માનવગૃહ્યસૂત્ર · અધ્યાય 1.14

ઇતિ ત્રયોદશઃ ખણ્ડઃ ॥13॥
ચતુર્દશઃ ખણ્ડઃ
અપરસ્મિન્નહઃ સંધૌ ગૃહાન્પ્રતિપાદયીત

પ્રતિબ્રહ્મન્નિતિ પ્રત્યવરોહતિ

મઙ્ગલાનિ પ્રાદુર્ભવન્તિ

ગોષ્ઠાત્સન્તતામુલપરાજિં સ્તૃણાતિ

રથાદધ્યોપાસનાત્--
યેષ્વધ્યેતિ પ્રવસન્યેષુ સૌમનસં મહત્ ।
તેનોપવ્હયામહે તે નો જાનન્ત્વાગતમ્ ॥
ઇતિ તયાભ્યુપૈતિ

ગૃહાનહ્ં સુમનસઃ પ્રપદ્યે વીરં હિ વીરવતઃ સુશેવા
ઇરાંવહન્તી ઘૃતમુક્ષમાણાસ્તેષ્વહં સુમનાઃ સં વસામ ॥
ઇત્યભ્યાહિતીગ્નિંસોહકં સૌષધમાવસથં પ્રતિપદ્યતે રોહિણ્યા મૂલેન વા યદ્વા પુણ્યોક્તમ્

પશ્ચાદગ્ને રોહિતે ચર્મણ્યાનડુહે પ્રાગ્ગ્રીવે લોમતો દર્ભાનસ્તીર્ય તેષુ વધૂમુપવેશયત્યપિ વા દર્ભેષ્વેવ

અથાસ્યૈ બ્રહ્મચારિમમુપસ્થ આવેશયતિ-
સોમેનાદિત્યા બલિનઃ સોમેન પૃથિવી મહી
અસૌ નક્ષત્રાણામેષામુપસ્થે સોમ આહિતઃ ॥
ઇતિ

અથાસ્ય તિલતણ્ડુલાનાં ફલમિશ્રાણામઞ્જલિં પૂરયિત્વોત્થાપ્યાથાસ્યૈ ધ્રુમરુઙતીં જીવત્તીં સપ્તઋષીનિતિ દર્શયેત્

અચ્યુતા ધ્રુવા ધ્રુવપત્ની દ્રુવં પશ્યેમ સર્વતઃ
ધ્રુવાસઃ પર્વતા ઇમે ધ્રુવા સ્ત્રી પતિકુલેયમ્ ॥
ઇતિ તસ્યાં સમીક્ષમાણાયાંજપતિ

શ્વભૂતે પ્રાજાપત્યં પયસિ સ્થાલીપાકં શ્રપયિત્વા તસ્ય જુહોતિ ।
આજ્યશેષે દધિસમાનીય તેન હુતશેષણ

ચક્રીવાનડુહૌ વા મે વાઙ્મૈતુ તે મનઃ
ચાક્રવાકં સં વનનં તન્નૌ સં વનનં કૃતમ્-
ઇતિ યજમાનસ્ત્રિઃ પ્રાશ્નાત્યવશિષ્ટં તૂષ્ણીં પત્ની

અપરાન્હે પિણ્ડપિતૃયજ્ઞઃ સ વ્યાખ્યાતઃ

સંવત્સરં બ્રહ્મચર્યં ચરતો દ્વાદશરાત્રં ત્રિરાત્રમેકકરાત્રં વા

અથાસ્યૈ ગૃહાન્ વિસૃજેત્

યોક્રાશં વિષાય તૌ સંનિપાતયેત્-
અપશ્યં ત્વા મનસા દીધ્યાનાં સ્વાયાં તનુંઋત્વિયે બાધમાનામ્ ।
ઉપ મામુચ્ચા યુવતિર્બભૂયાઃ પ્રજાયસ્વ પ્રજાયસ્વ પ્રજયા પુત્રકામે ॥
પ્રજાપતિસ્તન્વં મે જુષસ્વ ત્વષ્ટા દેવૈઃ સહમાન ઇન્દ્રઃ ।
વિશ્વેદેવૈરૃતુભિઃ સં વિદાનઃ પુંસાં બહૂનાં માતરૌ સ્યાવ ॥
અહં ગર્ભ મદધામોષધીષ્વહં વિશ્વેષુ ભુવનેષ્વન્તઃ ।
અહં પ્રજા અજનયં પૃથિવ્યા હં જનિભ્યો અપરીષુ પુત્રાન્ ॥
ઇતિ સ્ત્ર્યાદિવ્યત્યાસં જપતિ

કરદિતિ ભસહમભિભૃશતિ

જનનીત્યુપજનનમં

બૃહદિતિ જાતં પ્રતિષ્ઠિતમ્

એતેન ધર્મેણ ઋતાવૃતૌ સંનિપાતયેત્