મઞ્જુશ્રીમૂલકલ્પ · અધ્યાય 32
આર્યમઞ્જુશ્રિયમૂલકલ્પાદ્ બોધિસત્ત્વપિટકાવતંસકાત્ મહાયાનવૈપુલ્યસૂત્રાત્ એકૂનત્રિંશતિમઃ આવિષ્ટચેષ્ટવિધિપરિવર્તપટવિસરઃ પરિસમાપ્તઃ ઇતિ ॥
અથ દ્વાત્રિંશઃ પટલવિસરઃ ।
અથ ખલુ ભગવાં શાક્યમુનિઃ પુનરપિ શુદ્ધાવાસભવનમવલોક્ય મઞ્જુશ્રિયં કુમારભૂતમામન્ત્રયતે સ્મ । અસ્તિ મઞ્જુશ્રીઃ ત્વદીયમન્ત્રાણાં સર્વતન્ત્રેષુ સમનુપ્રવેશસર્વવિદ્યારહસ્યમનેકકાલગુણશકલફલોદયમપ્યનુબન્ધનિમિત્તં પ્રમાણતો વક્ષ્યે સિદ્ધિકારણાનિ । તદ્યથા -
જન્માન્તરિતા સિદ્ધિઃ ન સિદ્ધિઃ કાલહેતુતઃ ।
તત્પ્રમાણપ્રયોગસ્તુ પૂર્વસમ્બદ્ધમુદ્ભવા
અહિતાવહિતો સિદ્ધિઃ ભવેદ્ યુક્તિવિચારણમ્ ।
ત્વત્કુમારાશ્રયયુક્તિઃ દૃશ્યતે સર્વદેહિનામ્
અત્ર પૂર્વકૃતં કર્મ યુક્તિરિત્યભિધીયતે ।
તદ્યોગે યુક્તિતઃ ધીરો પ્રાપ્નુયાત્ સિદ્ધિમુત્તમામ્
અસિદ્ધં સિદ્ધ્યતે કર્મ ન સિદ્ધિઃ કર્મણા વિના ।
કર્મકર્તૃસમાયુક્તં સંયુક્તઃ સિદ્ધિ કલ્પ્યતે
લિલેભ પરમં સ્થાનં વિધિયુક્તેન હેતુના ।
ન વવ્રે મન્ત્રિણા મન્ત્રં અમન્ત્રો મન્ત્રિણો ભવેત્
મૌનકર્મસમાચારે સિદ્ધિમાપ્નોતિ પુષ્કલામ્ ।
જાપી બીજસમાહાર આજહાર ધિયોત્તમમ્
વિયતઃ શ્રેષ્ઠતમં સ્થાનં પ્રથમં ગતિમાપ્નુયાત્ ।
વિયતાભાવતઃ સ્વસ્થો પ્રાપ્નુયા નિર્જરસમ્પદમ્
નિમિત્તા કાલતો યસ્ય અકાલે સિદ્ધિકાંક્ષિણઃ ।
ન સિદ્ધિસ્તસ્ય મન્ત્રાણાં શક્રસ્યાપિ સમાસતઃ
અહિતો ભૂતજન્તૂનાં અકાલાક્રમણઃ પુનઃ ।
ન સિદ્ધિસ્તસ્ય દૃશ્યતે બ્રહ્મણસ્યાપિ મહાત્મનઃ
તન્દ્રીતૃષ્ણાસમાયુક્તો મદામાનસમન્વિતઃ ।
શૈથિલ્યોદીર્યમુદ્વેક્ષી નિત્યં પ્રાવ્યજને રતઃ
આલસ્યા મિથુનસંયોગી અસ્ય સિદ્ધિઃ કુતો ભવેત્ ।
સુરાણાં ગુરવો યદ્ય અસુરાણાં ચ યેસ્તદા
તે ઽપિ સાધયિતું મન્ત્રં ન શક્તો વિધિવર્જિતમ્ ।
વિધિહીનં તથા કર્મ ચિત્તવિભ્રમકારકમ્
તસ્માત્ તં જપેન્મન્ત્રં અયુક્તં વિધિના વિના ।
બાલાનાં દૃષ્ટિસમ્મોહં જનયન્તિ તથાવિધા
સંમૂઢાસ્તુ તતો બાલા પતન્તે કષ્ટતમાં ગતિમ્ ।
તતસ્તે મન્ત્રધરાસ્તસ્માદુજ્જહાર તતઃ પુનઃ
અનુપૂર્વ્યા તતઃ સિદ્ધિં પ્રયચ્છન્તિ શુભાં ગતિમ્ ।
તતો તં જપિનં મન્ત્રા સ્થાપયન્તિ શિવાચલે
એવમમોઘં મન્ત્રાણાં જપમુક્તં તથાગતૈઃ ।
દૃષ્ટિભ્રાન્તે ઽપિ ચિત્તસ્ય અનુગ્રહાયૈવ યુજ્યતે
એતે કલ્યાણમિત્રા વૈ એતે સત્ત્વવત્સલા ।
એતેષાં સિદ્ધિનિર્દિષ્ટા ત્રિયાનસમતા શિવા
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન જપેન્મન્ત્રં સમાહિતઃ ।
અવિધિપ્રયોગાન્મન્ત્રા હિ પ્રયુક્તા મન્ત્રજાપિભિઃ
ચિરકાલં તુ સંસારાત્ કથઞ્ચિન્મુક્તિરિષ્યતે ।
સુચિરાત્ કાલતરં ગત્વા મન્ત્રાણાં સિદ્ધિ દૃશ્યતે
વિધિયુક્તા હિ મન્ત્રા વૈ ક્ષિપ્રં સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્ ।
