કૃષ્ણયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 4.13

યાજ્યાનુવાક્યાઃ
4.13.1 અનુવાકઃ

પ્ર દેવં દેવ્યા ધિયેત્યષ્ટૌ ॥
અઞ્જન્તિ ત્વામધ્વરે દેવયન્તો વનસ્પતે મધુના દૈવ્યેન ।
યદ્ ઊર્ધ્વસ્તિષ્ઠા દ્રવિણેહ ધત્તાદ્યદ્વા ક્ષયો માતુરસ્યા ઉપસ્થે ॥
ઉચ્ શ્રયસ્વ વનસ્પતે વર્ષ્મન્ પૃથિવ્યા અધિ ।
સુમિતી મીયમાનો વર્ચો ધા યજ્ઞવાહસે ॥
સમિદ્ધસ્ય શ્રયમાણઃ પુરસ્તાદ્ બ્રહ્મ વન્વાનો અજરં સુવીરં ।
આરે અસ્મદમતિં બાધમાના ઉચ્ શ્રયસ્વ મહતે સૌભગાય ॥
ઊર્ધ્વ ઊ ષુ ણ ઊતયે ॥
ઊર્ધ્વો નઃ પાહ્યંહસો નિ કેતુના વિશ્વં સમત્રિણં દહ ।
કૃધી ન ઊર્ધ્વાઞ્ ચરથાય જીવસે વિદા દેવેષુ નો દુવઃ ॥
જાતો જાયતે સુદિનત્વે અહ્નાં સમર્ય આ વિદથે વર્ધમાનઃ ।
પુનન્તિ ધીરા અપસો મનીષા દેવયા વિપ્રા ઉદિયર્તિ વાચં ॥
યુવા સુવાસાઃ પરિવીતા આગાત્ સ ઉ શ્રેયાન્ ભવતિ જાયમાનઃ ।
તં ધીરાસઃ કવયા ઉન્નયન્તિ સ્વાધ્યો મનસા દેવયન્તઃ ॥
અભિ ત્વા દેવ સવિત, રિતિ ત્રયોદશ
4.13.2 અનુવાકઃ

હોતા યક્ષદગ્નિં સમિધા સુષમિધા સમિદ્ધં નાભા પૃથિવ્યાઃ સંગથે વામસ્ય વર્ષ્મન્ દિવ ઇડસ્પદે, વેત્વ્ આજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષત્તનૂનપાતં અદિતેર્ગર્ભં ભુવનસ્ય ગોપામ્ , મધ્વાદ્ય દેવો દેવેભ્યો દેવયાનાન્ પથો અનક્તુ, વેત્વ્ આજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષન્ નરાશંસં નૃશસ્તં નૄઁષ્પ્રણેત્રં , ગોભિર્વપાવાન્સ્યા દ્વીરૈઃ શક્તીવાન્ રથૈઃ પ્રથમયાવા હિરણ્યૈશ્ચન્દ્રી, વેત્વ્ આજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષદગ્નિ, મિડ ઈડિતો દેવો દેવં આ ચ વક્ષત્ , દૂતો હવ્યવાડ્ અમૂરા, ઉપેમં યજ્ઞં ઉપેમાં દેવો દેવહૂતિમવતુ, વેત્વ્ આજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષદ્ બર્હિઃ સુષ્ટરીમોર્ણમ્રદા , અસ્મિન્ યજ્ઞે વિ ચ પ્ર ચ પ્રથતાં સ્વાસસ્થં દેવેભ્યો , એમેનદદ્ય વસવો રુદ્રા આદિત્યાઃ સ્વદન્તુ, પ્રિયમિન્દ્રસ્યાસ્તુ , વેત્વ્ આજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષદ્દુર ઋષ્વાઃ કવષ્યો કોશધાવની , રુદાતાભિર્ જિહતાં, વિ પક્ષોભિઃ શ્રયન્તામ્ , સુપ્રાયણા અસ્મિન્ યજ્ઞે વિશ્રયન્તામૃતાવૃધો , વ્યન્વ્ આજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષદુષાસાનક્તા બૃહતી સુપેશસા નૄઁષ્પતિભ્યો યોનિં કૃણ્વાને, સંસ્મયમાને ઇન્દ્રેણ દેવૈરેદં બર્હિઃ સીદતામ્ , વીતામાજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષદ્ દૈવ્યા હોતારા મન્દ્રા પોતારા કવી પ્રચેતસા, સ્વિષ્ટમદ્યાન્યઃ કરદિષા સ્વભિગૂર્તમન્ય ઊર્જા, સતવસેમં યજ્ઞં દિવિ દેવેષુ ધત્તાં , વીતામાજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષત્ તિસ્રો દેવીરપસામપસ્તમા , અછિદ્રમદ્યેદમપસ્તન્વતામ્ , દેવેભ્યો દેવીર્દેવમપો , વ્યન્વ્દે આજ્યસ્ય, હોતર્યજ, હોતા યક્ષત્ ત્વષ્ટારં અચિષ્ટુમપાકં રેતોધાં વિશ્રવસં યશોધાં પુરુરૂપમકામકર્શનં , સુપોષઃ પોષૈઃ સ્યાત્ સુવીરો વીરૈ , ર્વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્યજ,હોતા યક્ષદ્વનસ્પતિમ્ ઉપાવસ્રક્ષદ્ધિયો જોષ્ટારં , શશમન્ નરઃ, સ્વદાત્ સ્વધિતિ , રૃતુથાદ્ય દેવો દેવેભ્યો હવ્યાવાટ્ ,વેત્વ્ આજ્યસ્ય, હોતર્યજ ॥
4.13.3 અનુવાકઃ

સમિદ્ધો અદ્ય મનુષો દુરોણે દેવો દેવાન્ યજસિ જાતવેદઃ ।
આ ચ વહ મિત્રમહશ્ચિકિત્વાન્ ત્વં દૂતઃ કવિરસિ પ્રચેતાઃ ॥
તનૂનપાત્ પથ ઋતસ્ય યાનાન્મધ્વા સમઞ્જન્સ્વેશદયા સુજિહ્વ ।
મન્માનિ ધીભિરુત યજ્ઞમૃન્ધન્ દેવત્રા ચ કૃણુહ્યધ્વરં નઃ ॥
નરાશઁસસ્ય મહિમાનં એષામુપસ્તોષામ યજતસ્ય યજ્ઞઃ ।
યે સુક્રતવઃ શુચયો ધિયંધાઃ સ્વદન્તુ દેવા ઉભયાનિ હવ્યા ॥
આજુહ્વાના ઈડ્યો વન્દ્યશ્ચાયાહ્યગ્ને વસુભિઃ સજોષાઃ ।
ત્વં દેવાનામસિ યહ્વ હોતા સ એનાન્ યક્ષીષિતો યજીયાન્ ॥
પ્રાચીનં બર્હિઃ પ્રદિશા પૃથિવ્યા વસ્તોરસ્યા વૃજ્યતે અગ્રે અહ્નાં ।
વ્યુઉ પ્રથતે વિતરં વરીયો દેવેભ્યો અદિતયે સ્યોનં ॥
વ્યચસ્વતીરુર્વિયા વિશ્રયન્તાં પતિભ્યો ન જનયઃ શુમ્ભમાનાઃ ।
દેવીર્ દ્વારો બૃહતીર્વિશ્વમિન્વા દેવેભ્યો ભવત સુપ્રાયણાઃ ॥
આ સુષ્વયન્તી યજતે ઉપાકે ઉષાસાનક્તા સદતાં નિ યોનૌ ।
દિવ્યે યોષણે બૃહતી સુરુક્મે અધિ શ્રિયં શુક્રપિશં દધાને ॥
દૈવ્યા હોતારા પ્રથમા સુવાચા મિમાના યજ્ઞં મનુષો યજધ્યૈ ।
પ્રચોદયન્તા વિદથેષુ કારૂ પ્રાચીનં જ્યોતિઃ પ્રદિશા દિશન્તા ॥
આ નો યજ્ઞં ભારતી તૂયમેત્વ્ ઇડા મનુષ્વદિહ ચેતયન્તી ।
