāmayet /
rajanī mudravarā hyeṣā duṣṭasattvanivāraṇī

45.191

dakṣiṇe karamudyamya muṣṭiyogena māśrayet /
mudrāmuṣṭivaretyāhuḥ sarvamantrāṇi cūrṇanī

45.192

saivāṅgulimutsṛjya ubhau hastau prayojitā /
muṣṭimudrā varetyāhuḥ piśitāśananāśanī

45.193

sā tu saṅkucitā jñeyā aṅgulyāgrau sukuñcitau /
mudrā sukuntā vijñeyā kuntā caiva prasāritaiḥ

45.194

tārā sutārā vidhijñeyā ekarūpau ubhau bhavet /
utpalākārasaṃnyastā tarjanībhiḥ susaṃhatā

45.195

ekasūcikamityeva sampuṭākāraveṣṭitau /
tadeva prasāritā hastau tārā bhavati ghuṣyate

45.196

tadeva hastau saṃnyasya añjalyākārakāritau /
tarjanyā miśritau śreṣṭhau tṛtīye parvaṇi sthite

45.197

aṅguṣṭhau cānte mudrā bhavati locanā /
tadevāṅgulimutsṛjya tarjanyau samprayojitau

45.198

tadeva vihitā mudrā mudrā māmakyā samprayojitā /
evalā mudravaretyāhu madhyamāṅgulyaiḥ sunāmitaiḥ

45.199

śvetā yābhramudrā vai karaiścātra prasāritaiḥ /
paṇḍarā tu bhavenmudrā muṣṭibhiḥ samprapīḍitaiḥ /
mahāprabhāvā mahāpuṇyā tarjanyāvucchritāvubhau

45.200

tadeva hastau sammiśra sampuṭākāraveṣṭitau /
tarjanībhiḥ tato kṛtvā netrākāraṃ tu pīḍayet /
bhrukuṭī mudravarā khyātā mahābhayaharī sadā

45.201

ityete cāṣṭa mudrā vai kathitā jinavaraiḥ purā /
mahāprabhāvā mahāpuṇyā maheśākhyā maharddhikā

45.202

sarvamudreṣu sarvatra mantraiścāpi viśeṣataḥ /
sarvatra pūjitā hyete smartavyārthaphalapradā

45.203

mahārakṣā pavitrāśca maṅgalyamaghanāśanāḥ /
sarvatra pūjitā buddhaiḥ sarvamantrāṃśca sādhayet

45.204

tārā bhṛkuṭī caiva śvetā paṇḍaravāsinī /
māmakī locanā caiva sutārā tāravartinī

45.205

ityete ca mahāmudrā paṭhitā lokatattvibhiḥ /
eṣa rakṣāvidhiḥ proktaḥ mahārakṣeṣu kathyate

45.206

mahāpāpaharī hyetā mahāmudrā svayambhuve /
lokīśasya ca vīrasya mahāyakṣapatestathā

45.207

ete mudrā mahāpuṇyā niyatā siddhihetavaḥ /
kathitā lokamukhyaiśca sambuddhaiśca yaśasvibhiḥ

45.208

tathaiva hastau saṃnyasya vaiṇikākārasambhavau /
sampīḍitau viparyastau mudrā bhavati saṅkulā

45.209

tathaiva sūcikāgraṃ tu aṅkuśasyāhu varṇitaḥ /
tathaiva karapuṭo 'graṃ vai unnanāmyo śiraḥsthitau

45.210

vikāsya aṅgulīṃ sarvāṃ chatrā bhavati śobhanā /
saṃyamya muṣṭikāmārau rātrī bhavati devatā

45.211

tāmasī visṛtairnityaṃ mudrā bhavati tattvataḥ /
tathaiva aṅgulāṃ veṣṭau ūrdhvamaṅguṣṭhanāmitau

45.212

viṣaninīśanā sṛṣṭā rekhamudrā yaśasvibhiḥ /
manasā nāmitau jñeyā mahāmānasamudritaiḥ

45.213

tathaiva hastāvutsṛjya ekahastena mīlayet /
tarjanyau veṣṭayenmadhyāṃ eṣā sā garuḍadhvajā

45.214

ubhau hastau samāyuktau veṇimāśṛtya madhyajau /
haṃsamāleti mudreyaṃ nāmnā sarvatra gīyate

45.215

tadeva visṛtau hastau tṛsūcyākāraveṣṭitau /
sā bhavet vajramudrā tu mudrā śreṣṭhatamā hitā

45.216

prakṛṣṭā sarvamudrāṇāṃ vajrapāṇeḥ samāhitā /
tadeva visṛtāṅgulyau padmamālā tu sā bhavet /
jyeṣṭhā mudravarā khyātā padmaketoḥ samā bhavet

45.217

eṣā mudravarā divyā mahāpuṇyā mahodbhavā /
prayuktā sarvakarmeṣu siddhimāyānti dehinām /
bhuvi maṇḍalavikhyātā prasiddhā sarvakarmasu

45.218

vaktrārthavakritā jñeyā ubhau pāṇitale same /
sanyastāṅgulimagre tu tarjanyāṅgulimucchritā