પશ્યતે ફલનિષ્પત્તિં નાફલં મન્ત્રમુચ્યતે
ઇહૈવ જન્મે સિદ્ધ્યન્તિ મન્ત્રાઃ ફલસમોદિતા ।
ન નિષ્પત્તિઃ ફલકર્મણાં નાફલં કર્મમિષ્યતે
ફલં કર્મસમાયોગાત્ સફલં કર્મ ઉચ્યતે ।
તજ્જાપી જન્મજનિતા વિયત્યાભાવસમ્ભવઃ
શિવં લોકનિર્દિષ્ટં શાન્તભાવા વિમુચ્યતે ।
તદ્ગતં ગતિમાહાત્મ્યં બુદ્ધવર્ત્માનુસેવિનઃ
વિપરીતકલૌ કાલે સિદ્ધિસ્તસ્યાપિ દૃશ્યતે ।
ઇહૈવ જન્મે ભવેત્ સિદ્ધિઃ જન્માન્તે ચ પ્રવર્ત્તતે
યાવન્નિષ્ઠા ભવેચ્છાન્તિ શિવવર્ત્મમસંસ્કૃતમ્ ।
યત્તુ લોકવિનિર્દિષ્ટં શિવં સ્થાનં સુનિર્મલમ્
બુદ્ધત્વં સપ્રકાશં તુ જનૈઃ સર્વપ્રકાશિતમ્ ।
તદન્તં તસ્ય અન્તં વૈ મન્ત્રસિદ્ધિરુદાહૃતા
અપ્રકાશ્યમભાવં તુ જિનાનાં પ્રત્યાત્મસમ્ભવમ્ ।
મન્ત્રા તુ કથિતં લોકે મુનિચન્દ્રૈર્મહર્દ્ધિકૈઃ
સાક્ષાત્ સિદ્ધિ સમાદિષ્ટા ઇહ જન્મે ઽપિ દેહિનામ્ ।
શૂન્યે તત્વવિદે ક્ષેત્રે મન્ત્રા બુદ્ધત્વમાવિશેત્
અન્તે કલિયુગે કાલે શાન્તિં તત્ત્વવિદે ગતે ।
મન્ત્રા સિદ્ધિં ન ગચ્છેયુઃ ક્ષિપ્રમર્ત્થાભિકાંક્ષિણામ્
તસ્મિં કાલે પ્રયોગેન વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા ।
સાધયેન્મન્ત્રતન્ત્રજ્ઞઃ શાસને ઽસ્મિં મુનિર્વચે
ધ્રિયતે તથાગતે સિદ્ધિઃ ઉત્તમા ક્ષિપ્રમિષ્યતે ।
મધ્યકાલે તથા સિદ્ધિ મધ્યમા તુ ઉદાહૃતા
યુગાન્તં કાલમાસાદ્ય અધમા સિદ્ધિરુચ્યતે ।
યુગે શોભને કાલે વિયત્યોત્પતનં તથા
સિદ્ધિશ્ચ સર્વમન્ત્રાણાં નિર્દિષ્ટા લોકનાયકૈઃ ।
તદા કાલે જિનેન્દ્રાણાં કુલાગ્ર્યં તત્ પ્રસિધ્યતિ
મધ્યે પદ્મકુલે સિદ્ધિઃ યુગાન્તે વજ્રકુલસ્ય તુ ।
પ્રણિધાનવશાત્ કેચિત્ મન્ત્રા સિદ્ધ્યન્તિ સર્વદા
અવલોકિતેશો મઞ્જુશ્રી તારા ભૃકુટી ચ યક્ષરાટ્ ।
સર્વે માણિચરા યક્ષા સિદ્ધ્યન્તે સર્વકાલતઃ
રાગિણો યે ચ મન્ત્રાદ્યા પ્રયુક્તા સર્વદૈવતૈઃ ।
સિદ્ધ્યન્તે કલિયુગે કાલે લૌકિકા યે સુચિહ્નિતાઃ
પ્રોક્તા દેવમનુજૈઃ દાનવેન્દ્રૈર્યક્ષરાક્ષસૈઃ ।
ઋષિભિર્ગરુડૈશ્ચાપિ પિશાચૈર્ભૂતગણૈર્ગ્રહૈઃ
માનુષામાનુષાશ્ચૈવ કામધાતુસમાસૃતૈઃ ।
મહર્દ્ધિકૈઃ પુણ્યવદ્ભિશ્ચ ક્રૂરકર્મૈઃ સુદારુણૈઃ
શક્રબ્રહ્મતથારુદ્રૈઃ ઈશાનેન તથાપરૈઃ ।
વિષ્ણુના સર્વભૂતૈસ્તુ મન્ત્ર પ્રોક્તા મહર્દ્ધિકાઃ
તે ઽપિ તસ્મિં યુગાન્તે વૈ સિદ્ધિં ગચ્છન્તિ જાપિનામ્ ।
ક્રૂરકર્મે તથા સિદ્ધિઃ તસ્મિં કાલે મહદ્ભયે
વશ્યાકર્ષણભૂતાનાં ક્રવ્યાદાનાં મહીતલે ।
દૃશ્યતે નિઃફલા સિદ્ધિઃ પરલોકાન્તગર્હિતા
અત એવ જિનેન્દ્રેણ તસ્મિં કાલે મહદ્ભયે ।
મઞ્જુઘોષસમાદિષ્ટઃ સત્ત્વાનુગ્રહતત્પરઃ
વિનશ્યન્તિ તદા સત્ત્વાં મન્ત્રરૂપેણ જાપિનામ્ ।
શાસને ઽસ્મિન્ પ્રસન્નાનાં ત્રિરત્નેષ્વેવ પૂજકામિતિ
મૂળ પાઠ: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0