તિસ્રો દેવીર્ બર્હિરેદં સ્યોનં સરસ્વતી સ્વપસઃ સદન્તુ ॥
ય ઇમે દ્યાવાપૃથિવી જનિત્રી રૂપૈરપિઁશદ્ ભુવનાનિ વિશ્વા ।
તમદ્ય હોતરિષિતો યજીયાન્ દેવં ત્વષ્ટારં ઇહ યક્ષિ વિદ્વાન્ ॥
ઉપાવસૃજ ત્મન્યા સમઞ્જન્ દેવાનાં પાથ ઋતુથા હવીંષિ ।
વનસ્પતિઃ શમિતા દેવો અગ્નિઃ સ્વદન્તુ હવ્યં મધુના ઘૃતેન ॥
4.13.4 અનુવાકઃ

અગ્નિર્ હોતા નો અધ્વરે વાજી સન્ પરિણીયતે ।
દેવો દેવેષુ યજ્ઞિયઃ ॥
પરિ ત્રિવિષ્ટ્યધ્વરં યાત્યગ્ની રથીરિવ ।
આ દેવેષુ પ્રયો દધત્ ॥
પરિ વાજપતિઃ કવિઃ ॥ અજૈદગ્નિરસનદ્વાજં , નિ દેવો દેવેભ્યો હવ્યાવાટ્, પ્રાઞ્જોભિર્ હિન્વાનો ધેનાભિઃ કલ્પમાનો યજ્ઞસ્યાયુઃ પ્રતિરન્ ઉપપ્રેષ્ય હોતર્હવ્યા દેવેભ્યો , દૈવ્યાઃ શમિતાર ઉત મનુષ્યા આરભધ્વં, ઉપનયત મેધ્યા દુર આશાસાના મેધપતયે મેધમ્ , પ્રાસ્મા અગ્નિં ભરત, સ્તૃણીત બર્હિ , રન્વેનં માતા મન્યતામ્ અનુ પિતાનુ ભ્રાતા સંગર્ભ્યો , અનુ સખા સયૂથ્ય , ઉદીચીનાં અસ્ય પદો નિધત્તાત્, સૂર્યં ચક્ષુર્ગમયતાત્, વાતં પ્રાણમન્વવસૃજતાત્ , અન્તરિક્ષમસુમ્ , પૃથિવીં શરીરં, એકધાસ્ય ત્વચં આછ્યતાત્ , પુરા નાભ્યા અપિશસો વપામુત્ખિદતાત્ , અન્તરેવોષ્માણં વારયતાત્ , શ્યેનં અસ્ય વક્ષઃ કૃણુતાત્ , પ્રશસા બાહૂ, શલા દોષણી, કશ્યપેવાંસા , અછિદ્રે શ્રોણી, કવષોરૂસ્રે, કપર્ણાષ્ઠીવન્તા, ષડ્વિંશતિરસ્ય વઙ્ક્રય, સ્તા અનુષ્ટુયોચ્ચ્યાવયતાત્ , ગાત્રં ગાત્રં અસ્યાનૂનં કૃણુતાત્ , ઊવધ્યગોહં પાર્થિવં ખનતાત્ , અસ્ના રક્ષઃ સંસૃજતાત્ , વનિષ્ટુમસ્ય મા રાવિષ્ટ , ઉરૂકં મન્યમાના , નેદ્વસ્તોકે તનયે રવિતા રવત્ , અધ્રિગો શમીધ્વં , સુશમિ શમીધ્વં , શમીધ્વમધ્રિગો ॥
અધ્રિગુશ્ચ વિપાપશ્ચ દેવાનાં શમિતારા ।
તા એનં પ્રવિદ્વાંસૌ શ્રપયતં યથાસ્ય શ્રપણં તથા ॥
4.13.5 અનુવાકઃ

જુષસ્વ સપ્રથસ્તમં ॥
ઇમં નો યજ્ઞમમૃતેષુ ધેહીમા હવ્યા જાતવેદો જુષસ્વ ।
સ્તોકાનામગ્ને મેદસો ઘૃતસ્ય હોતઃ પ્રાશાન પ્રથમો નિષદ્ય ॥
ઘૃતવન્તઃ પાવક તે સ્તોકાઃ શ્ચોતન્તિ મેદસઃ ।
સ્વધર્મન્ દેવવીતયે શ્રેષ્ઠં નો ધેહિ વાર્યમ્ ॥
તુભ્યઁ સ્તોકા ઘૃતશ્ચુતોઽગ્ને વિપ્રાય સન્ત્ય ।
ઋષિઃ શ્રેષ્ઠઃ સમિધ્યસે યજ્ઞસ્ય પ્રાવિતા ભવ ॥
તુભ્યઁ શ્ચોતન્ત્યધ્રિગો શચીવઃ સ્તોકાસો અગ્ને મેદસો ઘૃતસ્ય ।
કવિશસ્તો બૃહતા ભાનુનાગા હવ્યા જુષસ્વ મેધિર ॥
ઓજિષ્ઠં તે મધ્યતો મેદા ઉદ્ભૃતં પ્ર તે વયં દદામહે ।
શ્ચોતન્તિ તે વસો સ્તોકા અધિ ત્વચિ પ્રતિ તાન્ દેવશો વિહિ ॥
હોતા યક્ષદગ્નિં સ્વાહા , આજ્યસ્ય સ્વાહા, મેદસઃ સ્વાહા, સ્તોકાનાં સ્વાહા, સ્વાહાકૃતીનાં સ્વાહા, હવ્યસૂક્તીનાં સ્વાહા, દેવા આજ્યપા જુષાણા અગ્ના આજ્યસ્ય વ્યન્તુ, હોતર્યજ ॥
સદ્યો જાતો વ્યમિમીત યજ્ઞમગ્નિર્દેવાનામભવત્ પુરોગાઃ ।
અસ્ય હોતુઃ પ્રદિશ્ય્ ઋતસ્ય વાચિ સ્વાહાકૃતં હવિરદન્તુ દેવાઃ ॥
અગ્નિર્ વૃત્રાણિ જઙ્ઘનત્ ॥ હોતા યક્ષદગ્નિમાજ્યસ્ય, જુષતાં હવિ , ર્હોતર્યજ ॥
ત્વં સોમાસિ સત્પતિઃ ॥ હોતા યક્ષત્ સોમં આજ્યસ્ય, જુષતાં હવિ , ર્હોતર્યજ ॥
શુચિં નુ સ્તોમં ॥ હોતા યક્ષદિન્દ્રાગ્ની છાગસ્ય વપાયા મેદસો, જુષેતાં હવિ , ર્હોતર્યજ ॥ શ્નથદ્ વૃત્રમ્ , ઉભા વાં ઇન્દ્રાગ્ની ॥ હોતા યક્ષદિન્દ્રાગ્ની પુરોડાશસ્ય,
જુષેતાં હવિ , ર્હોતર્યજ ॥ પ્ર ચર્ષણિભ્યો , ઇડામગ્ને, હોતા યક્ષદગ્નિં પુરોડાશસ્ય, જુષતાં હવિ , ર્હોતર્યજ ॥
અગ્નિં સુદીતિં સુદૃશં ગૃણન્તો નમસ્યામસ્ત્વેડ્યં જાતવેદઃ ।
ત્વાં દૂતમરતિં હવ્યવાહં દેવા અકૃણ્વન્નમૃતસ્ય નાભિમ્ ॥
ઇડોપહૂતા , ઉપહૂતેડા , ઉપાસ્મં ઇડા હ્વયતામ્, ઇડોપહૂતા માનવી ઘૃતપદી મૈત્રાવરુણી ॥ બ્રહ્મ દેવકૃતં ઉપહૂતં , દૈવ્યા અધ્વર્યવા ઉપહૂતા, ઉપહૂતા મનુષ્યા ય ઇમં યજ્ઞમવાન્ યે ચ યજ્ઞપતિં વર્ધાન્ , ઉપહૂતે દ્યાવાપૃથિવી પૂર્વજે ઋતાવરી દેવી દેવપુત્રે, ઉપહૂતોઽયં યજમાના ઉત્તરસ્યાં દેવયજ્યાયાં, ઉપહૂતો ભૂયસિ હવિઃકરણે , દિવ્યે ધામન્નુપહૂતો , દેવા મ ઇદં હવિર્જુષન્તામિતિ, તસ્મિન્નુપહૂતઃ ॥
4.13.6 અનુવાકઃ

ત્વં હ્યગ્ને પ્રથમો મનોતાસ્યા ધિયો અભવો દસ્મ હોતા ।
ત્વં સીઁ વૃષન્નકૃણોર્ દુષ્ટરીતુ સહો વિશ્વસ્મૈ સહસે સહધ્યૈ ॥
અધા હોતા ન્યસીદો યજીયાન્ ઇડસ્પદ ઇષયન્ન્ ઈડ્યઃ સન્ ।
ત્વં ત્વા નરઃ પ્રથમં દેવયન્તો મહો રાયે ચિતયન્તો અનુગ્મન્ ॥
વૃતેવ યન્તં બહુભિર્વસવ્યૈસ્ત્વે રયિં જાગૃવાંસો અનુગ્મન્ ।
રુશન્તમગ્નિં દર્શતં બૃહન્તં વપાવન્તં વિશ્વહા દીદિવાંસં ॥
પદં દેવસ્ય નમસા વ્યન્તઃ શ્રવસ્યવઃ શ્રવ આપન્નમૃક્તં ।
નામાનિ ચિદ્ દધિરે યજ્ઞિયાનિ ભદ્રાયાં તે રણયન્ત સંદૃષ્ટૌ ॥
ત્વાઁ વર્ધન્તિ ક્ષિતયઃ પૃથિવ્યાં ત્વાઁ રાય ઉભયાસો જનાનાં ।
ત્વં ત્રાતા તરણે ચેત્યો ભૂઃ પિતા માતા સદમિન્માનુષાણાં ॥
સપર્યેણ્યઃ સ પ્રિયો વિક્ષ્વગ્નિર્ હોતા મન્દ્રો નિષસાદા યજીયાન્ ।
તં ત્વા વયં દમા આ દીદિવાંસં ઉપ જ્ઞુબાધો નમસા સદેમ ॥
તં ત્વા વયં સુધ્યો નવ્યમગ્ને સુમ્નાયવ ઈમહે દેવયન્તઃ ।
ત્વં વિશો અનયો દીદ્યાનો દિવો અગ્ને બૃહતા રોચનેન ॥
વિશાં કવિં વિશ્પતિં શશ્વતીનાં નિતોશનં વૃષભં ચર્ષણીનાં ।
પ્રેતીષણિમિષયન્તં પાવકં રાજન્તમગ્નિં યજતં રયીણાં ॥
સો અગ્ન ઈજે શશમે ચ મર્તો યસ્તા આનટ્ સમિધા હવ્યદાતિમ્ ।
ય આહુતિં પરિ વેદા નમોભિર્વિશ્વેત્સ વામા દધતે ત્વોતઃ ॥
અસ્મા ઉ તે મહિ મહે વિધેમ નમોભિરગ્ને સમિધોત હવ્યૈઃ ।
વેદી સૂનો સહસો ગીર્ભિરુક્થૈરા તે ભદ્રાયાં સુમતૌ યતેમ ॥
આ યસ્તતન્થ રોદસી વિ ભાસા શ્રવોભિશ્ચ શ્રવસ્યસ્તરુત્રઃ ।
બૃહદ્ભિર્વાજૈઃ સ્થવિરેભિરસ્મે રેવદ્ભિરગ્ને વિતરં વિભાહિ ॥
નૃવદ્વસો સદમિદ્ ધેહ્યસ્મે ભૂરિ તોકાય તનયાય પશ્વઃ ।
પૂર્વીરિષો બૃહતીરારેઅઘા અસ્મે ભદ્રા સૌશ્રવસાનિ સન્તુ ॥
પુરૂણ્યગ્ને પુરુધા ત્વાયા વસૂનિ રાજન્વસુતા તે અશ્યામ્ ।
પુરૂણિ હિ ત્વે પુરુવાર સન્ત્યગ્ને વસુ વિધતે રાજનિ ત્વે ॥
4.13.7 અનુવાકઃ

આ વૃત્રહણા વૃત્રહભિઃ શુષ્મૈરિન્દ્ર યાતં નમોભિરગ્ને અર્વાક્ ।
યુવં રાધોભિરકવેભિરિન્દ્રાગ્ને અસ્મે ભવતં ઉત્તમેભિઃ ॥
હોતા યક્ષદિન્દ્રાગ્ની છાગસ્ય હવિષા આત્તામદ્ય મધ્યતો મેદા ઉદ્ભૃતં પુરા દ્વેષોભ્યઃ પુરા પૌરુષેય્યા ગૃભો ઘસ્તાં નૂનં ઘાસેઅજ્રાણાં યવસપ્રથમાનાં સુમત્ક્ષરાણાં શતરુદ્રિયાણામગ્નિષ્વાત્તાનાં પીવોપવસનાનાં પાર્શ્વતઃ શ્રોણિતઃ શિતામત ઉત્સાદતોઽઙ્ગાદઙ્ગાદ્ અવત્તાનાં કરત એવેન્દ્રાગ્ની જુષેતાં હવિર્હોતર્યજ ॥
ગીર્ભિર્વિપ્રઃ પ્રમતિમિછમાના ઈટ્ટે રયિઁ યશસં પૂર્વભાજં ।
ઇન્દ્રાગ્ની વૃત્રહણા સુવજ્રા પ્ર નો નવ્યેભિસ્તિરતં દેષ્ણૈઃ ॥
દેવેભ્યો વનસ્પતે હવીંષિ હિરણ્યપર્ણ પ્રદિવસ્તે અર્થમ્ ।
પ્રદક્ષિણિદ્રશનયા નિયૂય ઋતસ્ય વક્ષિ પથિભી રજિષ્ઠૈઃ ॥
હોતા યક્ષદ્વનસ્પતિમ્ , અભિ હિ પિષ્ટતમયા રભિષ્ઠયા રશનયાધિત યત્રાગ્નેરાજ્યસ્ય પ્રિયા ધામાનિ યત્ર સોમસ્યાજ્યસ્ય હવિષઃ પ્રિયા ધામાનિ
યત્રેન્દ્રાગ્ન્યોશ્છાગસ્ય હવિષઃ પ્રિયા ધામાનિ યત્ર વનસ્પતેઃ પ્રિયા પાથાંસિ યત્ર દેવાનામાજ્યપાનાં પ્રિયા ધામાનિ યત્રાગ્નેર્ હોતુઃ પ્રિયા ધામાનિ તત્રૈતં પ્રસ્તુત્યેવોપસ્તુત્યેવોપાવસ્રક્ષત્ રભીયાંસમિવ કૃત્વી કરદેવં દેવો વનસ્પતિ, ર્જુષતાં હવિ , ર્હોતર્યજ ॥
વનસ્પતે રશનયા નિયૂય પિષ્ટતમયા વયુનાનિ વિદ્વાન્ ।
વહા દેવત્રા દધિષો હવીંષિ પ્ર ચ દાતારં અમૃતેષુ વોચઃ ॥
પિપ્રીહિ દેવાન્ ॥ હોતા યક્ષદગ્નિં સ્વિષ્ટકૃતં, અયાડગ્નિરગ્નેઃ પ્રિયા ધામાનિ , અયાટ્ સોમસ્યાજ્યસ્ય હવિષઃ પ્રિયા ધામાનિ , અયાડ્ ઇન્દ્રાગ્ન્યોશ્છાગસ્ય હવિષઃ પ્રિયા ધામાનિ , અયાડ્ વનસ્પતેઃ પ્રિયા પાથાંસિ , અયાડ્ દેવાનામાજ્યપાનાં પ્રિયા ધામાનિ, યક્ષદગ્નેર્ હોતુઃ પ્રિયા ધામાનિ, યક્ષત્ સ્વં મહિમાનં, આયજતામેજ્યા ઇષઃ, કૃણોતુ સો અધ્વરાઞ્ જાતવેદા , જુષતાં હવિ , ર્હોતર્યજ ॥ અગ્ને યદદ્ય , ઇડોપહૂતા ॥
4.13.8 અનુવાકઃ

દેવં બર્હિઃ સુદેવં દેવૈઃ સ્યાત્ , સુવીરં વીરૈ , ર્વસ્તોર્ વૃજ્યેતા , અક્તોઃ પ્રભ્રિયેતા , અત્યન્યાન્ રાયા બર્હિષ્મતો મદેમ, વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ, યજ, દેવં બર્હિર્
વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ, દેવીર્ દ્વારઃ સંઘાતે વીડ્વીર્યામઞ્ શિથિરા ધ્રુવા દેવહૂતૌ, વત્સ ઈમેનાસ્તરુણા આમિમીયાત્ કુમારો વા નવજાતો , મૈના અર્વા રેણુકકાટઃ પ્રણક્ , વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ, યજ, દેવીર્ દ્વારો, વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ, દેવી ઉષાસાનક્તાદ્યાસ્મિન્ યજ્ઞે પ્રયત્યહ્વેતામ્ , અપિ નૂનં દૈવીર્વિશઃ પ્રાયાસિષ્ટાઁ સુપ્રીતે સુધિતે, વસુવને વસુધેયસ્ય વીતામ્ , યજ, દેવી ઉષાસાનક્તા, વસુવને વસુધેયસ્ય વીતામ્ , દેવી જોષ્ટ્રી વસુધિતી યયોરન્યાઘા દ્વેષાંસિ યૂયવદાન્યા વક્ષદ્વસુ વાર્યાણિ યજમાનાય, વસુવને વસુધેયસ્ય વીતામ્ , યજ, દેવી જોષ્ટ્રી, વસુવને વસુધેયસ્ય વીતામ્ , દેવી ઊર્જાહુતી ઇષં ઊર્જમન્યા વક્ષત્સગ્ધિઁ સપીતિમ્ અન્યા, નવેન પૂર્વં દયમાનાઃ સ્યામ પુરાણેન નવં , તામ્ ઊર્જં ઊર્જાહુતી ઊર્જયમાને અધાતામ્ , વસુવને વસુધેયસ્ય વીતામ્ , યજ, દેવી ઊર્જાહુતી, વસુવને વસુધેયસ્ય વીતામ્ , દેવા દૈવ્યા હોતારા પોતારા નેષ્ટારા હતાઘશઁસા આભરદ્વસુવને વસુધેયસ્ય વીતામ્ , યજ, દેવા દૈવ્યા હોતારા, વસુવને વસુધેયસ્ય વીતામ્ , દેવીસ્તિસ્રસ્તિસ્રો દેવીરિડા સરસ્વતી ભારતી, દ્યાં ભારત્યાદિત્યૈરસ્પૃક્ષત્ સરસ્વતીમં રુદ્રૈર્યજ્ઞમાવીત્ , ઇહૈવેડયા વસુમત્યા સધમાદં મદેમ, વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ, યજ, દેવીસ્તિસ્રસ્તિસ્રો દેવી , ર્વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ, દેવો નરાશંસસ્ત્રિશીર્ષા ષડક્ષઃ, શતં ઇદેનં શિતિપૃષ્ઠા આદધતિ, સહસ્રમીં પ્રવહન્તિ, મિત્રાવરુણેદસ્ય હોત્રમર્હતો , બૃહસ્પતિઃ સ્તોત્રમ્, અશ્વિનાધ્વર્યવં , વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ, યજ, દેવો નરાશંસો વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ, દેવો વનસ્પતિર્વર્ષપ્રાવા ઘૃતનિર્ણિગ્ દ્યામગ્રેણાસ્પૃક્ષત્ , આન્તરિક્ષં મધ્યેનાપ્રાઃ, પૃથિવીં ઉપરેણાદૃંહીત્ , વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ, યજ, દેવો વનસ્પતિર્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ, દેવં બર્હિર્વારિતીનાં નિધેધાસિ પ્રચ્યુતીનામપ્રચ્યુતં નિકામધરણં પુરુષસ્પાર્હં યશસ્વત્ , એના બર્હિષાન્યા બર્હીઁષ્યભિષ્યામ, વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ, યજ, દેવં બર્હિર્વારિતીનાં વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ, દેવો અગ્નિઃ સ્વિષ્ટકૃત્ , યજ, દેવો અગ્નિઃ સ્વિષ્ટકૃત્ ॥
4.13.9 અનુવાકઃ

અગ્નિમદ્ય હોતારં અવૃણીતાયં યજમાનઃ પચન્ પક્તીઃ પચન્ પુરોડાશં ગૃહ્ણન્નગ્નયા આજ્યં ગૃહ્ણન્ત્ સોમાયાજ્યં બધ્નન્નિન્દ્રાગ્નિભ્યાં છાગમ્ , સૂપસ્થા અદ્ય દેવો વનસ્પતિરભવદગ્નયા આજ્યેન સોમાયાજ્યેનેન્દ્રાગ્નિભ્યાં છાગેન , અઘસ્તાં તં , મેદસ્તઃ પ્રતિપચત , અગ્રભીષ્ટામ્, અવીવૃધેતાં પુરોડાશેન, ત્વામદ્ય ઋષ આર્ષેય ઋષીણાં નપાદવૃણીતાયં યજમાનો , બહુભ્યા આ સંગતેભ્ય એષ મે દેવેષુ વસુ વાર્યાયક્ષ્યતા ઇતિ, તા યા દેવા દેવદાનાનિ અદુસ્તાનિ અસ્મા આ ચ શાસ્વા ચ ગુરસ્વ , ઇષિતશ્ચ હોતરસિ ભદ્રવાચ્યાય પ્રેષિતો , માનુષઃ સૂક્તવાકાય, સૂક્તા બ્રૂહિ , ઇદં દ્યાવાપૃથિવી ભદ્રમભૂત્ , આર્મ્દ સૂક્તવાકમુત નમોવાકં, ઋધ્યાસ્મ સૂક્તોચ્યં, અગ્ને ત્વં સૂક્તવાગ્ અસ્ય્ ઉપશ્રુતિ દિવો પૃથિવ્યો , રોમન્વતી તેઽસ્મિન્ યજ્ઞે યજમાન દ્યાવાપૃથિવી સ્તાઁ શંગવી જીરદાનૂ અત્રસ્નૂ અપ્રવેદે અસંબાધે ઉરુગવ્યૂતી અભયંકૃતૌ વૃષ્ટિદ્યાવા રીત્યાપા શંભુવૌ મયોભુવા ઊર્જસ્વતી ચ પયસ્વતી ચ સૂપચરણા ચ સ્વધિચરણા ચ, તયોરાવિદ્યગ્નિરિદં હવિરજુષત , અવીવૃધત, મહો જ્યાયોઽકૃત, સોમ ઇદં હવિરજુષતા , અવીવૃધત, મહો જ્યાયોઽકૃત , ઇન્દ્રાગ્ની ઇદં હવિરજુષેતામ્ , અવીવૃધેતામ્ , મહો જ્યાયોઽક્રાતામ્ , વનસ્પતિરિદં હવિરજુષતા , અવીવૃધત, મહો જ્યાયોઽકૃત, દેવા આજ્યપા આજ્યમજુષન્તા , અવીવૃધન્ત, મહો જ્યાયોઽક્રતા, અગ્નિર્ હોત્રેણેદં હવિરજુષતા , અવીવૃધત, મહો જ્યાયોઽકૃતા , અસ્યાં ઋધદ્ધોત્રાયાં દેવંગમાયાં આશાસ્તેઽયં યજમાના , આયુરાશાસ્તે, સુપ્રજાસ્ત્વમાશાસ્તે, વિશ્વં પ્રિયમાશાસ્તે, યદનેન હવિષાશાસ્તે તદશ્યાત્ , તદ્ ઋધ્યાત્ , તદસ્મૈ દેવા રાસન્તામ્ , તદગ્નિર્દેવો દેવેભ્યો વનુતામ્ , વયમ્ અગ્નેર્માનુષા ઇષ્ટં ચ વીતં ચ , ઉભે ચ નો દ્યાવાપૃથિવી અંહસસ્પાતામ્ , એહ ગતિર્વામસ્ય , ઇદં નમો દેવેભ્યઃ ॥
4.13.10 અનુવાકઃ

તં શંયોરાવૃણીમહે ગાતું યજ્ઞાય ગાતું યજ્ઞપતયે દૈવી સ્વસ્તિરસ્તુ નઃ સ્વસ્તિર્માનુષેભ્યઃ ।
ઊર્ધ્વં જિગાતુ ભેષજં શં નો અસ્તુ દ્વિપદે શં ચતુષ્પદે ॥
આપ્યાયસ્વ, સં તે પયાંસિ ॥
ઇહ ત્વષ્ટારં અગ્રિયં વિશ્વરૂપમુપહ્વયે ।
અસ્માકમસ્તુ કેવલઃ ॥
તન્ નસ્તુરીપમધ પોષયિત્નુ દેવ ત્વષ્ટર્વિ રરાણઃ સ્યસ્વ ।
યતો વીરઃ કર્મણ્યઃ સુદક્ષો યુક્તગ્રાવા જાયતે દેવકામઃ ॥
દેવાનાં પત્નીરુશતીરવન્તુ નઃ પ્રાવન્તુ નસ્તુજયે વાજસાતયે ।
યાઃ પાર્થિવાસો યા અપામપિ વ્રતે તા નો દેવીઃ સુહવાઃ શર્મ યચ્છત ॥
ઉત ગ્ના વ્યન્તુ દેવપત્નીરિન્દ્રાણ્યગ્નાય્યશ્વિની રાટ્ ।
આ રોદસી વરુણાની શૃણોતુ વ્યન્તુ દેવીર્ય ઋતુર્જનીનાં ॥
રાકામહં , યાસ્તે રાકે, સિનીવાલિ, યા સુપાણિઃ, કુહૂમહં , કુહૂર્દેવાનાં ॥
અગ્નિર્ હોતા ગૃહપતિઃ સ રાજા વિશ્વા વેદ જનિમા જાતવેદાઃ ।
દેવાનાં ઉત યો મર્ત્યાનાં યજિષ્ઠઃ સ પ્રયજતામૃતાવા ॥
હવ્યવાડગ્નિ , રિડોપહૂતા ॥
ઇતિ ખિલકાણ્ડે ત્રયોદશઃ પ્રપાઠકઃ