ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 41

41.1

ઇતિ બોધિસત્ત્વપિટકાવતંસકાન્મહાયાનવૈપુલ્યસૂત્રાદ્ આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પાદ્ અષ્ટત્રિંશતિમઃ મહાકલ્પરાજપટલવિસરાદ્ દ્વિતીયસર્વલોકતત્ત્વાર્થતારક્રીડાવિધિસાધનોપયિકસર્વકર્મધ્યાનપટલનિદેશઃ પરિવર્તઃ સમાપ્તઃ ॥
અથ એકચત્વારિંશઃ પટલવિસરઃ ।
અથ ખલુ ભગવાં શાક્યમુનિઃ, પુનરપિ શુદ્ધાવાસભવનમવલોક્ય, મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । અસ્તિ મઞ્જુશ્રીઃ! સર્વબુદ્ધાનુમોદિતે ત્વદીયમહાકલ્પરાજમહાવિસરે મહામન્ત્રચર્યાનુવર્તકે સર્વસમયાનુપ્રવિષ્ટે મહામૂલકલ્પ્રપ્રવિષ્ટાસ્પદભૂતે પઞ્ચમસર્વભૂતરુતજ્ઞાનાભિજ્ઞાનં સર્વભૂતરુતજ્ઞાનાચિન્ત્યગોચરં એષ તે પક્ષિરાટ્ ગરુત્મા સ્વમન્ત્રચર્યાનુવર્તનરુતજ્ઞાનાભિજ્ઞાનાં સર્વમન્ત્રાણાં સર્વમન્ત્રાણાં સર્વકલ્પાનાં સ્વસમયમનુપ્રવિષ્ટસર્વલૌકિકાનામ્ એષ એવ તે ભાષિષ્યતિ સર્વતિર્યગ્યોનિગતાનાં સર્વપક્ષિરાજગરુત્મનાં સર્વમન્ત્રકલ્પગોચરરુતજ્ઞાનં ચ ચરિતં ચેતિ ॥
અથ ખલુ તસ્માત્ પર્ષન્મણ્ડલાદ્ વૈનતેયો ગરુત્મા બોધિસત્ત્વાધિષ્ઠાનેનાનેકૈર્ગરુડશતસહસ્રૈઃ પરિવૃતઃ ઉત્થાયાસનાત્ પર્ષન્મણ્ડલં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય, યેન મઞ્જુશ્રીઃ, તેનોપસઙ્ક્રમ્ય, મહાબોધિસત્ત્વસ્ય પાદૌ કૃતાઞ્જલિપુટઃ, મઞ્જુશ્રિયમેતદવોચત્ - અહં મહાબોધિસત્ત્વ અસ્મિં મહાકલ્પરાજે સત્ત્વાનામર્થાય હિતાય સુખાય કર્માન્તરશતં સરહસ્યં ભાષિષ્યે । તત્ સાધુ મહાબોધિસત્ત્વ અનુમોદતુ । અથ મઞ્જુશ્રીર્વૈનતેયમેતદવોચત્ - ભાષ ભાષ મહાસત્ત્વ સત્ત્વાનુકમ્પયા ।
અથ વૈનતેયો બુદ્ધાધિષ્ઠાનેન સ્વકીયે આસને નિષદ્ય, પ્રહૃષ્ટમનસિ કર્મોત્તરશતં સરહસ્યં ભાષતિ સ્મ ।
નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ । તદ્યથા - ઓમ્ શકુન મહાશકુન વિતતપક્ષ સર્વપન્નગનાશક ખખ ખાહિ ખાહિ સમયમનુસ્મર । હુમ્ તિષ્ઠ બોધિસત્ત્વો જ્ઞાપયતિ સ્વાહા । કર્મોત્તરશતં ભાષતે સ્મ ।
નાગાકર્ષણં, નાગદમનં, નાગનિગ્રહણં દષ્ટમદષ્ટાવેશનં, વાચયા સર્પમાવાહાનં, સર્પનિગ્રહકરણં વિષક્રીડનં, સર્વવિષક્રામણં, વાચા મનસા બુદ્ધ્યા વા, પોષધિકો ત્રિરાત્રોષિતઃ, શુક્લદ્વાદશ્યાં નદીતીરે શુચૌ દેશે પઞ્ચરઙ્ગિકસૂત્રેણાષ્ટહસ્તં મણ્ડલકં કૃત્વા, અષ્ટપદ્મપ્રતિષ્ઠિતં, તત્ર મધ્યે ભગવાં ધર્મં દેશયમાનઃ લિખેત્ । તસ્ય દક્ષિણેનાર્યમઞ્જુશ્રિયં કૃતાઞ્જલિપુટો ભગવતો મુખમવલોકયમાનં લિખેત્ । ભગવતો બુદ્ધસ્ય વામે નારાયણં ચતુર્ભુજં લિખેત્ સર્વપ્રહરણહસ્તમ્ । તત્સમીપે ગરુડં વિકૃતરૂપમ્ । તદનન્તરં વિનતાભરણં ચ લિખેત્ । આર્યમઞ્જુશ્રિયસ્ય પૃષ્ઠતઃ આર્યાક્ષયમતિં સુધનં સુભૂતિં ચ લિખેત્ કૃતાઞ્જલિપુટા । એવમભ્યન્તરમણ્ડલે લેખ્ય, પૂર્વદ્વારે બાહ્યતઃ શુલ્કભસ્મના વજ્રં સમાલિખેત્ દક્ષિણેન કૃષ્ણવર્ણિકયા ખડ્ગમ્ ઉત્તરેણ પીતવર્ણિકયા ગદં લિખેત્ । પશ્ચિમેન રક્તવર્ણં પાશં સમાલિખેત્ ॥
એવં બાહ્યમણ્ડલેભ્યઃ મૂલમન્ત્રેણ સર્વદેવાહ્વાનનં કૃત્વા, સર્વપુષ્પૈઃ સર્વગન્ધૈરભ્યર્ચ્ય, ગુગુળુધૂપં, ત્રિમધૂરેણ ચ બલિં દત્ત્વા, તેષામગ્રતઃ ખદિરસમિદ્ભિરગ્નિમુપસમાધાય, સર્વસત્ત્વેભ્યઃ કારુણ્યચિતમુપસ્થાપ્ય, નાગાસનોપવિષ્ટઃ સર્પકણ્ટકાનાં દધિમધુઘૃતાક્તાનામષ્ટસહસ્રં જુહુયાત્ । તતઃ સિદ્ધિનિમિત્તં સર્પા આગચ્છન્તિ । અર્ઘ્યો દેયઃ । એવં સિદ્ધિર્ભવતિ । ( વૈદ્ય 358 ) સ્વમન્ત્રમાવર્ત્ય વદેત્ - મમ સિદ્ધિં વિધાય ગચ્છત । તતો ગચ્છન્તિ । તતો વિસર્જ્ય મૂલમન્ત્રેણૈવ સમભ્યુક્ષયેત્ । તતઃ કર્મં સમારભેત્ । સર્વં ચ બલિદ્રવ્યમપ્સુ ક્ષિપેત્ । પશ્ચાદ્ વાચામાત્રેણ સર્વવિષકર્માણિ કરોતિ ॥
વિદ્વેષણં કર્તુકામઃ સર્પાસ્થીનિ વિષાક્તામેકવિંશત્યાહુતિં જુહુયાત્ । વિદ્વેષો ભવતિ ॥

