ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 37

37.1

ઇતિ ॥
આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પાદ્ બોધિસત્ત્વપિટકાવતંસકાદ્ મહાયાનવૈપુલ્યસૂત્રાત્ ચતુઃત્રિંશતિમઃ દ્વિતીયમુદ્રાવિધિપટલવિસરઃ પરિસમાપ્ત ઇતિ ॥
(એતદ્ગ્રન્થાન્તે ઽન્તિમસ્ય પટલવિસરસ્ય ત્રિપઞ્ચાશત્તમસ્ય સમાપ્ત્યનન્તરં મહામુદ્રાપટલવિસરો નામ કશ્ચિદપરશ્ચતુસ્ત્રિંશત્તમઃ પટલવિસરો લિખિત ઉપલભ્યતે । સ ગતસ્ય ચતુસ્ત્રિંશત્તમસ્યૈવ પ્રકારભેદો ભવિતુમર્હતીત્યતઃ કારણાદિહૈવ યોજ્યતે ।)
અથ ભગવાં શાક્યમુનિઃ પુનરપિ શુદ્ધાવાસભવનમવલોક્ય મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । સર્વાંશ્ચ બોધિસત્ત્વાં સર્વસત્ત્વાંશ્ચ પર્ષત્સન્નિપતિતાં । શૃણ્વન્તુ ભૂતગણાઃ સર્વે દેવપુત્રાશ્ચ મહર્દ્ધિકાઃ અસ્તિ મઞ્જુશ્રિયઃ કુમારભૂતસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહાસત્ત્વસ્ય કલ્પવિસરે સમુદ્રાપટલસાધનોપયિકં સર્વમન્ત્રતન્ત્રચર્યાનુપ્રવિષ્ટાનાં સત્ત્વાનાં બોધિસમ્ભારકારણં । યથા સિધ્યન્તિ સર્વમન્ત્રાઃ ક્ષિપ્રતરમાકૃષ્યન્તે સર્વકર્માણિ સર્વેષાં સર્વતઃ મુદ્રાણિ ભવન્તિ । યૈઃ મુદ્રિતાઃ ક્ષિપ્રતરં વશા ભવન્તિ । તં શૃણ્વન્તુ ભવન્તો । ભાષિષ્યે ઽહં સર્વસત્ત્વાનામર્થાય । સર્વમન્ત્રાણાં મુદ્રાણિ ભવન્તિ ॥
અથ ખલુ ભગવાં શાક્યમુનિઃ સર્વબુદ્ધધર્માણાં મુદ્રાલઙ્કારતથાગતગુણમાહાત્મ્યસમુદ્રમુદ્રા નામ સમાધિં સમાપદ્યતે સ્મ । સમનન્તરસમાપન્નસ્ય ભગવતઃ સર્વતથાગતાઃ સર્વમુદ્રાસમયં ભાષતે સ્મ । તસ્માત્ સમાધેરુત્થાય સર્વતથાગતમુદ્રામુદ્રિતં મહામુદ્રાપટલવિસરં સર્વમન્ત્રાણાં ભાષતે સ્મ ॥
આદૌ તાવત્ સર્વમન્ત્રકુલેષુ હૃદયાનિ ભવન્તિ । પૂર્વમુચ્ચારયેદ્ દ્વિસપ્ત એકવારામ્ । તતો મુદ્રા બન્ધિતવ્યા, નાન્યથાદિતિ । કતમં ચ તત્ । સર્વતથાગતાનાં હૃદયમ્ । જિનજિક્ । એષ સ માર્ષાઃ સર્વતથાગતાનાં હૃદયઃ સર્વકર્મિકઃ । તથાગતકુલે સર્વમુદ્રા બન્ધિતબ્યા । તતઃ કર્મ સમારભેત્ । આરોલિકુ । અવલોકિતસ્ય હૃદયઃ સર્વકર્મિકઃ પદ્મકુલે સર્વમુદ્રાબન્ધયતા અયં જપ્તવ્યઃ સર્વસાધનોપયિક સર્વકર્મસુ । વજ્રધૃક્ । એષ સ માર્ષા વજ્રપાણેઃ હૃદયમ્ । સર્વવજ્રકુલેષુ ચ જપતા મુદ્રા બન્ધિતવ્યા । સુરારક્ । એષ સર્વદેવાનાં સર્વમુદ્રાબન્ધયતા સર્વકર્મસુ પ્રયોક્તવ્યઃ । સર્વદેવાનાં હૃદયઃ । યક્ષાતક્ । સર્વયક્ષાણાં હૃદયઃ । પિનાધૃક્ । રુદ્રસ્ય હૃદયઃ । ષ્ઠોં । એષ સ માર્ષા એકાક્ષરં નામ હૃદયમ્ । સર્વલૌકિકલોકોત્તરાણાં સર્વભૂતકૂષ્માણ્ડપૂતનક્રવ્યાદાદિષુ નક્ષત્રગ્રહમાતરકુમારકુમારિકાણાં મનુષ્યામનુષ્યસર્વસઙ્ખ્યાતવિદ્યાધરઋષિપ્રભૃતીનાં સર્વસત્ત્વાનાં સર્વગતિસૂત્રકર્માવબદ્ધાનાં સર્વભૂતાનામુક્તાનાં ચ વીતરાગાનાં મહર્દ્ધિકામહર્દ્ધિકાણાં તૃદોષશમનાનાં ત્રિપઙ્કનિમગ્નાનાં સર્વસત્ત્વાનામર્થાય અયમેકાક્ષરો મન્ત્રઃ સર્વેષાં હૃદયં ભવતિ । સર્વકર્માણિ કરોતિ । સર્વમુદ્રાશ્ચ બન્ધિતવ્યા । જપં કુર્વાણ અનેનૈવ હૃદયેન જપઃ કર્તવ્યઃ । સતતં બુદ્ધાધિષ્ઠિતો ભવતિ । મહાપ્રભાવો ઽયં મહાનુશંસઃ સર્વકર્મસુ મુદ્રાદિકમણ્ડલુવિધાનપટસાધનોપયિકેષુ સત્ત્વાનુપૂર્વં પ્રયોક્તવ્યઃ । સર્વં સાધયતિ । યન્મનસાભિરુચિતં સાધકેનેતિ ॥
તતો મુદ્રાણિ ભવન્તિ શતં ચાષ્ટસાધિકમ્ ।
ઉષ્ણીષમુદ્રા પ્રથમં કુર્યાચ્ચક્રિણે જિને ।
તતઃ પરમલોકે સ પદ્મમુદ્રેતિ કથ્યતે ॥ મ્મ્ક્_36.6(="1") ॥
તૃતીયં વજ્રમુદ્રં તુ વજ્રપાણિસમાવિશે ।
ચતુર્થં દેવતામુદ્રં સ્વસ્તિકં તુ વિનિર્દિશેત્ ॥ મ્મ્ક્_36.7(="2") ॥
પઞ્ચમં ખડ્ગમુદ્રા તુ રાક્ષસાનામિહોચ્યતે ।
ષષ્ઠં ગદમુદ્રા તુ યક્ષાણા મે પ્રકીર્તિતા ॥ મ્મ્ક્_36.8(="3") ॥
સપ્તમં અસુરાણાં તુ મન્ત્રાણાં વજ્રમુષ્ટિસમોદિતા ।
અષ્ટમં શૂલમુદ્રા તુ સર્વક્રોધેષુ પઠ્યતે ॥ મ્મ્ક્_36.9(="4") ॥
નવમં પુષ્પમુદ્રા તુ યક્ષયક્ષીષુ કીર્ત્તિતા ।
દશમં મુદ્ગરં વિન્દ્યાત્ ફરમેકાદશં પરમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.10(="5") ॥
દ્વાદશં શક્તિનિર્દિષ્ટા કાર્ત્તિકેયસ્ય બાલિશઃ ।
મઞ્જુઘોષસ્ય વિખ્યાતમુત્પલં તુ પ્રયોજયેત્ ।
ત્રયોદશાનાં સઙ્ખ્યા નિર્દિષ્ટા મુનિભિઃ સત્ત્વદેશિભિઃ ॥ મ્મ્ક્_36.11(="6") ॥
ચતુર્દશં તુ ભવેચ્છઙ્ખો ભેરી પઞ્ચાદશા સ્મૃતા ।
પટહો ષોડશા જ્ઞેયો દુન્દુભિઃ સપ્તદશો પરઃ ॥ મ્મ્ક્_36.12(="7") ॥
અષ્ટાદશ તથા બદ્ધમૂનવિંશત્ કરણમુચ્યતે ।
વિંશત્ પરશુ નિર્દિષ્ટા સઙ્ખ્યાયા તુ પ્રમાણતઃ ॥ મ્મ્ક્_36.13(="8") ॥
સિતપત્રા તથાચ્છત્રં ઉષ્ણીષાણાં પ્રકીર્ત્તિતમ્ ।
ચીવરં પાત્રનિર્દિષ્ટં ખખરં તુ મતઃ પરમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.14(="9") ॥
કૃપા મૈત્રી તથા પ્રજ્ઞા ધ્યાનશીલ તથાપિ ચ ।
ક્ષાન્તિદાનાદિકં ષટ્કં નિર્દિષ્ટં લોકનાયકૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.15(="10") ॥
બુદ્ધાનાં કથિતા હ્યેતે ષટ્ પારમિતાશ્રવાત્ ।
ત્રિંશચ્ચક્રિણે મુદ્રા કથિતા લોકપુઙ્ગવૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.16(="11") ॥
એકાક્ષરસ્ય વીરસ્ય મન્ત્રાણામધિપતેર્વિભો ।
લોકેશ્વરસ્ય વિદ્યાનાં કથિતાષ્ટવિંશતિ સાધિકા ॥ મ્મ્ક્_36.17(="12") ॥
સિતાખ્યા મહાશ્વેતા તથા પણ્ડરવાસિની ।
ભૃકુટી ચ તથા દેવી બુદ્ધાનાં હૃદયોદ્ભવા ॥ મ્મ્ક્_36.18(="13") ॥
તારાયા કથ્યતે મુદ્રા ઉત્પલં તુ નિયોજયેત્ ।
હયગ્રીવસ્ય તુ ભીમસ્ય મુદ્રા વક્ત્ર ઇતિ સ્મૃતા ॥ મ્મ્ક્_36.19(="14") ॥
વજ્રપાણે તથા મુદ્રા ત્રિંશ એક ભવન્તિ તે ।
સર્વે પ્રહરણા તસ્ય નાનાકારા યુધિષ્ઠિતા ॥ મ્મ્ક્_36.20(="15") ॥
ચત્વારો ઽપિ મહામુદ્રા પ્રોક્તા મારમણ્ડલે ।
રુદ્રસ્ય શૂલનિર્દિષ્ટો + + + + + + + + ॥ મ્મ્ક્_36.21(="16") ॥
બ્રહ્મસ્યાક્ષમાલં તુ વિષ્ણોશ્ચક્રમિતિસ્તથા ।
+ + + + + + + + યમદણ્ડમતઃ પરાં ॥ મ્મ્ક્_36.22(="17") ॥
એતત્ સર્વં દેવાનાં સર્વયક્ષનરાધિપાં ।
સર્વભૂતાનાં તથા મુદ્રા સર્વસત્ત્વસમાશ્રિતા ॥ મ્મ્ક્_36.23(="18") ॥
સરાગવીતરાગાણાં ત્રિધા ધાતુ સ્થિતા પરાં ।
સર્વલોકસમાવૃત્ત્યુ ત્રિધા સ્થાવરજઙ્ગમા ॥ મ્મ્ક્_36.24(="19") ॥
ધાત્વાખ્યામસઙ્ખ્યેયાં યે સત્ત્વા ભૂતવાદિનઃ ।
સર્વેષાણાં તુ સર્વત્ર એકમુદ્રાદિહોચ્યતે ॥ મ્મ્ક્_36.25(="20") ॥
એવમષ્ટશતં પ્રોક્તં શતમેકં સાષ્ટસાધિકમ્ ।
તેષાં ચ ગુણવિસ્તારં પ્રભાવં ચ ઇહોચ્યતે ॥ મ્મ્ક્_36.26(="21") ॥
યથા મનુષ્યાણાં ભવેત્ સિદ્ધિઃ સંયુક્તા મન્ત્રયોજિતા ।
કરોત્યન્યપ્રયોગૈશ્ચ અઙ્ગુલીભિઃ સશોભિતા ॥ મ્મ્ક્_36.27(="22") ॥
વિન્યસ્તા કરયોર્મધ્યે ક્ષિપ્રમર્થકરા પરા ।
તેષામાદિ વક્ષ્યે શૃણુધ્વં ભૂતિકાંક્ષિણઃ ॥ મ્મ્ક્_36.28(="23") ॥
આદૌ તાવચ્છુચૌ દેશે શુક્લવસ્ત્ર શુચામ્બરઃ ।
શુચિકર્મસમાચારો શુચૌ દેશે સદારતઃ ।
બન્ધયેત્ પ્રાઙ્મુખો ભૂત્વા સ્થિતો સ્તૂપસ્ય ચગ્રતો ॥ મ્મ્ક્_36.29(="24") ॥
નાશિષ્યાય પ્રદાતવ્યં રૌદ્રકર્માન્તચારિણે ।
અભય અદાતાય સમયાનુપ્રવેશિને ॥ મ્મ્ક્_36.30(="25") ॥
ભક્તો જિનપુત્રાણાં બુદ્ધાનાં ચાપિ શાસને ।
અનુત્પાદિતચિત્તસ્ય નાદેયં મુદ્રસમ્પદા ॥ મ્મ્ક્_36.31(="26") ॥
ભક્તાનાં જિનપુત્રાણાં બોધિસત્ત્વાનાં ચ ધીમતામ્ ।
પ્રત્યેકબુદ્ધાનાર્હતાનાં પૂજિતાનાં દદેત્ સદા ॥ મ્મ્ક્_36.32(="27") ॥
સુસ્થિતો બોધિચર્યાયામાચાર્યો બહુમતઃ સદા ।

સર્વમન્ત્રપ્રયોગેષુ + + + ઉત્કૃષ્ટ સદા ।
તેન મુદ્રા તદા દેયા શિષ્યસ્યાવિચિકિત્સતઃ ॥ મ્મ્ક્_36.33(="28") ॥
તથા મન્ત્રપ્રયોગજ્ઞઃ શુચિર્દક્ષઃ કુલાન્વિતઃ ।
આચાર્યો ધાર્મિકો ધીમાં અભિષિક્તો દૃષ્ટમણ્ડલઃ ॥ મ્મ્ક્_36.34(="29") ॥
તેનોપદર્શિતા મન્ત્રાઃ શિષ્યો ગૃહ્યેત તન્ત્રવિત્ ।
શિષ્યેણ કાર્યસ્તથા પ્રેમો બુદ્ધસ્યેવ ગુરોસ્તથા ।
અન્યથા ન સિદ્ધિ મન્ત્રાણાં સર્વમુદ્રેષુ વા સદાદિતિ ॥ મ્મ્ક્_36.35(="30") ॥
આદૌ તાવત્ શુચિર્ભૂત્વા પ્રાઙ્મુખો શુક્લચન્દનેન હસ્તમુદ્વર્ત્ય, પૂર્વં તાવત્ સમયમુદ્રા બન્ધિતવ્યા । ભગવતો ઉષ્ણીષસ્ય મુદ્રા । ઉભૌ કરૌ કૃતાઞ્જલિપુટૌ અશુષિરૌ ઈષિન્કુઞ્ચિતૌ કુડ્મલાકારૌ અકોશપદ્માનનૌ । અયં ભગવતો બુદ્ધસ્ય સમયમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ પ્રસારિતૌ સમ્પુટાવસ્થૌ પદ્મવિકસિતાકારા અવલોકિતસ્ય મુદ્રા । ઉભૌ હસ્તૌ પૂર્વવત્ કરમાવેષ્ટયિત્વા અભ્યન્તરસ્થિતાભિરઙ્ગુલીભિઃ કન્યસઃ તર્જન્યોપરિષ્ઠા નિષ્પીડયેત્ । ઇયં મઞ્જુશ્રિયઃ કુમારભૂતસ્યોત્પલમુદ્રા । ( વૈદ્ય 303 ) તદેવ કન્યસૌ સઙ્કોચ્ય પૂર્વવત્ તર્જન્યાભિઃ અઙ્ગુષ્ઠસમેતૌ સ્થિતિકા એવ ઉત્પલકુડ્મલાકાર દર્શયેત્ । સર્વઙ્ગમાનામિયં તારાયા મુદ્રા । તદેવ સઙ્કોચ્ય નેત્રાકારં કૃત્વા, ઇયં મુદ્રા આર્યભૃકુટ્યાઃ । તદેવ લલાટે યોજયેત્ । ઇયં દેવ્યદેવ્યા નેત્રમુદ્રા । પુનરપિ તં સઙ્કોચ્યોભૌ મધ્યમાઙ્ગુલિભિઃ સન્દંશાકારં કૃત્વા મસ્તકોપરિ સ્થાપયેત્ । ઇયં ભગવતો ચક્રવર્તિનઃ એકાક્ષરસ્ય મહામુદ્રા સર્વકર્મિકા । તદેવ લલાટે સ્થાપયેદ્ બુદ્ધસ્ય ભગવતઃ હૃદયમુદ્રા । અક્ષ્ણૌ સ્થાપયેત્ । તદેવ ચક્રવર્તિનઃ નેત્રમુદ્રા । તદેવ મુખે સ્થાપયેત્ । તદેવ વિદ્યાધિપતેઃ ચક્રવર્તિન એકાક્ષરસ્ય વક્ત્રમુદ્રા । એવં યાવ મન્ત્રી ચ ભુજૌ જાનુજઙ્ઘાચરણાદિષુ વિંશત્પ્રકારા ભવન્તિ મુદ્રા અષ્ટૌ મહામુદ્રા ભવન્તિ । સર્વકર્મસુ પ્રયોક્તવ્યા । તદેવ કરસમ્પુટં મધ્યમાઙ્ગુલ્યાવેષ્ટિતં કૃત્વા કન્યસાઙ્ગુલિસૂચીકૃતાં ઉભૌ અઙ્ગુષ્ઠાગ્રયવાકારસ્થિતૌ તર્જન્યા પ્રસારિતૌ કૃતસૂચ્યા કોશીકૃતાવુભૌ નિર્મામિકૌ વક્રીકૃતપર્યન્તૌ સુવિન્યસ્તૌ । ઇયં ભગવતાં ધર્મચક્રમહામુદ્રા । તદેવાઙ્ગુષ્ઠૌ વિનામ્ય મધ્યે પ્રસાર્ય, ઇયં બુદ્ધાનાં ચતુર્મારપરાજયમુદ્રા । તદેવ મુદ્રાં શિરસ્યોપરિધાય દર્શયેત્ । સર્વબુદ્ધાનાં સર્વક્લેશનિષૂદનં નામ મહામુદ્રા । તદેવ લલાટે સ્થાપયેત્ । મહાકરુણા નામ સર્વબુદ્ધાનાં મુદ્રા । તદેવ હૃદયે સ્થાપ્ય, સર્વદૃષ્ટિશલ્યાભ્યુદ્ધરણં નામ મહામુદ્રા । તદેવ મુદ્રં ઉભૌ ન્યસેત્ । સર્વવિદ્યાપ્રસાધનં નામ મહામુદ્રા । તદેવ મુદ્રા ગ્રીવા સંન્યસેત્ । સર્વાનર્થપ્રશમનકરી નામ મહામુદ્રા । તદેવ મુદ્રા સર્વતઃ ભ્રામયેત્ । મહારક્ષાર્થસમ્પાતનં નામ મહામુદ્રા । એવમનેન પ્રકારેણ અષ્ટૌ મહામુદ્રા ભવન્તિ સર્વાર્થસાધકાઃ । જયોષ્ણીષસ્ય મુદ્રા ભવન્તિ । તદેવ કરપલ્લવો વામહસ્તપ્રસારિતૌ દક્ષિણતસ્તિર્યકં । ઇયં સિતાતપત્રસ્યચ્છત્રમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ તથા વિન્યસ્તૌ શિરસિ ભગવતો જયોષ્ણીષસ્ય મુદ્રા । ઉભૌ કરતલૌ સમ્પુટીકૃત્ય મૂર્ધ્નિં સ્થાપિતો ઉષ્ણીષાકારો ઇયં ભગવતો અભ્યુદ્ગતોષ્ણીષસ્ય મુદ્રા । તદેવ મુદ્રાં વિકાષયેત્ । ઇયં જ્વાલામાલિનોષ્ણીષમહામુદ્રા સર્વકર્મિકા સર્વભયેષુ ચ પ્રયોક્તવ્યા સર્વકર્મસુ । તદેવ મુદ્રા ઉરસિ સ્થાપયેત્ । સર્વોષ્ણીષાણામિયં મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ આવેષ્ટ્યાવસ્થિતૌ સુદૃઢૌ સર્વતથાગતાનાં મહાકવચમુદ્રા સર્વવિઘ્નેષુ પ્રયોક્તવ્યા । તદેવ હસ્તૌ ઉભયાગ્રાવસ્થિતૌ પુસ્તકાકારૌ ઉરોમધ્યે ન્યસેત્ । ઇયં સા સર્વબુદ્ધાનાં જનેત્રી પ્રજ્ઞાપારમિતા મહામુદ્રા । સર્વસત્ત્વાનાં દર્શયેત્ । સર્વવિઘ્નેષુ સર્વાનર્થાં પ્રશમયતિ । સર્વાર્થાં સમ્પાદયતિ । સ્મૃતિસઞ્જનનં કુરુતે । તદેવ હસ્તૌ લલાટે ન્યસેત્ । સર્વબુદ્ધાનામભિષેકઃ ધર્મમહામુદ્રા । સર્વાભિષેકેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ સર્વસત્ત્વાનામ્ । તદેવ હસ્તૌ ચિત્રાકારેણ લલાટે ન્યસેત્ । સર્વમારવિદ્રાપનં નામ મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ સઙ્કુચિતાકારૌ અન્યોન્યસઙ્કુચિતસક્તૌ સૂચ્યાકારેણ વ્યવસ્થિતૌ મધ્યમાઙ્ગુલિપ્રસારિતૌ સૂચીકૃતચિહ્નૌ અઙ્ગુષ્ઠોદ્વન્દ્વપરામૃષ્ટૌ । ઇયં ભગવતો તેજોરાશેર્મહામુદ્રા । તદેવ મુદ્રં શિરસોપરિ નિધાય ઇયમપરા તથાગતોષ્ણીષસ્ય તેજોરાશેર્મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ લલાટે સ્થાપયેત્ તેનૈવાકારેણ ઇયં ભગવતો તૃતીયા નેત્રમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ ઉભયચિત્રીકૃતૌ અન્યોન્યોપરિસ્થિતૌ દક્ષિણાર્થમથ વામસમ્પુટાકારસ્થિતૌ અન્યોન્યાઙ્ગુષ્ઠકન્યસાવેષ્ટિતૌ । ઇયં ( વૈદ્ય 304 ) સર્વબુદ્ધાનાં મહાવજ્રાસનમૂલમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ મૂર્ધ્નિ દર્શિતૌ મહાબોધિવૃક્ષમૂલમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટિતૌ પૃષ્ઠીકૃતૌ સર્વબુદ્ધાનાં સર્વમારવિધ્વંસનકરી નામ મુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ અન્યોન્યાવસક્તૌ ગ્રીવાયાં ન્યસેત્ । સર્વભૂતવશીકરી નામ મુદ્રા । તદેવ કણ્ઠે ધારયેત્ । સર્વભૂતવિલોકની નામ મહામુદ્રા । તદેવ જાનુભ્યાં ન્યસેત્ । સર્વદુર્ગતિવિશોધની નામ મહામુદ્રા । તદેવોર્ધ્વં ચિક્ષિપેત્ । સર્વદેવોત્પત્તિસન્નિચયં નામ મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ અભયાકારં ઉભૌ સર્વભોગવિષયં નામ શનિર્નામ મહામુદ્રા । તદેવાઞ્જલ્યકારેણ મુર્ધ્નિ સ્થાપયેત્ । સર્વબુદ્ધક્ષેત્રાક્રમણી નામ મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ ઉભૌ કર્ણે સ્થાપયેત્ । સ્ફુટાકારેણ સર્વનાગદમની નામ મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ ઉભૌ સમ્પુટં કૃત્વા નાસાગ્રે ધારિતવ્યઃ । સર્વબુદ્ધાનામાલમ્બનં નામ મહામુદ્રા । તદેવ મુદ્રં શિરસ્યોપરિ ન્યસેત્ । સર્વબુદ્ધાભ્યુદ્ગતોષ્ણીષો નામ મહામુદ્રા ॥

એવમનેનાકારેણાસઙ્ખ્યાનિ ભવન્તિ સર્વતથાગતોષ્ણીષાણાં મુદ્રાણિ । અસઙ્ખ્યેયૈઃ બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિઃ અસઙ્ખ્યેય ચક્રવર્તિકુલં અસઙ્ખ્યેયાશ્ચક્રવર્તિનઃ । તેષામધિપતિઃ એકાક્ષરો ચક્રવર્ત્તી મન્ત્રાધિપ અસઙ્ખ્યેયાશ્ચ તથાગતોષ્ણીષરાજાનઃ અસઙ્ખ્યેયાશ્ચ સર્વમન્ત્રેષુ કલ્પવિસરા । તેષાં સંક્ષેપતઃ વક્ષ્યતે મુદ્રા ચાત્ર ભવત્યેક એવ સર્વેષાં હૃદયઃ એકાક્ષરઃ ચક્રવર્ત્તી । તસ્યૈવ મૂલમુદ્રા સા ઇહૈવોચ્યતે મન્ત્રેષુ નિર્દિષ્ટા મહાપ્રભાવામિતૌજસઃ । યસ્યાઃ બન્ધનાદેવ સર્વમન્ત્રાભિમુખા ભવન્તિ । સર્વબુદ્ધાશ્ચ ભગવન્તઃ સિદ્ધિમનુપ્રયચ્છન્તે । અધિષ્ઠિન્તિ ચ વિદ્યાસાધકં ચક્રવર્તિસ્મરણાદેવ મન્ત્રનાથં એકાક્ષરમદ્વિતીયં દશબુદ્ધકોટીકુશલમૂલાર્જિતો ભવતિ । ચતસ્રો ઽપિ મૂલાપત્તયોરાપન્નસ્ય ભિક્ષા તન્મહાન્તં નરકોપપત્તિવેદનીયં કર્મક્ષયં ગચ્છતિ સ્મરણાદેવ । કઃ પુનર્વાદો જપમ્ । પઞ્ચાનન્તર્યાણિ ચ ક્ષયં ગચ્છન્તિ । કઃ પુનર્વાદો ઽન્યે અકુશલાઃ સ તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેનાયં વિદ્યારાજાધિપો એકાક્ષરઃ સ્મર્તવ્યો જપ્તવ્યઃ ભાવયિતવ્યો મનસિ કર્તવ્યઃ પૂજયિતવ્યઃ સતતમેવારાધયિતવ્યઃ । નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામ્ । ભ્રૂં । એષ સ માર્ષા સર્વોષ્ણીષાણાં તથાગતભાષિતાનાં અયં મૂલમન્ત્રઃ । અનેનૈવ મન્ત્રાધિપતિના ઉષ્ણીષચક્રવર્તિના તથાગતમૂર્ધજેન સર્વકર્માણિ કારયેત્ । મુદ્રોપેતેન સર્વમન્ત્રેષુ લૌકિકલોકોત્તરેષુ કલ્પવિસરેષુ નિયતં સિધ્યતિ । મુદ્રા ચાત્ર ભવતિ । તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટાકારૌ મધ્યમાઙ્ગુલિપ્રસારિતૌ સર્વત્રાઙ્ગુલ્યાગ્રાભ્યન્તરસ્થિતૌ કુણ્ડલાભોગાકાર ઈષિદૂર્ધ્વાવનતં ઉષ્ણીષાકારં શિરસ્યુપરિ ધારયેત્ । ઇમં એકાક્ષરચક્રવર્તિને મહામૂલમુદ્રા । અનયા સર્વકર્માણિ કારયેત્ । ઉત્તમસાધનાદિષુ યોજયેત્ । સર્વરક્ષાવરણગુપ્તયે ચ પ્રયોક્તવ્યઃ । નાલ્પસાધપ્રયોગાદિષુ પ્રયુઞ્જાનઃ અસમયજ્ઞો ભવતિ । મન્ત્રાચાર્યસ્ય ન સિદ્ધ્યન્તે । અન્યત્ર રક્ષાવિધાના । શાન્ત્યર્થે ચ પાપક્ષપણાર્થં નિત્યમેવ જપ્તવ્યઃ શુચૌ દેશે પર્વતનદીસરિત્પતિતટેષુ ચ નાન્યસ્થાનેષુ જપ્તવ્યો યત્ કારણં મહાપ્રભાવો ઽયં વિદ્યારાજા નાન્યદેશેષુ જપ્તવ્યઃ । પ્રભાવોદ્ગતેન મનસા સર્વસત્ત્વાનાં મૈત્ર્યા સ્ફુરિત્વા જપ્તવ્યઃ । મુદ્રા ચાત્ર ભવતિ । તદેવ હસ્તૌ કરસમ્પુટાકારૌ આવેણિકાઙ્ગુલિભિઃ કૃત્વા મધ્યમાઙ્ગુલીનાં પર્વભાગે તૃતીયે ઈષિદવનામયેત્ ( વૈદ્ય 305 ) ઉષ્ણીષાકારં કારયેત્ । ઇમં ભગવતોષ્ણીષરાજસ્ય મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટં કૃત્વા ઈષદવનામયેદ્ભગવતોષ્ણીષસ્ય તૃતીયા મહામુદ્રા । ઓમ્ ગોદરે વીર સ્વાહા । અયં સર્વેષાં તથાગતાનાં હૃદયઃ સર્વકર્મિકઃ સર્વાર્થસાધકઃ સર્વાનર્થનિવારકઃ । ઇયં સ્મરણમાત્રેણૈવ સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતો ભવતિ । સર્વપાપેભ્યો મુચ્યતે । સર્વમન્ત્રાણામુપરિ વર્ત્તતે । બુદ્ધ એવ સાક્ષાદ્ દ્રષ્ટવ્યઃ । અનયા મુદ્ર સહ પ્રયોક્તવ્યા । સર્વકર્માણિ ક્ષિપ્રતર એવ કરોતિ । અનેન જપ્યમાનેન સર્વ એવ મન્ત્રા જપ્તા ભવન્તિ । યથા યથા પ્રયુજ્યતે તથા તથા કર્માણિ કરોતિ । જાપિનસ્યેચ્છયા સર્વકર્મિકો ભવતિ । તદેવ હસ્તૌ કરસમ્પુટાવસ્થૌ શિરસિ ધારયેત્ ત્રિસૂચ્યાકારેણ । ઇયં ભગવતાં બુદ્ધાનાં સર્વેષાં દ્વિતીયા હૃદયમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ । ઓમ્ ગેરુરે વીર સ્વાહા । ઇમં સર્વેષાં બુદ્ધાનાં ભગવતાં હૃદયમુદ્રા । સર્વકર્મિકા સર્વાનર્થનિવારિકા સર્વાર્થસમ્પાદિકા મહાપ્રભાવા સર્વમન્ત્રકલ્પેષુ સાધનીયા । નાત્ર વિચિકિત્સા કાર્યા । યથા યથા પ્રયુજ્યતે તથા તથા સિધ્યતીતિ । પુનરપિ તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટાકારાવસ્થિતૌ અભ્યન્તરાઙ્ગુલિભિઃ ગાઢમાવેષ્ટ્ય ઉભૌ તર્જન્યૌ પ્રસારિતૌ ઈષદાકુઞ્ચયેચ્છિરસ્યુપરિ નિધાય દર્શયેત્ । ઇમં સર્વતથાગતોષ્ણીષાણાં મહામુદ્રા । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ । ઓમ્ ટ્રાં બન્ધ સ્વાહા । અયં સર્વોષ્ણીષાણાં મૂલમન્ત્રઃ સર્વકર્મિકઃ દિશ દિશ સર્વબન્ધેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ । સર્વકર્માણિ ચ કરોતિ । સાધનજપકાલે હોમાદિષુ આત્મરક્ષા પરરક્ષા વા સર્વદ્રવ્યેષુ સર્વમન્ત્રકલ્પેષુ ચ યાન્યુક્તાનિ લૌકિકલોકોત્તરેષુ તાન્યશેષતમનેનૈવ રક્ષા કાર્યા । મહારક્ષા કૃતા ભવતિ । સર્વમન્ત્રેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ । સર્વકર્મસુ સિધ્યતિ । સર્વતથાગતોષ્ણીષાણાં મહાચક્રવર્તિવિદ્યાધિપતીનાં તેજોરાશિસિતાતપત્રજયોષ્ણીષપ્રભૃતીનાં યાનસાધનવિસરપટલાનિ મુદ્રામન્ત્રાણિ તાન્યશેષતઃ વિસ્તરતો પ્રયોક્તવ્યા સર્વાણિ ચ લૌકિકલોકોત્તરાણિ મન્ત્રતન્ત્રવિસ્તરપટલવિસરાં અનન્તાનિ ચ મુદ્રાણિ । ભવન્તિ ચાત્ર મન્ત્રઃ । ઓમ્ જ્વલિતોગ્રદેહ વિભિન્દ હું ફટ સ્વાહા । એષ ભગવતઃ તેજોરાશેર્બુદ્ધસ્ય પરમહૃદયઃ સર્વમન્ત્રેષુ સર્વતઃ સર્વકર્મિકઃ પ્રયોક્તવ્યઃ ઇતિ । તદેવ હસ્તૌ યમલિતાકારૌ મધ્યમાઙ્ગુલિપ્રસારિતૌ તર્જન્યા પરિવેષ્ટિતૌ કટકાકારેણ પાશપરિવેષ્ટિતૌ ઉભૌ કૃતમણ્ડલાભોગૌ । ઇયં ચ ભગવતો બુદ્ધસ્ય ખઙ્ખરમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ । ઓમ્ ધુન જિતારણ હું । એષ ભગવતાં બુદ્ધાનાં ખઙ્ખરકમુદ્રામન્ત્રઃ સર્વકર્મસુ પ્રયોક્તવ્યઃ । યથાભિરુચિતેષુ સર્વમન્ત્રાણાં પ્રવોધનઃ સર્વભૂતાનાં વશઙ્કરઃ સર્વસત્ત્વાનાં સમાશ્વાસકરઃ સર્વદ્રવ્યાણાં સમુત્તેજકઃ સાધકઃ સર્વપાપાનાં સમુચ્છોષકઃ । યથા યથા પ્રયુજ્યતે અયમષ્ટાક્ષરો તથાગતમન્ત્રઃ તથા તથા સર્વકર્માણિ સાધયતીતિ । તદેવ હસ્તૌ આવેષ્ટિતૌ કૃત્વા કૃતપાત્રાકારૌ । ઇયં સર્વતથાગતાનાં પાત્રમુદ્રા તથાગતપાત્ર ઇત્યવગન્તવ્યઃ । નાભિદેશે ધારયેત્ સર્વકર્મસમર્થા ભવતિ । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ । ઓમ્ લોકપાલાધિષ્ઠિત ધર ધર ધારય મહાનુભાવ બુદ્ધપાત્ર સ્વાહા । એષ ભગવતાં બુદ્ધાનાં તથાગતપાત્રમુદ્રામન્ત્ર અનેન સંયુક્તઃ સર્વકર્મસમર્થકરો ભવેત્ ॥
કરોતિ કર્મવૈચિત્ર્યં ગતિમાહાત્મ્યપૂજિતમ્ ।
સાધયેત્ સર્વકર્માણિ સર્વમન્ત્રેષુ ભાષિતામ્ ।
સાધકસ્યેચ્છયા ક્ષિપ્રં કરોતીહ ન સંશયઃ ॥ મ્મ્ક્_36.36(="31") ॥
યે ઽપિ તાથાગતી મન્ત્રા યે ચાપિ અવલોકિતે ।
કુલિશાહ્વે મન્ત્રમુખ્યાસ્તુ નાનાદેવતપૂજિતા ।
તે સર્વે સિદ્ધિમાયાન્તિ બુદ્ધપાત્રસમોદિતા ॥ મ્મ્ક્_36.37(="32") ॥
વિવિધા દૂતિગણા હ્યગ્રા ચેટચેટિગણાસ્તથા ।
નાનાકિઙ્કરમુખ્યાસ્તુ યક્ષરાક્ષસકશ્મલા ॥ મ્મ્ક્_36.38(="33") ॥
પ્રેષ્યા સર્વમન્ત્રણાં સર્વકર્મકરાસ્તથા ।
વિવિધૈર્રાજમુખ્યૈસ્તુ દેવગન્ધર્વયોનિજૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.39(="34") ॥
સિદ્ધવિદ્યાધરૈઃ મન્ત્રાઃ લોકપાલાશ્ચ મહર્દ્ધિકાઃ ।
શક્રાદ્યૈઃ બ્રહ્મમુખ્યૈસ્તુ સુરશ્રેષ્ઠૈશ્ચ ધીમતૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.40(="35") ॥
મન્ત્રા ભાષિતા યે સ્યુઃ સર્વકર્મકરા સદા ।
કિન્નરૈર્ગરુડૈશ્ચાપિ + + + + મહર્દ્ધિકૈઃ
સર્વે તે સિદ્ધિમાયાન્તિ બુદ્ધપાત્રસમોદિતા ॥ મ્મ્ક્_36.41(="36") ॥
આકૃષ્ટા સર્વમન્ત્રાણાં ગતિમૂર્તિસમાશ્રિતામ્ ।
વશૈ તા મન્ત્રરાટ્ સ્વામી પ્રભુઃ શ્રેષ્ઠો મહાદ્યુતિઃ ।

અગ્ર ચ સર્વમન્ત્રાણાં નિર્દિષ્ટો તત્ત્વદર્શિભિઃ ॥ મ્મ્ક્_36.42(="37") ॥
સ મન્ત્રો પાત્રભૂતસ્થઃ ત્રિષુ ચિન્તામણિસ્તથા ।
કરોતિ કર્મવૈચિત્ર્યં ઈપ્સિતં સાધકેચ્છયા ॥ મ્મ્ક્_36.43(="38") ॥
વિવિધાગુણમાહાત્મ્યં પ્રભાવાતિશયાપરામ્ ।
કરોતિ ઋદ્ધિદુર્લઙ્ઘ્યં + + + સર્વમન્ત્રિભિઃ ।
અપાત્રો પાત્રતાં યાતિ મન્ત્રસ્થે મુનિવર્ણિતે ॥ મ્મ્ક્_36.44(="39") ॥
પાત્રો મન્ત્રપ્રયુક્તસ્તુ મુદ્રાભિશ્ચ સમન્વિતઃ ।
કરોતિ ગુણવિસ્તારં વિચિત્રં કર્મસમ્ભવમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.45(="40") ॥
હન્યુઃ સર્વતો રોગાન્ ભોગાંશ્ચૈવ સુપુષ્કલામ્ ।
ત્રિજન્મગતસત્ત્વાનાં દેવદૈત્યનરાધિપામ્ ।
કુર્યાત્ સમ્પદાં ક્ષિપ્રં સર્વકર્મસુ યોજિતા ॥ મ્મ્ક્_36.46(="41") ॥
ઇતિ ॥
તદેવ હસ્તૌ કરસમ્પુટાકારૌ સવિચિત્રવેણિકાવબદ્ધૌ લલાટદેશે સ્થાપયેત્ । ચિત્રહસ્ત તદેવ ભગવતાં બુદ્ધાનાં ચિન્તામણિરત્નમહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ । નમઃ સર્વબુદ્ધેભ્યઃ ઓમ્ તેજોજ્વાલ સર્વાર્થસાધક સિધ્ય સિધ્ય સિદ્ધિચિન્તામણિરત્ન હું ।
ચિન્તામણિરત્નમન્ત્રઃ સર્વાર્થસાધકમ્ ।
ઈપ્સિતાં સાધયેદર્થાં મન્ત્રાશ્ચાપિ સવિસ્તરામ્ ॥ મ્મ્ક્_36.47(="42") ॥
કરોતિ ગુણમાહાત્મ્યં ચિન્તિતં ચાપિ સાધયેત્ ।
સમ્પદાં સફલાંશ્ચાપિ મન્ત્રતન્ત્રસુભાષિતમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.48(="43") ॥
નૈષ્ઠિકં સાધયેદર્થાં બુદ્ધત્વનિયતં તથા ।
ઇચ્છયા કર્મવિન્યસ્તં કરો ચૈવમજાયત ॥ મ્મ્ક્_36.49(="44") ॥
વિવિધાં સમ્પદાં સદ્યઃ ફલમુદ્ભવચેષ્ટિતામ્ ।
સર્વાણાં મન્ત્રતન્ત્રાણાં સાધયે ત્મસાધિતમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.50(="45") ॥
દેવત્વમથ શક્રત્વં બ્રહ્મત્વં વાપિ રૂપિણમ્ ।
આભાસ્વરાણાં તથા મૂર્તિસદૃશાનાં સુદર્શનામ્ ॥ મ્મ્ક્_36.51(="46") ॥
સુરશ્રેષ્ટાં સુરામગ્રાં બૃહત્ફલામકનિષ્ઠામ્ ।
દેવભૂયિષ્ઠાં મૂર્તિમાપ્નોતિ સાધનાદિતિ ॥ મ્મ્ક્_36.52(="47") ॥
ચિન્તા મનસો હ્યગ્રા કથિતા મન્ત્રાર્થવિસ્તરામ્ ।
મુદ્રાસુ પુષ્કલાશ્ચૈવ ગતિધર્માર્થસાધકા ॥ મ્મ્ક્_36.53(="48") ॥
સર્વધર્માર્થનિઃપત્તિં સર્વમન્ત્રાર્થસાધનમ્ ।
સર્વગુણબોધ્યર્થં ધર્મધાતુસમાશ્રયમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.54(="49") ॥
કથિતં મન્ત્રરૂપેણ રત્નચિન્તાગ્રપૂજિતમ્ ।
વિશેષાત્ પ્રાપ્નુયાત્ સ્વર્ગરૂપાશ્ચૈવ સમાશ્રયમ્ ।
સાધનાત્ પ્રાપ્નુયાત્ સ્વર્ગં ગતિમન્ત્રાર્થવિસ્તરમિતિ ॥ મ્મ્ક્_36.55(="50") ॥
તદેવ હસ્તૌ ઉભૌ સ્કન્ધાવસક્તૌ અર્ધોપરિસ્થિતૌ દક્ષિણવામાવષ્ટબ્ધૌ અન્યોન્યાસક્તૌ કરમૂલસુયોજિતૌ । ઇયં સર્વબુદ્ધાનાં ચીવરમુદ્રા । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ । ઓમ્ રક્ષ રક્ષ સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતા મે ચીવર સ્વાહા । ચીવરમન્ત્રઃ । આત્મચીવરમભિમન્ત્ર્ય પ્રાવરેત્ । સર્વભૂતાનાં અધૃષ્યો ભવતિ । મહારાજક્ષત્રિયેન મૂર્ધ્નાભિષિક્તેન સર્વપ્રશ્વાસકરેણાત્મવસ્ત્રમભિમન્ત્ર્ય સપ્તવારાં સઙ્ગ્રામમવતરેત્ । સર્વારયઃ દૃષ્ટ્વા સ્તમ્ભિતા ભવન્તિ । પ્રતિનિવર્તન્તે વા । સર્વભૂતાશ્ચ દૃષ્ટમાત્રા વશા ભવન્તિ । ગતમાનમદર્પ ન ચાસ્ય કાયે શસ્ત્રં નિપતતિ । ન ચાસ્ય મનુષ્યામનુષ્યભયં ભવતિ । ન વિષો ન હુતાશનઃ કાયે નિપતતિ । ન ચાસ્ય રોગભયં ભવતિ । ન ચાસ્યાપમૃત્યુભયં ભવતિ । ન ચાસ્ય પરચક્રેણ હન્યતે । ન ડાકિનીભૂતપિશાચૈશ્ચ યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વૈ વિચિત્રૈર્વા ભૂતગણૈઃ ઓજોહારિભિઃ રૌદ્રચિત્તૈઃ પિશિતાશનૈઃ સર્વક્રવ્યાદૈર્વા હિંસકૈઃ પરસત્ત્વવિહેઠકૈઃ પાપકર્માન્તચારિભિર્વા રાજાનૈર્ન શક્યતે હિંસયિતું ઉપઘાતં કર્ત્તુમ્ । કઃ પુનર્વાદો વિના રક્ષા વા ભેત્તું સર્વકર્માદિષુ સર્વદ્રવ્યેષુ જીવિતા વ્યવરોપયિતુમ્ । ન હિ તદ્વિદ્યતે સત્ત્વો વા સત્ત્વનિકાયો વા મન્ત્રો વા મુદ્રો વ વિષો વા સ્થાવરજઙ્ગમો વા શસ્ત્રો વા પ્રહરણાનિ વા વિવિધાનિ રાક્ષસો વા રાક્ષસી વા યક્ષા વા યક્ષી વા યક્ષમહલ્લકો વા યક્ષમહલ્લિકા વા યક્ષપાર્ષદો વા યક્ષપાર્ષદી વા પેયાલં વિસ્તરેણ કર્તવ્યં સર્વસત્ત્વેભ્યઃ । નેદં સ્થાનં વિદ્યતે । અતો ન તથાગતમુદ્રાચીવરમન્ત્રેણ કૃતરક્ષાવિધાનેન જાપમાત્રેણ વા સ્મરિતેન વા નાન્યશક્તો ભેત્તું તથાગતમન્ત્રૈર્વા સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વૈશ્ચ ભેત્તુમ્ । વર્જયિત્વા તસ્યૈવ સાધકસ્યેચ્છયા । એવં મહાપ્રભાવો ઽયં મન્ત્રઃ સર્વકર્મિકઃ ( વૈદ્ય 308 ) સર્વાર્થસાધકઃ સર્વદુષ્ટવિનાશકઃ સર્વમઙ્ગલસઙ્ગતઃ સર્વાર્થપરિપૂરકઃ સર્વદુર્ગતિશોધકઃ સર્વક્લેશનિષૂદનો બુદ્ધધર્માં પરિપૂરકમિતિ ।
તદેવ હસ્તૌ પૂર્વવત્ મધ્યમાઙ્ગુલિમધોનામિતૌ અનામિકાગ્રાવસ્થિતૌ અઙ્ગુષ્ઠપરિનામિતૌ તૃતીયપર્વમઙ્ગુષ્ઠાવિશ્લેષિતૌ કન્યસાનામિતૌ ચક્રાકારૌ આરાગ્રોપેતૌ નાભિમણ્ડલોપેતૌ કૃત્વા શિરઃસ્થાને સ્થાપયેત્ । ઇયં સર્વબુદ્ધાનાં ધર્મચક્રમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ । ઓમ્ છિન્દ છિન્દ હન હન દહ દહ દીપ્તચક્ર હૂં । એષ સઃ સર્વબુદ્ધાનાં ધર્મચક્રમન્ત્રઃ । સર્વક્લેશનિષૂદનઃ સર્વોપાયદુર્ગતિવિનિપાતાં છિન્દયતિ । સર્વબુદ્ધધર્માં જ્વાલયતિ । સર્વક્લેશાન્ધકારાં આલોકીકરોતિ । સર્વદુઃખાં વિહેઠયતિ । સર્વકર્માં સાધયતિ । સર્વદુઃખેભ્યઃ પ્રમોચયતિ । સર્વદ્રવ્યાં દીપયતિ । અયં ભગવાં ધર્મચક્રઃ પરમન્ત્રકૃતદુષ્ટસત્ત્વોપદેશિતપ્રાણોપહારિણાં મન્ત્રાં હિંસકાં રૌદ્રાં વિકૃતિસ્થાં છિન્દયતિ દાલયતિ પાચયતિ શોષયતિ ઉત્સાદયતિ ચ સાધકેચ્છયા ઉત્કીલયતિ મોચયતિ યથાવ્યવસ્થાયામુપસ્થાપયતિ । યથા યથાયં ભગવાં પ્રયુજ્યતે તથા તથા કર્માણિ કરોતિ વર્જયિત્વાભિચારુકં કામોપસંહિતાનાં ચ । સર્વશાન્તિકર્મસુ ચ પ્રયોક્તવ્યમ્ । મહારક્ષાદિભિઃ સર્વતઃ સર્વસત્ત્વોપકારાયૈવ પ્રયોક્તવ્યઃ । સર્વસાધનેષુ લૌકિકલોકોત્તરેષુ મન્ત્રમુદ્રેષુ કલ્પોક્તેષુ સર્વકર્મસુ શાન્તિકપૌષ્ટિકેષુ મહારક્ષા અનેનૈવ પ્રયોક્તવ્યમિતિ ।
તદેવ હસ્તૌ પ્રહારાવર્જિતદક્ષિણાગ્રકરવામહસ્તતર્જન્યા તર્જયમાનં સઙ્કોચિતક્રકૂનિકાગ્રન્થાન્યપ્રયોગાવસ્થિતસન્દશેદોષ્ઠપુટા જાનુભાગાવસ્થિતવામચરણવિક્ષિપ્તદક્ષિણાવનામિતૌપવિષ્ટકિઞ્ચિત્સ્થિતકાસ્થિત । ઇદં ભગવત્યાપરાજિતાયા મહામુદ્રા । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - ઓમ્ હુલુ હુલુ ચણ્ડાલિ માતઙ્ગિ સ્વાહા । અપરાજિતાયા -
મન્ત્રા સર્વબુદ્ધાનાં સર્વમારનિષૂદની ।
સર્વવિઘ્નપ્રશમની આયુરારોગ્યવર્ધની ॥ મ્મ્ક્_36.56(="51") ॥
શ્રેષ્ઠા સર્વમન્ત્રાણાં રક્ષાકર્મવિધાનતા ।
નરનારીકુમારાણાં સૌભાગ્યજનનં પરમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.57(="52") ॥
મનુષ્યામનુષ્યાશ્ચ યે ચાન્યે દુષ્ટસત્ત્વચેતસા ।
રાક્ષસોસ્તારકા પ્રેતા સ્કન્દાપસ્મારગુહ્યકા ॥ મ્મ્ક્_36.58(="53") ॥
માતૃભૂતગ્રહગણા યોગમન્ત્રકૃતાનિ ચ ।
રુજો રોગો વ્યાધયશ્ચ નાનાધાતુસમુદ્ભવાઃ ॥ મ્મ્ક્_36.59(="54") ॥
સર્પમૂષિકલૂતાશ્ચ કીટવિષ્ફોટકાનિ ચ ।
શરીરે ન ક્રમિષ્યન્તિ કર્મણાન્યત્ર પૂર્વકાત્ ॥ મ્મ્ક્_36.60(="55") ॥
અધ્વવાદવિવાદેષુ રાજચોરોદકાગ્નિષુ ।
જયં ક્ષેમં શિવં શાન્તિં લપ્સ્યતે નાત્ર સંશયઃ ॥ મ્મ્ક્_36.61(="56") ॥
ભૂર્જપત્રે ઽથવા વસ્ત્રે લિખિત્વાન્યત્ર વા ક્વચિત્ ।

શિરસા ગ્રીવકટ્યા વા બાહુના પાણિનાથ વા ॥ મ્મ્ક્_36.62(="57") ॥
વસ્ત્રબન્ધં શિખાબન્ધં કૃત્વા ગ્રન્થિમાલિકામ્ ।
ધારયિષ્યતિ યો નિત્યં સ્વસ્તિ તસ્ય ભવિષ્યતિ ॥ મ્મ્ક્_36.63(="58") ॥
યશ્ચેમાં પ્રાતરુત્થાય સ્વપંશ્ચ પરિવર્તયે ।
સુખં કાલક્રિયાં કૃત્વા સપ્તજાતીં સ્મરિષ્યતિ ॥ મ્મ્ક્_36.64(="59") ॥
રૂપવાં શીલસમ્પન્નો મુખેનોત્પલગન્ધિના ।
પ્રિયશ્ચાદેયવાક્યશ્ચ જાત્યાં જાત્યાં ભવિષ્યતિ ॥ મ્મ્ક્_36.65(="60") ॥
ભવન્તિ ચાત્ર સિદ્ધાનિ મન્ત્રપદાનિ મન્ત્રસંજ્ઞાનિ યથોક્તાર્થકરાણિ તુ । તદ્યથા -
ભઞ્જને સ્તમ્ભને ધા ધા ધા ધત્સ યા યા યા યતે હા હા હા હતે પરકરણિ વીર્યેવીર્યે ગુણતેજભૂતકરિ ભદ્રકરિ રૌદ્રકરિ કુમ્ભવતિ વિષકુમ્ભવતિ સર્વબલે ભૂતબલે રક્ષ રક્ષ માં સર્વવિષેભ્યઃ સર્વવિઘ્નેભ્ય । તદ્યથા - સિદ્ધકરિ સિદ્ધાર્ત્થે સિદ્ધમનોરથે સિદ્ધકાર્યે ફુરુ નુરૂપે સ્વસ્તે પ્રશસ્તે સિદ્ધિ સિદ્ધાર્થે ધૈર્યવતિ સમને તપને શરણે ભદ્રે ભવતિ શાન્તે દાન્તે શિવે હુનુનુ પરિ પરિત્રાણં કુરુ, પરિગ્રહં કુરુ, પરિપાલનં કુરુ, શાન્તિં કુરુ, સ્વસ્ત્યયનં કુરુ, મમ સર્વસત્ત્વાનાં ચ રક્ષાં કુરુ સ્વાહા । અયં હૃદયઃ અપરાજિતાયાઃ । પૂર્વં મૂલવિદ્યા । અવશ્યં સાધકેન કુશલપક્ષાભિમુક્તેન ભવિતવ્યમ્ । ત્રિઃકાલં જપ્તવ્યમ્ । પૂર્વતરમેવ સકૃત્ પુસ્તકવાચિકાયાં વાચયેદેતદેવ કુશલપક્ષં ભવતિ । ઉપહૃદયં ચાત્ર ભવતિ - નમઃ સપ્તાનાં સમ્યક્સમ્બુદ્ધાનાં સશ્રાવકસઙ્ઘાનાં સર્વવૈરભયાતીતાનામ્
વિપશ્ચિનસ્તેજસા ઋદ્ધ્યા ચ શિખિનસ્તથા ।
વિશ્વભુક્ પ્રજ્ઞયા ચૈવ ક્રકુચ્છન્દબલેન ચ ॥ મ્મ્ક્_36.66(="61") ॥
કનકમુનેઃ શિક્ષાયાં કાશ્યપસ્ય ગુણોરપિ ।
શાક્યસિંહસ્ય વીર્યેણ શિવં ભવતુ સદા મમ ॥ મ્મ્ક્_36.67(="62") ॥
તદ્યથા - જયે વિજયે અપરાજિતે મારસૈન્યપ્રમર્દનીયે સ્વાહા । સર્વાર્થસાધનીયે સ્વાહા । એષા ભગવતી સર્વાર્થસાધિકા યથા યથા પ્રયુજ્યતે, તથા તથા કર્માણિ કરોતિ । સર્વત્ર ચ રક્ષાવિધાનેષુ પ્રયોક્તવ્યા । અવશ્યં સાધકેન મનસિ કર્ત્તવ્યા । સર્વવિઘ્નાં નાશયતિ । સર્વમારકર્માણિ ચ વિધમયતિ । સર્વમન્ત્રાણિ ચામુખીકરોતિ । સર્વબુદ્ધધર્માં પરિપૂરયતિ । સર્વલૌકિકલોકોત્તરાણિ ચ મન્ત્રં આકર્ષયતિ । ઊનાતિરિક્તં પરિપૂરયતિ । સર્વાશાં સમ્પાદયતિ । સર્વદુષ્ટાં નિવારયતિ । સંક્ષેપતઃ સાધકસ્યેચ્છયા સર્વાં કરોતિ । મરણકાલે ચાસ્ય સંમુખં દર્શનં દદાતિ । સર્વાપાયદુર્ગતિં પરિશોષયતિ । સતતજાપેન પઞ્ચાનન્તર્યાણિ ક્ષપયતિ । ચતસ્રો ઽપિ મૂલાપત્તયઃ તન્વીકરોતિ । સ્મરણમાત્રેણ જાપેનૈવોન્મૂલયતિ । સર્વદેવોપપત્તિમનુષ્યોપપત્તિભ્યો પ્રતિષ્ઠાપયતિ । સર્વબોધિસત્ત્વચર્યા નિયોજયતિ । સર્વબુદ્ધધર્માં પરિપૂરયતિ । એવમપિ ભગવતી અપરિમિતગુણાનુશંસા મહાપ્રભાવા સર્વબુદ્ધાનાં મુખોદ્ગીર્ણા સર્વમારનિર્નાશનાય ભાષિતા સર્વતથાગતૈઃ સર્વક્લેશશોષણી અપ્રતિહતા સર્વકર્મસુ સર્વરક્ષાવરણગુપ્તયેષુ ચ યોજયોતવ્યા । સર્વબુદ્ધાનાં વિસ્ફૂર્જિતમેતત્ । મહાસિંહનાદમેતત્ । સર્વચર્યાનિશ્રયમેતત્ । સર્વબુદ્ધાનાં બોધિમેતત્ । મહાસમાધિનિષ્પન્દિતમેતત્ । ( વૈદ્ય 310 ) મહાપ્રાતિહાર્યઋદ્ધિમેતત્ । સર્વાતિશયમેતત્ । સર્વશાન્તપદમેતત્ । સર્વબુદ્ધાસ્પદમેતત્ । નિર્વાણપદમેતત્ । સ્વસ્ત્યયનપદમેતત્ । અનભિલાપ્યપદમેતત્ । ભૂતકોટિપદમેતત્ । અભાવસ્વભાવપદમેતત્ । યદુત મન્ત્રપદં સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠાનપદમિતિ ।
તદેવ હસ્તૌ કરસમ્પુટાવિન્યસ્તૌ ઉભયાઙ્ગુલિમધ્યસૂચિતૌ લલાટદેશે ન્યસેત્ । એષા અપરાજિતાયા મુદ્રા દ્વિતીયા સર્વકર્મિકા મૂલમન્ત્રેણ સહ વિન્યસ્તા સર્વાશાં પરિપૂરયતિ । હૃદયસ્થાને ન્યસ્તા હૃદયમન્ત્રેણ સંયુક્તા સર્વરક્ષોઘ્ના સર્વાપાયદુર્ગતીંશ્ચ નાશયતિ । એષા તૃતીયા ભગવત્યાપરાજિતાયાઃ હૃદયમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ નાભિદેશાવલમ્બિતૌ અધોનામિતૌ કરૌ । એષા ચતુર્થા ભગવત્યપરાજિતાયા ઉપહૃદયમુદ્રા । હૃદયમન્ત્રેણ સર્વકર્માણિ કરોતિ । સર્વમઙ્ગલસંમતાનિ ચ સર્વશાન્તિઃ સ્વસ્ત્યયનં ચ । ઉદકાભિમન્ત્ર્ય સ્નપનં પરમસૌભાગ્યકરણં અલક્ષ્મ્યાપહં લક્ષ્મીસઞ્જનન શ્રિયા સમ્પત્કરણમ્ । તદેવ હસ્તૌ વક્ત્રદેશે સ્થાપયેત્ । ઇયમપરા મહામુદ્રા ભગવત્યપરાજિતાયાઃ મહામુદ્રા પઞ્ચમં ભવતિ । એવમનેન પ્રકારેણ અસઙ્ખ્યેયાનિ મુદ્રાણિ ભવન્તિ । સર્વપરાજિતમન્ત્રેષુ ચ પ્રયોક્તવ્યમિતિ । તદેવ હસ્તં દક્ષિણક્ષિપ્તં ઈષિન્મુષ્ટોપશ્લેષિતં વામહસ્તેન દૃઢમુષ્ટિકમ્ । એષા સર્વબુદ્ધાનાં મહાશક્તિમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ વિજયે મહાશક્તિ દુર્ધરિ હૂં ફટ્ વિજયિને ફટ્ મઙ્ગલે ફટ્ સ્વાહા । તથાગતશક્તિમન્ત્રા સર્વદુષ્ટસત્ત્વેષુ પ્રયોક્તવ્યા । મહાભયેષુ ચ પ્રત્યુપસ્થિતેષુ ગ્રામે વા મુદ્રોપેતા પ્રયોક્તવ્યા સર્વકર્મસુ । ગ્રહનક્ષત્રપીડાસુ ચ સર્વવેતાડગ્રહગૃહીતેષુ સર્વયક્ષરાક્ષસપિશાચમરુતગ્રહબ્રહ્મરાક્ષસાદિષુ ગૃહીતસ્ય મુદ્રાં બધ્વા મન્ત્રાઃ પ્રયોક્તવ્યાઃ । તત્ક્ષણાદેવ મુચ્યતિ । સર્વમહાશ્મશાનપ્રવેશેષુ ચ પ્રયોક્તવ્યા । સર્વવિઘ્ના વિદ્રવન્તિ, પ્રપલાયન્તે સર્વેણ સર્વં ન ભવન્તિ । એવંપ્રકારાન્યેકાનિ સર્વકર્માર્થચિત્રાણિ મન્ત્રતન્ત્રમાહાત્મ્યાનિ સાધયતિ । સર્વરક્ષાવરણગુપ્તિં ચ કરોતિ । સર્વરક્ષોઘ્નં ચ પવિત્રં આયુરારોગ્યવર્ધનમિતિ ।

તદેવ હસ્તૌ કરસમ્પુટાવસ્થૌ ઈષિન્નામિતમધ્યમાઙ્ગુલીયકૌ અનામિકાવેષ્ટિતકન્યસૌ નેત્રાકારોં ઉભયાઙ્ગુષ્ઠાવષ્ટબ્ધૌ એષ ભગવતાં બુદ્ધાનાં તથાગતલોચનમહામુદ્રા । નેત્રભાગે દર્શિતા સર્વતથાગુણાગ્રમાત્રા સર્વતથાગતાનાં જનેત્રી સર્વવિદ્યાનાં પ્રભઙ્કરી સર્વાર્થપરિપૂરકી સર્વકુદૃષ્ટીનાં વિશોધનકરી સર્વસત્ત્વસમ્યગ્દૃષ્ટિસઞ્જનનકરી સર્વતથાગતકુલમાતા સર્વમન્ત્રગોત્રકુલન્ધરી સર્વલૌકિકલોકોત્તરાણાં મન્ત્રાણાં પરિપૂરકી સર્વાર્ત્થાપરિપૂરકી સમાશ્વાસિકા । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - ઓમ્ રુ રુ સ્ફુરુ જ્વલ તિષ્ઠ સિદ્ધલોચને સર્વાર્થસાધનિ સ્વાહા । તથાગતલોચનાનામહાવિદ્યા । વચન વચન વચન ઓમ્ બુદ્ધલોચને સ્વાહા । ઇયં સા વિદ્યા વજ્રપાણેઃ સર્વકર્મિકા અસ્યૈવ । તદેવ હસ્તૌ પૂર્વવત્ સમ્પુટાકારં કૃત્વા મધ્યમાઙ્ગુલિરવનામિતૌ કન્યસાપ્રસારિતાગ્રૌ ઈષિદવનામિતૌ ઉભયાઙ્ગુષ્ઠૌ તર્જન્યપરિવેષ્ટિતૌ અનામિકાસંશ્લિષ્ટૌ ઈષત્કુઞ્ચિતૌ । ઇયં ભગવતો સર્વબુદ્ધાનાં ઊર્ણામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ ઉભયાગ્રૌ લલાટદેશે સ્થાપયેત્ । એષ સર્વતથાગતાનાં ઊર્ણામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ ઉભયાગ્રવેણીકૃતૌ લલાટદેશે મણ્ડલાકારેણાવેશયેત્ । ઈષ તૃતીયં ઊર્ણામણિરત્નમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ ઉભયતઃ કુઞ્ચીકૃતૌ કન્યસાઙ્ગુલિવેષ્ટિતૌ ઉભયાઙ્ગુષ્ઠસંશ્લિષ્ટૌ । ( વૈદ્ય 311 ) ઇયં ચતુર્થા ઊર્ણામુદ્રા । તદેવાઙ્ગુષ્ઠાવનતૌ લલાટદેશે ચિત્રાકારેણ દર્શયેદેષ સર્વતથાગતાનાં તથાગતોર્ણા । એતે પઞ્ચ મહામુદ્રા તુલ્યવીર્યા તુલ્યપ્રભાવા સર્વકર્મિકાનિ ભવન્તિ । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ સર્વેષામ્ - નમઃ સર્વતથાગતાનીભ્યો ઽર્હદ્ભ્યઃ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધેભ્યઃ । હે હે બન્ધ બન્ધ તિષ્ઠ તિષ્ઠ ધારય ધારય નિરુન્ધ નિરુન્ધોર્ણામણિ સ્વાહા । ભગન્મન્ત્રા સર્વોર્ણામણિમુદ્રાણાં સર્વકર્મિકાણિ ભવન્તિ । એષા તથાગતોર્ણામુદ્રા અપ્રતિહતા સર્વકર્મસુ સર્વપ્રયોક્તવ્યા । ગોરોચનેન તિલકં કૃત્વા મન્ત્રં જપતા તથાગતોર્ણા સઙ્ગ્રામમવતરે । સર્વશત્રવઃ સ્તમ્ભિતા ભવન્તિ । દૃષ્ટ્વા તં પ્રપલાયન્તે । વિગતક્રોધાશ્ચ ભવન્તિ । મૈત્રચિત્તા હિતચિત્તા સર્વસત્ત્વા સમાશ્વસ્તાશ્ચ ભવન્તિ । દૃષ્ટ્વા તં રોચનતિલકં કૃત્વા સર્વક્રવ્યાદાદયો ન શક્યન્તે । દૃષ્ટ્વા તં મહારાજમહાસત્ત્વમહેશાખ્યમહોત્સાહં જ્વલન્તમિવ પશ્યન્તે । સર્વદુષ્ટપ્રદુષ્ટાનાં સર્વયક્ષરાક્ષસપ્રેતપિશાચસર્વગ્રહભૂતકશ્મલા રૌદ્રચિત્તા મૈત્રચિત્તા ભવન્તિ । અપક્રમન્તે તસ્માદ્ દેશાત્ । સર્વોપદ્રવચર્યેભ્યશ્ચ મુચ્યતે । સર્વગ્રહગૃહીતેષુ સર્વમાતરબાલગ્રહેષુ બ્રહ્મરાક્ષસાદિષુ ગોરોચનમભિમન્ત્ર્ય લલાટે તિલકં કૃત્વા દર્શયેત્ । સર્વે દૃષ્ટમાત્રા પ્રમુઞ્ચન્તે વિદ્રવન્તિ ચ પ્રપલાયન્તે । સર્વેણ સર્વં તસ્મૈ ન ભવન્તિ ન ભૂયો ગૃહ્ણન્તે । યદિ ગૃહ્ણન્તિ, સર્વેણ સર્વં વિનશ્યન્તિ । એવં સર્વગ્રહેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ સર્વતઃ મન્ત્રતન્ત્રાણાં કલ્પેષુ યાન્યુક્તાનિ વિવિધાનિ સાધયતિ લૌકિકલોકોત્તરેષુ યાનિ વિધાનમણ્ડલપટસાધનાનિ તન્યનેનૈવ સાધ્યાનિ ક્ષિપ્રતરં સિધ્યન્તે । ગોરોચનમભિમન્ત્ર્ય તિલકં કૃત્વા શત્રુમધ્યે પ્રવિશેત્ । વિગતક્રોધા ભવન્તિ । ન શક્યન્તે અભિભવિતુમ્ । મહાજનમધ્યે જપતા પ્રવિશેત્ । સર્વે મૈત્રચિત્રા ભવન્તિ । આદેયવાક્યશ્ચ ભવન્તિ । પરૈરનભિભવનીયશ્ચ અધૃષ્યશ્ચ સર્વત્ર સર્વભૂતાનામ્ । ગોરોચનેનાભિમન્ત્ર્ય સપ્તવારાનનેન મન્ત્રેણ તિલકં કૃત્વા મહાશ્મશાનં પ્રવિશેત્ । સર્વક્રવ્યાદાશિનઃ પ્રપલાયન્તે । સર્વગ્રહમાતરાશ્ચ નશ્યન્તે । અધૃષ્યો ભવતિ । સર્વમનુષ્યાણાં તેજસા તસ્ય જ્વલન્તમિવ દૃષ્ટ્વા ઓજોહારા અપક્રમન્તે । તસ્માદ્ દેશા દર્શનમપિ ન સમનુપ્રયચ્છન્તિ । કઃ પુનર્વાદો ઓજો હર્તુમ્ । ક્ષણમપિ નાપ્રતિષ્ઠન્તે । મહાશ્મશાનં પરિત્યજ્ય સર્વભૂતગણા યે તત્ર નિવાસિનઃ તે પ્રક્રમન્તે । ઇતશ્ચા + તશ્ચ ન શક્યન્તે પ્રેક્ષિતમપિ । કઃ પુનર્વાદો ઓજો હર્તુમ્ હિંસયિતુમ્ વા । એવમપીયં મહાપ્રભાવા સર્વવિદ્યા મહર્દ્ધિકા ઉપપરિવર્તતે મહાવિદ્યા તથાગતોર્ણો નામ । અસઙ્ખ્યૈશ્ચ બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિઃ ભાષિતા ગઙ્ગાસિકતપ્રખ્યૈઃ ભાષિતા ચાભ્યનુમોદિતા ચ । એતર્હિ શાક્યમુનિના સમ્યક્ સમ્બુદ્ધેન ભાષિતા ચાભ્યનુમોદિતા ચ । યે ઽપિ તે ભવિષ્યન્ત્યનાગતે ઽધ્વનિ સમ્યક્ સમ્બુદ્ધાઃ તે ઽપિ ભાષિષ્યન્તે । એવમતીતાનાગતૈર્બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિઃ સંવર્ણિતા સમ્પ્રશસ્તા અનુમોદિતા મયાષ્યેતર્હિ શાક્યમુનિના સંવર્ણિતા સમ્પ્રશસ્તા કૃતાભ્યનુજ્ઞાતા સર્વસત્ત્વાનાં સર્વાસાં વિધિતઃ સાધયિષ્યન્તીતિ । યથા યથા પ્રયુજ્યતે તથા તથા સર્વકર્માણિ કરોતિ । વર્જયિત્વાભિચારુકમ્ કામોપસંહિતં ચેતિ ।

તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટાકારૌ કૃત્વા અન્યોન્યાવાવેષ્ટ્ય ચિત્રીકૃતૌ યાત્મોરસિ મધ્યે સ્થાપયેત્ । એતદ્ ભગવતઃ સમાધિવજ્રસ્ય મહામુદ્રા । યાં બધ્વા અવૈવર્ત્તિકો ભવત્યનુત્તરાયાં સમ્યક્ સમ્બોધો ( વૈદ્ય 312 ) નિયતસ્થમ્ । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - નમઃ સમન્તબુદ્ધાનામ્ । ઓમ્ વિભિદે ચૂર્ણય ચૂર્ણય વજ્રધિક્ વજ્રધિક્ હું હું જઃ જઃ સમાધિજઃ હું ફટ્ સ્વાહા । અલ્પમસ્ય વિસ્તરેણ સર્વં તં પ્રયોક્તવ્યમ્ । અપરિમિતાનુશંશંશ્ચાયમ્ । ભગવાં સમાધિવજ્રઃ સર્વબુદ્ધાનામ્ । તદેવ મુદ્રાં કણ્ઠદેશે ન્યસેત્ । ઇયં સર્વબુદ્ધાનાં પદ્મપદ્મમુદ્રા । એતદેવ વામપાર્શ્વે ન્યસેત્ । ઉત્પલમુદ્રા । એતદેવ દક્ષિણભુજે ન્યસેત્ । ઇયં ભગવતો બુદ્ધસ્ય કૃપાલમ્બનમૈત્રીમુદ્રા । એતદેવ હસ્તૌ ઉભયાઙ્ગુલ્યવેષ્ટિતૌ મધ્યમાઙ્ગુલિસમ્પ્રસારિતૌ આભોગમણ્ડલાકારૌ હૃદયમધ્યે ન્યસ્તા । ઇયં દ્વિતીયા મૈત્રીમુદ્રા । સર્વતથાગતાનાં સર્વકર્મિકમ્ । અપ્રતિહતા । એવમનેનૈવ વિધિના લલાટે તૃતીયા, ઊર્ધ્વવિન્યસ્તા ચતુર્થ્યા, સમન્તાત્ પરિભ્રામિતા પઞ્ચમા ભવતિ મૈત્રીમુદ્રા । ધ્યાનાલમ્બનકાલે ચ પ્રયોક્તવ્યા । ન સર્વે માનુષા વિહેઠયન્તિ । ન ચાસ્ય કાયે કિઞ્ચિદાબાધમુત્પાદયન્તિ માનુષામાનુષા વા સર્વયક્ષરાક્ષસપ્રેતપિશાચકટપૂતનાદયઃ । સર્વે ચ મારા મારકર્માણિ કુર્વન્તિ । સર્વે ચ વિઘ્ના અવિધ્ના ભવન્તિ । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - ઓમ્ પ્રસ્ફુર પ્રસ્ફુર કૃતાલમ્બનમન્ત્રાત્મક હાં । એષ ભગવતો મૈત્રી પ્રયોક્તવ્યઃ । તદેવ હસ્તાવન્યોન્યાવાવેષ્ટ્ય વેણિકાકારૌ કૃત્વા મણ્ડલાદ્ વ્યવસ્થાપયેત્ । જ્યેષ્ઠાઙ્ગુલીયકાવૂર્ધ્વસ્થિતૌ લલાટદેશે ન્યસેત્ । એષ ભગવતો બુદ્ધસ્ય મહાકરુણામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ વિશ્વે સ્વાહા । સર્વકર્મિકા । સત્ત્વાનાં પ્રયોક્તવ્યા । કરુણાત્મકા ભવન્તિ । તદેવ હસ્તાબુદ્ધેષ્ટ્ય ચિત્રીકૃતાવભયાવસ્થિતૌ । એષા બુદ્ધસ્ય ભગવતો મહામુદ્રિતા મુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - - ઓમ્ મુનિમુનિગગન સ્વાહા । એષા ભગવતી સર્વકર્મિકા સર્વાસાં પરિપૂરયતિ પ્રમુદિતેન ચેતસા પ્રયોક્તવ્યા । સર્વં કરોતિ । સર્વમન્ત્રકલ્પેષુ યાનિ કર્માણિ સર્વલૌકિકલોકોત્તરેષુ તાન્યશેષતો સાધયતીતિ । તદેવ હસ્તાવુભયાઙ્ગુષ્ટવિન્યસ્તૌ ચિત્રીકૃતૌ લલાટે દર્શયેદેષા ભગવતસ્તથાગતપ્રેક્ષામુદ્રા સર્વકર્મિકા સર્વાર્થસાધિકા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ મહદ્ગતે ઉપેક્ષય સર્વધર્માં વિશ્વાત્મને વિશ્વમૂર્ત્તિ જ્વલ જ્વલય સર્વબુદ્ધધર્માં હું ફટ્ સ્વાહા । ષટ્પારમિતાસુ ચ ષણ્મુદ્રા ભવન્તિ । તદેવ હસ્તૌ વરપ્રદાનૌ । ઇયં દાનપારમિતા મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ અન્યોન્યસઙ્કુચિતૌ નાભિદેશે સ્થાપિતૌ । ઇયં શીલપારમિતા મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ અધઃ કૃત્વા કક્ષાભ્યાં સન્નિયોજ્ય સ્થાપયેદિયં ક્ષાન્તિપારમિતા મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ ભુજોપરિ સ્થાપયેત્ । પરામૃશ્યમાના વિપર્યસ્તાકારેણ । ઇયં વીર્યપારમિતા મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ પર્યઙ્કં બધ્વા મુપરિ સ્થાપયે વામદક્ષિણમુપરિ નિબધ્ય ચ પર્યઙ્કાસને સર્વસત્ત્વાનાં કરુણાયા માના ધ્યાનાલમ્બનગતદૃષ્ટિ । ઇયં ભગવત્યા ધ્યાનપારમિતાયા મહામુદ્રા । તદેવ ધ્યાનપારમિતામુદ્રં પર્યઙ્કમભિન્દ્ય ધર્મદેશનાકારા । ઇયં ભગવત્યા પ્રજ્ઞાપારમિતાયા મહામુદ્રા । તદેવ પર્યઙ્કમભિન્દ્યાત્ । વામહસ્ત પર્યઙ્કે ન્યસ્ય દક્ષિણહસ્તમવલમ્બ્ય ભૂમૌ સ્પૃશેત્ વજ્રાસનાકારેણ । ઇયં ભગવતી સર્વબુદ્ધાનામનુત્તરાયાં સમ્યક્ સમ્બુદ્ધૌ મહામુદ્રા સર્વબુદ્ધધર્માણામેષા એવ મહામુદ્રા । સર્વેષાં મન્ત્રાણિ ભવન્તિ - ઓમ્ દાને દદ દદ દદાપય જ્વલ જ્વલ સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતે હું હું જઃ સ્વાહા । એષા દાનપારમિતાયા મહામુદ્રા । ઓમ્ શીલ શીલાઢ્યે શાન્તિકરણિ શિવે પ્રશસ્તે સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતે સ્વાહા । શીલપારમિતાયા મહામુદ્રા - ઓમ્ શાન્તે શ્રીકરિ ક્ષાન્તે ક્ષાન્તિકરિ સ્વાહા । ઇયં ( વૈદ્ય 313 ) ક્ષાન્તિપારમિતાયાઃ । ઓમ્ વીર્યે વીર્યમિતિ સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતે સ્વાહા । અભાવસ્વભાવે સ્વાહા । વજ્રાક્રમણિ સ્વાહા । ઇયં વીર્યપારમિતાયાઃ । ઓમ્ શાન્તિકરિ ધૂધૂધૂર્ધરિ ધૈર્યે વીર્યે ગગને રમણે ધ્યાનવતિ સ્વાહા । ઇયં ધ્યાનપારમિતાયાઃ । ઓમ્ ધીઃ ધૂઃ ઇયં પ્રજ્ઞાપારમિતા । ઓમ્ ત્રાયાહિ ભગવતિ સર્વબુદ્ધજુષ્ટે અનાલમ્બને ગગનસ્વભાવે ધર્મધાતુમનુપ્રવિષ્ટે આલોકકરિ વિધમય વિધમય સર્વક્લેશાન્ધકારમ્ । ચ્છોષય તારય મામ્ । અમૂર્ત્તિજે હું હું દાલય સર્વકર્માં હું ફટ્ સ્વાહા । એષા ભગવતી બુદ્ધાનાં ભગવતાં મહાબોધિમન્ત્રા સર્વકર્મિક સર્વાર્થસમ્પાદિકાઃ સર્વાનર્થપ્રતિઘાતિકાઃ સર્વબુદ્ધધર્માં પારિપૂરિકા સર્વક્લેશાં નિષૂદિની સર્વમન્ત્રાં પરકર્મકૃતાં વિનાશની સર્વમારવિદ્રાપણી સર્વલૌકિકલોકોત્તરાણાં મન્ત્રાણાં પ્રસાધની સર્વપાપાં વિધમની સર્વદુર્ગતિશોષિકા સર્વદેવમનુષ્યેષુ સર્વબુદ્ધધર્મેષુ પ્રતિષ્ઠાપનીતિ । સંક્ષેપતો યથા યથા પ્રયુજ્યતે, તથા તથા કર્માણિ કરોતિ । ન શક્યમસ્યાઃ કલ્પકોટીભિર્ગુણમાહાત્મ્યં સંવર્ણનં અસઙ્ખ્યેયૈશ્ચ બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિઃ પ્રભાવવિકુર્વણચર્યાધિષ્ઠાનઋદ્ધિબલાધાન ભાષિતું વર્ણયિતું વા । એવમસ્યા ભગવત્યા અપર્યન્તગુણવિસ્તારમાહાત્મ્યસ્ય વિકુર્વણ ઇતિ ષટ્પારમિતામપિ વિસ્તરેણ કર્ત્તુમ્ । સમાસતો નિર્દેશપ્રભાવચર્યા ઋદ્ધિ ચ ગુણગોત્રમધિષ્ઠિતચર્યા સર્વતો જ્ઞેયા વિશેષાધિગમો ઽપિ વા ।
ગગનસ્વભાવા ધર્માખ્યાં ભાવાભાવવિચારતામ્ ।
કલ્પકલ્પાક્ષરં પ્રયોક્ત + + કર્મસિદ્ધિષુ ॥ મ્મ્ક્_36.68(="63") ॥
પુષ્કલાં કથિતા જ્ઞેભિઃ ક્ષિપ્રં ફલાકારસમુદ્ભવમ્ ।
ગગનસ્વભાવમન્ત્રાર્થં મક્ષરવ્યક્તિભૂષિતમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.69(="64") ॥
ફલન્તિ બહુધા કાલે યુક્તિમાત્રિ દભિમૂક્ષિતા ।
મુદ્રાતં વૈ સવિસ્તરં કથિતં તત્ત્વચેષ્ટિભિઃ ॥ મ્મ્ક્_36.70(="65") ॥
મન્ત્રતન્ત્રગતિં કાલો નિયમશ્ચૈવ સુયોજિતા ।
જપો હોમાદિભિર્જ્ઞેયં ફલે તત્ત્વસમુદ્ભવે ॥ મ્મ્ક્_36.71(="66") ॥
આશ્રયાય ન દ્રવ્યાણાં ગતિર્લક્ષણસુલક્ષિતમ્ ।
મન્ત્રબોધ સ્વમન્ત્રં ચ કુલયોનિસમોદયાઃ ॥ મ્મ્ક્_36.72(="67") ॥
લક્ષ્યતે સિદ્ધિકાલો હિ મુદ્રાચિહ્નસમુદ્ભવમ્ ।
તત્ત્વનિષ્ઠાગતો મન્ત્રી જપેન્મન્ત્રં સમાહિતઃ ।
સિદ્ધયઃ સિદ્ધહેતુત્વં દર્શયેત્ કુલદેવતામ્ ॥ મ્મ્ક્_36.73(="68") ॥
એતા મુદ્રા વરાઃ પ્રોક્તા મન્ત્રાશ્ચૈવ મહાયશાઃ ।
સિધ્યન્તે વિધિના યુક્તા યથેચ્છા માનસોદ્ભવે ॥ મ્મ્ક્_36.74(="69") ॥
ઇતિ ॥
તદેવ હસ્તૌ પરિવેષ્ટિતાઙ્ગુલીયકૌ દક્ષિણાઙ્ગુષ્ઠાવનામિતૌ વામાઙ્ગુષ્ઠાધસ્થિતૌ । એષા સર્વબુદ્ધાનાં હૃદયમુદ્રા સમ્યક્સમ્બુદ્ધૈસ્તુ ભાષિતા સર્વકર્મિકાસ્તુ । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - ઓમ્ ત્રૈલોક્યપૂજિતાય હૂં ફટ્ સ્વાહા । સર્વકર્મકરા ભવન્તિ । સર્વમણ્ડલવિધાનેષુ પ્રયોક્તવ્યા સર્વૈઃ સત્ત્વાનાં મહારક્ષાદિષુ । તદેવ હસ્તાવુભયાગ્રૌ સઙ્કોચિતાવૂર્ધ્વમેતમધ્યમાઙ્ગુલીયકૌ । ઇયં ભગવતાં

( વૈદ્ય 314 ) સર્વબુદ્ધાનાં મૂલમુદ્રા । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - ઓમ્ દ દદાતુ દણ્ડ હું । ઓમ્ સર્વસત્ત્વામૃતપ્રદેશિકંકરાય સ્વાહા । દણ્ડકમણ્ડલૂ ઉભૌ મૂલમન્ત્રૌ । અનેન સર્વકર્માણિ કારયેત્ । સર્વત્ર ચ સર્વમન્ત્રેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ સર્વસિદ્ધદદઃ સર્વરક્ષાવિધાનેષુ પ્રયોજિતવ્યૌ । તદેવ હસ્તૌ ઉભયકરાબલગ્રૌ । અન્યોન્યાવસક્તવેણિકૌ શિરસ્સ્થાને સ્થાપયેત્ । વિશેષેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - ઓમ્ જ્વલ જ્વલ સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતે સ્વાહા । અનેન તથાગતકુલે સર્વકર્માણિ કારયેત્ । આર્યમઞ્જુશ્રિયો મન્ત્રેણ વા રક્તેન કરવીરેણ માલતીકુસુમેન વા દ્રવ્યસ્યોત્તેજનં કાર્યમ્ । મઞ્જુશ્રીમૂલમન્ત્રેણ સર્વતો યોજ્યમ્ । સર્વતશ્ચ પ્રયોજયિતવ્યઃ સર્વકર્મસુ । તદેવ હસ્તૌ ઉભયવેણિકાકારૌ શિરઃસ્થાને સ્થાપયેત્ । સર્વબુદ્ધાનામુષ્ણીષમહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - જ્રીં । સર્વકર્મિકો ઽયમુષ્ણીષરાજા । તદેવ હસ્તૌ પદ્માકારં કૃત્વા હૃદયે સ્થાપયેત્ । ઇયં પદ્મકુલે ઽવલોકિતમહામુદ્રા સર્વકર્મિકા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - જ્રીઃ । તદેવ હસ્તૌ કુડ્મલપદ્માકારૌ નાભિમધ્યે સ્થાપયેત્ । ઇયમપરા અવલોકિતસ્ય સર્વવિઘ્નપ્રશમની નામ મહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - જિઃ । અયં સર્વકર્મિકો ઽવલોકિતસર્વભયેભ્યઃ પ્રયોક્તવ્યઃ । તદેવ હસ્તૌ સુશિરાકારૌ કૃત્વાન્યોન્યપ્રતિકૂલાઙ્ગુલિભિર્લલાટદેશે ન્યશેદિયં સર્વબુદ્ધાનાં પ્રભાવમાનસોદ્ભવં નામ મહામુદ્રા । મન્ત્રાણિ ચાત્ર પ્રયોક્તવ્યાનિ । એકાક્ષરાણિ ચતસ્રઃ - તાઃ । વાઃ । દ્રોઃ । હાઃ । એત મન્ત્રા એકાક્ષરા ચતશ્રશ્ચતુર્ભિર્બુદ્ધકોટિભિર્ભાષિતા સર્વબુદ્ધાનામુષ્ણીષરાજાનઃ સર્વેષાં વિદ્યામહર્દ્ધિકાનાં પ્રભાવા સર્વધર્માશ્રયાચ્ચતુઋદ્ધિ પઞ્ચચરણાશ્ચતુરાર્યસત્યમાસ્થા બોધિપ્રાગ્ભારશિરા ચતુર્વિમોક્ષચતુર્ધ્યાનસમાધિભિઃ સર્વૈરાસેવનીયા અપ્રકમ્પ્યા સર્વલૌકિકલોકોત્તરાદિભિર્મન્ત્રતન્ત્રઃ પરમેશ્વરાઃ સર્વવિદ્યારાજા ચક્રવર્તીનાં જ્યેષ્ઠા સર્વમન્ત્રાણામ્ અચિન્ત્યા સર્વસમાધિવિશેષાણાં બોધિપ્રાપ્તામિતિ મહાસત્ત્વૈસ્ત્રૈલોક્યાધિપતયો સર્વકુલમન્ત્રતન્ત્રાદિષુ અગમ્યાં સર્વબોધિસત્ત્વાર્યશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધૈઃ । એવમચિન્ત્યા અશ્વભાવા અલઙ્ઘ્યા ગગનસ્વભાવભૂતકોટિધર્મધાતુમનાવિલપ્રતિષ્ઠા ઇતિ સંક્ષેપતઃ સર્વકર્મસુ પ્રયોક્તવ્યા ઇતિ । અનેનૈવ સર્વકર્માણિ કારયેત્ । વિશેષતઃ આર્યમઞ્જુશ્રિયઃ મૂલકલ્પવિધાનેષ્વિતિ । તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટાકારૌ શિરઃસ્થાને મુપદર્શયેત્ । ઇયં સર્વતથાગતકુલે સર્વવિષનાશિની નામ મહામુદ્રા સર્વવિષકર્મસુ પ્રયોક્તવ્યા । ટ્રોં ।
અનેન મુદ્રયા યુક્ત મન્ત્રો ઽયં બુદ્ધભાષિતઃ ।
નિર્વિષાં કુરુતે ક્ષિપ્રં સત્ત્વાં સ્થાવરજઙ્ગમામ્ ॥ મ્મ્ક્_36.75(="70") ॥
નિર્વિષાં કુરુતે નાગાં ઉદ્યુક્તાં વિષદર્પિતામ્ ।
સર્વદોષાં તથા હન્તિ + + + રાગદ્વેષજા ॥ મ્મ્ક્_36.76(="71") ॥
પરા મોહજાશ્ચૈવ મન્ત્રો ઽયં મુદ્રેણ યોજિતઃ ।
વિવિધાં કુરુતે કર્માં વિષસત્ત્વસમુદ્ભવામ્ ॥ મ્મ્ક્_36.77(="72") ॥
સંક્ષેપત ઇયં મુદ્રા ।
વિન્યસ્તા મન્ત્રયાનેન વિવિધાં ચ વિષોદ્ભવામ્ ।
કર્માં કરોતિ વિષં ચાસ્ય વશો ભવતિ યદૃચ્છયા ॥ મ્મ્ક્_36.78(="73") ॥

ઇતિ લક્ષજપ્તેન । તદેવ હસ્તૌ સમયવજ્રાકારૌ ઉભયત્રિસૂચિકૌ વામહસ્તાદધઃસ્થિતઃ દક્ષિણહસ્તાદૂર્ધ્વવિપર્યસ્તં કૃત્વા શિરઃસ્થાને ન્યસે । તદેવ વજ્રાધિપતેર્હૃદયમુદ્રા સર્વકર્મિકા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - હૂં । સર્વકર્મિકો ઽયં સર્વાર્થસાધકઃ સર્વક્રૂરગ્રહેષુ પ્રયોક્તવ્યઃ નાન્યથા વિચિકિત્સા કાર્યા । ઓમ્ ભદ્રે ભદ્રવતિ કરટે રત્ન વિરત્ન સ્વાહા । અસ્ય જાપઃ પ્રથમં કાર્યઃ અષ્ટશતમ્ । તતો મઞ્જુશ્રીઃ સિદ્ધ્યતીતિ । તદેવ હસ્તૌ ઉભયકુઞ્ચિતાગ્રાઙ્ગુલીયકૌ મૂર્ધ્નિ સ્થાપયોદિયં સમન્તભદ્રસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મહામુદ્રા । સર્વકર્મેસુ પ્રયોક્તવ્યા સર્વરક્ષેષુ પ્રતિકૃતા સર્વાર્થસાધની મઞ્જુશ્રિયસાધનેષુ ચ પૂર્વમારભેત્ પશ્ચાત્ કર્મં કુર્યાત્ કુલત્રયસામાન્યમિતિ । તદેવ મુદ્રં આર્યસમન્તભદ્રસ્ય લલાટે ન્યસેત્ । આકાશગર્ભસ્ય મહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ સર્વકર્મિકમ્ - સ્વં । તદેવ મુદ્રં ગલદેશે સ્થાપયેત્ । ઇયં વિમતેલગતે મહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ સર્વકર્મિકમ્ - લં । તદેવ મુદ્રાં ઉરભિ મધ્યે સ્થાપયેત્ । મૈત્રેયસ્ય મહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - મં । તદેવ હસ્તૌ પૂર્વવન્નાભિદેશે સ્થાપયેત્ । ક્ષિતિગર્ભસ્ય મહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ સર્વંકર્મિકમ્ - ક્ષિં । તદેવ મુદ્રા કટિદેશે નિયોજ્યા ઊર્ધ્વં ક્ષિપેત્ । ઇયં ગગનગઞ્જસ્ય મુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ સર્વકર્મિકમ્ - ગં । તદેવ મુદ્રાં ઉભૌ ભુજે ન્યસ્ય શિરસિ ભ્રામયેત્ નૃત્તયોગેન । ઇયં સર્વબોધિસત્ત્વાર્યશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધાનામ્ । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - ઘ્રુઃ । એષોપરિમિતાનુશંસકર્મપ્રભાવવિસ્તારા સર્વતઃ દ્રષ્ટવ્યગુણમહાત્મ્યયોગેન । તદેવ મુદ્રં ઊર્ધ્વમવલોક્યાવનામયિત્વા ઊર્ધ્વં ક્ષિપેત્ નૃત્તયોગેન । ઇયં સર્વદેવાનાં ત્રિધાતુસ્થિતાનાં અનન્તલોકધાતુપર્યાપન્નાનાં ઊર્ધ્વમધસ્તિર્યક્ સર્વતઃ સર્વસત્ત્વાનાં યક્ષયક્ષીરાક્ષસરાક્ષસી વિસ્તરેણ સર્વેષાં ઇયં મહામુદ્રા સર્વત્રતાલલ્યા નામ સર્વકર્મસુ પ્રયોક્તવ્યઃ । આહ્વાનનવિસર્જનમણ્ડલપટલવિધાનસર્વસાધનેષ્વપિ કર્મસુ પ્રયોક્તવ્યઃ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓષ્ટ્રૈ । તદેવ હસ્તૌ અઞ્જલિકૃતાકારૌ મૂર્ધ્નિ ન્યસેદેષા સર્વમન્ત્રેષુ મહાબન્ધનાન્તરાવણમહામુદ્રા । કટિદેશે ચ ભ્રામયિતવ્યા । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - ગ્યં જયે કુમારિ શુક્લબન્ધનિ સ્વાહા । અષ્ટશતજપ્તં સૂત્રકં કન્યાકર્તિતકં કટ્યાં બન્ધયેત્ । શુક્રબન્ધઃ કૃતો ભવતિ । સર્વદિશાંશ્ચ વ્યવલોકયેત્ । સર્વવિઘ્નાઃ સ્તમ્ભિતા ભવન્તિ । સર્વતશ્ચ રક્ષા મુદ્રાબન્ધમતઃ સાધકેન સર્વકર્મસુ । અયં પ્રથમતઃ પ્રયોગઃ કાર્યઃ । પશ્ચાત્ કર્માણિ કર્તવ્યાનીતિ । એવમષ્ટાવિંશકં શતં ભવતિ મુદ્રાણામ્ । સાધકેન યથેચ્છયાન્યતરં પ્રયોક્તવ્યં સર્વકર્મસુ સર્વાણિ વા । એવમસઙ્ખ્યેયાનિ અનેન પ્રયોગેણ મુદ્રાણિ ભવન્તિ । અસઙ્ખ્યેયાશ્ચ મન્ત્રા । તદેવ હસ્તૌ કરસમ્પુટાકારૌ સ્થિતૌ અન્યોન્યાઙ્ગુલિભિઃ સમસ્તવ્યસ્તાભિરુભયાઙ્ગુષ્ઠોપશોભિતાભિઃ પઞ્ચસૂચિકાકારેણ ઉભૌ મુષ્ટીકૃતૌ શિરઃસ્થાને મૂર્ધનિ ન્યસેત્ । ઇયમાર્યમઞ્જુશ્રિયઃ પઞ્ચશિખા નામ મહામુદ્રા સર્વકર્માણિ કરોતિ । અઙ્ગુષ્ઠાક્ષેપવિક્ષેપાં સઙ્કુચિતૈરાહ્વાનનં વિક્ષિપ્તૈર્વિસર્જનમ્ । એવં મનસા સર્વપ્રયોગૈઃ સર્વકર્માણિઃ કરોતિ । મઞ્જુશ્રીમૂલમન્ત્રહૃદય ઉપહૃદય સર્વમન્ત્રેષુ વા સંયુક્તઃ સર્વાર્થકરા ભવતિ । તદેવ મુદ્રાં ત્રિસૂચ્યાકારમ્ । એષા મઞ્જુશ્રિયસ્ય ત્રિશિખેતિ કથ્યતે । તદેક કન્યસાઙ્ગુલિભિઃ સૂચ્યાકારં એકચીરેતિ અવગન્તવ્યમ્ । ઉભૌ કરસમ્પુટાવસ્થિતૌ સર્વતો નામિતૌ અઙ્ગુલિભિઃ સુરચિતવિન્યસ્તા ( વૈદ્ય 316 ) ગાઢાવસક્તં મૂર્ધ્ના સ્થાપિતમ્ । એષા મઞ્જુશ્રિયસ્ય સર્વશિરોભ્યુદ્ગતં નામ મહામુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ તતોચ્ચવાગ્ર ઉત્તાનકાવસ્થિતૌ વક્ત્રમધ્યે ધારયેદિયં મઞ્જુશ્રિયઃ મહાવક્ત્રમુદ્રા । તદેવાવતાર્ય હૃદયમધ્યે ન્યસેત્ । ઇયમપરા મઞ્જુશ્રિયઃ હૃદયમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ અર્ધાવસ્થિતૌ કિઞ્ચિન્નામિતલલાટસ્થૌ । ઇયમપરા હૃદયમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ ઉદ્ધૃત્ય મધ્યમાઙ્ગુલિમવનામિતૌ અનામિકા અવનામિતદર્શિતાગ્રૌ તર્જન્યા કૃતવેષ્ટિતૌ અઙ્ગુષ્ઠપાર્શ્વાસુ પ્રસારિતૌ । ઇયમપરા વક્રદંષ્ટ્રમહામૂલમુદ્રા સર્વમહાભયેષુ પ્રયોક્તવ્યા । દ્વૌ મૃસૃતૌ તદેવ । ઇયમપરા મઞ્જુશ્રિયઃ ઉત્પલમુદ્રા । તદેવ બદ્ધૌ અવનામ્ય સંવેષ્ટિતૌ । મઞ્જુશ્રિયઃ મયૂરાસનમુદ્રા । તદેવ તર્જન્યા કન્યસાવષ્ટબ્ધૌ ઉભયપાર્શ્વયોઃ તિર્યેકં પીઠાકારેણ । ઇયમપરા ભદ્રપીઠમુદ્રા । તદેવાઙ્ગુલિમુષ્ટીકૃતૌ તર્જન્યેકોચ્છ્રિતા । ઇયમપરા યષ્ટિમુદ્રા । દ્વિરુચ્છ્રિતૌ ધ્વજમુદ્રા । ત્રિરુચ્છ્રિતૌ પતાકામુદ્રા । ચતુરુચ્છ્રિતૌ ઘણ્ટા । તદેવ હસ્તં તર્જન્યોપરિસ્થિતૌ તં છત્રમુદ્રા । સર્વેષ્વવનતેષુ ફલમુદ્રા । હું । અઙ્કુશાગ્રાઙ્ગુલે તર્જન્યાં વસ્થિતં અઙ્કુશમુદ્રા । તદેવ તર્જનીં દૃઢમુષ્ટાવસ્થિતં મુષ્ટિમુદ્રા । તદેવ સૂચ્યાગ્રસ્થિતૌ તિર્યક્ શૂલમુદ્રા । ઉભયતર્જન્યોપેતં મહાશૂલમુદ્રા । એકાઙ્ગુષ્ઠોચ્છ્રિતં એકલિઙ્ગમુદ્રા । તદેવ મુદ્રા હૃદયે સ્થાપયેત્ । મનોરથમુદ્રા ભવતિ । તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટાકારે યમલં કૃત્વા ઉપર્યુપરિ યમલમુદ્રા । તદેવ કુડ્મલાકારં વિકાશ્ય મૂર્ધ્નં ક્ષિપેત્ ઉત્પલમુદ્રા । તદેવ પૂર્ણમાકાશાકારં પૂર્ણમુદ્રા । મૂર્ધ્નિ સ્થિતા તદેવાધ મુષ્ટ્યોપરચિતં મઞ્જુશ્રિયઃ યષ્ટિમદ્રા । પુનઃ ચિત્રીકૃતૌ કરૌ સ્વસ્તિકં મઞ્જુશ્રિયસ્યોર્ધ્વગં માલતીકુસુમાનરક્તં સર્વં બન્ધિતવ્યમ્ । તદેવ હસ્તૌ વિપરીતવેષ્ટ્ય મધ્યમાઙ્ગુલિપ્રસારિતાગ્રમ્ । ઇયમપરા કાર્ત્તિકેયસ્ય મઞ્જુશ્રિયઃ શક્તિમુદ્રાઃ । ઘણ્ટા પતાકા ચ પૂર્વવદ્ જ્ઞેયા । તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટીકૃત્ય વિકાસયેત્ । ઇયમપરા પદ્મમુદ્રા મઞ્જુશ્રિયઃ । તદેવ હસ્તૌ તિર્યગવસ્થિતૌ સુનેત્રીકૃતૌ સ્વસ્તિકાકારં કારયેત્ । અઙ્ગુલીભિશ્ચતુર્ભિશ્ચતુર્દિશ્યવસ્થિતૌ સુપ્રસારિતૌ મધ્યસુવિન્યસ્તૈઃ । ઇયમપરા મઞ્જુશ્રિયઃ સ્વસ્તીકમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ કરપલ્લવાકારૌ અન્યોન્યવિશ્લિષ્ટૌ અઙ્ગુલીભિઃ । ઇયમપરા પલ્લવમુદ્રા । તદેવ મુષ્ટ્યૌ કૃતૌ । ઇયમપરા સર્વબુદ્ધાસ્પદમુદ્રા । મઞ્જુશ્રિયઃ તદેવ ધર્મભેરીમુદ્રા । તદેવ હસ્તૌ સમ્પુટીકૃતૌ મધ્યે સુષિરૌ તર્જન્યા પરિવેષ્ટ્ય મૂલાઙ્ગુષ્ઠતલવિન્યસ્તૌ અઙ્ગુષ્ઠાવનતૌ શઙ્ખાકારકૃતચિહ્નૌ । ઇયમપરા મઞ્જુશ્રિયઃ ધર્મશઙ્ખમુદ્રા । ચક્રં પૂર્વવત્ । ધર્મચક્રાકારં ઇયમપરા મઞ્જુશ્રિયઃ ધર્મચક્રમુદ્રા । તદેવ મુદ્રં લલાટે ન્યસ્તં નૃત્યયોગં કૃત્વા ક્ષિપેદવસવ્યયોગેન । ઇયમપરા મહાક્રીડાવિકુર્વાણમુદ્રા । મૂલમન્ત્રેણૈવ મહાભયેભ્યો પ્રયોક્તવ્યા નશ્યન્તે અવિકલ્પત ઇતિ ।

એવમનેન પ્રયોગેણાસઙ્ખ્યેયાનિ મુદ્રાણિ ભવન્તિ । અસઙ્ખ્યેયાશ્ચ મુદ્રાકલ્પમન્ત્રતન્ત્રાશ્ચ । અસઙ્ખ્યેયાનિ ચ દ્રષ્ટવ્યાનિ । મહાપ્રભાવોદ્ગતસ્વયમ્ભુવોદ્ભવાઃ । તાનિ ચ સર્વ પ્રયોક્તવ્યાનિ । ઇહ કલ્પવિસરે સર્વાણિ ચ શુચિવસ્ત્રાન્તરાવનદ્ધેન પ્રયોક્તવ્યાનિ । યથા અસમયજ્ઞૈઃ સત્ત્વૈર્ન દૃશ્યન્તે । એવં મહાપ્રભાવાનિ । અન્યથા સમયવ્યતિક્રમ ઇતિ । એતા સાધનોપયિકાનિ કરમુદ્રાણિ હસ્તવિન્યસ્તા નૃત્તગીતપ્રયોગૈશ્ચાનેકાનિ ભવન્તિ । રુતવિશેષૈશ્ચ સત્ત્વાનાં ક્રમશઃ કથિત એવમધુના મણ્ડલસાધનોપયિકાનિ મહામુદ્રાણિ ભવન્તિ ।
સર્વબુદ્ધાનાં તથા સ્તૂપા ભુવિ ધાતુપરં પટે ।
બોધિસત્ત્વાનાં તથા પદ્મ શ્રાવકાણાં પરિમણ્ડલમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.79(="74") ॥
ચતુરસ્રઃ પ્રત્યેકબુદ્ધાનાં કથિતા ત્રિમણ્ડલો ।
નાનાવાહનનાના વિવિધાભરણવિભૂષણા ॥ મ્મ્ક્_36.80(="75") ॥
નાનાપ્રહરણાશ્ચૈવ દેવયક્ષગ્રહાપરામ્ ।
નૃપાં પુરુષમતઃ સ્યાત્ ઋષીણાં દણ્ડમકણ્ડલુઃ ॥ મ્મ્ક્_36.81(="76") ॥
યસ્ય યો પ્રહરણં નિત્યં યો વા વાહનભૂષણા ।
તસ્ય કુર્યાન્મુદ્રા સંક્ષેપાન્મણ્ડલેષ્વિહ ॥ મ્મ્ક્_36.82(="77") ॥
આદિત્યચન્દ્રૌ તદા કુર્યાન્મણ્ડલોપરિમણ્ડલૌ ।
સંક્ષેપાદ્ યસ્ય યો ભૂમિ તદેવ મનસાહ્વયે ।
વિવિધાઃ પ્રાણિનો પ્રોક્તા તેષાં તેષાં તદા ન્યસેત્ ॥ મ્મ્ક્_36.83(="78") ॥
બહુપ્રકારા સત્ત્વાખ્યા બહુમુદ્રાશ્ચ પ્રકીર્ત્તિતા ।
તેષાં કર્મતો કુર્યાદ્ વિધાનેન મણ્ડલે ॥ મ્મ્ક્_36.84(="79") ॥
બ્રહ્મસ્ય પદ્મં શક્રસ્ય વજ્રં વરુણસ્ય પાશં રુદ્રસ્યં શૂલં દુર્ગસ્ય પટ્ટિશં ઋષિસ્ય કમણ્ડલુ યમસ્ય દણ્ડં ધનદસ્ય ગદા કુબેરસ્ય ખડ્ગં હુતાશનસ્યાગ્નિકુણ્ડં પૃથિવ્યા કલશઃ એવમાદયો યથા યસ્ય પ્રહરણાનિ આભરણાનિ ચ લોકે ઽદ્ય દૃષ્ટાનિ તાનિ સર્વત્ર યથાનુસ્મરતઃ વિધિના તાનિ સર્વાણિ સર્વમણ્ડલેષુ પ્રયોક્તવ્યાનિ કલ્પોક્તેન વા વિધાનેનાલિખિતવ્યાનિ સર્વમણ્ડલાનિ સર્વસત્ત્વાનાં અર્થાય હિતાધ્યાશયેન ચેતસા સર્વસત્ત્વાનાં કરુણાયમાનેન ઉત્પાદિતબોધિચિત્તેન સર્વસત્ત્વાનુકમ્પયમાનેન સર્વમણ્ડલાન્યભિલિખિતવ્યાનિ સર્વમણ્ડલાભિષેકાભિષિક્તૈઃ મહામણ્ડલાભિષિક્તૈર્વા । આર્યમઞ્જુશ્રિયઃ દૃષ્ટમણ્ડલાભિષિક્તેન । અન્યવશ્યં સર્વમણ્ડલાં લિખેત । આર્યમઞ્જુશ્રીઃ મનસિ કર્તવ્યઃ । યત્ કારણમ્ । અભિષિક્તો મયા સર્વબુદ્ધૈશ્ચ ગઙ્ગાસિકતાપ્રખ્યૈઃ સર્વમન્ત્રાણાં ગમ્ભીરતત્ત્વાર્થનયધર્મદેશના કુમારબાલરૂપિણા મન્ત્રરૂપેણ સત્ત્વાનામર્થં કરિષ્યસીતિ ॥
ન મન્ત્રમુદ્રસંયુક્તં ન કુર્યાદ્ ધર્મસમાહિતમ્ ।
અહિતં કુર્યાન્નાત્ર નાહિતં હિતમીપ્સિતમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.85(="80") ॥
મુદ્રામન્ત્રસમાયુક્તો અહિતં ચૈવ નિવારયેત્ ।
હિતાહિતં સદા સર્વં અહિતં ચૈવ નિવારણમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.86(="81") ॥
હિતૈવ સર્વમન્ત્રો કુર્યાન્મન્ત્રમુદ્રિતો ।
ન મુદ્રમન્ત્ર તત્કુર્યાન્ન મન્ત્રં મુદ્રિતં તથા ॥ મ્મ્ક્_36.87(="82") ॥
મુદ્રાર્થસંયુક્તો સફલાર્થા સાધયિષ્યતે ।
સફલં મુદ્રસંયુક્તો મન્ત્રો મુદ્રફલોદયઃ ॥ મ્મ્ક્_36.88(="83") ॥
સાધયેત્ કર્મવિસ્તારં મુદ્રસમં ચિન્તા ।
શાન્તિકા યે તુ મુદ્રા યે મન્ત્રા ચૈવ શાન્તિકે ॥ મ્મ્ક્_36.89(="84") ॥
મન્ત્રમુદ્રસમાયોગા શાન્તિકં કર્મમારભે ।
પૌષ્ટિકેષુ ચ મન્ત્રેષુ બધ્નીયાન્મુદ્રસમ્ભવમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.90(="85") ॥
પૌષ્ટિકં મુદ્રમિત્યાહુઃ કથિતા મન્ત્રયોજિતા ।
શાન્તિકે શાન્તિકં કુર્યાત્ મુદ્રમન્ત્રેષ્વિહોદિતૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.91(="86") ॥
જિનૈઃ જિનમન્ત્રમુખ્યૈસ્તુ મુદ્રૈશ્ચાપિ વિભાગતઃ ।
શીતલેષુ ચ સર્વર્તુસર્વકર્માંશ્ચ સાધયેત્ ॥ મ્મ્ક્_36.92(="87") ॥
પુષ્ટ્યર્થં કથિતા મન્ત્રાઃ અબ્જકુલે તુ સમુદ્ભવા ।
મન્ત્રતન્ત્રાનિ તીક્ષ્ણૈઃ મુદ્રૈશ્ચાપિ તવોદિતૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.93(="88") ॥
વિખ્યાતૈઃ કથિતૈર્મન્ત્રૈઃ મુદ્રૈશ્ચાપિ મહર્દ્ધિકૈઃ ।
અબ્જકે તુ સમાદિષ્ટૈઃ શુચિભિશ્ચૈવ દીપિતૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.94(="89") ॥
પ્રશસ્તૈઃ મઙ્ગલૈશ્ચાપિ આરોગ્યાર્થસુપુષ્કલૈઃ ।
ક્રોધયુક્તૈસ્તથા મન્ત્રઃ મુદ્રૈશ્ચાપિ વર્ણિતૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.95(="90") ॥
ભોગાર્થસમ્પદોદ્દિષ્ટૈઃ નિર્મલૈશ્ચાપિ શોભનૈઃ ।
શુક્લૈઃ સિતમુદ્રૈસ્તુ મન્ત્રમુદ્રસમોદિતૈઃ ॥ મ્મ્ક્_36.96(="91") ॥
સાધયેત્ સમ્પદાં મન્ત્રાં ભોગકારા જન્મનિ ।
તથાવિધૈઃ મન્ત્રમુદ્રૈસ્તુ સાધિતા સફલોદયા ॥ મ્મ્ક્_36.97(="92") ॥
ક્રોધમન્ત્રા તથા પ્રોક્તા મન્ત્રાદ્યા પ્રાણોપરોધિકા ।
કથિતા વજ્રિણે તન્ત્રે જિનાબ્જે ચ સમુદ્ભવે ॥ મ્મ્ક્_36.98(="93") ॥
તેજિનો બહુધા ઉગ્રા દુષ્ટસત્ત્વદમાપહા ।
નિયુક્તા પ્રાણહિંસાયાં ન કુર્યાત્ તાં તુ ધીમતા ॥ મ્મ્ક્_36.99(="94") ॥
મુદ્રા ચ દણ્ડદમનવજ્રશૂલાભિપટ્ટિશા ।
વિવિધા પ્રહરણાંશ્ચૈવ મહાશૂલાસ્તુ યમાન્તકે ॥ મ્મ્ક્_36.100(="95") ॥
સંયુક્તા મન્ત્રિભિઃ ક્ષિપ્રં કૃત્વા પ્રાણાપહં ધ્રુવમ્ ।
તન્ન કુર્યાચ્ચ તં ધીમાં સર્વપ્રાણોપરોધિનમ્ ॥ મ્મ્ક્_36.101(="96") ॥
ભજેન્મન્ત્રતન્ત્રજ્ઞઃ ક્રૂરં ક્રૂરસમુદ્રિતમ્ ।
મુદ્રા ક્રૂરતરઃ પ્રોક્તા ક્રૂરમન્ત્રેષુ યોજિતા ॥ મ્મ્ક્_36.102(="97") ॥
ક્રૂરસત્ત્વૈઃ યથા સિદ્ધા ક્રૂરકર્માન્તચારિભિઃ ।
વિવિધાં નારકાં દુઃખાં પ્રાપ્નોતીહ સ દુર્મતિઃ ॥ મ્મ્ક્_36.103(="98") ॥
ન કુર્યાત્ ક્રૂરમન્ત્રેભ્યો દુઃશીલાનાં ચાભિચારુકમ્ ।
ક્રૂરમન્ત્ર તથા મુદ્રં ન દદ્યુઃ સર્વતો જનાઃ ॥ મ્મ્ક્_36.104(="99") ॥
યસ્માત્ ફલમનિષ્ટં વૈ રનુભૂયે પુનઃ પુનઃ ।
ન વિદ્યા સુખં તદા મન્ત્રી ક્રૂરક + + ॥ મ્મ્ક્_36.105(="100") ॥
+ + + + + + + + + + + + + + + + + + સમોદિતા ।
ત્રિધા + + + + + + + + + + + + સિદ્ધિષુ દૃશ્યતે ॥ મ્મ્ક્_36.106(="101") ॥
ઇષ્ટં ઇષ્ટફલાયત્તં + + + + + + + + + + ।
હોમં ક્રૂરકર્મેષુ તસ્માદ્ધર્માં વિવર્જયેત્ ॥ મ્મ્ક્_36.107(="102") ॥
મુનિશ્રેષ્ઠો સ યોગા + + + + + + + + + + + + + ।
+ + + + + અબ્જિનો ગીતા હીના ક્રૂરકર્મભિઃ ॥ મ્મ્ક્_36.108(="103") ॥
ગીતા વજ્રકુલે મન્ત્રા ત્રિધા તે પરિકીર્ત્તિતા ।
હીનોત્કૃષ્ટમ + + + + + + + + + + + + + + ॥ મ્મ્ક્_36.109(="104") ॥
+ + મુદ્રસમુદ્દેશં બહુમન્ત્રાર્થવિસ્તરમ્ ।
કથિતા જિનવરૈઃ પૂર્વં અધુના યે ઇહોદિતા ઇતિ ॥ મ્મ્ક્_36.110(="105") ॥
બોધિસત્ત્વપિટકાવતસંકાત્ આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પાત્ ચતુસ્ત્રિંશતિમઃમહામુદ્રાપતલવિસરઃ પરિસમાપ્ત ઇતિ ॥
અથ સપ્તત્રિંશઃ પટલવિસરઃ ।
અથ ખલુ ભગવાં શાક્યમુનિઃ પુનરપિ શુદ્ધાવાસભવનમવલોક્ય મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । અસ્તિ મઞ્જુશ્રીઃ ત્વદીયે મૂલકલ્પે અપરમપિ મુદ્રા પરમગુહ્યતમમ્ । સર્વેષાં મુદ્રાતન્ત્રવિધાનં સર્વમન્ત્રાણાં સમ્મતં સર્વમન્ત્રૈશ્ચ સહ સંયોજ્ય સર્વકર્મપ્રસાધકં સમ્યક્ સમ્બોધિમાર્ગવિશોધકં સર્વભવમાર્ગવિનાશકં સર્વસત્ત્વોપજીવ્યં આયુરારોગ્યૈશ્વર્યસર્વાશાપારિપૂરકં સર્વબોધિપક્ષધર્મપરિપૂરકં સર્વસત્ત્વસન્તોષણકરં સર્વસત્ત્વમનાશાભિરુચિતસફલાભિકરણં સર્વકર્મકરં સર્વમન્ત્રાનુપ્રસાધકં સર્વમુદ્રામન્ત્રસમેતમ્ । શૃણુ કુમાર મઞ્જુશ્રીઃ ।