45.219

mudrā vaktramiti jñeyā arddhavaktrā tu kanyasaiḥ /
samau muṣṭitalau jñeyau aṅguṣṭhottamanāmitau

45.220

lohitāmudramityāhuḥ madhyamānāmitasulohitā /
nīlalohitikā jñeyā mudrā rudrasya mūrdhnajā

45.221

mahāprabhāvā vikhyātā yā mudrā bhuvimaṇḍale /
sarvabighnaharī devī duṣṭasattvanivāraṇī

45.222

sā mudrā kathyate loke śṛṇudhvaṃ bhūtikāṃkṣiṇaḥ /
tathaiva hastau saṃyamya muṣṭimādau prakalpayet

45.223

visṛtau madhyamau jñeyau īṣit saṅkucitātha sūcitau /
mahāmudrā iti khyātā mudrā sā bhayasūdanī

45.224

tathaiva sūcyāgrau tau hastau suvyaktamīlitau /
eṣā viṣṇumiti khyātā mudrā sarvatra pūjitā

45.225

brāhmī tu bhave ubhau aṅguṣṭhamiśritau /
tathaiva kuḍmalākārā mudrā vaindrīti ucyate

45.226

sā bhavenmāheśvarī mudrā ubhau kanyasamucchritau /
tadeva hastāvutsṛjya nṛtyayogena māśrayet

45.227

vāmabāhustadā nityaṃ ubhayāgraṃ prakalpyate /
dakṣiṇaṃ bhujamāśliṣya tarjanyākāraveṣṭitam

45.228

eṣā vajradharā nityaṃ varāhīti prakalpyate /
tadeva visṛtau bāhū nṛtyayogena kalpitau

45.229

ubhau tarjanyākārataḥ kṣiprau vajracāmuṇḍi mucyate /
sa eva visṛtākārau ubhau pāṇau samāśṛtau

45.230

ūrdhvamāśṛtya gatā dṛṣṭiḥ ghorā cāmuṇḍi mucyate /
kaumārī tu bhavenmudrā kārttikeyasya mahāmahī

45.231

tadeva hastau vinyasya sūcyāgraṃ tu mīlayet /
visṛtairaṅgulībhiśca iyaṃ mudrā sarvamātarī

45.232

eṣā sarvamudrāṇāṃ mātarāṇāṃ tu maharddhikā /
etena sarvakarmā vai bāliśānāṃ tu kalpayetu

45.233

sūtikānāṃ ca nārīṇāṃ garbhasthānaṃ ca dehinām /
rakṣamokṣaṇamudreṣu pretavyantarakaśmalaiḥ

45.234

mokṣaṇārthaṃ tu kalpīta grahamātaranairṛtām /
hitārthaṃ prāṇināṃ loke mudrā bhavati sukhāvahā

45.235

śreyasaḥ sarvamantrāṇāṃ bhūtānāṃ prayuktā sukhadā hitā /
kṣudrakarmeṣu sarvatra yojayet sarvatra jāpinaḥ

45.236

ete mudrā sadā mantrairetaireva prayojayet /
tathaiva hastau saṃnyasya svakuṇḍalābhogaveṣṭitau

45.237

aṅgulībhiḥ samantād vai mudrā nāgīti gīyate /
tathaiva maṅgulimadhyasthau sūcyāgraṃ tu mīlitau

45.238

bhavennāgamūkhī mudrā prakṛṣṭā sarvakarmasu /
yā sā mudravarā jñeyā mālā loke prakalpate

45.239

tathaiva hastau saṃnyasya aṅgulībhiḥ samantataḥ /
veṇikākāra vaddhvā vai muṣṭyākāraṃ tu kārayet

45.240

tathaiva sampuṭākārau aṅguṣṭhau madhyanāmitau /
sā bhavenmālamudrā tu sarvakarmārthasādhanī

45.241

tathaiva maṅgulibhirnityaṃ ucchritaiḥ saptabhiḥ sadā /
sā tu saptacchadā mudrā tṛṣu lokeṣu gīyate

45.242

ete mudravarā hyagrā yathoktāste darśitā purā /
eteṣānāṃ tu mudrāṇāṃ nirdiṣṭā pūrvavistarām

45.243

sarvā hyekatamā jñeyā vidhinirdiṣṭadarśitā /
vistarārthagatā hyete vikalpārthāḥ savistarāḥ

45.244

smṛtāḥ sarve bhavenmudrā sarvamudraistu mudritā /
mudrā cāṣṭaśatā jñeyā uktā sarvārthasādhikā

45.245

eka eva bhavet teṣāṃ yathāsaṅkhyārthapūraṇī /
nṛtyayogena sthittvā vai ūrdhvaṃ paśyejjāpinaḥ

45.246

lalāṭa maṅgulī nyasya tarjanyā kanyasānvitām /
kṛtvā vai netrayogena sthitako 'ñjalinā nyaset

45.247

sarvatrādarśanī nāma mudrā cāṣṭaśatātmikā /
anena mantrā sidhyante yathoktā sarvajñadarśinā

45.248

sarvamudrāstu atraiva prayoktavyā hyavikalpataḥ /
yathoktamudrāgaṇā hyeṣa ukto 'yaṃ mantrasamāsata iti

Original text: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc