માનવગૃહ્યસૂત્ર · અધ્યાય 1.1

શ્રીમૈત્રાયણીયમાનવગૃહ્યસૂત્રભાષ્યમ્ ।
પ્રથમઃ પુરુષઃ ।
પ્રથમઃ ખણ્ડઃ
અથ માનવગૃહ્યસૂત્રપ્રારમ્ભઃ ।
ઓં ઉપનયનપ્રભૃતિ વ્રતચારી સ્યાત્

માર્ગવાસાઃ સંહતકેશો ભાક્ષાચાર્યવૃત્તિઃ સશલ્કદણ્ડઃ સપ્ત ।
મુઞ્જાં મેખલાં ધારયેદાચાર્યસ્યાપ્રતિકૂલઃ સર્વકારી

યદેનમુપેયાત્ તદસ્મૈ દદ્યાદ્ બહૂનાં યેન સંયુક્તઃ

નાસ્ય શય્યામાવિશેત્

ન સવસ્રયેત્

ન રથમારોહેત્

નાનૃતં વદેત્

ન મુષિતાંસ્ત્રિયં પ્રેક્ષેત

ન વિહારાર્થો જલ્પેત્

ન રુચ્યર્થં કિંચન ધારયીત

સર્વાણિ સાં સ્પર્શિકાનિ સ્ત્રીભ્યો વર્જ્જયેત્

ન મધુમાંસે પ્રાશ્નીયાત્ ક્ષારલવણે ચ

ન સ્નાયાદુદકં વા ભ્યાવેયાત્

યદિ સ્નાયાદ્દણ્ડ ઇવાપ્સુ પ્લવેત

પ્રાગસ્તમયાન્નિષ્ક્રમ્ય સમિધાવહારેર્દ્ધરિણ્યૌ બ્રહ્મવર્ચસકામ ઇતિ શ્રુતિઃ

ઇમં સ્તોમમર્હત ઇત્યગ્નિં પરિસમુહ્ય પર્યુક્ષ્ય પરિસ્તીર્યૈધોસ્યેધિષીમહીતિ સમિધમાદધાતિ, સમિદસિ સમેધિષીમહીતિ દ્વિતીયામ્

અપો અદ્યાન્વચારિષમિત્યુપતિષ્ઠતે ॥ મન્ગ્સ્_1,1. 17 ॥
યદગ્રે તપસા તપો બ્રહ્મચર્યમુપેયમસિ ।
પ્રિયાઃ શ્રુતસ્ય ભૂયાસ્માયુષ્મન્તઃ સુમેધસ ઇતિ મુખં વિમૃષ્ટે

ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવા ઇતિ શ્રોત્રે અભિમૃશતિ

ભદ્રં પશ્યેમાક્ષાભિર્ યજત્રા ઇતિ ચક્ષુષી

સ્થિરૈ રઙ્ગૈ સ્તુષ્ટુવાં સસ્તનૂભિર્ વ્યશેમ દેવહિતં યદાયુ રિત્યઙ્ગાનિ

ઇહ ધૃતિરિહ સ્વધૃતિરિતિ હૃદયદેશમારભ્ય જપતિ

રુચં નો ધેહીતિ પૃથિવીમારભતે

ત્ર્યાયુષં જમદગ્નેઃ કશ્યપસ્ય ત્ર્યાયુષમગસ્ત્યસ્ય ત્ર્યાયુષમ્ ।
યદ્દેવાનાં ત્ર્યાયુષં તન્મે અસ્તુ ત્ર્યાયુષમિતિ ભસ્માનાઙ્ગાનિ સંસ્પૃશ્યાપોહિષ્ઠીયાભિર્માર્જાયતે