કૃષ્ણયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 2.6

રાજસૂયઃ
2.6.1 અનુવાકઃ

અનુમત્યા અષ્ટાકપાલં નિર્વપન્તિ યે પ્રત્યઞ્ચઃ શમ્યામતિશીયન્તે, તન્ નૈરૃતમેકકપાલં, ઉભૌ સહ શૃતૌ કુર્વન્તિ, નૈરૃતેન પૂર્વેણ પ્રચરન્તિ, દક્ષિણા પરેત્ય સ્વકૃતા ઇરિણ એકોલ્મુકં નિધાય વિસ્રંસિકાયાઃ કાણ્ડાભ્યાં જુહોતિ ॥ જુષાણા નિરૃતિર્વેતુ સ્વાહા ॥ વાસઃ કૃષ્ણઁ ભિન્નાન્તં દક્ષિણા, પુનરેત્યાનુમત્યા અષ્ટાકપાલેન પ્રચરન્તિ, ધેનુર્દક્ષિણા , અથ ય ઉદઞ્ચઃ શમ્યામતિશીયન્તે તાન્ ઉદઙ્ પરેત્ય વલ્મીકવપામ્ ઉદ્રુજ્ય જુહુયાત્ ॥ ઇદમહમમુષ્યામુષ્યાયણસ્ય ક્ષેત્રિયમ્ અવયજે ॥ તત્ પુનરપિદધાતિ ॥ ઇદમહમમુષ્યામુષ્યાયણસ્ય ક્ષેત્રિયમપિદધામિ ॥ શ્વો ભૂત આદિત્યેભ્યો ભુવદ્વદ્ભ્યો ઘૃતે ચરુ , ર્વરો દક્ષિણા, શ્વો ભૂત આગ્નાવૈષ્ણવ એકાદશકપાલો , અનડ્વાન્ વામનો દક્ષિણા, શ્વો ભૂતેઽગ્નીષોમીયા એકાદશકપાલો , હિરણ્યં દક્ષિણા, શ્વો ભૂત ઐન્દ્રાગ્ન એકાદશકપાલો , અનડ્વાન્ ઋષભો દક્ષિણા, શ્વો ભૂત આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલો , માહેન્દ્રં દધિ, વાસઃ ક્ષૌમં દક્ષિણા ॥
2.6.2 અનુવાકઃ

ઐન્દ્રાગ્નમેકાદશકપાલં નિર્વપેદાગ્નેન્દ્રં વા, વૈશ્વદેવશ્ચરુઃ, સૌમ્યઃ શ્યામાકશ્ચરુ , ર્દ્યાવાપૃથિવીયા એકકપાલો , વત્સઃ પ્રથમજો દક્ષિણા, સીરં દ્વાદશાયોગં દક્ષિણોષ્ટારો વાનડ્વાન્ ॥
2.6.3 અનુવાકઃ

આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલો , વારુણો યવમયશ્ચરૂ , રૌદ્રો ગાવીધુકશ્ચરુ , રૈન્દ્રં દધિ, ધેનુરનડ્વાહી દક્ષિણા , અપાં ન્યયનાદપામાર્ગાનાહરન્તિ, તાન્ત્સક્તૂન્ કૃત્વા દક્ષિણા પરેત્ય સ્વકૃતા ઇરિણ એકોલ્મુકં નિધાય પર્ણમયેન સ્રુવેણ જુહોતિ ॥ દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવેઽશ્વિનોર્બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યાં ઇન્દ્રસ્યૌજસા રક્ષોહાસિ, સ્વાહા, હતં રક્ષો , અવધિષ્મ રક્ષઃ ॥ વરો દક્ષિણા ॥ યે દેવાઃ પુરઃસદો અગ્નિનેત્રા રક્ષોહણસ્તે નોઽવન્તુ, તે નઃ પાન્તુ, તેભ્યઃ સ્વાહા, યે દેવાઃ દક્ષિણાત્સદો યમનેત્રા રક્ષોહણસ્તે નોઽવન્તુ, તે નઃ પાન્તુ, તેભ્યઃ સ્વાહા, યે દેવાઃ પશ્ચાત્સદો મરુન્નેત્રા રક્ષોહણસ્તે નોઽવન્તુ, તે નઃ પાન્તુ, તેભ્યઃ સ્વાહા, યે દેવા ઉત્તરાત્સદો મિત્રાવરુણનેત્રા રક્ષોહણસ્તે નોઽવન્તુ, તે નઃ પાન્તુ, તેભ્યઃ સ્વાહા, યે દેવા ઉપરિષદોઽવસ્વદ્વન્તઃ સોમનેત્રા રક્ષોહણસ્તે નોઽવન્તુ, તે નઃ પાન્તુ, તેભ્યઃ સ્વાહા , ઇદમહં રક્ષોઽભિસમૂહામિ , અગ્ને સંદહ રક્ષઃ, સંદગ્ધં રક્ષો, અગ્નયે પુરઃસદે સ્વાહા, યમાય દક્ષિણાત્સદે સ્વાહા, મરુદ્ભ્યઃ પશ્ચાત્સદ્ભ્યઃ સ્વાહા, મિત્રાવરુણાભ્યાં ઉત્તરાત્સદ્ભ્યાં સ્વાહા, સોમાયોપરિષદેઽવસ્વદ્વતે રક્ષોઘ્ને સ્વાહા, રથઃ પઞ્ચવાહી દક્ષિણા ॥
2.6.4 અનુવાકઃ