આદાવેવોષ્ણીષલક્ષણં ભવતિ । પ્રસૃતસમોહાનોભયપાણિના જિહ્વા આનામિકાઙ્ગુલ્યૌ કરમધ્યે નખે નખં પરિધાય અઙ્ગુષ્ઠાગ્રેણોપગૂઢાઃ કન્યસૌ સૂચ્યાકારેણ સંહતાગ્રા તથૈવ મધ્યમા સમનખશિખાસંસક્તમધ્યગૌ પ્રદેશિન્યૌ સૂચ્યાકારસમન્તાવભાસોષ્ણીષમહાલક્ષણં નામ મહામુદ્રા । ભવતિ ચાત્ર મન્ત્રઃ - આઃ મઃ હં । તદેવ પ્રદેશિન્યૌ સઞ્ચાર્ય નખેન નખમાલભેત્ । મણ્ડલાકારસૂચ્યાભિઃ કુદૃષ્ટિશલ્યવિપર્યાસદાહનં નામ મહાધર્મચક્રમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ ધુન પાતય છિન્દ ચક્રે વજ્રિણિ હૂં સમયિરવો ભાગે પ્રદેશિન્યો નિર્ગુગુગુલ્યાકાતૃકં ચતુર્મારારિશયની । વજ્રવીરા ચલાચલમહા મહીક્લેશાસની નામ મહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ વજ્રાનનિ હૂં ફટ્ ।
પર્યક્ તુ મુદ્રા મન્ત્રા ચ સંયુક્તા સર્વકર્મસુ ।
નશ્યન્તે સર્વવિઘ્ના વૈ શરદૈવ યથામ્બુદા

37.2

ચતુર્મારકૃતા યે ચ યે ચ વિઘ્ના સસુરાસુરાઃ ।
નશ્યન્તે દૃષ્ટમાત્રં વૈ મુદ્રં પર્યમુત્તમમ્

37.3

પરતસ્તુલ્યમુદ્દિશ્ય તૃતીયા મુક્તપ્રદેશિની ।
સઙ્કુચિતાગ્ર્યા શુભા ચૈવ મુષ્ટિસ્તથાગતી સ્મૃતા

37.4

ત્રૈલોક્યેન મહામહેશ્વરગભસ્તિમાલિની નામ મહામુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ વિજયે હઃ । તથાગતમુષ્ટિમુદ્રા ચ । એભિરન્યતમૈર્મુદ્રૈ હસ્તદ્વયેનાવબધ્વા સાધનકાલે પૂર્વસેવાકાલે વા સકૃદુચ્ચાર્ય યાવદિચ્છં જપેત્ નિષણ્ણો સ્થિતો વા । એવં સર્વવિઘ્નવિનાયકાઃ અવતારં ન લભન્તે । સિદ્ધિશ્ચાભિમુખીભવતિ ॥
તા એવ પ્રદેશિન્યઃ સઞ્ચાર્ય મધ્યમયોપરિ સંસક્તાગ્રાં કારયેત્ । ઉદ્ગતોષ્ણીષમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ જ્વલોજ્જ્વલ દીપ્તોદ્ગતોષ્ણીષ ધુન ધુન હૂં ॥
તા એવ પ્રદેશિન્યો સઞ્ચાર્ય મધ્યમસૂચ્યા સદા નખશિખરસંસક્તા નિર્ભુગ્નગુલ્ફકુણ્ડલાકારમુદ્રા સિતાતપત્રોષ્ણીષ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓં મ મ મ મ હૂં નિઃ ॥
તા એવ પ્રદેશિન્યૌ પરતસ્તુલ્યમુદ્યમ્ય આશ્લેષ્ય મધ્યમસૂચ્યે તેજોરાશિમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓં તથાગતોષ્ણીષ અનવલોકિતમૂર્ધ્નિ તેજોરાશિ હૂં જ્વલ જ્વલ એક એક દર વિદર ચ્છિન્દ ભિન્દ હૂં હૂં સ્ફટ્ સ્ફટ્ સ્વાહા ॥
તા એવ પ્રદેશિન્યાગ્રસંસક્તમધ્યમસૂચ્યે મણ્ડલાકારો જયોષ્ણીષમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓં જયોષ્ણીષ જ્વલ જ્વલ બન્ધ બન્ધ દમ દમ ઙ્રં ઙ્રં ઙ્રં હઃ હન હૂં જયોષ્ણીષમન્ત્રા ॥
તયૈવ પ્રદેશિન્યાગ્રા સઞ્ચાર્ય મધ્યમધ્યમસૂચ્યા નખસ્યોપરિ તૃતીયભાગે શ્લિષ્ટા ચક્રવર્તિમુદ્રા । ઓં નમો અપ્રતિહતતથાગતોષ્ણીષાય અનવલોકિતમૂર્ધ્નિ ચક્રવર્તિ હૂં જ્વલ જ્વલ ધક ધક ધુન ધુન વિધુન ત્રાસય મારયોત્સાદય હન હન અં અં અઃ અઃ કઃ કઃ પ્રોંખિનિ પ્રોંખિનિ કુણ્ડલિનિ અપરોજિતાસ્ત્રધારિણિ હૂં ફટ્ । ચક્રવર્તિ તા એવ પ્રદેશિન્યાગ્રા સઞ્ચાર્ય મધ્યમસૂચ્યા નખસ્યાધસ્તાત્ તૃતીયભાગે સંયુક્તા મન્ત્રાધિપસ્ય ચક્રવર્ત્તિને મુદ્રા । તા એવ પ્રદેશિન્યાગ્રા સઞ્ચાર્ય સૂચ્યા નખસ્યાધસ્તાત્ સંસક્તા મન્ત્રાધિપસ્ય મુદ્રા । તા એવ પ્રદેશિન્યાગ્રા સઞ્ચાર્ય મધ્યમસૂચ્યા નખપર્વયોરન્તરે સંસક્તા મહાચક્રવર્ત્તિને મુદ્રા । તા એવ પ્રદેશિન્યાગ્રા સઞ્ચાર્ય મધ્યમસૂચ્ય તૃતીયે પર્વે અધસ્તાત્ સંસક્તા કુણ્ડલાકારેણ મહાચક્રવર્તિને મુદ્રા । તા એવ પ્રદેશિન્યાગ્રા સઞ્ચાર્ય તૃતીયે પર્વે મધ્યમસૂચ્યા પર્વયોરન્તરે સંસક્તા મન્ત્રાધિપસ્ય મહાચક્રવર્તિને મુદ્રા । તા એવ પ્રદેશિન્યાગ્રા નિર્ભુગ્નગુલ્ફસત્રિકં મધ્યમસૂચ્યા મધ્યમપર્વયોરધસ્તાત્ સંસક્તા પર્વતૃતીયેન અપરાજિતોષ્ણીષચક્રવર્ત્તિન હૃદયમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ અપરાજિતા ધિક્ ॥
તા એવોષ્ણીષમૂલમુદ્રાયાન્યતમેન વા સોપચારવિન્યાસ સર્વકર્માણિ કારયેદઙ્ગુષ્ઠાગ્રૈશ્ચલિતૈરનામિકા પરામૃજ્યોત્કર્ષયેદાવાહનમ્ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય એહિ એહિ ભગવં ધર્મરાજ પ્રતીચ્છેયં અર્ધ્યં ગન્ધં પુષ્પં ધૂપં બલ્યં દીપં ચ । માં ચાભિરક્ષાપ્રતિહતબલપરાક્રમાય સ્વાહા । આવાહનં શુક્લપુષ્પૈઃ સ્વરૂપેણાર્ધ્યપાદ્યમાચમનીયમાસનોપવિશને તદાનેનૈવ દિશિ વિદિશિ અધ ઊર્ધ્વં ચ બન્ધયેત્ ॥
તા એવાનામિકૌ અઙ્ગુષ્ઠાગ્રૈરપમૃજ્યાથ નામયેત્ । મધ્યમે પર્વે સ્પૃશ્યોત્ક્ષિપેત્ । વિસર્જનાર્ઘેણ સ્વદેવતાયા અપસવ્યેન ભ્રામયેત્ । મુદ્રા દિશાબન્ધા મુક્તા ભવન્તિ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ઽપ્રતિહતોષ્ણીષાય ગચ્છ ગચ્છ ભગવં ધર્મરાજ પ્રતીચ્છ મયાર્ધ્યં ગન્ધં પુષ્પં ધૂપં માં ચ રક્ષાપ્રતિહતબલપરાક્રમાય । મુદ્રા મન્ત્રવિસર્જનાર્ઘેણ ॥
તા એવ પ્રદેશિન્યૌ અધસ્તાત્ તૃતીયે પર્વે મધ્યમસૂચ્યે સંસક્તાવન્યોન્ય અઙ્ગુષ્ટૌ સહ કન્યસૈઃ નિઃપીડિતમુષ્ટિઃ મધ્યમસૂચ્યૌ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય ઓમ્ ઓમ્ હ્રૌં બન્ધ હૂં ફટ્ । અપ્રતિહતોષ્ણીષ તેજોરાશે । મુદ્રામન્ત્રા સર્વબન્ધાદિષૂપયુજ્યતે સર્વકર્મિકઃ ॥
તા એવ પ્રદેશિન્યૌ આકુઞ્ચિતાગ્રા મધ્યમસૂચ્યા તૃતીયપર્વે દીષિદસંસક્તા વિકરણોષ્ણીષમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય વિકરણ ધુન ધુન હૂં વિકરણોષ્ણીષઃ ભગવતો વિદ્યાધિપતે મહાવિદ્યારાજા ઉષ્ણીષતન્ત્રે સર્વવિઘ્નવિનાયકોપઘોતષ્વભિષેકમાત્મરક્ષાદિશાબન્ધમણ્ડલબન્ધાદિષુ સર્વકર્મેષુ પ્રયુજ્યતે ॥
તા એવ પ્રદેશિન્યૌ વિકસિતાકુઞ્ચિતાગ્રા ચલિતાકૃષ્ટૌ અગ્નેરાવાહનં પશ્ચાદ્ધોમયામીતિ । ( વૈદ્ય 322 ) એષ એવ વિસર્જનં વિક્ષિપ્તૈઃ પ્રદેશિન્યૌ જ્વાલામાલિન્યોષ્ણીષમુદ્રા । અપ્રતિહતઃ સર્વકર્મસુ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય એહ્યેહિ તેજોમાલિને અગ્નયે સ્વાહા ॥
તા એવ પ્રદેશિન્યૌ આકુઞ્ચિતાગ્રા મધ્યમસૂચ્યા તૃતીયે પર્વે મધ્યમપર્વયોરન્તરે સંસક્તા બલોત્કટોષ્ણીષમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય ઇમં ગન્ધં પુષ્પં ધૂપં બલિં દીપં ચ પ્રતીચ્છ હર હર સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતે ધર્મરાજાપ્રતિહતાય સ્વાહા ॥
ગન્ધાદિષુ મન્ત્રઃ - વિપર્યસ્તાનામિકે તૃતીયે તૃર્વાઙ્ગુષ્ઠે સંસક્તા પ્રદેશિન્યઃ સૂચ્યાકારઃ વજ્રતેજોષ્ણીષમુદ્રા । અપ્રતિહતઃ સર્વવિનાયકાનામ્ । અનેન નિગ્રહં કુર્યાત્ સહાયાનાં દિક્કાલાનાં ચ । એવમેભિર્મન્ત્રમુદ્રૈઃ રક્ષા જપકાલે સાધનકાલે મણ્ડલે ઽપિ સર્વકર્માણિ કર્તવ્યાનિ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય સર્વવિઘ્નવિધ્વંસનકરાય ત્રોટય સ્વાહા ॥
અનામિકયોરઙ્ગુષ્ઠમૂલે કુણ્ડલાકારસ્તથૈવ ચ પ્રદેશિન્યૌ સૂચ્યાકારઃ સર્વત્રાપ્રતિહતો ઽપરાજિતોષ્ણીષમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય સર્વત્રાપરાજિતાય સમયે શાન્તે દાન્તે ધર્મરાજભાષિતે મહાવિદ્યે સર્વાર્થસાધનિ સ્વાહા । ઘૃતહોમાદિષુ શાન્તિકપૌષ્ટિકાનિ કર્માણિ કુર્યાત્ ॥
એતાવનામિકાયાઃ કુણ્ડલયોઃ પ્રદેશિન્યૌ કુઞ્ચિતાગ્રા પ્રતિહતેત શઙ્કરોષ્ણીષમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષ ઓં શઙ્કરે સ્વાહા । રક્ષા સર્વકર્મસુ ॥
અઙ્ગુષ્ઠાગ્રૌ અનામિકયોસ્તૃતીયે પર્વેનાક્રાન્તા તથૈવ પ્રદેશિન્યૌ સૂચ્યા વજ્રાપ્રતિહતસમયોષ્ણીષમુદ્રા સર્વત્ર સમયસાધારણઃ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય । ઓમ્ સઙ્કરે સમયં સ્વાહા ॥
અઙ્ગુષ્ઠાગ્રૌ અનામિકયોર્મધ્યે પર્વેણાક્રાન્તા પ્રદેશિન્યૌ કુઞ્ચિતાગ્રા મધ્યમસૂચ્યા મધ્યમપર્વસંસક્તાપ્રતિહતમહાસમયોષ્ણીષમુદ્રા દેવાસુરેષુ યુજ્યતે સમયે સ્થાપિતા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતે અપ્રતિહતોષ્ણીષાય ઓમ્ શઙ્કરે મહાસમયં સ્વાહા । અનયા મણ્ડલબન્ધં કૃત્વા જપેચ્ચક્રવર્ત્તિનમપિ સમયે તિષ્ઠ તિષ્ઠ । અન્યાંશ્ચક્રવર્તિનાંશ્ચાભિભવતિ । તત્રૈવ સ્થાને જપં કુર્વં સર્વલૌકિકલોકોત્તરાણાં ગન્ત્રાણાં અસક્તાદન્યોન્યં વિદ્યાપ્રભાવબલવિઘાતં કર્ત્તુમ્ । એકસ્મિં સ્થાને સર્વજાપિનામ્ । એવમાદ્યા ઉષ્ણીષરાજાનઃ અસઙ્ખ્યેયાનિ ભવન્તિ । વિસ્તરેણ કર્ત્તવ્યં સર્વતથાગતકુલમ્ ॥

ઇહ હિ મઞ્જુશ્રીઃ કલ્પરાજે અપરિમાણાનિ મન્ત્રાણિ ભવન્તિ । મુદ્રાશ્ચૈવ વિવિધાકારા । સંક્ષેપતો ઽહં વક્ષ્યે । યદિ વિસ્તરશો કથેયમ્ અશક્યં સર્વમાનુષ્યૈઃ આમાનુષૈશ્ચ કલ્પસહસ્રેણાપિ કાલપ્રમાણેનોદ્ગૃહીતું ધારયિતું વા । તસ્માત્ તર્હિ મઞ્જુશ્રીઃ સંક્ષેપતઃ કથયિષ્યામિ સમાસેનોપધારય ॥
હૃદયસ્ય મુને મુદ્રા કથ્યતે પ્રવરા ઇહ ।
તતો દેવાતિદેવસ્ય મુદ્રા વૈ શ્ચક્રવર્ત્તિનઃ

37.5

અવલોકિતચન્દ્રસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય ધીમતઃ ।
વજ્રપાણેસ્તતો મુદ્રા યક્ષેન્દ્રસ્ય પ્રકીર્ત્તિતઃ

37.6

તતો ઽન્યેષાં તુ મુદ્રાણાં મહતામમિતૌજસામ્ ।
દૂતદૂતીગણાં સર્વાં ચેટશ્ચેટી તથા પરામ્

37.7

યક્ષા યક્ષીસ્તથા દેવાં નાગનાગી તથાપરામ્ ।
કિઙ્કરઃ કિઙ્કરીણાં ચ પિશાચ પિશાચીનાં ચ

37.8

મહર્દ્ધિકા રાક્ષસીનાં તથાન્યાં સુરયોષિત્ ।
દૈત્યમઙ્ગનાં સિદ્ધવિદ્યાધરાણાં ચ સર્વેષાં ચ

37.9

અમાનુષાણાં નામાનુષ્યાંશ્ચાપિ સર્વેષાં ત્રિભવે જન્મનિઃસૃતામ્ ।
સર્વેષાં તુ જન્તૂનાં મુદ્રા હ્યુક્તા પૃથક્ પૃથક્

37.10

મન્ત્રાસ્તુ વિવિધાકારા નાનાકર્મસમાધિકા ।
રાજકુલે માનિકુલે ચાપિ તેષાં મુદ્રા પૃથક્ પૃથક્

37.11

અર્હપ્રત્યેકબુદ્ધાનાં ઉભૌ મુદ્રૌ શુભોદયૌ ।
સર્વેષાં બોધિસત્ત્વાનાં દશભૂમિપ્રતિષ્ઠિતામ્

37.12

મુદ્રા હૃદયમન્ત્રા ચ એકૈકઃ પરિકીર્ત્તિતા ।
દિવ્યયક્ષકુલે ચાપિ ઋષિગન્ધર્વપૂજિતે

37.13

કુલે સપ્તમકે પ્રોક્તા મુદ્રા ગન્ધર્વમાશ્રિતા ।
તથાષ્ટમકે મુદ્રા કુલેભ્યો પરિકીર્તિતા

37.14

સર્વે મુદ્રા સમાખ્યાતા અપરાશ્ચ સુગતાહ્વયા ।
પૃથક્ પૃથક્ મન્ત્રેષુ લૌકિકેષુ સસૌગતે

37.15

મુદ્રાસહિતો મન્ત્રઃ દીપ્રો ભવતિ કર્મસુ ।
મુદ્રાક્ષેપાદિકુશલં નાનુયાન્તિ વિનાયકાઃ

37.16

અથ ખલ્વેષાં મહામુદ્રાદીનાં લક્ષણં ભવતિ । બુદ્ધાનાં ભગવતાં હૃદયમુદ્રાલક્ષણં ભવતિ । હસ્તદ્વયેનાન્યોન્યમઙ્ગુલીઃ સન્નિયમ્યાઙ્ગુષ્ઠૌ દર્શયેત્ । સૈષા તથાગતાનાં હૃદયમુદ્રા । એષૈવ દક્ષિણેનાઙ્ગુષ્ઠેન એકૈકદર્શિતેન પદ્મધરસ્ય મુદ્રા ભવતિ । વામેતરસ્ય પૂર્વમુષ્ટિં કૃત્વા મધ્યમાઙ્ગુલિયુગલં પ્રમુઞ્ચ પ્રસૃતં કૃત્વૈકતઃ વજ્રાકારમ્ । એષા વજ્રધરસ્ય મુદ્રા । એકસૂચીમવનામ્ય એષા ગન્ધહસ્તિને બોધિસત્ત્વસ્ય મુદ્રા પુનરેવોત્ક્ષિપ્ય મણ્ડલાકારં કુર્યાત્ । એષ ગજગન્ધસ્ય મુદ્રા । ઉભયોરપ્યેકં પર્વં કુઞ્ચયેત્ । એષા મણિકુલે મુદ્રા । સર્વેષાં મણિચરાણાં જમ્ભલે જલેન્દ્રાદીનાં મન્ત્રૈઃ તૈરેવ યોજયેત્ । તર્જનીયુગલં દ્વિપર્વં કુઞ્ચિતાન્યોન્યનખસંયુક્તમ્ । એષા યક્ષકુલે મુદ્રા પઞ્ચકાદીનાં યક્ષમહર્દ્ધિકાનામ્ । અન્યોન્યનખસંયુક્તં અઙ્ગુષ્ઠં નખોપરિ ધારયેત્ । તથૈવ હસ્તૌ પૂર્વવત્ કારયિત્વા મધ્યમાઙ્ગુલિયુગલં ઉત્થાય સૂચિકાકારં કારયિત્વા એષા સર્વદેવાનાં મુદ્રા ( વૈદ્ય 324 ) દિવ્યકુલે અકનિષ્ઠાદીનાં દિવૌકસામ્ । ભૂયસ્તથૈવ હસ્તૌ સંયમ્ય મુષ્ટિં બધ્વા અઙ્ગુષ્ઠૌ દર્શયેત્ । સૌષા પ્રત્યેકબુદ્ધાર્યશ્રાવકાનાં મુદ્રા ॥
ઇત્યેતામષ્ટૌ મુદ્રાસુ કુલા ચાષ્ટસમાવૃતા ।
સર્વેષાં જિનપુત્રાણાં મુદ્રામેકં તુ વક્ષ્યતે

37.17

પ્રસૃતાઞ્જલિવિન્યસ્તં ઈષિત્સઙ્કુચિતં પુનઃ ।
સ એષા કથિતા મુદ્રા બોધિસત્ત્વાં મહીયસામ્

37.18

ચિન્તામણિઃ ખખરકં સઙ્ઘાટી પાત્રચીવરમ્ ।
દંષ્ટ્રાભયહસ્તં ચ મુદ્રૈતાઃ સપ્તકં મુનેઃ

37.19

દૃષ્ટિમૈત્રીપ્રભાજાલદશનતોર્ણ સુગતઃ સ્થિતિઃ ।
ઇમાપ્યસા પરા મુદ્રા જિનસ્યાત્મશરીરજા

37.20

દ્વૌ સપ્તકૌ ગણાવેતૌ મુદ્રા પઞ્ચ મયા સ્મૃતા ।
હૃદયસ્ય મુનેઃ સહિતાનિ વિંશત્યુક્તાદિસ્વયમ્ભુવૈઃ

37.21

પુરા કથિતા હ્યેતે મુદ્રા આદિજિનૈઃ તદા ।
પરિવારઃ સમાખ્યાતો વિંશકશ્ચક્રવર્ત્તિનઃ ।
પરમં પરસઙ્ખ્યાતા મુદ્રા મન્ત્રાશ્ચ નિશ્રિતા

37.22

ઉદ્ગતં કુણ્ડલીકૃત્ય ચિન્તામણિમુદ્રા । પર્યઙ્કે વામદક્ષિણે મુષ્ટિમંસદેશે ધારયે । ખખરકમુદ્રા ભવતિ । હસ્તસમ્પુટેનાન્યોન્યમભિમુખં સઙ્ઘાટીમુદ્રા ભવતિ । પાત્રં સમ્પુટાધારઃ ચીવરં વામહસ્તેન દંષ્ટ્રા હૃદયમુદ્રાયા વામમેકમઙ્ગુષ્ઠમુન્નતમ્ । અભયહસ્તમભયાવનતઃ વામચીવરાવલમ્બતઃ અભયહસ્તઃ સમ્પુટે મધ્યમાઙ્ગુલિયુગલે તર્જન્યૌ બહિઃ કુઞ્ચિતૌ નિવેશયેત્ મધ્યાઙ્ગુષ્ઠૌ । એષા બુદ્ધલોચનમુદ્રા ભવતિ । એષૈવ એવા પર્વકુઞ્ચિતે તર્જની એકતઃ કુર્યાદ્ બુદ્ધમૈત્રી । અઞ્જલિ વિરલાઙ્ગુલિં કૃત્વા તર્જન્યનામિકા ગોપયેત્ સૂચીત્રયેણ । મામકી મુદ્રા ભવતિ । અઞ્જલિં કૃત્વા તર્જનીમધ્યમાઙ્ગુલિબહિઃ તૃતીયપર્વે કુઞ્ચિતે સન્દધ્યાદઙ્ગુષ્ઠૌ પૃથક્ અઙ્ગુલ્યાકારેણ ભોગવતીમુદ્રા । વામહસ્તેન તર્જન્યા મધ્યમયા ચ વિજયા । દક્ષિણયા ત્ર્યઙ્ગુલે વજ્રં કટિદેશે ધારયેત્ ॥
એવમેવાષ્ટૌ મહામુદ્રા આત્મના શિરસિ વિદ્યારાજમુદ્રા બધ્વા સર્વકર્માણિ કારયેત્ । સમયે વા મણ્ડલે પુષ્પાણિ ક્ષિપેત્ । પૂર્વનિર્દિષ્ટેન વા વિધિનાનેન વા કુર્યાત્ । યથેપ્સતઃ સર્વકર્માણિ કારયેત્ । વિદ્યામન્ત્રાભિહિતાનિ સમયાનિ ભવન્તિ મુદ્રૈઃ સમુદ્રિતાનિ મુદ્રાપ્રભાવાનિ । યન્મુદ્રં સહસા અસ્થાને બધ્નીયાત્ સ એવાસ્ય સમયભઙ્ગો ભવતિ । યદ્ વજ્રં તચ્છૂલમ્ । ત્રિશૂલવજ્રયોર્વિશેષો નાસ્તિ । યદૂર્ધ્વં તદ્ વજ્રધરસ્ય મુદ્રા ભવતિ । અધરસ્તાચ્ચ મહેશ્વરસ્ય । મધ્યે આચાર્યગુરુદક્ષિણીયાં સર્વેષા ચ મનુષ્યાણાં એકાઙ્ગુલિમુચ્છ્રિતે સર્વેષા મનુષ્યાણાં દ્વિપદચતુષ્પદબહુપદાપદવિભવસંસ્થિતાનાં સત્ત્વાનાં મુદ્રા ભવતિ । દ્વિરુચ્છ્રિતૈ સર્વેષાં યક્ષયક્ષીણાં મુદ્રા ભવતિ । ત્રિમુચ્છ્રિતૈઃ સર્વવિદ્યાધરવિદ્યાધરીણાં મુદ્રા ભવતિ । ચતુરુચ્છ્રિતૈઃ સમપાણિતલવિન્યસ્તૈઃ સસુરાસુરાઙ્ગનાનાં મુદ્રા ભવતિ । કૃતાઞ્જલિવિધિન્યસ્તૌ હસ્તૌ શોભનાકારસંસ્થિતૌ સર્વેષાં રૂપાધચરાણાં ( વૈદ્ય 325 ) દેવાનાં મુદ્રા ભવતિ । તદેવ હસ્તૌ આરુપ્યાધચરાણાં દેવાનાં મુદ્રા ભવતિ । તદેવ હસ્તૌ સુષિરસમ્પુટાકારૌ મુષ્ટિનિબન્ધનૌ કામધાત્વેશ્વરપ્રભૃતીનાં સર્વેષાં કામધાતુસ્થિતાનાં સનરતિર્યક્પ્રેતયામલૌકિકાનાં સત્ત્વાનાં મુદ્રા ભવતિ । તામેવ મુદ્રામેકમઙ્ગુલિમુત્સૃજ્ય સર્વેષાં પિશાચપિશાચીનાં મુદ્રા ભવતિ । દ્વિમુત્સૃતૈ રાક્ષસરાક્ષસીનાં । ત્રિમુત્સૃતૈઃ સર્વક્રવ્યાદાદીનાં ગ્રહમાતરકૂષ્માણ્ડાદીનાં પિશિતાશિનાં સર્વેષાં ચ ડાકિનીનાં વ્યન્તરાદીનાં ચ સકશ્મલાં ચતુર્ભિરઙ્ગુલીભિઃ સઙ્કુચિતૈઃ સર્વકશ્મલાં મુદ્રા ભવતિ । મુદ્રૈરાકૃષ્ટૈરાકર્ષણં મુદ્રૈરુત્ક્ષિપ્તૈર્વિસર્જનમ્ । સ્વચિત્તેન સર્વકર્માણિ કારયેત્ ॥
એભિરેવ મુદ્રૈઃ યથેષ્ટતઃ સ્વકં સ્વકં મન્ત્રં નિયોજયેત્ । નાન્યેષાં નાન્યકર્માણિ કારયેત્ । તસ્મિં તસ્મિં નિયુઞ્જ્યાદ્ યસ્મિં યસ્મિં મન્ત્રા ભવન્તિ ।
અનુલ્લઙ્ઘ્યા હ્યેતે મુદ્રા સર્વબુદ્ધૈરધિષ્ઠિતા ।
અશક્તા સર્વસત્ત્વા વૈ મુદ્રાં દૃષ્ટ્વાપિ કોપિતુમ્

37.23

મુદ્રોલઙ્ઘનાદ્ વિનાશમાપ્નુવન્તિ । મુદ્રાણાં વિનાશાત્ સમયભ્રંશઃ સર્વવિદ્યાવ્યતિક્રમશ્ચ નિષ્ઠાયાં રૌરવે ગતિઃ અવીચ્યાયાં વા મહાનરકોપપત્તિઃ ગાઢતરમેવાપ્નુવન્તિ વિઘ્નકર્તારો । યે ચ મુદ્રાસમયમધિતિષ્ઠન્તે તેષાં ચિરસૌખ્યમનલ્પકં ભવતિ મહાદિવૌકસોપપત્તિશ્ચ ગતિનિષ્ઠાયાં નિયતં બોધિપરાયણો ભવતિ । સંક્ષેપતો મુદ્રા બહુપ્રકારા પ્રકાશિતા આદિબુદ્ધૈઃ બોધિસત્ત્વૈશ્ચ મહર્દ્ધિકૈઃ । ન શક્યમસ્ય પર્યન્તં ગન્તું સઙ્ખ્યાગણનાં વા કર્તુમ્ । સર્વસત્ત્વૈશ્ચ ઉદ્ગ્રહીતુમ્ । સંક્ષેપતઃ જિનકુલે વિદ્યારાજચક્રવર્તિ એકમક્ષરં રક્ષાર્થં તસ્ય મુદ્રા ભવતિ ॥
વામેતરસ્ય પૂર્વં મુષ્ટિં કૃત્વા મધ્યમાઙ્ગુલિયુગલં પ્રમુચે પ્રસૃતં કૃત્વૈકતઃ । ઉભયોરપ્યેકં પર્વ કુઞ્ચયે । તર્જનીયુગલં દ્વિપર્વ કુઞ્ચિતઃ અન્યોન્યનખસંયુક્તં અઙ્ગુષ્ઠનખોપરિ ધારયેત્ । એષ ચક્રવર્ત્તિમુદ્રા સર્વકર્મિકા પ્રવરા સર્વમન્ત્રાણાં નિર્દિષ્ટા લોકતાયિભિઃ । પૂર્વનિર્દિષ્ટેન એકાક્ષરચક્રવર્ત્તિના સંયુક્તા સર્વકર્મિકા ભવતિ । અનેન સાધિતેન સર્વં તથાગતકુલં સર્વાશ્ચ લૌકિકલોકોત્તરાઃ મન્ત્રાઃ સિદ્ધા ભવન્તિ । અનેન જપ્યમાનેન સર્વમન્ત્રા જપ્તા ભવન્તિ ॥
અન્યદવશ્યં સાધકેન પૂર્વતઃ અસ્મિં કલ્પરાજે પ્રચોદિતે મન્ત્રવરે અષ્ટસહસ્રં જાપઃ કર્તવ્યઃ । એવમેતે સર્વવિદ્યાઃ આમુખીભવન્તિ આશુ સિદ્ધિં પ્રયચ્છન્તિ । ક્ષિપ્રં ચ વરદા ભવન્તિ । નિયતં બોધિપરાયણઃ પદ્મધરમુદ્રાયાઃ એકાક્ષરાવલોકિતેશ્વરહૃદયેન સંયુક્તઃ સર્વકર્માં કરોતિ । પણ્ડરવાસિન્યા વા વિદ્યામુદ્રેણ વા સંયુક્તા તથૈવ સર્વકર્માં કરોતિ । વજ્રધરસ્ય મુદ્રયા તસ્યૈવ એકાક્ષરહૃદયેન સંયુક્તઃ તથૈવ સર્વકર્માં કરોતિ । મામક્યા વા મહાવિદ્યયા ॥
એવં રાજકુલે એકાક્ષરરાજગન્ધબોધિસત્ત્વહૃદયેન એવં તેનૈવ મુદ્રયા મણિકુલે યક્ષકુલે દિવ્યે આર્યે તેષ્વિહ એકાક્ષરહૃદયૈઃ તેષ્વેવ મુદ્રૈઃ સર્વકર્માણિ કર્તવ્યાનિ । એવં સર્વત્ર સર્વમુદ્રૈઃ સર્વમન્ત્રૈશ્ચ સર્વકર્માણિ કર્તવ્યાનિ । યથાયુક્તિતઃ વિદ્યામન્ત્રબલાધાના ન્યસેત્ । નાન્યતઃ કર્માણિ કર્તવ્યાનિ ॥
એવં દક્ષિણકરવિન્યસ્તં સ્વસ્ત્યોદ્યતઃ બ્રાહ્મણસ્ય સહામ્પતેઃ એકલિઙ્ગમુદ્રાયા મહેશ્વરસ્ય ચક્રમુદ્રાયા વિષ્ણોઃ અઞ્જલિરાકોશવિરલવિન્યસ્તઃ ગરુત્મનઃ એવં ઋષીણાં શાપોદ્યતહસ્તમુદ્રં એવં ગન્ધર્વાણાં સસુરાસુરાણાં વામહસ્તમઙ્ગુષ્ઠસભ્યન્તરીકૃતમુખમુપદર્શનમષ્ટિસ્થિતં ચતુઃકુમાર્યમુદ્રા તેનૈવ મન્ત્રેણ એવં કાર્તિકેયસ્ય શક્તિમુદ્રયા એવં યમવરુણકુબેરયક્ષરાક્ષસપિશાચમહોરગાદીનાં સર્વેષાં ત્રિભવસંસ્થિતાનાં સત્ત્વાનાં સર્વગતિપર્યાપન્નાનાં સત્ત્વધાતુસન્નિઃશ્રિતાનાં સર્વેષાં ગ્રહમાતરક્રવ્યાદકશ્મલાદીનાં સત્ત્વાનાં સર્વતઃ સર્વેષાં મુદ્રાન્યુક્તાનિ । મન્ત્રાશ્ચૈવ સર્વતઃ નિયુજ્યાનુપૂર્વશઃ ક્રમશઃ સર્વતઃ સર્વં ભવતિ નાન્યતઃ ॥
આદૌ તાવત્ સાધકેન અસ્મિન્ કલ્પરાજે તથાગતગતિઃ શુભા મહામુદ્રા મન્ત્રાશ્ચ તદઙ્ગા નિશ્રિતા આર્યસમન્તભદ્રમહાસ્થાનપ્રાપ્તવિમલગતેઃ ત્વદીયા મઞ્જુશ્રી ઉત્પલમુદ્રા એતેષાં ચ બોધિસત્ત્વાનાં ચ મુદ્રા અવશ્યં સાધકેન પૂર્વાભિમુખસ્થિતેન આદિત્યાભિમુખેન પ્રાતરુત્થાય શુચિના શુચિસ્થાનસ્થિતેન એતેષાં મુદ્રાણામન્યતરં બધ્વા આત્મશિરસ્યોપરિ ક્ષિપેદૂર્ધ્વમ્ । એતેષામન્યતમં ચ મન્ત્રં જપેદષ્ટશતમ્ । સર્વવ્યાધિવિનિર્મુક્તો ભવતિ । દીર્ઘાયુષઃ સર્વવિઘ્નૈશ્ચ નાભિભૂયતે । સર્વસત્ત્વાનામધૃષ્યો ભવતિ । સર્વમન્ત્રાશ્ચાભિમુખીભવન્તિ । આશુ સિદ્ધિં પ્રયછન્તિ । સર્વબુદ્ધૈશ્ચાધિષ્ઠિતાં ભવતિ । નિયતં બોધિપરાયણો ભવતિ । મઞ્જુશ્રી કુમારભૂતશ્ચાસ્ય કલ્યાણમિત્રો ભવતિ યાવદ્રાબોધિમણ્ડાત્ । કતમા ચ તે મુદ્રા મન્ત્રાશ્ચ ભવન્તિ ॥
આદૌ તાવન્મહાવીરમુદ્રા વક્ષ્યતે । હસ્તદ્વય સમ્પુટં કૃત્વા અન્તરિતાઙ્ગુલિમઙ્ગુષ્ઠમુન્નતૌ પર્વતૃતીયભાગાકુઞ્ચિતૌ એષા મહાવીરમુદ્રા સર્વતથાગતૈર્ભાષિતા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - આઃ વીરં હૂં ખં । અનેન મન્ત્રેણ સંયુક્તઃ મુદ્રો ઽયં સર્વકર્મકૃત્ ॥
તદેવ હસ્તદ્વયં સમ્પુટં કૃત્વા ભૂયો વિકસિતમઙ્ગુલીભિઃ સમન્તતો વિકસિતાં વજ્રાકારમ્ એષા વિકાસિની નામ મુદ્રા વરા આદિબુદ્ધૈઃ પ્રકાશિતા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ ગગનસમ્ભવે દીપ્ત દીપ્ત જ્વાલય જ્વાલય બુદ્ધાધિષ્ઠિતે વિકાશય વિકાશય સર્વબુદ્ધાન્ । હૂં હૂં વિકાસિનિ ફટ્ ફટ્ સ્વાહા । એષા વિકાસિની મુદ્રા । અનેન મુદ્રેણ સંયુક્તા સર્વકર્મિકા ભવતિ । ગ્રહાવિષ્ટાનાં પ્રજ્ઞાપયતિ । જલ્પાપયતિ ગ્રહગૃહીતાં ક્રવ્યાદકશ્મલગૃહીતાનાં વિષમૂર્છિતાનાં વા યથા યથા પ્રયુજ્યતે, તથા તથા તત્ સર્વં કરોતિ । એષ સંક્ષેપતઃ સર્વાર્થસંસાધની વિદ્યાવિકાસિન્યા મુદ્રયા યુક્તા અસિદ્ધા ચ ક્ષિપ્રમર્થં કરોતિ ।
હસ્તદ્વય સમ્પુટં કૃત્વા અન્તરિતાઙ્ગુલિસમં કારયદ્ હૃદયમુદ્રા । હૃદયં સપ્તવારાં હૃદયમભિમન્ત્ર્ય મોક્તવ્યા । એવં સર્વત્ર । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ ગોદરે વીર સ્વાહા । તથાગતહૃદય ॥
તદેવ હસ્ત સમ્પુટં વિચ્છુરિતાઙ્ગુલિમન્યોન્યસર્વાગ્રાઙ્ગુલિમધ્યે સુષિરા ઉષ્ણીષમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ દ્રોં બન્ધ સ્વાહા । એષ સર્વકર્મિકઃ ॥
દક્ષિણહસ્તેનાઙ્ગુષ્ઠં મુક્તં મુષ્ટિં બધ્વા ખખરકમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ ધુનાજિતરણ હૂં । ખખરકમન્ત્રા સર્વકર્મિકઃ ॥
અનેનૈવ મુદ્રયા સંયુક્ત વામં ચીવરસંસક્તં કૃત્વા ચીવરમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ રક્ષ રક્ષ સર્વબુદ્ધાધિષ્ઠિતાત્મચીવર સ્વાહા । તથાગતચીવરઃ । અનેનૈવ મુદ્રેણ સર્વકર્માં કરોતિ । ચીવરં ચાસ્યાભિમન્ત્ર્ય પ્રાવરેત્, સુભગો ભવતિ । મહારક્ષા કૃતા ભવતિ । સર્વગ્રહમાતરપિશિતાશિનક્રવ્યાદસકશ્મલા સર્વવિઘ્નાશ્ચ દૃષ્ટમાત્રા પ્રપલાયન્તે ॥
વામાઙ્ગુષ્ઠદક્ષિણકનિષ્ઠિકાન્યોન્યાસક્તૌ કૃત્વાધઃ હસ્તસમ્પુટાધારઃ પાત્રમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ લોકપાલાધિષ્ઠિત ધર ધારય મહાનુભાવ બુદ્ધપાત્ર સ્વાહા । અનેનૈવ મુદ્રેણાયં મન્ત્રઃ સંયુક્તા સર્વકર્મિકાઃ ભોજનકાલે સ્મર્તવ્યઃ । સર્વગરવિષા ન પ્રભવન્તિ ॥
કરયુગાવનદ્ધમુષ્ટૌ તર્જન્યૌ મધ્યકુઞ્ચિતૌ । એષા સા ચિન્તામણિમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ તેજો જ્વલ સર્વાર્થસાધક સિધ્ય સિધ્ય ચિન્તામણિરત્ન હૂં । ચિન્તામણિરત્નમ્ । અનેનૈવ મુદ્રેણ સંયુક્તો સર્વકર્મકરં શુભમ્ । અનેન ચાભિમન્ત્ર્ય સર્વાભરણાલઙ્કારવિશેષાં આબન્ધીત ચાત્મનો મહારક્ષા કૃતા ભવતિ । પરમસુભગશ્ચ ભવતિ । સ્વયમલઙ્કૃત્ય ધર્મં ચાભિમન્ત્ર્ય સઙ્ગ્રામમવતરેન્ન ચાસ્ય કાયે શસ્ત્રં નિપતતિ । અધૃષ્યો ભવતિ સર્વશત્રૂણામ્ । સ્વસૈન્યં પાલયતે । પરસૈન્યં ચાક્રામતિ ॥

એવમાદીનિ કર્માણિ અપરિમાણાનિ અસિદ્ધ એવ કરોતિ । પદ્મરાગમરકતાદીનામન્યતમ રત્નવિશેષં ગૃહીત્વા અષ્ટશતાભિમન્ત્રિતં કૃત્વા ધ્વજાગ્રે આત્મનો શિરસિ વા હસ્તિસ્કન્ધે વા શઙ્ગ્રામશીર્ષેણાવતીર્ણોનાબન્ધયિતવ્યમ્ । નિયતં પરસૈન્યમયુદ્ધેનૈવ દૃષ્ટ્વા ભઙ્ગમુપજાયતે । મહાંસ્તમ્ભિતત્વં વા ભવતિ । ભગ્નસૈન્યા વા પ્રપલાયન્તે ઽધિપતિસ્તેષામ્ ॥
અન્યોન્યાસક્તાઙ્ગુલિમુષ્ટિં કૃત્વા મધ્યમાઙ્ગુલિસ્થાને તયોસ્તૃતીયપર્વભાગે મધ્યકુઞ્ચિતે તર્જન્યોન્ય સ એષા ધર્મચક્રમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ છિન્દ ભિન્દ હન દહ દીપ્ત ચક્ર હૂં । ધર્મચક્ર ॥
વામપાદમુક્તટ્કદક્ષિણજાનુભૂમિસ્થં વામેન પૃષ્ઠતઃ પ્રસારિતે પ્રહારહસ્તેન દક્ષિણેનાહુઙ્કૃતેન સાવષ્ટમ્ભઃ । એષા અપરાજિતમુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ હુલુ હુલુ ચણ્ડાલિ માતઙ્ગિ સ્વાહા । અપરાજિતા ધર્મચક્રાપરાજિતમન્ત્રઃ । એભિરેવ મુદ્રૈઃ સંયુક્તૈઃ સર્વકર્મિકા ભવતિ । સંક્ષેપતઃ સર્વદુઃખાનિ છિન્દતિ । યથા યથા પ્રયુજ્યતે તથા તથા સર્વકર્માણિ કુર્વન્તિ ॥
વેણ્યોત્સઙ્ગે તથૈવ હસ્તં કૃત્વા દક્ષિણેન ધર્મદેશનાહસ્તેન તથાગતશક્તિમુદ્રા ભવતિ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ વિજયે મહાશક્તિ દુર્ધરિ હૂં ફટ્ વિજયિનિ ફટ્ મઙ્ગલે ફટ્ । તથાગતશક્તિઃ । અનેનૈવ મુદ્રેણ સંયુક્તા સર્વકર્મિકા ભવતિ । સર્વવિઘ્નાં સર્વદુષ્ટાં સર્વશત્રૂં સર્વદેવાંશ્ચ સ્તમ્ભયતિ । એષા અપર્યન્તગુણા યથા યથા પ્રયુજ્યતે તથા તથા સર્વકર્માણિ કરોતિ ॥
તથૈવ હસ્તૌ પરસ્પરાઙ્ગુલિરુત્તાનૌ કરૌ તર્જન્યાગ્રૌ સૂચ્યાકારેણ મીલિતૌ વિપર્યસ્તમધોમુખં લલાટે ન્યસેત્ । એષા ઊર્ણામુદ્રા બુદ્ધાનાં ભગવતામાદિબુદ્ધૈઃ પ્રકાશિતા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમઃ સર્વતથાગતેભ્યો ઽર્હદ્ભ્યઃ સમ્યક્સમ્બુદ્ધેભ્યઃ । હે હે બન્ધ બન્ધ તિષ્ઠ તિષ્ઠ ધારય ( વૈદ્ય 328 ) ધારય નિરુન્ધ નિરુન્ધ ઊર્ણામણિ સ્વાહા । તથાગતોર્ણામન્ત્રઃ । અનેનૈવ મુદ્રેણ સંયુક્તા સર્વકર્મિકા ભવતિ । ગોરોચનયા લલાટે તિલકં કૃત્વા જપતા શત્રુમધ્યે ઽવતરેત્ । અધૃષ્યો ભવતિ । સર્વદુષ્ટૈશ્ચ ન હિંસતે । સઙ્ગ્રામમધ્યં વા અવતરેત્ । પરસેનાભઙ્ગં દૃષ્ટ્વા કરોતિ । નાદૃષ્ટ્વા અપરિમાણાં કર્માં કરોતિ । અપરિમાણૈશ્ચ બુદ્ધૈર્ભગવદ્ભિર્ભાષિતા ॥
અઞ્જલિ નિરન્તરમન્યોન્યાસક્તાં કૃત્વા તર્જન્યાન્યોન્યમધ્યકુઞ્ચિતૌ અઙ્ગુષ્ઠોઙ્ગુષ્ઠૌ । એષા તથાગતલોચના મુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ રુ રુ સ્ફુરુ જ્વલ તિષ્ઠ સિદ્ધલોચને સર્વાર્થસાધનિ સ્વાહા । એષા તથાગતલોચના મન્ત્રા અનેનૈવ મુદ્રેણ સંયુક્તા સર્વકર્મિકા ભવતિ । અક્ષીણ્યભિમન્ત્ર્ય શત્રુમધ્યમવતરેત્ । દૃષ્ટમાત્રા વિગતરોષા ભવન્તિ । મૈત્રચિત્તા હિતૈષિણો ભવન્તિ । મિત્રત્વમધિગચ્છન્તિ । સઙ્ગ્રામશીર્ષો વા અક્ષિણી મભિમન્ત્ર્ય પરસેનાં નિરીક્ષયેત્ સૌમ્યચિત્તા ભવન્તિ । ન પ્રતિપ્રહરસમર્થા અયુદ્ધેનૈવ નિવર્તન્તિ । સાહાય્યં તાવત્ પ્રતિપદ્યન્તે ॥
ઉભૌ હસ્તૌ તથૈવ પુસ્તકાકારાઙ્ગુલિરચિતૌ અન્યોન્યાગ્રાશ્લિષ્ટૌ તિર્યક્ સ્થિતૌ । એષા પ્રજ્ઞાપારમિતા મુદ્રા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - નમો ભગવતિ ચારુદર્શને ઓમ્ થ । એષા ભગવતી પ્રજ્ઞાપારમિતા અનેનૈવ મુદ્રેણ સંયુક્તા સર્વકર્મિકા ભવતિ । મન્ત્રં જપતા હૃદયં પરામૃશેત્ સ્મૃતિમાં ભવતિ । દુષ્ટારિમધ્યે જપં કુર્વન્ તેષાં ચિત્તમપહરતિ । સઙ્ગ્રામમધ્યે વા દ્વિપદચતુષ્પદાદીં સત્ત્વાં પ્રત્યર્થિકાં વિમોહયતિ । ચિત્તવિક્ષેપં વા કરોતિ સંક્ષેપતઃ । એષા ભગવતી યથા યથા પ્રયુજ્યતે તથા તથા સર્વકર્માણિ કરોતિ । સંક્ષેપતઃ અપર્યન્તગુણા અપર્યન્તં ચાસ્ય કલ્પં ભવતિ । અપર્યન્તાસ્તથાગતાનાં મુદ્રા મન્ત્રાશ્ચ ભવન્તિ । યથા સન્નિપાતપરિવર્તી ચોક્તં તથાગતાનાં પરિવારાઃ તે ઽત્ર સર્વે મુદ્રા મન્ત્રાશ્ચ પ્રયોક્તવ્યા । અન્યત્ર ચાસઙ્ખ્યેયાનિ કલ્પાનિ ભવન્તિ । મુદ્રા મન્ત્રાશ્ચ તે ઽસ્મિં કલ્પરાજે નિયોક્તવ્યા ॥
એવં પદ્મકુલે પદ્મમુદ્રેણ સહિતા । મન્ત્રં ભવતિ - ઓમ્ જિઃ જિઃ જિનાઙ્ગભૃદ્ભયભેદિને સ્વાહા । એષ મન્ત્ર અવલોકિતેશ્વરસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય પદ્મમુદ્રયા સંયુક્તં સર્વકર્મિકં ભવતિ । અનેન જપ્તેન સર્વં પદ્મકુલં જપ્તં ભવતિ । અનેન સિદ્ધેન સર્વં પદ્મકુલં સિદ્ધં ભવતિ । પણ્ડરવાસિન્યા વા મહાવિદ્યયા । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ કટે વિકટે નિકટે કટઙ્કટે કટવિકટકટઙ્કટે સ્વાહા । મુદ્રેણૈવ યોજયેત્ પદ્મમુદ્રેણ વા સર્વકર્મિકા ભવતિ । રક્ષા ચ કર્તવ્યા સર્વશ્મશાનગતેન ॥
એવં તારા ભ્રુકુટી ચન્દ્રા હયગ્રીવસ્યેતિ વિદ્યારાજસન્નિપાતપરિવર્તે વા યે કથિતાઃ સર્વમસઙ્ખ્યં ચા પદ્મકુલં પ્રયોક્તવ્યમ્ મુદ્રા મન્ત્રૈશ્ચ કલ્પવિસ્તરૈઃ ॥
એવં ધ્વજકુલ ઉભયવજ્રમુદ્રસહિતમ્ । મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - હૂં । એષ વજ્રપાણેઃ સાક્ષાદનેન સાધિતેન સર્વં વજ્રકુલં સિદ્ધં ભવતિ । અનેન જપ્તેન સર્વં જપ્તં ભવતિ । ઉભયવજ્રમુદ્રાસંયુક્તેન પૂર્વનિર્દિષ્ટેન સાધકેચ્છયા સર્વકર્માણિ કરોતિ । વિરુદ્ધાન્યપિ જિનવરૈઃ સત્ત્વવૈનેયવશાત્ । અતિક્રૂરતરો ઽયં મહાયક્ષં મામક્યા વા કુલન્ધર્યા મહાવિદ્યાયાઃ સર્વકર્માણિ કરોતિ । ( વૈદ્ય 329 ) મન્ત્રં ચાત્ર ભવતિ - ઓમ્ કુલન્ધરિ બન્ધ બન્ધ હું ફટ્ । એષા સર્વકર્મિકા મામકી નામ મહાવિદ્યા સર્વબુદ્ધૈર્નિર્દિષ્ટા પૂર્વપ્રયુક્તેન મુદ્રેણ મામક્યાયા મહાવિદ્યયા સંયુક્તા સર્વકર્મિકા ભવતિ । સાધકેચ્છાયા નિદાનપરિવર્તિ પૂર્વનિર્દિષ્ટે વજ્રપાણિપરિવારેણ સર્વં વાશેષં વજ્રિકુલં મુદ્રામન્ત્રમન્ત્રસંયોગૈશ્ચાત્ર પ્રયોક્તવ્યમ્ ॥
એવં રાજકુલે ગજગન્ધસ્ય બોધિસત્ત્વસ્ય મન્ત્રં ભવતિ - ઓમ્ ગજાહ્વયે હૂં ખચરે સ્વાહા । પૂર્વનિર્દિષ્ટેન મુદ્રેણ સંયુક્તઃ સર્વકર્મિકઃ । એવં પૂર્વવત્ સર્વં ગજકુલઃ સિદ્ધો ભવતિ ॥
એવં સમન્તભદ્રસ્ય મન્ત્રઃ - ઓમ્ સમાસમજિનસુત મા વિલમ્બ હૂં ફટ્ ॥
મહાસ્થાનપ્રાપ્તસ્ય મન્ત્રઃ - તિષ્ઠ તિષ્ઠ મહાસ્થાને ગતબોધઃ સમયમનુસ્મર હૂં ફટ્ ફટ્ સ્વાહા ॥
વિમલગતે મન્ત્રઃ - ઓમ્ વિમલે વિમલે વિમલ મુહૂર્તં ધક ધક સમયમનુસ્મર સ્વાહા ॥
ગગનગઞ્જસ્ય મન્ત્રઃ સર્વબોધિસત્ત્વસ્ય મુદ્રસંયુક્તઃ સર્વકર્મિકો ભવતિ । એષમપાયજહસદાપ્રરુદિતક્ષિતિગર્ભરત્નપાણિમૈત્રેયપ્રભૃતીનાં દશભૂમિમનુપ્રાપ્તાનાં સર્વમહાબોધિસત્ત્વાનામસઙ્ખ્યેયાનાં મુદ્રા મન્ત્રાશ્ચાસઙ્ખ્યેયા ભવન્તિ । તસ્મિં કલ્પરાજે નિયોક્તવ્યાનિ ભવન્તિ । સવિસ્તરતા સર્વલૌકિકલોકોત્તરોત્તરતા સર્વલૌકિકાશ્ચ સર્વમન્ત્રમુદ્રાકલ્પવિસ્તરો મહાસમયાસમયમનુપ્રવિષ્ટા સર્વકલ્પવિકલ્પા ત ઇહ કથિતાનિ સાધ્યાશ્ચ તે ઇહ સર્વમન્ત્રાઃ ॥

એવંમણિકુલયક્ષકુલદિવ્યાર્યકુલેષ્વપિ પ્રયોક્તવ્યાનિ । સર્વતન્ત્રમન્ત્રમુદ્રાશ્ચ ત્ર્યધ્વાશ્રિતા એક એવ કુલં ભવતિ નાન્યં યદુત તથાગતકુલમ્ । ત્વં ચ મઞ્જુશ્રીઃ કુમાર તથાગતકુલે દ્રષ્ટવ્યઃ । સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વાર્યશ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધાઃ સર્વાશ્ચ લૌકિકલોકોત્તરાઃ સાશ્રવાનાશ્રવમન્ત્રા મુદ્રાવિકલ્પાસ્તથાગતકુલાનિ પ્રવિષ્ટા ઇતિ ધારય । ન તદ્ વિદ્યતે મઞ્જુશ્રીઃ સર્વવિમુદ્રાતન્ત્રમન્ત્રરહસ્યં યસ્તથાગતકુલે તથાગતસમયે અનુપ્રવિષ્ટઃ । પ્રવિષ્ટમેવ મઞ્જુશ્રીઃ કુમાર ધારય । યસ્માત્ તથાગત અગ્રમાખ્યાયતે તસ્માત્ તથાગતકુલં અગ્રમાખ્યાયતે । એવં તર્હિ મઞ્જુશ્રીઃ અયં કલ્પરાજા અયં ચ કુલાગ્રરત્નઃ આદિમદ્ભિર્બુદ્ધૈઃ પ્રકાશિતં દેશિતં પ્રસ્થાપિતં વિવૃણ્વીકૃતમ્ ભગવાં સંકુસુમિતરાજેન ભગવતા શાલરાજેન્દ્રેણ ભગવતા સઙ્કુસુમિતગન્ધોત્તમરાજેન ભગવતા રત્નકેતુના ભગવતા અમિતાભેન ભગવતા પુણ્યાભેન કુસુમોત્તમેન સઙ્કુસુમેન સુપુષ્પેણ અમિતાયુર્જ્ઞાનવિનિશ્ચયરાજેન્દ્રેણ કનકમુનિના કાશ્યપેન ક્રકુત્સન્દેન શિખિનાવિશ્વભુવા ભગવતા કોનાકમુનિના । મયાપ્યોતર્હિ શાક્યમુનિના પ્રકાશિતવાં પ્રકાશિષ્યન્તે ચ ॥
એવમેતદ્ બુદ્ધપરમ્પરાયાતં અયં તવ મઞ્જુશ્રીઃ કુમાર કલ્પરાજા તથાગતકુલાગ્રરત્નભૂતં મહાનુશંસં નિયતં ધર્મધાતુનિશ્રિતં ન શક્યમસ્યાનુશંસં કલ્પસહસ્રેણાપિ કથયિતું મહાગુણવિસ્તારા વિસ્તરશઃ કથયિતુમ્ । દૃષ્ટધર્મવેદનીયાઃ સામ્પરાયિકબોધિપરાયણાશ્ચ વક્તું સર્વસત્ત્વૈર્વા શ્રોતુમ્ । ત્વત્સદૃશૈરેવમસ્યાપરિમાણા મહાગુણવિસ્તારફલોદયા દૃષ્ટધાર્મિકસામ્પરાયિકાશ્ચ ભવન્તિ । યઃ કશ્ચિત્ શ્રાદ્ધે અવિચિકિત્સઃ ધારયેદ્ વાચયે સ્મિં તન્ત્રે ઽભિયુક્તો વિકલ્પતઃ ( વૈદ્ય 330 ) મન્ત્રં સાધયે જપેદ્ વાપિ મુદ્રાં વાપિ બધ્નીયાત્ સતતાભિયુક્તશ્ચ ભવેત્ । સ દૃષ્ટ એવ ધર્મૈરષ્ટૌ ગુણાનુશંસાં પ્રતિલભતે । અસ્ખલિતશ્ચ ભવતિ સર્વપ્રત્યર્થિકૈઃ । અપિતુ ભયં ચાસ્ય ન ભવતિ । વિષં ચાસ્ય કાયે નાક્રામતિ । શસ્ત્રં ચાસ્ય કાયે ન પતતિ । બુદ્ધબોધિસત્ત્વૈશ્ચાધિષ્ઠિતો ભવતિ । દીર્ઘાયુઃ સુખમેધાવી ભવતિ । મઞ્જુશ્રિયશ્ચાસ્ય કુમારભૂતઃ કલ્યાણમિત્રો ભવતિ । રાત્રૌ વાસ્ય પ્રત્યયં સ્વપ્ને દર્શનં દદાતિ । સર્વમન્ત્રાશ્ચૈનં રક્ષન્તે । મુદ્રાં ચાસ્ય સ્વપ્ને કથયન્તિ । દુષ્ટરાષ્ટ્રં દુષ્ટસત્ત્વાનાં ચાહિતૈષિણામવધ્યો ભવતિ । નિયતં બોધિપરાયણઃ ॥
ઇમે ઽષ્ટાનુશંસા શ્રાદ્ધસ્યાવિચિકિત્સતો ઽભિયુક્તસ્ય દ્રષ્ટવ્યાઃ । ગૃહેણો વા પ્રવ્રજિતસ્ય વા સ્ત્રિયસ્ય વા પુરુષસ્ય વા મહાસત્ત્વાનાં શાસનોપકારિણામ્ । નાન્યેષાં પાપકર્મપ્રવૃત્તાનાં વિપર્યસ્તમધસ્તાદ્ ભવતિ રૌરવાદિષુ । યદુક્તં પૂર્વાહ્ને મુદ્રાબન્ધઃ દીર્ઘાયુષ્યતા જયેતિ । તથાગતમન્ત્રપરિવારેણ હૃદયોષ્ણીષાદ્યાલોચનાદ્યાઃ મુદ્રાઃ સત્કર્તવ્યમ્ । મઞ્જુશ્રિયઃ કુમાર ત્વદીયમુદ્રામન્ત્રૈર્વા તુલ્યવીર્યા હ્યેતે તુલ્યપ્રભાવા । યદુક્તં શુચિના શુચિવસ્થાનસ્થિતેનેતિ । સ્થાનં મધ્યં ભૂપ્રદેશં અશલ્યોપરુદ્ધં અપતિતગોમયોપલિપ્તં સુગન્ધશુક્લપુષ્પાભિકીર્ણમ્ । તત્ર સ્થિતઃ મન્ત્રં જપે । મુદ્રાં બધ્નીયાત્ । નાન્યત્ર નાન્યેષામન્યતરમેકં જપેન્મુદ્રસહિતમ્ ॥
યદુક્તં શુચિનેતિ અસ્તં ગતે ભાનોઃ સ્નાયીત શુચિના જલેન નિઃપ્રાણકેન
પ્રત્યગ્રામ્બરનિવાસી ઉષ્ણીષકૃતરક્ષઃ ।
ગ્રામ્યધર્મવિવર્જી શુચિચૌક્ષરક્ષરતઃ શુભ

37.24

ઉષ્ણીષકૃતરક્ષા વૈ શ્ચક્રબન્ધાનુવર્તિનઃ ।
ધ્યાત્વા તથાગતાં તત્ર સ્વપ્ને યામવિનિર્ગતે

મૂળ પાઠ: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc