મહાયાનસૂત્રાલંકાર (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 15

નિગમશ્લોકો ગતાર્થઃ ।
મહાયાનસૂત્રાલંકારે અવવાદાનુશાસન્યધિકારશ્ ચતુર્દશઃ
છપિત્રે xવ્
પઞ્ચદશો ઽધિકારઃ
ઉદ્દાનમ્ અધિમુક્તેર્ બહુલતા ધર્મપર્યેષ્ટિદેશને ।
પ્રતિપત્તિસ્ તથા સમ્યગવવાદાનુશાસનં

ઉપાયસહિતકર્મવિભાગે ચત્વારઃ શ્લોકાઃ ।
યથા પ્રતિષ્ઠા વનદેહિપર્વતપ્રવાહિનીનાં પૃથિવી સમન્તતઃ ।
તથૈવ દાનાદિશુભસ્ય સર્વતો બુધેષુ કર્મ ત્રિવિધં નિરુચ્યતે

અનેન શ્લોકેન સમુત્થાનોપાયં દર્શયતિ । સર્વપ્રકારસ્ય દાનાદિશુભસ્ય પારમિતાબોધિપક્ષાદિકસ્ય કર્મત્રયસમુત્થિતત્વાત્ । બુધેષ્વ્ ઇતિ બોધિસત્વેષુ । વનાદિગ્રહણમ્ ઉપભોજ્યાસ્થિરસ્થિરવસ્તુનિદર્શનાર્થં ।
સુદુષ્કરૈઃ કર્મભિરુદ્યતાત્માનાં વિચિત્રરૂપૈર્ બહુકલ્પનિર્ગતૈઃ ।
ન કાયવાક્ચિત્તમયસ્ય કર્મણો જિનાત્મજાનાં ભવતીહ સંનતિઃ

યથા વિષાચ્ છસ્ત્રમહાશનાદ્ રિપોર્ નિવારયેદ્ આત્મહિતઃ સ્વમ્ આશ્રયં ।
નિહીનયાનાદ્ વિવિધાજ્ જિનાત્મજો નિવારયેત્ કર્મ તથા ત્રયાત્મકં

આભ્યાં શ્લોકાભ્યાં વ્યુત્થાનોપાયં દર્શયતિ । મહાયાનખેદાન્યયાનપાતવ્યુત્થાનાદ્ યથાક્રમં । સંનતિઃ ખેદ ઇત્ય્ અર્થઃ । વિષાદિસાધર્મ્યં હીનયાનપ્રતિસંયુક્તસ્ય કર્મણો હીનયાનચિત્તપરિણામનાત્ મહાયાને કુશલમૂલસમુચ્છેદનાત્ અનુત્પન્નકુશલમૂલાનુત્પાદાય । ઉત્પન્નકુશલમૂલસ્ય ધ્વંસનાત્ । બુદ્ધત્વસંપત્પ્રાપ્તિવિબન્ધનાચ્ ચ ।
ન કર્મિણઃ કર્મ ન કર્મણઃ ક્રિયાં સદાવિકલ્પઃ સમુદીક્ષતે ત્રિધા ।
તતો ઽસ્ય તત્કર્મ વિશુદ્ધિપારગં ભવત્ય્ અનન્તં તદુપાયસંગ્રહાત્