અનુમત્યૈ ચરૂ , રાકાયૈ ચરુઃ, સિનીવાલ્યૈ ચરુઃ, કુહ્વૈ ચરુ , ર્ધાત્રે દ્વાદશકપાલઃ, પષ્ઠૌહી દક્ષિણા , આગ્નાવૈષ્ણવ એકાદશકપાલો , ઐન્દ્રાવૈષ્ણાવશ્ચરુ , ર્વૈષ્ણવો ત્રિકપાલો , વામનો દક્ષિણા, સૌમાપૌષ્ણ એકાદશકપાલ , ઐન્દ્રાપૌષ્ણશ્ચરુઃ, પૌષ્ણશ્ચરુઃ, શ્યામો દક્ષિણા , અગ્નયે વૈશ્વાનરાય દ્વાદશકપાલો , વારુણો યવમયશ્ચરુ , ર્હિરણ્યં ચાશ્વશ્ચ દક્ષિણા ॥
2.6.5 અનુવાકઃ

બાર્હસ્પત્યશ્ચરુર્બ્રહ્મણો ગૃહે, શિતિપૃષ્ઠો દક્ષિણા , ઐન્દ્ર એકાદશકપાલો રાજ્ઞો ગૃહે , ઋષભો દક્ષિણા , આદિત્યશ્ચરુર્મહિષ્યા ગૃહે, ધેનુર્દક્ષિણા, નૈરૃતશ્ચરુર્નખાવપૂતાનાં પરિવૃક્ત્યા ગૃહે, શ્યેની વણ્ડાપસ્ફુરા દક્ષિણા ,આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલઃ સેનાન્યો ગૃહે, હિરણ્યં દક્ષિણા , આશ્વિનો દ્વિકપાલઃ સંગ્રહીતુર્ગૃહે, સવત્યૌ દક્ષિણા, સાવિત્રોઽષ્ટાકપાલઃ ક્ષત્તુર્ગૃહે, શ્યેતો દક્ષિણા, વારુણો યવમયો દશકપાલઃ સૂતસ્ય ગૃહે, બભ્રુર્મહાનિરષ્ટો દક્ષિણા, મારુતઃ સપ્તકપાલો વૈશ્યસ્ય ગ્રામણ્યો ગૃહે, પૃશ્નિઃ પષ્ઠૌહી દક્ષિણા, પૌષ્ણશ્ચરુર્ભાગદુઘસ્ય ગૃહે, શ્યામો દક્ષિણા, વૈષ્ણવસ્ત્રિકપાલસ્તક્ષરથકારયોર્ગૃહે, સર્વાયસાનિ દક્ષિણા, રૌદ્રો ગાવીધુકશ્ચરુરક્ષાવાપસ્ય ગૃહે ગોવિકર્તસ્ય ચ , અસિર્વાલાપિતસ્થો દક્ષિણા શબલો વા ત્રિવત્સોઽભિધાની વા કેસરપાશા ॥
2.6.6 અનુવાકઃ

ઇન્દ્રાયાંહોમુચા એકાદશકપાલં નિર્વપેત્ , ઇન્દ્રાય સુત્રામ્ણા એકાદશકપાલં, ઋષભો દક્ષિણા, સ્વયંરુગ્ણાયા અશ્વત્થશાખાયાઃ પાત્રં ભવતિ , અથ શ્વેતાં શ્વેતવત્સાં દુહન્તિ, તત્ સ્વયં મૂર્છતિ, સ્વયં મથ્યતે, સ્વયંવિલીનં આજ્યં ભવતિ , અથ મૈત્રાબાર્હસ્પત્યં હવિર્ નિર્વપન્તિ, યે ક્ષોદિષ્ઠાસ્તણ્ડુલાસ્તં બાર્હસ્પત્યં ચરું શૃતં કુર્વન્તિ, તત્ર તત્પાત્રં અપિધાયાજ્યમાસિચ્ય યે સ્થવિષ્ઠાસ્તણ્ડુલાસ્તાનાવપન્તિ , ઉભૌ સહ શૃતૌ કુર્વન્તિ, મૈત્રેણ પૂર્વેણ પ્રચરન્તિ , અશ્વો મૈત્રસ્ય દક્ષિણા, શિતિપૃષ્ઠો બાર્હસ્પત્યસ્ય , અગ્નયે ગૃહપતય આપતન્તાનામષ્ટાકપાલં નિર્વપેત્ , સોમાય વનસ્પતયે શ્યામાકં ચરુમ્ , સવિત્રે પ્રસવિત્રે સતીનાનામષ્ટાકપાલં , બૃહસ્પતયે વાચસ્પતયે નૈવારં ચરુમ્, ઇન્દ્રાય જ્યેષ્ઠાય હાયનાનાં એકાદશકપાલં , મિત્રાય સત્યસ્ય પતયે નામ્બાનાં ચરુમ્ ,વરુણાય ધર્મસ્ય પતયે યવમયં ચરુમ્ , રુદ્રાય પશુપતયે ગાવીધુકં ચરુમ્ ॥ સવિતા ત્વા પ્રસવાનાં સુવતામ્ , અગ્નિર્ ગાર્હપત્યાનાં , સોમો વનસ્પતીનાં ,બૃહસ્પતિર્વાચામ્, ઇન્દ્રો જ્યૈષ્ઠ્યાનાં , મિત્રઃ સત્યાનાં , વરુણો ધર્મણાં , રુદ્રઃ પશૂનાં , તે દેવા અસપત્નં ઇમં સુવધ્વં અમુમામુષ્યાયણં અમુષ્યાઃ પુત્રમમુષ્યાં વિશિ મહતે ક્ષત્રાય મહતે જાનરાજ્યાય, શુક્રજ્યોતિશ્ચ ચિત્રજ્યોતિશ્ચ સત્યજ્યોતિશ્ચ જ્યોતિષ્માઁશ્ચ સત્યશ્ચ ઋતપાશ્ચાત્યંહા ઋતજિચ્ચ સત્યજિચ્ચ સેનજિચ્ચ સુષેણશ્ચ અન્તિમિત્રશ્ચ દૂરેઽમિત્રશ્ચ ગણ , ઋતશ્ચ સત્યશ્ચ ધ્રુવશ્ચ ધરુણશ્ચ ધર્તા ચ વિધર્તા ચ વિધારયઃ ॥
2.6.7 અનુવાકઃ

દેવીરાપો અપાં નપાત્ રાષ્ટ્રદાઃ સ્થ, રાષ્ટ્રં દત્ત, સ્વાહા, દેવીરાપો અપાં નપાત્ , રાષ્ટ્રદાઃ સ્થ, રાષ્ટ્રમ્ અમુષ્મૈ દત્ત, વૃષોર્મિરસિ, વૃષસેનોઽસિ , અપાં પતિરસિ , અપ્રહાવરીઃ સ્થ, પરિવાહિણીઃ સ્થ , ઓજસ્વિનીઃ સ્થ, માન્દાઃ સ્થ, વ્રજક્ષિતઃ સ્થ, સૂર્યવર્ચસઃ સ્થ, સૂર્યત્વચસઃ સ્થ, મરુતામ્ ઓજઃ સ્થ, વશાઃ સ્થ, શક્વરીઃ સ્થ, વિશ્વભૃતઃ સ્થ જનભૃતોઽપામોષધીનાં રસઃ, શ્રવિષ્ઠાઃ સ્થ, રાષ્ટ્રદાઃ સ્થ, રાષ્ટ્રમમુષ્મૈ દત્ત ॥
2.6.8 અનુવાકઃ

દેવીરાપો મધુમતીઃ સંસૃજ્યધ્વં મહિ ક્ષત્રં ક્ષત્રિયાય વન્વાનાઃ ।
અનાધૃષ્ટાઃ સીદતોર્જસ્વતીર્મહિ વર્ચઃ ક્ષત્રિયાય દધતીઃ ॥
અપો દેવીર્મધુમતીરગૃભ્ણામ્ ઊર્જસ્વતી રાજસૂયાશ્ચિતાનાઃ ।
યાભિર્ મિત્રાવરુણા અભ્યષિઞ્ચઁસ્તાભિરિન્દ્રમનયન્નત્યરાતીઃ ।
અનિભૃષ્ટમસિ વાચો બન્ધુસ્તપોજાઃ સોમસ્ય દાત્રમ્ ॥
શુક્રા વઃ શુક્રેણ પુનામિ ચન્દ્રા વશ્ચન્દ્રેણ પુનામિ ॥
દેવો વઃ સવિતા પુનાત્વછિદ્રેણ પવિત્રેણ ।
વસોઃ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ॥
સ્વાહા રાજસૂયાઃ ॥
સધમાદો દ્યુમ્ન્યા ઊર્જા એકા અનાધૃષ્ટા અપસ્યો વસાનાઃ ।
પસ્ત્યાસુ ચક્રે વરુણઃ સધસ્થમપાં શિશુર્માતૄતમાસ્વ્ અન્તઃ ॥
રુદ્ર યત્તે ગિરિપરં નામ તસ્મિન્ હુતમસિ, યમેષ્ટમસિ, સ્વાહા, સોમા ઇન્દ્રો વરુણો મિત્રો અગ્નિસ્તે દેવા ધર્મધૃતો ધર્મં ધારયન્તુ ॥
2.6.9 અનુવાકઃ

ક્ષત્રસ્ય યોનિરસિ, ક્ષત્રસ્યોલ્બમસિ, ક્ષત્રસ્ય નાભિરસિ , આવિત્તો અગ્નિર્ગૃહપતિ, રાવિત્તા ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ , આવિત્તૌ મિત્રાવરુણૌ ધૃતવ્રતૌ , આવિત્તે દ્યાવાપૃથિવી ઋતાવૃધા , આવિત્તઃ પૂષા વિશ્વવેદા, આવિત્તા દેવ્યદિતિ , રાવિત્તોઽયમસા આમુષ્યાયણોઽમુષ્યાઃ પુત્રોઽમુષ્યાં વિશિ મહતે ક્ષત્રાય મહતે જાનરાજ્યાયૈ , ષ તે જનતે રાજા, સોમોઽસ્માકં બ્રાહ્મણાનાં રાજા , ઇન્દ્રસ્ય વજ્રોઽસિ વાર્ત્રઘ્ન, ત્વયાયં વૃત્રં વધ્યાત્ , શત્રુબાધનાઃ સ્થ, પાત પ્રાઞ્ચં , પાત પ્રત્યઞ્ચં , પાત તિર્યઞ્ચં , પાતાન્વઞ્ચં , પાતોર્ધ્વં , દિગ્ભ્ય એનં પાત, મિત્રોઽસિ, વરુણોઽસિ ॥
હિરણ્યવર્ણમુષસો વ્યુષ્ટા અયઃસ્થૂણં ઉદિતૌ સૂર્યસ્ય ।
આરોહથો વરુણ મિત્ર ગર્તં તતશ્ચક્રાથે અદિતિં દિતિં ચ ॥
2.6.10 અનુવાકઃ

સમિધમાતિષ્ઠ, ગાયત્રી ત્વા છન્દસામવતુ, ત્રિવૃત્ સ્તોમો , રથન્તરં સામ , અગ્નિર્દેવતા, બ્રહ્મ દ્રવિણં, ઉગ્રામાતિષ્ઠ, ત્રિષ્ટુપ્ ત્વા છન્દસામવતુ, પઞ્ચદશઃ સ્તોમઃ , બૃહત્ સામ , ઇન્દ્રો દેવતા, ક્ષત્રં દ્રવિણં , પ્રાચીમાતિષ્ઠ, જગતી ત્વા છન્દસામવતુ, સપ્તદશઃ સ્તોમો , વૈરૂપં સામ, વિશ્વે દેવા દેવતા, વિડ્ દ્રવિણં, ઉદીચીમાતિષ્ઠ , અનુષ્ટુપ્ ત્વા છન્દસામવતુ , એકવિંશઃ સ્તોમઃ , વૈરાજં સામ, મિત્રાવરુણૌ દેવતા, પુષ્ટં દ્રવિણં, ઊર્વાં ટ આતિષ્ઠ, પઙ્ક્તિસ્ત્વા છન્દસામવતુ, ત્રિણવત્રયસ્ત્રિંશૌ સ્તોમૌ, શાક્વરરૈવતે સામની, બૃહસ્પતિર્ દેવતા, ફલં દ્રવિણં , સોમસ્ય ત્વિષિરસિ ત્વિષિમત્ તવેવ મે ત્વિષિર્ભૂયાત્ ॥
પ્રત્યસ્તં નમુચેઃ શિરો , અવેષ્ટા દન્દશૂકાઃ । મૃત્યોઃ પાહિ દિદિવઃ પાહિ ॥
2.6.11 અનુવાકઃ

અગ્નયે સ્વાહા, સોમાય સ્વાહા, સવિત્રે સ્વાહા, સરસ્વત્યૈ સ્વાહા, પૂષ્ણે સ્વાહા, બૃહસ્પતયે સ્વાહા , ઇન્દ્રાય સ્વાહા, ઘોષાય સ્વાહા, શ્લોકાય સ્વાહા , અંશાય સ્વાહા, ભગાય સ્વાહા, ક્ષેત્રસ્ય પતયે સ્વાહા, સોમસ્ય ત્વા દ્યુમ્નેનાગ્નેસ્તેજસેન્દ્રસ્યેન્દ્રિયેણ વિશ્વેષાં ત્વા દેવાનાં ક્રતુનાભિષિઞ્ચામિ , ઇન્દ્રસ્ય યોનિરસિ, જનયાતિ દ્યૂન્પાહિ ॥
સમાવવૃત્રન્નધરાગુદક્ તા અહિં બુધ્ન્યમન્વીયમાનાઃ ।
તાઃ પર્વતસ્ય વૃષભસ્ય પૃષ્ઠાન્નાવો વિયન્તિ સુસિચો ન વાણીઃ ॥
ઇન્દ્રસ્ય વજ્રોઽસિ વાજસનિઃ, ત્વયાયં વાજં સેત્ , મિત્રાવરુણયોસ્ત્વા પ્રશાસ્ત્રોઃ પ્રશિષા યુનજ્મિ, વિષ્ણોઃ ક્રમોઽસિ, સપત્નહા મરુતાં પ્રસવે જય , આપ્તં મનઃ, સમિન્દ્રિયેણ , એષ વજ્રો વાજસાતમસ્તેન નૌ પુત્રો વાજં સેત્ ॥
2.6.12 અનુવાકઃ

ઇયદસિ , આયુરસિ , આયુર્મે ધેહિ, યુઙ્ઙ્ અસિ, વર્ચોઽસિ, વર્ચો મે ધેહિ , ઊર્ગસિ , ઊર્જં મયિ ધેહિ, મિત્રોઽસિ, વરુણોઽસિ, સદસિ, સમહં વિશ્વૈર્દેવૈ , ર્નમો માત્રે પૃથિવ્યૈ, મા માં માતા પૃથિવી હિંસીત્ ॥
પ્રતિ ત્યન્નામ રાજ્યમધાયિ સ્વાં તન્વં વરુણોઽસુષોત્ ।
શુચેર્ મિત્રસ્ય વ્રત્યા અભૂમામન્મહિ મહદ્ ઋતસ્ય નામ ॥
સર્વે વ્રાતા વરુણસ્યાભૂમ નિ મિત્રયુરરતીનતારીત્ ।
અશૂશુભન્ત યજ્ઞિયા ઋતેન નિ ત્રિતો જરિમાણં ન આનટ્ ॥
સ્યોનાસિ સુષદા, સ્યોનામાસીદ, સુષદામાસીદ ॥
નિષસાદ ધૃતવ્રતો વરુણઃ પસ્ત્યાસ્વા ।
સામ્રાજ્યાય સુક્રતુઃ ॥
અગ્નયે સ્વાહા, સોમાય સ્વાહા , ઇન્દ્રસ્યૌજસે સ્વાહા, મરુતાં બલાય સ્વાહા ॥
હંસઃ શુચિષદ્વસુરન્તરિક્ષસદ્ધોતા વેદિષદતિથિર્ દુરોણસત્ ।
નૃષદ્વરસદ્ ઋતસદ્ વ્યોમસદબ્જા ગોજા ઋતજા અદ્રિજા ઋતં ॥
બ્રહ્માઁ૩સ્ત્વં બ્રહ્માસિ, સવિતાસિ સત્યસવો , બ્રહ્માઁ૩સ્ત્વં બ્રહ્માસિ, મિત્રોઽસિ સુશેવો , બ્રહ્માઁ૩સ્ત્વં બ્રહ્માસિ , ઇન્દ્રોઽસિ સત્યૌજા , બ્રહ્માઁ૩સ્ત્વં બ્રહ્માસિ, વરુણોઽસિ વિશ્વૌજાઃ ॥
એષ વજ્રસ્તેન મે રધ્ય, દિશો અભ્યભૂદયમ્ ॥
પ્રજાપતે ન ત્વદેતાન્યન્યો વિશ્વા જાતાનિ પરિ તા બભૂવ ।
યસ્મૈ કં જુહુમસ્તન્ નો અસ્તુ ॥
અસા અમુષ્ય પુત્રોઽમુષ્યાસૌ પુત્રઃ ॥
વયં સ્યામ પતયો રયીણાં ॥
2.6.13 અનુવાકઃ

અપાં નપ્ત્રે સ્વાહા , ઊર્જો નપ્ત્રે સ્વાહા , અગ્નયે ગૃહપતયે સ્વાહા ॥
સાવિત્રોઽષ્ટાકપાલઃ, શ્યેતો દક્ષિણા, સારસ્વતશ્ચરુ , ર્ધેનુર્દક્ષિણા, પૌષ્ણશ્ચરુઃ, શ્યામો દક્ષિણા, બાર્હસ્પત્યશ્ચરુઃ, શિતિપૃષ્ઠો દક્ષિણા , ઐન્દ્ર એકાદશકપાલ , ઋષભો દક્ષિણા,વારુણો યવમયો દશકપાલો , બભ્રુર્મહાનિરષ્ટો દક્ષિણા, ત્વાષ્ટ્રોઽષ્ટાકપાલો ,અંસેપાચ્ શુણ્ઠોઽધિરૂઢાકર્ણો વા દક્ષિણા , આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલો , હિરણ્યમષ્ટાપૃડં દક્ષિણા, સૌમ્યશ્ચરુ , ર્બભ્રુર્દક્ષિણા, વૈષ્ણવસ્ત્રિકપાલો , વામનો દક્ષિણા , આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલો , હિરણ્યં દક્ષિણા, બાર્હસ્પત્યશ્ચરુઃ, શિતિપૃષ્ઠો દક્ષિણા , ઐન્દ્ર એકાદશકપાલ , ઋષભો દક્ષિણા, વૈશ્વદેવશ્ચરુઃ, પિશઙ્ગો દક્ષિણા, મૈત્રાવરુણ્યામિક્ષા, વશા દક્ષિણા , આગ્નેયોઽષ્ટાકપાલઃ, સૌમ્યશ્ચરુઃ, સાવિત્રો દ્વાદશકપાલો , બાર્હસ્પત્યશ્ચરુ , રગ્નયે વૈશ્વાનરાય દ્વાદશકપાલ, સ્ત્વાષ્ટ્રોઽષ્ટાકપાલો , દક્ષિણો રથવાહનવાહો દક્ષિણા, સારસ્વતશ્ચરુઃ, પૌષ્ણશ્ચરુ , ર્મૈત્રશ્ચરુ , ર્વારુણશ્ચરુ , રદિત્યૈ ચરુઃ, ક્ષેત્રસ્ય પતયે ચરુઃ, સવ્યો રથવાહનવાહો દક્ષિણા, મારુતી પૃશ્નિઃ, પષ્ઠૌહી ગર્ભિણી આદિત્યા, જા મલ્હા ગર્ભિણી સવિત્રે પ્રસવિત્રે, સતીનાનામષ્ટાકપાલોઽશ્વિભ્યાં , પૂષ્ણ એકાદશકપાલઃ, સરસ્વત્યૈ સત્યવાચે ચરુર્દણ્ડ ઉપાનહૌ શુષ્કદૃતિઃ સા દક્ષિણા ॥
ઇતિ મધ્યમકાણ્ડે રાજસૂયો નામ ષષ્ઠઃ પ્રપાઠકઃ॥