ઉત્સાદયિતુકામઃ સર્પનિર્મોકખણ્ડાનામેકવિંશત્યાહુતિં જુહુયાદુત્સદ્યતિ । કાકપક્ષાણામેકવિંશત્યાહુતિં જુહુયાત્ સદ્યઃ કાકવદ્ ભ્રમતિ । સ્ત્રીપુરુષવશીકરણે સર્ષપાણાં ઘૃતાક્તાનામેકવિંશત્યાહુતિં જુહુયાદ્ વશ્યા ભવન્તિ । રાજાનં રાજમાત્રં વશીકરણે પરમાન્નસ્ય ઘૃતાક્તસ્ય એકવિંશત્યાહુતિ જુહુયાદ્ વશો ભવતિ । લોષ્ટકમભિમન્ત્ર્ય, અગ્નૌ પ્રક્ષિપેત્ ન તપતિ । તૃણેન મોક્ષઃ । ઉક્તેન મત્સ્યા ન બધ્યન્તિ । ચેતનમચેતનં વા સત્ત્વં છોટિકયા આકર્ષયતિ । સર્વવ્યાધિને ઉદકાભિષેચનેન સ્વસ્થો ભવતિ । દણ્ડમભિમન્ત્ર્ય દ્વારમાહરેત્, અપાવૃતં ભવતિ । તમેવ દણ્ડં નીલપટપ્રાવૃતં ગૃહ્ય સઙ્ગ્રામે ગચ્છેત્, પરસૈન્યં દર્શનાદ્ ભિદ્યતિ । સ્વશાટકે ગ્રન્થિબન્ધનેન સર્વમન્ત્રાઃ સ્તમ્ભિતા ભવન્તિ । મુક્તે મોક્ષઃ । સર્પવદનં ભસ્મના પૂરયેત્ । યસ્ય નામં ગૃહ્ય કરોતિ, સ મૂકો ભવતિ । ગણ્ડવિષં સકૃજ્જપ્તેન ઉદકેન હનેત્ । ગણ્ડં સઙ્કુચતિ । પતતિ ચ પરવિદ્યા । અનેન બધ્નીત । તથૈવ મોક્ષયતિ । ઇષ્ટકમભિમન્ત્ર્ય માવર્ત્ત્ય જપેત્ । પરબદ્ધગ્રન્થિં સ્તોભયતિ । એવં વર્ષાપયિતુકામઃ પૂર્વોક્તં મણ્ડલકં લેખ્ય, પૂજાં કૃત્વા, અગ્નિમુપસમાધાય, વરુણસમિધાનામષ્ટસહસ્રં જુહુયાત્; આઢકં વર્ષતિ । એવં યાવદ્દશાઢકં વર્ષતિ । પિપ્પલામભિમન્ત્ર્ય હસ્તેન ગૃહ્ય, યાવદ્દિશં ક્ષિપતિ; તત્ર અશનં સઙ્ક્રામતિ । અગ્નિદાહેપ્યેષ એવ વિધિઃ । ઉદકમવતરણમેવં કર્તવ્યમ્ । નાગાનુત્સારયતિ । મૃન્મયં સર્પં કૃત્વા યમિચ્છતિ તં દશાપયતિ । અઙ્ગારસર્પસ્ય એષ એવ વિધિઃ । પુનરપિ મોક્ષયતિ । સર્ષપાન્ સપ્તજપ્તાન્ ચતુર્દિશં ક્ષિપેત્ । સર્પા આગચ્છન્તિ । મણ્ડલબન્ધઃ કાર્યઃ । પાનીયેનાભ્યુક્ષ્ય વિસર્જયેત્ । ઉદકેન મોક્ષણં લેષ્ટુના નાગાકાર્ષણં પાંસુ પરિજપ્ય ઉદકે ક્ષિપેત્; નિર્વિષ ભવન્તિ । ધનું ગૃહ્ય અલોહાશ્ચત્વારઃ શરાઃ ચતુર્દિશં ક્ષેપ્તવ્યા । સર્પં શરચલિતં ગૃહ્ય આગચ્છન્તિ । સ ચ નાગો વક્તવ્યઃ । વિષં પ્રતિપિબેતિ । પિબતિ દષ્ટકોત્તિષ્ઠતિ । અથ સર્પાણિ શલ્લયિતું પાનીયે પાનીયેનાભ્યુક્ષ્ય તસ્ય તસ્ય શરાઃ પતન્તિ । સર્પશ્ચાક્ષતો ભવતિ । વલ્મીકમૃત્તિકયા ચત્ત્વારો નકુલા કર્તવ્યા । પાનીયમભિમન્ત્ર્યાભ્યુક્ષયેદ્ઃ; ગત્વા સર્પાપહાયા ગચ્છન્તિ । આગતા વક્તવ્યાઃ - વિષં પ્રતિપિબસ્વેતિ । પિબન્તિ મૃતક ઉત્તિષ્ઠતિ । અઙ્ગારમભિમન્ત્ર્ય, રેખાં કૃત્વા, અર્કલતયા તાડયેત્; તતઃ સર્પો વધ્યૈરાકૃષ્યમાણો આગચ્છતિ । વિષં પ્રતિપિબેતિ પિબતિ । દષ્ટકો નિર્વિષો ભવતિ । ધ્વજં છત્રં વાભિમન્ત્રયેત્ । યાવન્તો મૃતકાઃ વિષપીતકાશ્ચ સર્વે નિરીક્ષ્ય નિર્વિષા ભવન્તિ વાદિત્રમભિમન્ત્ર્ય વાદયેત્ । શ્રુત્વા નિર્વિષા ભવન્તિ । પાંસુના પઞ્ચરઙ્ગિકેણ મણ્ડલમાલિખ્ય તાલશબ્દં દાતવ્યમ્ । તતો નાગાઃ સર્પાશ્ચતુર્દિશમાગચ્છન્તિ । તે મણ્ડલં પ્રવિશન્તિ । ન ભેતવ્યમ્ । શિખાબન્ધમાત્મરક્ષાં ચ કારયેત્ । અક્ષિણ્યભિમન્ત્ર્ય ક્રુદ્ધૌ નિરીક્ષ્ય વામાઙ્ગુષ્ઠં નિપીડયેત્ । તત્ક્ષણાદેવ પતતિ । સર્પ ( વૈદ્ય 359 ) ઇવ રૂપેણ કુરુતે । મુક્તે મોક્ષઃ । એવં વાચયા દષ્ટમદષ્ટં વા વેશયતિ મોક્ષયતિ । વિષ્ણુનિર્માલ્યમભિમન્ત્ર્ય યત્ર રથ્યાયાં ગૃહે વા ક્ષિપતિ, તત્ક્ષણાદેવ સર્પો માનુષં દશતિ । પાનીયેનાભ્યુક્ષિતા નિર્વિષા ભવન્તિ । હસ્તોત્ક્ષેપેણ ષણ્માસિકમુપસ્તોભમ્ । આત્માન અભિમન્ત્ર્ય સર્પૈર્યથેષ્ટં દંશાપયેત્ । વિષો ઽસ્ય ન ક્રમતે । કટકકેયૂરકુણ્ડલૈરાત્માન રલઙ્કરોતિ । પાંસુમભિમન્ત્ર્ય કર્ણે જપેત્ । ઉદકેનાપિ વ્યજનેનાપિ મનસા સિદ્ધિર્મન્ત્રમાવર્ત્ય ભૂમૌ પાંસું દદ્યાત્ । મૃતક ઉત્તિષ્ઠતિ । મહામાંસ ઘૃતેન સહ ધૂપઃ પુષ્ટિકરણમ્ । માનુષાસ્થિચૂર્ણં કાકોલૂકપક્ષાણિ ચ ધૂપઃ મારણમ્ । મદનં તુષબીજાનિ ઉત્સાદનો ધૂપઃ । સર્ષપરાજિકાધૂપં જ્વરકરણં, કોદ્રવબિડાલવિષ્ઠં વિદ્વેષણં, કપાલચૂર્ણમધૂકચૂર્ણં ચૈકતઃ કૃત્વા મધુના સહ ધૂપઃ ઉત્સાદને । મોરઙ્ગી એરણ્ડનાલં ઉત્સાદને ધૂપઃ । ગોપિત્તં માનુષાસ્થિ ચ ઘૃતેન શત્રોર્મારણે ધૂપઃ ।
મત્સ્યાણ્ડં પ્રસન્ના ચ કર્પાસાસ્થિસમન્વિતમ્ ।
દેશાન્તરગતસ્ય ધૂપઃ શીઘ્રમાનયતિ નરમ્

41.2

વિદલાનિ મસૂરાણાં માંસં કુક્કુટાણ્ડસ્ય તુ ।
એષ પ્રવિશતસ્ય ધૂપો દેયઃ અકાર્ષણમતઃ પરમ્

41.3

ભલ્લાતકસ્ય વીજાનિ તિલતૈલેન યોજયેત્ ।
એષાકર્ષણધૂપઃ દદ્યાદાકર્ષણસ્ય

41.4

ઘૃતગુગ્ગુલું દદ્યાત્ । ધૂપો રોગનાશનમ્ । તિલસર્ષપૈર્ધૂપં દત્વા તાન્યેવ જુહુયાત્ । સપ્તરાત્રં ત્રિસન્ધ્યં યસ્ય નામ્ના વશઃ । લવણં રાજિકાહુતિમષ્ટસહસ્રં જુહુયાત્ ત્રિસન્ધ્યં સપ્તરાત્રમ્ । મહાપુરુષવશીકરણમ્ । કપાલચૂર્ણં સહસ્રાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા યમિચ્છતિ તં ચૂર્ણેન સંસ્પૃશ્ય વશમાનયતિ । શ્મશાનભસ્મસહિતેન યં ચૂર્ણયતિ તં જ્વરેણ ગૃહ્ણાપયતિ મોક્ષયતિ । નકુલરોમાણિ સર્ષપાણિ ચ સર્પનિર્મોકં યસ્ય નામ્ના ધૂપો દહતિ સ સર્વલોકવિદ્વિષ્ટો ભવતિ । તિલૈર્વશીકરણં, અર્થોત્પાદનાનિ ચ કુરુતે । તિલતણ્ડુલૈર્ઘૃતાક્તૈર્નારી વશમાનયતિ । યવતિમણ્ડૂકવસાં નાગસ્થાને ત્રિરાત્રં જુહુયાત્ । દેવાં વર્ષાપયતિ । મૃણ્મયં ગરુડં કૃત્વા કરસમ્પુટેન ગૃહ્ય અંસમાત્રમુદકમવતીર્ય અર્દ્ધરાત્રં જપેત્, યસ્ય નામ્ના સ વશો ભવતિ । શ્મશાને તણ્ડુનાં પ્રકીર્ય દેવહૃદયં સ્થાપ્ય પ્રહરણં જપેત્ વૃત્તિં કલ્પયતિ, સપરિવારસ્ય । નકુલમૂષકરોમાણિ કર્પાસાસ્થિધૂપઃ સર્વભૂતવશઙ્કરઃ । વિષં ભલ્લાતકં મધુના સહધૂપઃ વશીકરણમ્ । કુક્કુટાણ્ડકપાલાનિ કટુતૈલેન સહ ધૂપં વશીકરણમ્ । પલાશં સુરસબીજામિ મદનપુષ્પાણિ ધૂપો વશીકરણે । શતપુષ્પા દેવદારું પુરીષં મણ્ડૂકં ચટકસ્ય ધૂપો વશ્યાર્થઃ । યવાસ્તિલા દૂર્વા ચ ગોમૂત્રેણ ધૂપો વશીકરણે । હરિતાલં કાકજિહ્વા ચ શોણિતેન ધૂપઃ મૂકીકરણે । માનુષરોમાણિ ગોમાંસેનૈકતસ્તૈલેન સંયુક્તો ધૂપો રોગકરણે । કાકપક્ષોલૂકપક્ષાણિ ચ નિમ્બતૈલેન ઉચ્ચાટને । ગુગ્ગુલુઘૃતં સીધુસહિતં ધૂપો ઽયં સર્વસત્ત્વપ્રિયઙ્કરઃ । પત્રકં ત્વચં તુરુષ્કે ધૂપં સર્વસત્ત્વાનુબન્ધકરમ્ । આજ્ઞાકરો ભવતિ । તુરુષ્કં ( વૈદ્ય 360 ) ચન્દનં કર્પૂરેણ સહ અઞ્જનં રાજવશીકરણમ્ । પૂજાબલિવિધાનં કૃત્વા વિષ્ણુપ્રતિમાયા અગ્રતઃ ઉપરિષ્ટાન્મહામાંસાહુતીનષ્ટૌ હુત્વાષ્ટસહસ્રં જપેત્ ત્રિરાત્રમ્, દ્રવ્યં યમિચ્છતિ । શ્મશાનભસ્મના પ્રતિકૃતિં કૃત્વા મહામાંસધૂપં દત્ત્વા કુશવિણ્ડકોપવિષ્ટઃ અષ્ટસહસ્રં જપેત્ રાત્રૌ શ્મશાને, યમિચ્છતિ તમાનયતિ । આજ્ઞાં કરોતિ । ઉચ્ચાટને કર્પાસાતુષાં જુહુયાત્ કાકપક્ષૈઃ ક્ષણાદુચ્ચાટનો ભવતિ । શ્મશાન ઉદુમ્બરસમિધાભિરગ્નિં પ્રજ્વાલ્ય કપાલોપવિષ્ટઃ સર્પકઞ્ચુકં જુહુયાત્ । અન્નમક્ષયં ભવતિ । શ્મશાનાસ્થિચૂર્ણં સર્ષપસહિતમષ્ટસહસ્રં જુહુયાત્ યસ્ય નામ્ના, સ યોજનશતાદાગચ્છતિ । સર્વકામેષુ કર્તવ્યઃ । દેવો શ્વેતચન્દનેન વિતતપક્ષ સર્વનાગાભરણં તીક્ષ્ણઘોરં વિકૃતાનનં વિકૃતનખં પદ્મોપવિષ્ટં અધોદત્તદૃષ્ટિં નિમ્નતરં કાષ્ઠે કુટ્યે ભિત્તૌ વા પોષધિકેન કર્મકારેણ કારાપયેત્ । વિતસ્તિમાત્રં કૃત્વા તસ્યાગ્રતઃ સર્વકર્માણિ કુર્યાત્ । પલાશે પુષ્ટિકામેન, બૈલ્વં વશ્યાર્થહેતુના, ઉદુમ્બરં ચ પુત્રકામાય, ગોકામઃ શિરીષમયં મધુકં વા દ્રવ્યકામઃ કારયેદ્ વિધિવત્ । સૂકરમાંસેન ફલકામમ્ । અશ્વમાંસેનાપત્યં ભવતિ । કૃષ્ણસારમાંસેન શ્રિયાર્થી, પૃથુતમાનુકીર્તિકામો વા સ્ત્રીકામઃ પૃથિવીકામો વા, વ્યાઘ્રમાંસં વ્યવહારદિવિજયાર્થી મહામાંસમ્ વસ્ત્રાર્થી હસ્તિબલા રાજવશિકરણે અતિબલા રાજામાત્યવશીકરણે અશ્વગન્ધાં જુહુયાત્ । ઉત્સાદે હસ્તિરોમાણિ, પિચુમર્દમભિચારે તુ એતે કાષ્ઠા પ્રોક્તાઃ ॥
પટકરણં ભવતિ । ધાતુસૌવર્ણ પૌષ્ટિકે પ્રક્તિઃ । રજતાદીં કીર્તિવૃદ્ધયે । કાકપક્ષહોમેનોત્સાદયતિ । ગૃધ્રપક્ષૈર્મારયતિ । કૌશિકપક્ષૈર્વિદ્વેષયતિ । મયૂરપક્ષૈર્વિદ્વેષયતિ । મયૂરપક્ષૈર્ધનાનિ દદ્યાત્ । તિત્તિરિપક્ષૈઃ સ્ત્રીં મગુલિપક્ષૈઃ પુત્રાં, કાકપક્ષૈઃ સુવર્ણમ્, ટિટ્ટિભિપક્ષૈર્મોહનમ્ । શ્વમાંસેનોત્સાદયતિ, મહિષમાંસેનાકર્ષયતિ, આભિચારુકે મહામાંસેન, શાન્તિકે મૃગરોમાણિ કન્યાર્થી ઉલૂકરોમાણિ દેશઘાતેચ્છા ગલરોમાણિ વિદ્વેષણે માનુષરોમાણિ આભિચારુકે માનુષ્યરોમાણિ શત્રુનાશને સર્વેષ્વેવ તેષુ ત્રિસન્ધ્યં સપ્તાહિકો હોમઃ । સ્મરણમાત્રેણાહં સર્વવિષકર્માણિ કરોમિ । સતતજપેન સર્વકર્માણિ કરોમિ । યો મમ ભગવં અસ્મિં કલ્પરાજે મન્ત્રં સાધયમાનઃ ત્રિસન્ધ્યમુદીરયિષ્યતિ, તસ્યાહં સર્વવિષોપદ્રવચિકિત્સાં કરિષ્યામિ । પૃષ્ઠતો ઽનુબદ્ધો ભવિષ્યામિ ॥
અથ તસ્મિન્ સમયે સ્વરૂપમુદ્રાં ભાવયતિ સ્મ । અઙ્ગુષ્ઠૌ પરસ્પરવેષ્ટિતૌ કૃત્વા શેષાઙ્ગુલ્યો પક્ષવત્ સંસ્થિતા સ્યાદ્ । ગરુડરૂપમેવ મમ પ્રોક્તં પિનાકિના મુદ્રા ॥
અસ્ય સન્દર્શનાન્નાગા વિદ્રવન્તિ ભયાર્દિતા ।
અઘોમુખાસ્તુ અઙ્ગુલ્યઃ મન્ત્રેણાનેન મન્ત્રવિત્

41.5

ઓમ્ જઃ ॥
નાગદમનીતિ વિખ્યાતા નાગાનાં દર્પનાશની ।
પદ્મકોશપ્રતીકાશૌ અઙ્ગુલ્યઃ પાર્શ્વતઃ સ્થિતૌ

41.6

અઙ્ગુષ્ઠૌ મધ્યતઃ સ્થાપ્ય નિષ્પીડ્યાઙ્ગુલ્યં તુ યત્નતઃ ।
નાગદમનીતિ વિખ્યાતા દિવ્યા દિવ્યેષુ કર્મસુ

41.7

અનામિકા તર્જની ચૈવ મધ્યમેન સુસંસ્થિતમ્ ।
અઙ્ગુષ્ઠૌ વક્ત્રસંસ્થાનં શેષા પાર્શ્વતઃ સ્થિતાઃ

41.8

ગરુડનાદેતિ વિખ્યાતા સર્વનાગાનુત્રાસિની ।
યાનિ ચ મયોક્તાનિ સર્વમન્ત્રેષુ સાધને

41.9

લૌકિકે ગારુડે શાસ્ત્રે + + + + + + + ।
સર્વે તે ઽનેનૈવ કર્તવ્યા સર્વસત્ત્વાનુકમ્પયા

41.10

કિઞ્ચિત્કાર્યા અશેષાસ્તુ મૂલકલ્પાર્થસાધકા ।
અસ્મિં કલ્પવરે નિત્યં સર્વસત્ત્વાનુવર્ણિતે

41.11

પ્રસિદ્ધાઃ સર્વકર્માર્થાઃ સર્વસત્ત્વાર્થપુષ્કલાઃ ।
તે વૈ મન્ત્રમુખ્યે તુ પ્રયોક્તવ્યાઃ કર્મવિસ્તરે

41.12

ઇહ કલ્પવરે મૂલે પ્રતિષ્ઠા ક્ષ્માતલેન તે ।
સમુષત્સર્વભૂતાનામિહ મન્ત્રસૃતૈર્ગુણૈઃ

41.13

વિસ્તરેજ્ઞઃ સર્વતો દૃષ્ટ્યા સર્વસત્ત્વાનુકમ્પને ।
પ્રસિદ્ધં સિદ્ધિકામાનાં હેતુયુક્તિસમાશ્રિતામ્

41.14

કુર્યુઃ સર્વતઃ સિદ્ધિઃ સર્વમન્ત્રેષુ દેહિનામ્ ।
સર્વસત્ત્વાશ્ચ સાન્નિધ્યં કલ્પેષુ મનસેપ્સિતમ્

41.15

ઇતિહાસપુરાવૃત્તં વર્તમાનમનાગતમ્ ।
કથયન્ત્યેષ સંયોગાન્મન્ત્રમુદ્રસમીરણાત્

41.16

આકૃષ્ટા એષ ભૂતાનાં મન્ત્રો ઽયમપરાજિતઃ ।
ઈશાનઃ સર્વભૂતાનાં રુદ્રો ઽયં સુરપૂજિતઃ

41.17

તમ્બકો ત્ર્યક્ષરાજ્ઞેયો કલ્પસ્થો ઽથ મહીતલે ।
હિમાદ્રિનિલયો નિત્યં ઉમાપતિમહેશ્વરઃ

41.18

તૃશૂલી ખડ્ગધૃગ્ જ્ઞેયઃ પિનાકી વૃષભધ્વજઃ ।
ગણાધ્યક્ષઃ શૂલિનશ્ચૈવ મહેશાખ્યો ઽથ મહર્દ્ધિકઃ

41.19

અક્ષરો ઽક્ષરમિત્યાહુઃ કપર્દી તુ ગદાયુધઃ ।
એષ મન્ત્રો મહાર્થસ્તુ સર્વભૂતાર્થકમ્પકઃ ।
કુર્યાત્ સર્વાણિ કર્માણિ સર્વકર્મેષુ સાધનમ્

41.20

એષ દેવો મહાત્મા વૈ મહાદેવેતિ કીર્ત્યતે ।
પ્રસિદ્ધઃ સર્વકર્માર્થે ફલહેતુસદાપ્રદે ।
તસ્ય મન્ત્રં પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુધ્વં ભૂતિકાંક્ષિણઃ

41.21

ઓમ્ સ્થઃ નમઃ સર્વબુદ્ધાનામપ્રતિહતશાસનાનામ્ ।
ત્રૈલોક્યગુરૂણામચિન્ત્યાદ્ભુતરૂપિણામ્ । શિવોદ્ભવોદ્ભવ ભુવનત્રયપૂજિતાય હૂં હૂં ફટ્ ફટ્ ॥
એષ મન્ત્રો મહામન્ત્રઃ સર્વશત્રુભયપ્રદઃ ।
આયુષત્ સર્વભૂતાનાં કર્મ શાન્તિકપૌષ્ટિકે ।
સર્વેષ્વેવ હિ કર્મેષુ પ્રયોક્તવ્યો મનસોદ્ભવૈ

41.22

સર્વભૂતરુતજ્ઞાનં અભિજ્ઞજ્ઞાનચેષ્ટિતમ્ ।
અભિજ્ઞવશિતા ચૈવં સર્વશાસ્ત્રજ્ઞતાં સમમ્ ।
પ્રાપ્નુયાત્ પુષ્કલાં ચાર્થાં ફલહેતુસમુદ્ભવામ્

41.23

યાવન્ત્યો લૌકિકા મન્ત્રા સર્વાશ્ચ સુપુષ્કલા ।
તાં સર્વાં પ્રાપ્નુયાન્મન્ત્રી સિદ્ધમન્ત્રસ્તુ બુદ્ધિમાં

41.24

યાવન્તો લૌકિકા મન્ત્રા શૈવાશ્ચાપિ સુપૂજિતા ।
મન્ત્રા ગુરુત્મને ચાપિ સિદ્ધિહોમફલોન્મુખમ્

41.25

સર્વલૌકિકમન્ત્રાસ્તુ ઇન્દ્રરુદ્રોદ્ભવોદ્ભવા ।
તે સ્યુર્મન્ત્રરાટ્ સર્વે નિબદ્ધા વિધિહેતુતઃ

41.26

યામ્યાગ્નિવાયુતોયાનાં કુબેરો માતરો દયા ।
સઙ્ખ્યા દ્વાદશકા હ્યેષા બ્રહ્મેશાનપૂરકાઃ ।
સવિતુઃ શક્રદેવાનાં પિતામહસુપૂજકા

41.27

કામધાત્વેશ્વરા ખ્યાતા યે મન્ત્રામરચારિણામ્ ।
સર્વે તે વશમાયાન્તિ મન્ત્રે નામીરિતાધિપ

41.28

+ + + સ્વયામ્યદગ્નિનાં દિવૌકસજલૌકસામ્ ।
દિઙ્મન્દિરાશ્રયા યે ચ વિદિક્ષુ શ્ચાપિ ચારિણઃ

41.29

તદોર્ધ્વં નભસ્તલે ચાપિ અધઃ પાતાલધામકાઃ ।
પથોશ્રયસમાપન્ના ફણિનો યે મહર્દ્ધિકા

41.30

હિમાદ્રિકુક્ષિસંવિષ્ટા વિન્ધ્યકુક્ષૌ સમાશ્રિતા ।
મહાધાતુવરે ચિત્રે મહાશૈલે ઽથ વિશ્રુતે

41.31

નાનાદેવગણાકીર્ણે સિદ્ધચારણસેવિતે ।
અપ્સરોગણસઙ્ગીતે સુમેરો રવિરિવોજ્જ્વલે

41.32

યત્રસ્થા યે ઽત્ર નાગા વૈ યે તુ ભૂતગણાશ્રયા ।
વિચિત્રરૂપિણો યે વા તતઃ સ્થા યે સમાગતા ।
સર્વે તે વશમાયાન્તિ મન્ત્રેણાનેન યોજિતા

41.33

યે ચ દિવ્યગણા મન્ત્રા સર્વભૂતભયપ્રદા ।
સર્વે તે વશમાયાન્તિ મન્ત્રેણાનેન યોજિતા

41.34

ગિરિગહ્વરદુર્ગેષુ વિચિત્રૈઃ કન્દરોદરૈઃ ।
મન્દિરૈર્હેમસઙ્કાશૈર્નિવસન્તિ મહીતલે

41.35

સર્વભૂતગણાધ્યક્ષા વિવિધા હારિણો જનાઃ ।
+ + + + + + + + નિવાસેષ્વભિકીર્તિતૈઃ

41.36

દિવ્યભૂતગણાધ્યક્ષા વિચિત્રાશ્ચૈવ રૂપિણઃ ।
સર્વભૂતગણાશ્ચૈવ વિચરન્તિ મહીતલે

41.37

વિવિધાકારમુખ્યાસ્તુ વિચિત્રા રૂપગતાશ્રયા ।
વિવિધાકારવિચારસ્થૌ વિવિધામ્બરભૂષણા

41.38

તે સર્વે મન્ત્રમુખ્યેન પથેવારપશ્યતા ।
અનેતા સર્વમન્ત્રાણાં લૌકિકાનાં મહર્દ્ધિકામ્

41.39

સર્વભૂતવશં કર્તા પ્રભ્રમન્તેશ્વરો વરઃ ।
સર્વમન્ત્રેશ્વરાં મુખ્યાં યમરુદ્રેન્દ્રવાસવામ્

41.40

મન્ત્રનાથો ઽથ મુખ્યસ્તુ સર્વલૌકિકમગ્રજી ।
વિભર્તિ સર્વતો મન્ત્રાં કલ્પાંશ્ચૈવ સુપુષ્કલામ્

41.41

એષ મન્ત્રેશ્વરો દેવ અધિપતિઃ સર્વમન્ત્રરાટ્ ।
સર્વવિઘ્નેશ્વરો મન્ત્રી સ્મર્તવ્યઃ સર્વજાપિભિઃ ।
ઉગ્રમુગ્રે ઽથ મન્ત્રાણાં પ્રભુરેવ પ્રગીયતે

41.42

સર્વસ્મિં શૈવતન્ત્રે વૈ સર્વલૌકિકચેષ્ટિતૈઃ ।
ચરિતં ચાપિ ભૂતાનાં રુતં ચાપિ જપેત્ સદા ।
મન્ત્રિભિઃ સર્વકાલં વૈ પ્રયોક્તવ્યઃ સિદ્ધિકાંક્ષિભિઃ

41.43

વૈનતેયસ્તદા પક્ષી પ્રણમ્ય જિનવરાત્મજામ્ ।
મઞ્જુશ્રિયં તથા નિત્યં સર્વાં બુદ્ધસુતાન્ તથા ।
ઉવાચ મધુરાં વાણીં પક્ષિરાટ્ સ મહાબલઃ

41.44

ભાષ ભાષ મહાસત્ત્વ ગમ્ભીરાર્થસુનિશ્ચિત ।
ધર્મનૈરાત્મ્યતત્ત્વસ્ય અગ્રધર્મપ્રતિષ્ઠિત

41.45

મયોક્તં કલ્પવિસ્તારં મૂલ્યમન્ત્રાર્થગોચરમ્ ।
અભિસંક્ષેપતો જ્ઞેયં સર્વમન્ત્રેષ્વરાધિકમ્

41.46

લૌકિકેષ્વેવ મન્ત્રેષુ પ્રયોજ્યઃ સર્વસાધને ।
નાભ્યન્તરપદં મન્ત્રં મયોક્તં યં પ્રશસ્યતે

41.47

જિનપુત્રૈસ્તુ મહાવીરૈઃ સર્વશ્રાવકખડ્ગિભિઃ ।
નાન્યોત્કૃષ્ટતમં મન્ત્રં મયિ બુદ્ધિઃ પ્રયુજ્યતે

41.48

ઈષિસ્મિતમુખો ધીર મઞ્જુઘોષમથાબ્રવીત્ ।
અથાહ મધુરં વાક્યં શબ્દાર્થાસ્પદભૂષણમ્

41.49

એષ તે સુવર્ણમાખ્યાતઃ ધર્મસ્વામી નરોત્તમઃ ।
વિસૃક્ષુઃ સર્વમન્ત્રાણાં ધર્મનૈરાત્મ્યદેશકઃ

41.50

જગદ્ગુરુર્મહાવાઈરો બુદ્ધ આદિત્યબાન્ધવઃ ।
પ્રણેતા સર્વમન્ત્રાણામગ્રમન્ત્રેશ્વરો વરઃ

41.51

પ્રભુરેકમનાર્થો ધર્મધાત્વીશ્વરો ગુરુઃ ।
સર્વસત્ત્વાનુકમ્પાર્થ અસ્માકં ચ સુખોદયઃ

41.52

ધર્મકોટિગતો નિષ્ઠો ભૂતકોટિમનાલયઃ ।
એષ તે સર્વમન્ત્રાણાં કથયન્ત્યાશુ મહાદ્યુતિઃ

મૂળ પાઠ: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc