મહાવસ્તુ-અવાદન · ભાગ 201220

મહતા પરિવારેણ શોભનેન મહાબલો ।
પૂજયતિ દ્વિપદશ્રેષ્ઠં સંબુદ્ધમ્ અપરાજિતં ॥
યત્ર સો જાયતે ગેહે પુણ્યતેજેન તેજિતો ।
તં કુલં સત્કૃતો ભોતિ રાષ્ટ્રેણ નિગમેન ચ ॥
માલાવિહારં કૃત્વાન ચિત્તં બોધાય નામયે ।
તસ્યૈષા ભોતિ સંપત્તિ યા બુદ્ધેહિ પ્રશંસિતા ॥
ન સો કુબ્જો ચ ખંજો વા ખલિતો વા વિચંક્રમો ।
અલંકૃતો લક્ષણેહિ યત્ર યત્રોપપદ્યતિ ॥
દરિદ્ર સત્વ પશ્યિત્વા ધનેન અભિચ્છાદયે ।
અસંહરણીયશ્ ચ સો ચરન્તો બોધિચારિકાં ॥
ઇમાં ચ વસુધાં સર્વાં ઓશિરિત્વા મહામતિઃ ।
અદીનચિત્તો સો ભોતિ ન સો જાતુ વિષીદતિ ॥
પુત્રાંશ્ ચ ધીતરાંશ્ ચૈવ ભાર્યા કલ્યાણભદ્રિકાં ।
ઓશિરિત્વાન સો યાતિ યો બોધિમ્ અભિપ્રસ્થિતો ॥
પૂર્વાલાપી ચ સો ભોતિ સુમુખશ્ ચ સુદર્શનઃ ।
[_મ્વુ_2.368_] ન સો હન્યતિ ઈર્ષ્યાયે ન ચ માનેન કદા ચન ॥
સો અનીર્ષુ સૂરતશ્ ચૈવ ક્ષાન્તિયે પારમિંગતો ।
હિતૈષી ગુણસંપન્નો યો બોધિમ્ અભિપ્રસ્થિતો ॥
રતનં સર્વલોકસ્મિં ઉત્પાદસ્ તસ્ય દુર્લભો ।
અનિંદિતો દક્ષિણીયો યો બોધિમ્ અભિપ્રસ્થિતો ॥
ગગણે નિમિષે શક્યં બાલેન ગણેતુ તારકાં ।
ન તસ્ય ગુણપર્યન્તં શક્યં વાચાય ભાષિતું ॥
શક્યં સર્વેષાં સત્વાનાં ત્રિયધ્વચિત્તં જાનિતું ।
ન તસ્ય ગુણપર્યન્તં શક્યં વાચાય ભાષિતું ॥
મહાસમુદ્રાશ્ ચત્વારો બાલેન સિકતાં તથા ।
નાગકોટીસહસ્રાણિ ન તસ્ય ગુણ ભાષિતું ॥
યે રોમા સર્વસત્વાનાં ગતિષુ ષટ્સુ યે જગે ।
ગણેતુ નિમિષે શક્યં ન તસ્ય ગુણ ભાષિતું ॥
યત્રેયં વસુધા સર્વા આપસ્કન્ધે પ્રતિષ્ઠિતા ।
નિર્મિતું શક્યતે બાલેન ન તસ્ય ગુણ ભાષિતું ॥
દેવાગારમ્ ઉપાદાય યે કલ્પસ્થાયિજીવિનો ।
યે અત્રાન્તરેણ વૃક્ષા યે ચ ભૂમિ અનાગતા ॥
પુષ્પા ફલાનિ ચ શક્યં ગણયિતું વિજાનતા ।
ત તસ્ય બુદ્ધપુત્રસ્ય ગુણપર્યન્ત ભાષિતું ॥
ભાષેયુસ્ તસ્ય શૂરસ્ય વર્ણમાલાં મનોરમાં ।
[_મ્વુ_2.369_] ન શક્યં બુદ્ધપુત્રસ્ય ગુણપર્યન્ત ભાષિતું ॥
જાતીશતસહસ્રાણિ યઃ સે કરેય અપ્રિયં ।
દેવા મનુષ્યાં વર્જેત્વા નિરયસ્ તસ્ય ગોચરઃ ॥
અન્ધો અચક્ષુકો ભોતિ દુઃખિતો અપરાયણો ।
ઉત્પીડાં બોધિસત્વાનાં યઃ કરોતિ અવિદ્દસુ ॥

ચ્યુતો અવીચિં ગચ્છેયા દારુણં ભયભૈરવં ।
મહતા આત્મભાવેન દુઃખાં વેદેતિ વેદનાં ॥
યોજન-આત્મભાવેન ભોતિ તત્રોપપદ્યતે ।
સમન્તમણ્ડલાકીર્ણો સમન્તપરિતાપિતો ॥
પંચ શીર્ષસહસ્રાણિ આત્મભાવે પ્રતિષ્ઠિતા ।
એકશીર્ષે ચ જિહ્વાનાં શતા પંચ અનૂનકા ॥
હલાનાં શત એકસ્મિં જિહ્વાગ્રે પ્રતિપાદિતા ।
તં પાચેતિ મહાઘોરં પાપકર્મસ્ય તત્ ફલં ॥
અવીચિતશ્ ચ્યવિત્વાન તપનં ચ પ્રતાપનં ।
વેદેતિ તત્ર દુર્મેધો પૌરાણં દુષ્કૃતં નરો ॥
ઉત્પીડાં બુદ્ધપુત્રાણાં યઃ કરોતિ અવિદ્દસુ ।
ન તસ્ય સુલભો જાતુ ભેષ્યતે માનુષો ભવઃ ॥
જાતીશતસહસ્રાણિ શતાનિ નયુતાનિ ચ ।
દુઃખા વેદનાં વેદયતિ તતોનિદાનં પચ્યતિ ॥
મજ્જાઘાસો વિષો ભોતિ અભિમર્દો ભયાનકો ।
[_મ્વુ_2.370_] ઉત્પીડનં કરિત્વાન બુદ્ધપુત્રાણ તાયિનાં ॥
ક્ષુધાપિપાસામ્ અધિગતો પાપકર્મસ્ય તત્ ફલં ।
ન સો ભોજનં લબ્ધ્વાન જાતુ તૃપ્તીય ભુંજતિ ॥
તતો ચ્યવિત્વા યમલોકે મહાદ્રોણિષુ ખજ્જતિ ।
ન ત્રાણં લભતે જાતુ કૃત્વા ઉત્પીડ ભિક્ષુણાં ॥
તતો ચ્યુતઃ કાલગતો માનુષં લોકમ્ આગતો ।
જાત્યન્ધો ભોતિ દુર્મેધો દૃષ્ટચિત્તો અસંવૃતો ॥
વાચા દુર્ભાષિતા ભવતિ અસત્યા ઘોષપાપિકા ।
મનુષ્યેહિ ચ્યવિત્વાન ક્ષિપ્રં ગચ્છતિ દુર્ગતિં ॥
કલ્પકોટીસહસ્રેહિ ન જાતુ બુદ્ધં પશ્યતિ ।
ઉત્પીડાં બુદ્ધપુત્રાણાં યઃ કરોતિ અસંવૃતો ॥
વસ્તુષુ બુદ્ધપુત્રાણાં કરોન્તો રક્ષ ધાર્મિકાં ।
વર્જેતિ દુર્ગતી સર્વાં ક્ષિપ્રં ગચ્છતિ સ્વર્ગતિં ॥
આઢ્યો મહાધનો ભવતિ બલવન્તો વિશારદો ।
સ્મૃતિપ્રજ્ઞાય સંપન્નો સુખિતો ભોત્ય્ અનુપદ્રુતો ॥
યદા ચ લોકપ્રદ્યોતા ભવન્તિ પરિનિર્વૃતા ।
પશ્યિત્વા બુદ્ધસ્તૂપાનાં સત્કરોન્તિ પુનર્ પુનઃ ॥
કો ઇમાન્ એદૃશા ધર્માં શ્રુત્વા બુદ્ધસ્ય ભાષિતાં ।
પ્રસાદં બુદ્ધપુત્રાણાં ન કરેયા પુનઃ પુનઃ ॥
યશ્ ચ બુદ્ધસહસ્રાણિ શતાનિ નયુતાનિ ચ ।
યથા વાલિકા ગંગાયે એત્તકાં કલ્પ સત્કરે ॥
યશ્ ચ પ્રલુજ્જન્તં સદ્ધર્મં લોકનાથેન દર્શિતં ।
[_મ્વુ_2.371_] એકરાત્રિંદિવં ચાપિ ધારયે પુણ્યં વિશિષ્યતિ ॥
અહં ચ પૂજિતો ભોતિ બુદ્ધજ્ઞાને પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
તે પિ ચ પૂજિતા બુદ્ધા ધર્મે લુજ્જન્તે ધારિતે ॥

પ્રલુજ્જમાને સદ્ધર્મે યો રક્ષે શાસ્તુ શાસનં ।
કલ્પકોટીસહસ્રેહિ ન સો જાતુ વિહન્યતિ ॥
કાયેન સુખિતો ભોતિ ન સ રોગં ચ ગચ્છતિ ।
અમનાપસહસ્રેહિ ન જાતુ સંહરીયતિ ॥
ક્ષાન્તિયે ભોતિ સંપન્નો સૂરતઃ સખિલો મૃદુઃ ।
મૈત્રચિત્તશ્ ચ સત્વેભ્યો રક્ષિત્વા શાસ્તુ શાસનં ॥
સુખિતો પ્રમુદિતઃ પ્રતિક્રોશં
પ્રતિલભતિ પુરિમનિરોધદૃષ્ટં ।
સર્વાં જહતિ અક્ષણાં અશેષા
જિનવરધર્મ ધારેત્વા લુજ્જમાનં ॥
કવચિતો સદા ભોતિ લક્ષણેહિ
યથા ગગણં પ્રતિપૂરં તારકેહિ ।
સ મધુરવચનો મનોજ્ઞઘોષો
જિનવરધર્મ ધારેત્વ લુજ્જમાનં ॥
હીનકુલવિવર્જિતો સ ભોતિ
સુખિતં યેષુ ન અસ્તિ સૌમનસ્યં ।
આઢ્ય સુખિત ભોતિ ભોગવાં ચ
[_મ્વુ_2.372_] જિનવરધર્મ ધારેત્વ લુજ્જમાનં ॥
સ્થામવર ઉપેતિ વીર્યવન્તો
વિચરતિ સર્વાં વસુન્ધરાં અદીનો ।
બુદ્ધશતસહસ્ર સત્કરોતિ
જિનવરધર્મ ધારેત્વ લુજ્જમાનં ॥
સ્મૃતિમતિગતિવન્તો પુણ્યવન્તો
પરમસુસત્કૃતુ ભોતિ નરામરેષુ ।
વિદુ પરમપ્રશસ્ત જંબુદ્વીપે
જિનવરધર્મ ધારેત્વ લુજ્જમાનં ॥
પરમસુ-અભિરૂપદર્શનીયો
પ્રિય ભવતિ નરનારીણાં મરૂણાં ।
સુરુચિરુ પ્રશસ્તુ પુણ્યવન્તો
જિનવરધર્મ ધારેત્વ લુજ્જમાનં ॥
કલ્પશતસહસ્રકોટી પૂરાં
ગુણસ્થાવિર્યસંગતો અનન્તજ્ઞાની ।
નો ચ ક્ષપેય સર્વ આનુશંસં
જિનવરશાસનં લુજ્જિતં ધરેત્વા ॥
યેષામ્ ઇમં પુરિમસૂત્રં શાસ્તા
દશબલધારિ પ્રકાશિ દેવદેવો ।
તેષામ્ ઇદં નરાણાં હર્ષમ્ અપ્રકમ્પ્યં
ભવિષ્યતિ પશ્ચિમે કાલે વર્તમાને ॥
ભાષેચ્ ચ જિનવરધર્મ નિર્વૃતાનાં
[_મ્વુ_2.373_] શ્રદ્ધાય તેષાં ધરયતિ ગારવેણ ।

દાનં ચ દેતિ અપરિમિતચેતિયેષુ
પૂજેતિ સંઘ ભગવતો ચ ગારવેણ ॥
પ્રલજ્જમાને જિનવરશાસનસ્મિં
ધારેતિ શાસ્તુ વરધર્મનેત્રી ।
સો તં અકરિત્વા શુભકર્મશ્રેષ્ઠં
નોપચક્રમે શુભં કાલકર્મં ॥
સર્વે ચ સત્વા સિયુ લોકનાથા
સમન્તચક્ષૂ હતરજનિષ્કિલેશા ।
તે કલ્પકોટીનયુતાં સહસ્રાં
ભાષેયુ વર્ણં જિનવરે પુષ્પદિન્ને ॥
પાપં ચ કર્મં વિજહતિ સર્વકાલં
શ્રેષ્ઠં ચ ધર્મ પ્રકરિ ઉદગ્રચિત્તો ।
ચરિત્વાર્થં સુચિરં ચારિકાસુ
સો બુદ્ધો લોકે ભવતિ અતુલ્યો ॥
યઃ સાર્ષપેણ સૂક્ષ્મતરં ગ્રહેત્વા
ધૂપેય ગન્ધં ભગવતો ચેતિયેષુ ।
તસ્યાનુશંસાં શૃણોથ મે ભાષમાણં
પ્રસન્નચિત્તા જહિય કિલેશાં ॥
સો પુણ્યવન્તો ચરતિ દિશાસુ
અરોગપ્રાપ્તો દૃઢવ્રત અપ્રમત્તો ।
વિનેતિ લોકાં ચરયન્તો ચારિકાં
પ્રિયો મનાપો ભવતિ જનસ્ય ॥
[_મ્વુ_2.374_] રાજ્યં ચ પ્રાપ્તો જિન સત્કરોતિ
મહાનુભાવો વિદુ ચક્રવર્તી ।
સુવર્ણવર્ણો સ્ફુટો લક્ષણેહિ
મનોજ્ઞગન્ધાં લભતે સર્વકાલં ॥
તસ્ય દુઃખં નાસ્તિ દૌર્મનસ્યં
સ ભોગાં હીનાં વિતરિ ચારિકાસુ ।
આઢ્યશ્ ચ ભોતિ ધનવાં પ્રભૂતભોગો
અશેષપ્રાપ્તો વિચરતિ સર્વલોકે ॥
ઉપસંક્રમિ બહુજનં પૃચ્છમાનો
ધર્મં વિશિષ્ટં જિનશાસનસ્મિં ।
વિનેતિ કાંક્ષાં ગિરાં ભાષમાણઃ
શ્રુત્વા ચ ધર્મં લભે સૌમનસ્યં ॥
ન પાપકર્મં કરિ હીનબુદ્ધિઃ
જ્ઞાનં તુ જ્ઞાત્વા પરમં વિશિષ્ટો ।
કરોતિ દિવ્યં શુભપ્રેમણીયં
શોધેતિ ચક્ષું વિધમતિ અન્ધકારં ॥
ન તીવ્રરાગો ભવતિ ન તીવ્રદોષો
ન તીવ્રમોહો ભવતિ મનુષ્યલોકે ।

ચરન્ત શુદ્ધં અશબલબ્રહ્મચર્યં
કરોતિ અર્થં અપરિમિત-અનન્તં ॥
ન કસ્યચિદ્ ભવતિ પ્રદુષ્ટચિત્તો
ન ભોગહાનિર્ ભવતે કદાચિત્* ।
ન તસ્ય નીઘો ભવતિ જનસ્ય
ધૂપેત્વ ગન્ધં જિનચેતિયેષુ ॥
[_મ્વુ_2.375_] વિશુદ્ધચિત્તો વિમલો વિધૂતપાપઃ
શાન્તઃ પ્રશાન્તઃ પરશમેનુપેતઃ ।
કલ્પાન કોટી નયુતા શતાં ચરિત્વા
બોધિં અતુલ્યાં સ્પૃશતિ અદીનચિત્તો ॥
સત્વાન કોટીનયુતાં સહસ્રાં
માર્ગે અશોકે પરમે સ્થપેત્વા ।
વર્તેત્વ ચક્રં અસદૃશં સર્વલોકે
નિર્વાયિ પશ્ચા હતરજો નિષ્કિલેશો ॥
પતાકં દત્ત્વા ભગવતો ચેતિયેષુ
જનયેત્* છન્દં કથમ્ અસ્મિ બુદ્ધ લોકે ।
સો પૂજનીયો ભવતિ જનસ્ય
ચરન્તુ શ્રેષ્ઠો જિનચારિકાયે ॥
વિઘુષ્ટશબ્દો ભવતિ વિદુ પ્રશંસ્યઃ
શુદ્ધં વિશુદ્ધં લભે આત્મભાવં ।
ઉદ્વીક્ષણીયો ભવતિ જનસ્ય
દેવાન નાગાન ગુરુ પૂજિતશ્ ચ ॥
સુવર્ણવર્ણો સદ આત્મભાવો
લાભી ચ ભોતિ શુભચીવરાણાં ।
કર્પાસિકાનામ્ અથ કમ્બલાનાં
ક્ષોમદુકૂલાન ચ કૌશિકાનાં ॥
યે જંબુદ્વીપે કુલશ્રેષ્ઠ ભોન્તિ
આઢ્યા મહાત્મા બહુધનસ્વાપતેયા ।
તત્રૈવ તસ્ય ભવતોપપત્તિ
[_મ્વુ_2.376_] વર્જેતિ હીના કુલા યે દરિદ્રા ॥
યેન તસ્ય ક્વચિજ્ જનિયતિ ઈશ્વરત્વં
પ્રદુષ્ટચિત્તો ન ભવતિ કશ્ચિ સત્વો ।
પાપં ચ કર્મં ગરહતિ સો પરેષાં
વિશુદ્ધશીલો ભવતિ સદાપ્રમત્તો
અમત્સરી ભવતિ અનાગ્રહીતઃ
સો મુક્તત્યાગો ભવતિ અશોકપ્રાપ્તો ।
ન જીવિકાર્થં જનયતિ સો પરેષાં
વિઘુષ્ટશબ્દો ભવતિ સદા પ્રશસ્તો ॥
પશ્યિત્વ બુદ્ધં મહાસાર્થવાહં
કરોતિ પૂજાં સદ હૃષ્ટચિત્તો ।

છત્રૈઃ પતાકૈઃ ધ્વજગન્ધમાલ્યૈઃ
સદા ચરન્તો અશબલબ્રહ્મચર્યં ॥
મનુષ્યલોકે ગુરુકૃત સત્કૃતો ચ
દેવેષુ દિવ્યં લભતિ વિમાનશ્રેષ્ઠં ।
મનોજ્ઞવર્ણં સુરુચિરદર્શનીયં
રજતાભિચ્છન્નં મણિસ્ફાટિકેહિ ॥
[ચિત્રં] સુમેરુમૂર્ધ્ને લભતિ ઈશ્વરત્વં
સર્વે સ્ય દેવા અભિનત શિષ્યભૂતા ।
ધર્મેણ તેષાં જનયતિ સૌમનસ્યં
ન જાતુ ભોતિ પરમપ્રમત્તો ॥
તતો ચ્યવિત્વા ભવિષ્યતિ મનુષ્યલોકે
રાજાન શ્રેષ્ઠો વરચક્રવર્તી ।
ન તસ્ય પાપં જનયતિ કશ્ચિ સત્વઃ
[_મ્વુ_2.377_] પ્રિયો મનાપો ભવતિ જનસ્ય ॥
કલ્પાન કોટીનયુતા સહસ્રાં
લભિત્વ સૌખ્યં સુચિરં મર્ત્યલોકે ।
ગત્વાન દેશં પુરિમજિનાન વુટ્ઠં
સો બોધિં બુદ્ધે અજરમરામ્ અશોકાં ॥
ધ્વજં દહિત્વા હતરજસત્વસારે
તં ચ પ્રસૂતં લભે નો ચિરેણ ।
પ્રભૂતકોશો ભવતિ અનોપમપ્રજ્ઞો
પરિવાર તસ્ય હોતિ અદીનચિત્તો ॥
લભિત્વ ભોગાં વિભજતિ ભુંજતે ચ
ન તસ્ય ત્રાસો ભવતિ ન દૌર્મનસ્યં ।
રાજા સો તુષ્ટો વિતરતિ ગ્રામરાષ્ટ્રં
ન પાપચિત્તં જનયતિ તસ્મિં જાતુ ॥
શ્રેષ્ઠી વિશિષ્ટો ભવતિ પ્રભૂતકોશો
ગૃહપતિશ્ ચ રતનવિચિત્રિતાંગો ।
પુત્રો ચ રાજ્ઞો અથ વા અમાત્યો
રાજા ચ ભવતિ બલચક્રવર્તી ॥
વર્જેતિ સો હીનકુલાનિ સર્વાન્*
વિશિષ્ટભોગં કુલરત્નં લભિત્વા ।
સદાપ્રમત્તો ભવતિ અલીનચિત્તો
વર્જેતિ કામાં યથ મીઢકુમ્ભં ॥
[_મ્વુ_2.378_] વિશિષ્ટરૂપં લભતે ક્ષણાંશ્ ચ
કુલે ચ શ્રેષ્ઠે ભવતીશ્વરશ્ ચ ।
પરિવારસ્ તસ્ય ભવતિ અભેદ્યો
પુરસ્કૃતશ્ ચ ભવતિ જનેન ॥
ન ચિત્તશૂલં જનયતિ સો પુરેષુ
પ્રસન્નચિત્તો સદા અપ્રમત્તો ।

ન તસ્ય અગ્નિ ક્રમતે ન શસ્ત્રં
ઉલ્લોકનીયો સદ પુણ્યવન્તો ॥
પ્રમાદં સો ન ચરતિ પુણ્યવન્તો
સુસંપ્રજાનો સદ સો મનુષ્યો ।
સુનિગૃહીતો ભવતિ મુક્તચિત્તો
ન તસ્ય . . . . ધર્મસ્ય અન્તો ॥
સુતીક્ષ્ણગાત્રો ભવતિ વિશિષ્ટો
સુવિશુદ્ધચિત્તો ભગવાં સત્યવાદી ॥
ભયાર્દિતાનાં જને સૌમનસ્યં
ત્રાણં ચરેય ચ પરાયણં ચ ॥
સ વૈ કરિત્વા બહુકામનુષ્યં
પ્રતિસ્થિહિત્વા મહાજ્ઞાનસ્કન્ધે ।
ગચ્છિત્વ મણ્ડં વરપાદપેન્દ્રં
બુદ્ધે અતુલ્યો વર-અગ્રબોધિં ॥
હેષ્ટા ઉપાદાય ભવાગ્રપૂરં
[_મ્વુ_2.379_] જામ્બૂનદસ્ય ઇમં બુદ્ધક્ષેત્રં ।
શક્યં ક્ષપેતુ શિરિમ્ એવરૂપાં
ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં ॥
ન તસ્ય કાયો ભવતિ વિવર્ણો
દૃઢે સ પીઠે . . . . . અચ્છતિ ।
આલોકપ્રાપ્તો ચરે સર્વલોકે
દહિત્વ દીપં ભગવતો ચેતિયેષુ ॥
યદા ચ ભોતિ જિનપ્રાદુર્ભાવો {સેનર્ત્: -પ્રાદુભાવો}
આસન્નપ્રાપ્તો ભવતિ તથાગતસ્ય ।
પુત્રો ચ ભ્રાતા અથ પિતા વા જ્ઞાતિકો
સો જ્ઞાનસ્કન્ધં લભે નચિરેણ ॥
બુદ્ધાન ક્ષેત્રા નયુતામિતા સહસ્રા
પૂરા ભવેન્સુઃ યદિ સર્ષપાણાં ।
શક્યં ગણેતું તુલય્ય જાનિતું વા
ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં ॥
અગ્રાર્હં બુદ્ધો વરદક્ષિણીયો
અગ્રાં ચરિત્વા ચારિકાં વિશિષ્ટાં ।
કરિત્વ પૂજં ગુણસાગરસ્ય
વિપાકો અગ્રો ભવતિ અનોપમો ॥
વૈડૂર્યરત્નેહિ મણીહિ પૂરા
સર્વા સિયાયં સહાલોકધાતુ ।
શક્યં ક્ષપેતું શિરિમ્ એવરૂપાં
ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં ॥
[_મ્વુ_2.380_] કાર્ષાપણેહિ સહલોકધાતું
હેષ્ટા ઉપાદાય ભવાગ્રપૂરાં ।

શક્યં ક્ષપેતું શિરિમ્ એવરૂપાં
ન બુધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં ॥
ક્ષેત્રસહસ્રા વરચન્દનેન
હેષ્ટા ઉપાદાય ભવાગ્રપૂરાં ।
શક્યં ક્ષપેતું શિરિમ્ એવરૂપાં
ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં ॥
ક્ષેત્રા સહસ્રા બહુવસ્ત્રપૂરા
યં દેવલોકે શુભકસ્મિ દુષ્યં ।
શક્યં ક્ષપેતું શિરિમ્ એવરૂપાં
ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં ॥
દેવેષુ દિવ્યા ચ રત્ના વિચિત્રા
નાગાસુરમનુજમહોરગાનાં ।
શક્યં ક્ષપયિતું શિરિમ્ એવરૂપાં
ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં ॥
યે દિવ્યગન્ધા નરદેવલોકે
તેહિ ભવેયા સહા સંપ્રપૂરા ।
શક્યં ક્ષપેતું શિરિમ્ એવરૂપાં
ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં ॥
પ્રમાણં શક્ય દિશિ વિદિશાસુ જ્ઞાતું
આકાશધાતુ અયમ્ એત્તિકો તિ ।
[_મ્વુ_2.381_] ન બુદ્ધસ્તૂપે ધરયતો એકદીપં
પ્રમાણ શક્યં ગણયિતું પુણ્યસ્કન્ધે ॥
છત્રં સે દિન્નં ભગવતો મારુતાનાં
બુદ્ધોત્તમસ્ય વ્રજતો નરર્ષભસ્ય ।
ચિત્તં પ્રસાદેત્વ નરોત્તમસ્મિં
મા બુદ્ધકાયં તપે રસ્મિરાજા ॥
સો તં કરિત્વા અહં ધર્મશ્રેષ્ઠં
શતં સહસ્રં મરુશક્ર આહુ ।
બ્રહ્માપિ આસિ અહં બ્રહ્મલોકે
શતસહસ્રં દદિય જિનસ્ય ચ્છત્રં ॥
રાજા અભૂષિ અહં ચક્રવર્તી
શતસહસ્રં દશદિશાચરો ભૂયઃ ।
શ્રેષ્ઠી અભૂત્* ધનવાં પ્રભૂતકોશો
ગૃહપતિ બહુધનો પુણ્યવન્તો ॥
વિંશચ્ ચ કોટિ સુગતોત્તમાનાં
આગમિત મે ગુરુકૃત સત્કૃતા ચ ।
શય્યાસનેહિ . . . . . . . . . . . . .
વિહારાસ્ તેષાં કૃતગન્ધલિપ્તાઃ ।
દૌર્ગન્ધિયં અપગતં સર્વ મહ્યં
ઉષ્ણં ચ શીતં વિવર્જિતં મે ॥

તુષ્ટો ચ ભોસિ પરમોદગ્રચિત્તો
પૂજાં ચ તેષાં પરમોત્તમાનાં ।
કરોષિ અલંકૃત્વા શુભદર્શનીયં
[_મ્વુ_2.382_] દદિત્વ ચ્છત્રં જિનચેતિયેહિ ॥
તસ્યાપિ ભોતિ શુભ આત્મભાવો
દ્વાત્રિંશતીહિ સ્ફુટ લક્ષણેહિ ।
યેહિ સ્ય નિત્યં પ્રતપતિ આત્મભાવઃ
યૂપો વિશિષ્ટો યથ કાંચનસ્ય ।
જામ્બૂનદસ્ય યથ દર્શનીયો
અસંપ્રકીર્ણો સ્ફુટો વ્યંજનેહિ ॥
અભિજ્ઞપ્રાપ્તો ભવતિ ભિષચ્છ્રેષ્ઠો
ચરન્તો જિત્યં જિનચારિકાસુ ।
ન ભોગહીનો ભવતિ કદાચિદ્*
દેવાન ભોતિ ગુરુ પૂજિતો ચ ॥
ન કામભોગૈ રમતે કદાચિદ્*
વિશુદ્ધશીલો સદ બ્રહ્મચરી ।
સમાદિયિત્વા પવનં વ્રજિત્વા
અરિક્તધ્યાનો સુવિશેષપ્રાપ્તો ॥
ન ધ્યાનહાનિર્ ભવતે કદાચિત્*
ન બોધિચિત્તં જહતે કદાચિત્* ।
મૈત્રાવિહારી સદ હૃષ્ટચિત્તો
દદિત્વ ચ્છત્રં જિનચેતિયેષુ ॥
વાદ્યેષુ પૂજિત્વ નરર્ષભસ્ય
ન શોકશલ્યા પ્રસહન્તિ તસ્ય ।
મનોજ્ઞઘોષો ચ મનુષ્યલોકે
સ્વરં ચ તસ્ય વિશુદ્ધ ભોતિ ॥
વિશુદ્ધશ્રોતો ચ ઉદગ્રચિત્તો
[_મ્વુ_2.383_] વિશુદ્ધચક્ષૂ ચ સુસંપ્રજાનો ।
શ્રોતેન્દ્રિયેણ સુ-ઉપેતો ભોતિ
વાદેત્વ વાદ્યં જિનચેતિયેષુ ॥
જિહ્વાસ્ય ભોતિ તનુદર્શનીયા
પદ્મપ્રકાશા યથ પુણ્ડરીકં ।
રક્ત પ્રવાડા યથ દેવતાનાં
યં યં સ્વરં ઓસિરે દર્શનીયં ॥
ન જડો ભોતિ અજિહ્વો [કુબ્જો] ન ખંજો
ન પિ વિચ્છિન્નાંગો વિશિષ્ટો ભોતિ ।
પ્રવરાત્મા ભોતિ પ્રવરાત્મભાવો
વાદેત્વ વાદ્યં જિનચેતિયેષુ ॥
ન તસ્ય કશ્ચિજ્ જનો દુર્મનો સ્યાત્*
દેવા ચ નાગા મનુજા મહોરગા ।

આશ્વાસપ્રાપ્તો ચરે સર્વલોકે
વાદેત્વ વદ્યં જિનચેતિયેષુ ॥
ન જાતુ ગિલાનો ભવે પાણ્ડુરાગો
ન ચાપિ કુષ્ઠી નાપિ ચ કિલાસી ।
પ્રશંસનીયં લભે આત્મભાવં
વાદેત્વ વાદ્યં જિનચેતિયેષુ ॥
પ્રભૂતચિત્તો ચ અકુબ્જગાત્રો
ઉત્તપ્તવર્ણો યથ સુવર્ણબિંબં ।
દૃઢસમાધિ ચ અસંપ્રવેધી
[_મ્વુ_2.384_] વાદેત્વ વાદ્યં જિનચેતિયેષુ ॥
દેવેષુ ખો . . . . . ઈશ્વરત્વં
મનુષ્યલોકં પિ ગતુ પૂજનીયો ।
ઉત્તપ્તવીર્યો ભવતિ અમર્દનીયો
વાદેત્વ વાદ્યં જિનચેતિયેષુ ॥
ન સો કહિંચિજ્ જને અપ્રસાદં
ન ચાપિ કંચિત્પરુષં ભણાતિ ।
પૈશુન્ય સર્વં વિજહતિ સત્યવાદી
વાદેત્વ વાદ્યં જિનચેતિયેષુ ॥
અલંકારા કૃત્વ જિનચેતિયેષુ
સ્નાપિત્વ સ્તૂપાનિ તથાગતાનાં ।
વિશુદ્ધવાક્યો સ્નપયિત્વ સ્તૂપં
રજો ધોવમાનો વિરજસ્ય સ્મૃત્યા ॥
ધર્મં કરિત્વા કરિકારધર્મં
આરોગ્યપ્રાપ્તો ચરે સર્વલોકે ।
પ્રશંસનીયો ભવતે જનસ્ય
કારીષિ દત્ત્વા જિનચેતિયેષુ ॥
અખણ્ડશીલો ચ અરિક્તધ્યાનો
પ્રાપ્ત્વાન સેવાં ધનમ્ અપ્રસહ્યં ।
આજ્ઞાં કરોતિ બહુકાં જનસ્ય
કારીષિ દત્ત્વા જિનચેતિયેષુ ॥
શ્મસાનસંજ્ઞાં જનયતે ઇષ્ટિકાસુ
[_મ્વુ_2.385_] ન કામલોકો ચ ન રક્તચિત્તો ।
લાભાય છન્દં જહતિ અશેષં
કારીષિ દત્ત્વા જિનચેતિયેષુ ॥
ન ચિત્તપીડાં જનયે પરેષુ
ન ખાદ્યભોજ્યેન જને સૌમનસ્યં ।
ન ચ દરિદ્રો સ ન ચાપિ રોગી
કારીષિ દત્ત્વા જિનચેતિયેષુ ॥
અમિત્રપક્ષો ન ચ તસ્ય ભોતિ
પૂજેતિ બુદ્ધાં સતતં અભેદ્યો ।

બુદ્ધં ચ ધર્મં જિનશ્રાવકાં ચ
કારીષિ દત્ત્વા જિનચેતિયેષુ ॥
ક્ષેત્રા સહસ્રા બહવો અનન્તા
જામ્બૂનદેન સિયા સર્વપૂરા ।
શક્યં ક્ષપેતું શિરિમ્ એવરૂપાં
ન તૈલવિન્દું જિનસ્તુપે દત્ત્વા ॥
સદા ચ ભોતિ વશિ આત્મચિત્તે
ન ચેષ્ટમાનો વ્રજતિ કદાચિત્* ।
અભિન્નહસ્તો ચ અભિન્નપાદો
કારીષિ દત્ત્વા જિનચેતિયેષુ ॥
ઉન્માર્ગ સર્વં પિ જહાતિ તેન
યેન વ્રજન્તે બહુદુર્ગતીયો ।
વિશોધિતો સ્ય ભવે સ્વર્ગમાર્ગો
કારીષિ દત્ત્વા જિનચેતિયેષુ ॥
નામેત્વ ચિત્તં સહલોકનાથે
[_મ્વુ_2.386_] તૈલસ્ય વિન્દું જિનચેતિયેષુ ।
દદેય એકં શતધા કરિત્વા
તં પુણ્યસ્કન્ધં ક્ષપયિતું ન શક્યં ॥
ઇષ્ટિકા ગૃહ્ય ભગવતો ચેતિયેષુ
પુણ્યસ્યાર્થાય નરો ચેદ્ ધરેય ।
ન તસ્ય જાતુ અમનોજ્ઞગન્ધં
કાયો સ્ય ગન્ધં લભે ચન્દનસ્ય ॥
કલ્પાન કોટીનયુતા સહસ્રાં
વિશિષ્ટકાયો ભવતે શુભાંગો ।
વિઘુષ્ટશબ્દો વરલક્ષિતાંગો
શોધેત્વ સ્તૂપં પુરુષોત્તમસ્ય ॥
વિમાનશ્રેષ્ઠં લભતે સુગન્ધં
દિવ્યં મનોજ્ઞં વરચન્દનસ્ય ।
ન તત્ર તૃષ્ણાં જનયે કદાચિત્*
શોધેત્વ સ્તૂપં પુરુષોત્તમસ્ય ॥
કોટીસહસ્રં લભતે અપ્સરાણાં
મનોજ્ઞગન્ધા ચ સુદર્શનીયા ।
તાસાં ન તૃષ્ણાં જનયે કદાચિત્*
શોધેત્વ સ્તૂપં પુરુષોત્તમસ્ય ॥
અષ્ટાંગુપેતાં જલશોભમાનાં
ઉદ્યાનશ્રેષ્ઠાં લભતે પુષ્કિરિણ્યો ।
દિવ્યોત્પલેહિ ચ શોભમાના
શોધેત્વ સ્તૂપં પુરુષોત્તમસ્ય ॥
[_મ્વુ_2.387_] પરિવારસ્ તસ્ય ભવતે અનુરૂપં
દિવ્યં ચ ઘોષં શૃણોતિ વિશુદ્ધં ।

સંગીતિશબ્દાનિ સુરાસુરાણાં
શોધેત્વ સ્તૂપં પુરુષોત્તમસ્ય ॥
કથાં ચ ધાર્માં શૃણે દેવતાનાં
સંસ્કારા સર્વે ચ દુઃખા અનિત્યા ।
ગ્રાહ્યં ચ ભોતિ વરદાન દાનં
શોધેત્વ સ્તૂપં પુરુષોત્તમસ્ય ॥
જરાભિભૂતો ઉપગતો સ્વર્ગલોકં
ન તસ્ય ભૂયો ઇતો દુર્ગતીયો ।
સ બુદ્ધં ચ પશ્યતિ મર્ત્યલોકે
શોધેત્વ સ્તૂપં દ્વિપદોત્તમસ્ય ॥
કથાં ચ કૃત્વા શુભ દેવતાનાં
સ્થપેત્વ દેવા બહુબુદ્ધસ્તૂપં ।
કાલં કરિત્વ ઉપગમિ મર્ત્યલોકે
શોધેત્વ સ્તૂપં પુરુષોત્તમસ્ય ॥
સો જાતમાત્રો સ્મરે કલ્પાન્ અનન્તાં
યે પૂર્વં બુદ્ધા પૂજિત સત્કૃતા ચ ।
નામં ચ તેષાં સ્મરતિ ગણં ચ ધર્મં
શોધેત્વ સ્તૂપં દ્વિપદોત્તમસ્ય ॥
અનુલેપેન ભગવતો યો કરોતિ
પૂજાં વિશિષ્ટાં સુમનોજ્ઞઘોષાં ।
સો લબ્ધલાભો વિચરતિ સર્વલોકે
આદિન્નસારો વરગન્ધ દત્ત્વા ॥
[_મ્વુ_2.388_] પ્રલુજ્જકાલે જિનશાસનસ્ય
ન સો ઇહાગચ્છતિ જમ્બુદ્વીપે ।
સ્વર્ગેષુ સંધાવતિ તસ્મિ કાલે
ગન્ધાનુલેપં કરિયાન સ્તૂપે ॥
દુર્ગન્ધકામાં સુજુગુપ્સનીયાં
વર્જેતિ નિત્યં સ્થિતો શીલસ્કન્ધે ।
સદા ચરન્તો ઇહ બ્રહ્મચર્યં
ગન્ધાનુલેપં દદિયાન સ્તૂપે ॥
ઇતો ચ્યવિત્વા મરુસ્વર્ગલોકે
અથ સહસ્રા તુલયતિ અપ્રમેયાં ।
કરોતિ અર્થં બહુદેવતાનાં
ગન્ધાનુલેપં દદિયાન સ્તૂપે ॥
યસ્મિં ચ કાલે નરા ભોન્તિ આઢ્યા
અદુષ્ટચિત્તા મૃદુમાર્દવા ચ ।
તસ્મિન્ તુ કાલે સ્થિતો જમ્બુદ્વીપે
ગન્ધાનુલેપં દદિયાન સ્તૂપે ॥
અપાયભૂમિં વિજહિય સર્વાં
આસન્નપ્રાપ્તો સ જિનસ્ય ભોતિ ।

પ્રતીતો ભવતિ સુખપ્રેમણીયો
ગન્ધાનુલેપં દદિયાન સ્તૂપે ॥
વિશિષ્ટવાક્યો ભવતિ સુઘોષો
પ્રિયો મનાપો જનસત્કૃતો ચ ।
[_મ્વુ_2.389_] સુખં ચ તસ્ય સદ સુપ્રસન્નં
ગન્ધાનુલેપં દદિયાન સ્તૂપે ॥
રાજાપિ ભોતિ વરચક્રવર્તી
શ્રેષ્ઠી અમાત્યો ગૃહપતિ પુણ્યવન્તો ।
બુદ્ધો પિ [ભોતિ] પ્રભંકરો ધર્મસ્વામી
ગન્ધાનુલેપં દદિયાન સ્તૂપે ॥
મણિહારં દત્ત્વા જિનચેતિયેષુ
ઉદગ્રચિત્તો પ્રમુદિતો વેગજાતો ।
સો ભોતિ રાજા સહ લક્ષણેહિ
મહાનુભાવો ગુરુકૃતો ચક્રવર્તી ॥
મણિવિમાનં રુચિર પ્રેમણીયં
વિચિત્રવર્ણં લભે દર્શનીયં ।
પ્રાસાદમ્ અગ્રં રતનામયં ચ
મહારહાહિ સ્ફુટ વેદિકાહિ ॥
સો રાજધાનીં લભતે વિશિષ્ટાં
નારીગણેહિ નરસંપ્રપૂરાં ।
સમાં સુજાતાં સુવિભક્તરૂપાં
પ્રભૂતભોગાં બહુશો સમન્તા ॥
સુભિક્ષક્ષેમાં અપગતશર્કરાં
પુષ્પાવકીર્ણાં સ્ફુટાવસક્તદામાં ।
સુમનોજ્ઞઘોષાં પ્રિયદર્શનીયાં
[_મ્વુ_2.390_] અન્તિષ્ઠગુપ્તાં બહુશાલિમધ્યે ॥
ઉદ્યાનરમ્યાં શુભરુતસન્નિનાદાં
જાલવિચિત્રાં સુખસંપ્રવેશાં ।
ધ્વજપતાકાહિ સ્ફુટાં સુરમ્યાં
છત્રેહિ ચ્છન્નાં શુભદર્શનીયાં ॥
ન તત્ર ચોરા ન શઠા ન ધૂર્તા
રાજ્યે ભવન્તિ પરવિત્તહાની ।
ઈર્યાપથેન ઉપપેત સત્વા
વિજિતે સન્તિ સદા મૈત્રચિત્તા ॥
અતશ્ ચ દેવાં વ્રજતે સુપુણ્યો
સ્વર્ગેષુ ભોતિ પરિપૃચ્છનીયો ।
કિં કાર્યં શુક્લં કથમ્ આચરેમ
યદા વ્રજેમ ઇતો મર્ત્યલોકે ॥
બુદ્ધાંશ્ ચ ક્ષિપ્રં લભે દક્ષિણીયાં
પશ્યિત્વ સો પૂજતિ લોકનાથાં ।

બોધાય ચ્છન્દં જનયતિ પૂજં કૃત્વા
તેનૈવ બુદ્ધા હતરજ વ્યાકરોન્તિ ॥
બહુજ્ઞાની ભવતિ મહાનુભાવો
વિશેષભૂમિસ્થિતો અગ્રસત્વો ।
ચિત્તપ્રસાદં ભગવતો એકં કૃત્વા
કલ્પસહસ્રં જહે દુર્ગતીયો ॥
આરોચયામિ ઇમુ ભાષમાણો
મા કોચિ કાંક્ષાં જને ભાષતો મે ।
[_મ્વુ_2.391_] મા બુદ્ધજ્ઞાનં ક્ષિપિયા અવીચિં
ભવેય પશ્ચા સુદુઃખિતો કૃચ્છ્રપ્રાપ્તઃ ॥
યો જાલકાનિ ઉપનયે ચેતિયેષુ
લોકપ્રદીપે મહાપુણ્યક્ષેત્રે ।
સો મારજાલં વિધાપિય અપ્રમત્તો
ભોતિ નરેન્દ્રો દશબલો નિષ્કિલેશો ॥
અપાયભૂમિં વિજહતિ અપ્રમત્તો
સદા ચ બુદ્ધં હતરજ સત્કરોતિ ।
સદા ચ ભોતિ બલચક્રવર્તી
સમન્તલોકં ઉપગત પુણ્યવન્તો ॥
દેવેષુ ભોતિ મરુપતિ પૂજનીયો
દિવ્યં ચ આયું લભે તત્ર ક્ષિપ્રં ।
યશં ચ દિવ્યં તથાપિ ચ દિવ્યવર્ણં
દિવ્યં ચ સૌખ્યં અસદૃશમ્ ઈશ્વરીયં ॥
રૂપાં ચ શબ્દાન્ તથ પુનર્ ગન્ધશ્રેષ્ઠાં
સ્પૃષ્ટવ્યાં તથા લભે દેવભૂતો ।
ઉલ્લોકનીયો ભવતિ મહાનુભાવો
ન કામતૃષ્ણાં જનયતિ અપ્સરાસુ ॥
તતો ચ્યવિત્વ વ્રજતિ મનુષ્યલોકં
સુગન્ધિતાઙ્ગો ભવતિ વિશિષ્ટવર્ણો ।
ન પારિહાણિં લભતે કદાચિત્*
છોરેત્વ જાલં જિનચેતિયેષુ ॥
[_મ્વુ_2.392_] શૂરો ચ ભવતિ દૃઢવ્રત અપ્રમત્તો
ન કામભોગે સુરતિં જનેતિ ।
નૈષ્ક્રમ્યતો ભવતિ અદીનચિત્તો
છોરેત્વ જાલં જિનચેતિયેષુ ॥
સો અક્ષણાનિ પરિવર્જયિત્વા
ક્ષણા ચ તસ્ય ભવન્તિ વિશિષ્ટા ।
બુદ્ધાન પૂજાં અતુલિયાં સો કરોતિ
છોરેત્વ જાલં જિનચેતિયેષુ ॥
ન બોધિચિત્તં વિજહતિ સો કદાચિત્*
ન ખણ્ડશીલો ભવતિ અસંવૃતો વા ।

ધર્મં વિરાગં લભે વિશુદ્ધં
છોરેત્વ જાલં જિનચેતિયેષુ ॥
દૌર્વર્ણિયં ચ જહે સર્વકાલં
દૌષ્પ્રજ્ઞિયં ચ વિજહતિ સો અશેષં ।
વિશેષપ્રાપ્તો વિચરતિ સર્વલોકે
છોરેત્વ જાલં જિનચેતિયેષુ ॥
લાભી ચ ભોતિ શુચિભોજનાનાં
વસ્ત્રાં વિશિષ્ટાં લભે સુવર્ણચિત્રાં ।
રઙ્ગોપપેતાં સુરુચિરદર્શનીયાં
છોરેત્વ જાલં જિનચેતિયેષુ ॥
અભ્યુદ્ધરિત્વાન જિનચેતિયેષુ
નિર્માલ્યં તુષ્ટો પ્રમુદિતો વેગજાતો ।
દુઃખાં ખરાં વાચં જુગુપ્સમાનો
[_મ્વુ_2.393_] આરાગયે સો દશબલસાર્થવાહં ॥
પ્રાસાદિકો ભવતિ વિશુદ્ધકાયો
ઉલ્લોકનીયો બહુજનપૂજિતો ચ ।
ન તસ્ય રાજા ભવે દુષ્ટચિત્તો
યો ચેતિયે અપનયિ જીર્ણપુષ્પં ॥
કુમાર્ગ તસ્યાપિહિતા ભવન્તિ
યો શીલસ્કન્ધે સ્થિતો બોધિસત્વો ।
અભ્યુદ્ધરેયા જિનચેતિયેષુ
ઓસિરે પુષ્પ પુરિમં મિલાનં ॥
શોકં ચ દોષં ચ જહે સર્વકાલં
રાગાં ચ કાયે જહે સર્વ અશેષાં ।
આશ્વાસપ્રાપ્તો સો અનન્તકલ્પાં
યો ચેતિયે અપનયે જીર્ણપુષ્પં ॥
બુદ્ધો ચ ભોતિ સહસાર્થવાહો
અનન્તતેજેન મરુપૂજનીયો ।
અલંકૃતો ભવતિ વિશુદ્ધકાયો
યો ચેતિયે અપનયે જીર્ણપુષ્પં ॥
પંચ દદેયા શુભદિવ્યપુષ્પાં
માન્દારવાં અથ પાટલાં વા [નિર્માલ્યાં] ।
યો જીર્ણં પુષ્પં અપનયે ચેતિયેષુ
વિપાકુ તસ્ય ભવતિ સ શોભમાનો ॥
ન તસ્ય કાયે ક્રમતિ વિષં ન શસ્ત્રં
હુતાસનં જ્વલિતો અગ્નિસ્કન્ધો ।
[_મ્વુ_2.394_] ચૌરા પિ તં ન પ્રસહન્તિ પાપા
યો જીર્ણં પુષ્પં અપનયે ચેતિયેષુ ॥
ન તસ્ય પુણ્યં સુકરં પ્રકીર્તિતું
યન્ તેન પુણ્યં સુમહત્* ગૃહીતં ।

ઓસન્નપુષ્પં જિનચેતિયેષુ
છોરેત્વ તુષ્ટો પ્રમુદિતવેગજાતો ॥
ઉદ્વિદ્ધકાયો ભવતિ ઉદારો
સદા ચરન્તો શુભકર્મશ્રેષ્ઠં ।
ન તસ્ય દૂરે વર-અગ્રબોધિ
છોરેત્વ નિર્માલ્યં જિનસ્ય સ્તૂપે ॥
યો ચન્દનં કિરેય નાયકસ્ય
છન્દં જિનેત્વા પરમાર્થબોધિ ।
સો ભોતિ લોકે સદ પૂજનીયો
પ્રાસાદિકો સુમનો તેજવન્તો ॥
તસ્યૈવ રાજ્ઞો પ્રણમતિ સર્વલોકો
દેવા નાગા ચ મનુજા મહોરગા [ચ] ।
સર્વાં સહસ્રાં કુસુમિતલોકધાતું
પ્રાશાસિ વીરો તતો ઈશ્વરત્વે ॥
યે તસ્ય રાજ્યે નિવસન્તિ લોકે
પ્રતિષ્ઠન્તિ તે વરબુદ્ધિજ્ઞાને ।
તે સર્વપાપેષુ અતિક્રમિત્વા
દેવમનુષ્યેષુ ચરન્તિ ધર્મં ॥
પરિવારસ્ તસ્ય ભવતિ અભેદ્યો
[_મ્વુ_2.395_] પુણ્યવન્તો સ્મૃતિવન્ત પ્રજ્ઞવન્તો ।
આશ્વાસપ્રાપ્તો વિચરતિ સર્વલોકે
યથાભિપ્રાયં જનયતિ તેષુ પ્રીતિં ॥
પ્રપૂરવાક્યં સ્વરાઙ્ગં ભવતિ શુદ્ધં
જ્ઞાપેતિ સત્વાન્ સુસખિલશ્લક્ષ્ણવાક્યો ।
ન તસ્ય કોપિ જને ઈશ્વરીયં
ઉલ્લોકનીયો ભવતિ બહુજનસ્ય ॥
પ્રિયવદ્ય દાનં તથ અર્થચર્યા
સમાનાર્થતા ચ બહુજનસ્ય ।
અક્રુષ્ટવન્તો ન જનેતિ રોષં
યો અંગુલીહિ નમે બુદ્ધસ્તૂપં ॥
ન સો અપાયં પ્રપતેય ભૂયઃ
વર્જેતિ હીનાં કુલ મર્ત્યલોકે ।
આઢ્યશ્ ચ સો ભોતિ પ્રભૂતકોશો
યો અંજલીયે વન્દતિ બુદ્ધસ્તૂપં ॥
દેવેન્દ્ર ભોતિ ગત દેવલોકં
મનુષ્યભૂતો પિ ચ ભોતિ રાજા ।
ન પારિહાનિ ચ કદાચિ તસ્ય
યો અંજલીયે વન્દતિ બુદ્ધસ્તૂપં ॥
અયુક્તવાચં ન કદાચિ ભાષે
સુભાષિતં ભાષતિ નિત્યકાલં ।

અતૃપ્ત સત્વા વચનેન તસ્ય
યં સો પ્રમુંચેદ્ વરમ્ એકવાચં ॥
[_મ્વુ_2.396_] કાલં કરોન્તો જિનમ્ અદૃશાસિ {અદ્દશાસિ?}
મનોજ્ઞઘોષાં વસે રાજધાનીં ।
સો ઇન્દ્રકીલે સ્થિત લોકનાથં
પુષ્પાં ગ્રહેત્વા અભિકિરે વેગજાતો ॥
સ્વકસ્મિં ગૃહે જિનમ્ અદ્દશાસિ
ભુંજિત્વ ભક્તં વદન્ત ધર્મં ।
પ્રસાદજાતો જિન સત્કરોતિ
ગૃહીત્વ પાત્રં વ્રજે નાયકસ્ય ॥
પ્રતિગૃહ્ણતે તસ્ય જિનો ઽન્તિકાતો
જ્ઞાત્વાન ચિત્તં ચરિતં ઉદારં ।
તસ્ય યશો ભેષ્યતિ દેવલોકે
વિશિષ્ટ લોકે અસદૃશો દક્ષિણીયો ॥
ગૃહીત જ્ઞાત્વા સુગતેન પાત્રં
સો વેગજાતો પરિતુષ્ટચિત્તો ।
ઉલ્લોકયિત્વા તદ દેવલોકં
જનેય ચ્છન્દં ઇમમ્ એવરૂપં ॥
મોચેય સત્વાં બહુદુઃખપ્રાપ્તાં
અન્ધાન ચક્ષુ સિય સર્વલોકે ।
આલોકપ્રાપ્તો તમસ્તિમિરસ્ય ઘાતી
અતીર્ણસત્વાન્ અહમ્ અપિ તારયેયં ॥
અમુક્ત મોચેયમ્ અસંસ્કૃતાતો
સ્પૃશિત્વ શાન્તાં વરમ્ અગ્રબોધિં ।
ચરે અહં દશદિશા અસંપ્રકંપો
બુદ્ધિત્વ જ્ઞાનં દુઃખિતાં પ્રમોચે ॥
[_મ્વુ_2.397_] જ્ઞાત્વાન તસ્ય પ્રણિધિમ્ એવરૂપાં
યથા તં ચિત્તં તતો બુદ્ધજ્ઞાને ।
સ્મિતં કરિત્વા જિનો વ્યાકરોતિ
બુદ્ધો તુવં ભેષ્યસિ લોકનાથો ॥
ઇદમ્ અવોચદ્ ભગવાન્ આત્તમના વિશુદ્ધમતિ ભિક્ષુઃ સદેવમાનુષાસુરલોકો ભગવતો ભાષિતમ્ અભ્યનન્દે ॥
_____અવલોકિતં નામ સૂત્રં મહાવસ્તુસ્ય પરિવારં સમાપ્તં ॥
બોધિસત્વો યથા વીરો નૈરંજનામ્ ઉપાગમે ।
અથ કાલો મહાનાગો એકકો વ અનુચિન્તયત્* ॥
યથાયં રણતે પૃથિવી કંસપાત્રીવ તાડિતા ।
નિઃસંશયં મહાવીરો લોકે પ્રાદુર્ભવિષ્યતિ ॥
રણતીં પૃથિવીં શ્રુત્વા નન્દિઘોષસમાકુલાં ।
ભવનાતો ઉત્તરિત્વાન સમન્તં સ વિલોકયે ॥
વિલોકયન્તો મહાનાગો અસદૃશં પુરુષોત્તમં ।
અગ્નિસ્કન્ધં જ્વલમાનં વિદ્યું વાપિ ઘનાન્તરે ॥

નૈરંજનાયાં તીરે અદ્રુતગામિ અનિઘો પુરુષસિંહો ।
ઘૃતહુતનિભાનનસ્ તં નાગો કાલ ભવન્તં વન્દે ॥
તતો ઉદગ્રો સમાનો પ્રીતિસુખસમર્પિતો ।
બોધિસત્વં નમસ્યન્તો ઇમાં ગાથામ્ અભાષત ॥
યાદૃશા મે પુરા દૃષ્ટા લોકનાથા મહાયશાઃ ।
તેષાં તુવં પિ સદૃશો અત્ર મે નાસ્તિ સંશયઃ ॥
[_મ્વુ_2.398_] યથા ઉદ્ધરસે પાદં દક્ષિણં પુરુષોત્તમ ।
દિશામ્ અભિવિલોકેન્તો અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથેયં રણતે પૃથ્વી કંસપાત્રીવ તાડિતા ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ચ ભવનં મહ્યં અન્ધકારતમિસ્રકં ।
ઓભાસેન સ્ફુટં સર્વં અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા વિમાનો તેજેન સ્ફુટો તિષ્ઠતિ સર્વશો ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ચ વિમલા નેત્રા વિશુદ્ધા મમ નાયક ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ચીવરનિક્ષેપા યથા ચ અવગાહસિ ।
નૈરંજનાં શીતકાલાં અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા નૈરંજના રમ્યા કુસુમેહિ સમાકુલા ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ચ પુષ્પા વર્ષન્તિ દેવા ક્ષિપન્તિ અમ્બરા ।
વૃક્ષા ચ પ્રણતા સર્વે અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
શુચિજલં ચ વહતે પ્રતિપૂર્ણં
પાર્થિવોત્તમસુતો અવગાહ્ય ।
અભ્યુદયન્તો અભિષેચયિત્વા
ઉપાગમે પુરિમબુદ્ધનિષદ્યાં ॥
સર્વમહીં સચતુર્દ્વીપસશૈલાં
ખેડપિણ્ડં વ અનપેક્ષો જહિત્વા ।
[_મ્વુ_2.399_] યાચે સ્વસ્તિકં તૃણાં નરસિંહો
યત્ર નિષણ્ણો સ સ્પૃશો વરબોધિં ॥
તસ્ય તૃણાં મૃદુકતૂલનિકાશાં
સ્વસ્તિકો કનકબિમ્બનિભસ્ય ।
વેગજાતુ અદદે તૃણમુષ્ટિં
તં ગૃહ્ય ચ મૃદુતૂલાંગુલપાણિઃ ॥
અથ ખલુ બોધિસત્વો સિંહવિક્રાન્તં વિક્રમે અનુત્તરસ્ય અમૃતસ્ય આહરણતાયે । નાગવિક્રાન્તં વિક્રમે । ઋષભવિક્રાન્તં વિક્રમે । હંસવિક્રાન્તં વિક્રમે । ક્રોઞ્ચવિક્રાન્તં વિક્રમે । દુષ્પ્રધર્ષવિક્રાન્તં વિક્રમે । અગ્રોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમે । શ્રેષ્ઠોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમે । પૂર્વોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમે । યુગોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમે । પ્રણિધિપૂર્વોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમે । શત્રુમથનવિક્રાન્તં વિક્રમે । અપરાજિતવિક્રાન્તં વિક્રમે । મહાપુરુષવિક્રાન્તં વિક્રમે । અલીનવિક્રાન્તં વિક્રમે । અદીનવિક્રાન્તં વિક્રમે । અહીનવિક્રાન્તં વિક્રમે । અભીતવિક્રાન્તં વિક્રમે । હિતૈષી-અનન્ધકારીકરણતાયે મહાવિક્રાન્તં વિક્રમે । મહાસંગ્રામવિજયાયે અનુત્તરસ્ય અમૃતસ્ય આહરણતાયે વિક્રાન્તં વિક્રમે ॥
___અથ ખલુ બોધિસત્વં સિંહવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । નાગવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । ઋષભવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । હંસવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । ક્રોઞ્ચવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । દુષ્પ્રધર્ષવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । અગ્રોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । શ્રેષ્ઠોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । પૂર્વોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । યુગોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । પ્રણિધિપૂર્વોત્પાદવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । શત્રુમથનવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । અપરાજિતવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । મહાપુરુષવિક્રાન્તં
[_મ્વુ_2.400_] વિક્રમન્તં । અલીનવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । અદીનવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । અભીતવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । હિતૈષી-અનન્ધકારીકરણતાયે મહાવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં । મહાસંગ્રામવિજયાયે અનુત્તરસ્ય અમૃતસ્ય આહરણતાયે મહાવિક્રાન્તં વિક્રમન્તં પંચ વાણશતાનિ બોધિસત્વં અનુપ્રદક્ષિણીકરોન્તા અનુપરિવર્તેન્સુઃ । પંચ હંસશતાનિ બોધિસત્વં અનુપ્રદક્ષિણીકરોન્તા અનુપરિવર્તેન્સુઃ । પંચ ક્રોઞ્ચશતાનિ બોધિસત્વમ્ અનુપ્રદક્ષિણીકરોન્તા અનુપરિવર્તેન્સુઃ । પંચ મયૂરશતાનિ બોધિસત્વમ્ અનુપ્રદક્ષિણીકરોન્તા અનુપરિવર્તેન્સુઃ । પંચ જીવંજીવકશતાનિ બોધિસત્વમ્ અનુપ્રદક્ષિણીકરોન્તા અનુપરિવર્તેન્સુઃ । પંચ કન્યાશતાનિ બોધિસત્વમ્ અનુપ્રદક્ષિણીકરોન્તા અનુવર્તેન્સુઃ ॥
___કાલો નામ નાગરાજા અદ્દર્શિ દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ બોધિસત્વમ્ એતદ્ ઉવાચ ॥ એહિ મહાશ્રમણ એહિ મહાશ્રમણ યેન ત્વં મહાશ્રમણ માર્ગેણ આગચ્છસિ સ ભગવાં પિ મહાશ્રમણ ક્રકુચ્છન્દો એતેન માર્ગેણ આગતો સો ચ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધો ત્વં પિ અદ્ય મહાશ્રમણ એતેન માર્ગેણ આગચ્છસિ અદ્ય તુવં પિ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધિષ્યસિ । યેન મહાશ્રમણ માર્ગેણાગચ્છસિ ભગવાન્ અપિ કોનાકમુનિ એતેન માર્ગેણ આગતો સો ચ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધો ત્વં પિ મહાશ્રમણ એતેન માર્ગેણ આગચ્છસિ અદ્ય ત્વં પિ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધિષ્યસિ । યેન ત્વં મહાશ્રમણ માર્ગેણાગચ્છસિ ભગવાં મહાશ્રમણ કાશ્યપો એતેન માર્ગેણાગતો અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધો ત્વં પિ મહાશ્રમણ એતેન માર્ગેણાગચ્છસિ અદ્ય ત્વં પિ સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુધ્યિષ્યસિ ॥
___અથ ખલુ કાલો નાગરાજા બોધિમણ્ડં ગચ્છન્તં ગાથાભિર્ અભિસ્તવે ॥
[_મ્વુ_2.401_] અથ કલ્પસહસ્રાણિ વશિભૂતસહસ્રકોટીન્ અનુચીર્ણં ।

દૃષ્ટ્વા તદા વ્રજન્તં કાલો શાક્યોત્તમમ્ અવોચત્* ॥
માર્ગેણ યેન ગચ્ચસિ દ્વિપદોત્તમ અદ્રુતં અસંભીતં ।
અદ્ય જિનપારમિતાયે સર્વસત્વાન ચરિતં બુધ્યસિ ॥
યેન તે પુરિમા બુદ્ધા મૃદુમાર્ગેણ પ્રસ્થિતા ।
તેન ત્વં પ્રણતો વીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
ક્રકુચ્છન્દો ભગવાં બુદ્ધો મુનિ કોનાકસાહ્વયો ।
કાશ્યપો ભગવાં બુદ્ધો ભવાં પ્ય્ એતેન પ્રસ્થિતઃ ॥
યેન ગતો ક્રકુચ્છન્દો કોનાકમુનિ ચ કાશ્યપો ।
એતેન ત્વં ગચ્છ વીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા તૃણાનિ ગૃહ્ણાસિ યથા યાચસિ સ્વસ્તિકં ।
યથોપેસિ મહીમણ્ડં અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ઇમે શુદ્ધાવાસા વશીભૂતા કરપુટાઃ ।
નમસ્યન્તિ તર્હિ એષાં સત્કારો શાક્યસુતા સમઃ ॥
પુરિમેહિ યથા વિમાનં તેજેન સ્ફુટં સર્વશઃ ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ચ ભવનં મહ્યં અન્ધકારતમિસ્રકં ।
ઓભાસેન સ્ફુટં સર્વં અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ચ વિમલા નેત્રાઃ વિશુદ્ધા મમ નાયક ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ચ રણતે પૃથ્વી કંસપાત્રીવ તાડિતા ।
[_મ્વુ_2.402_] નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ચ વાતા વાયન્તિ યથા વૃક્ષા નિરિંગિતા ।
યથા દ્વિજા નિકૂજન્તિ અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા મેદિની પુષ્પેહિ સમંગિભૂતમણ્ડિતા ।
બુદ્ધાનામ્ એવ ઉત્પાદે એવં ભોતિ અલંકૃતા ॥
યથા વાણશતા પંચ કરોન્તિ ત્વાં પ્રદક્ષિણં ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા પત્ત્રિશતા પંચ કરોન્તિ ત્વાં પ્રદક્ષિણં ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા હંસશતા પંચ કરોન્તિ ત્વા પ્રદક્ષિણં ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા ક્રોઞ્ચશતા પંચ કરોન્તિ ત્વા પ્રદક્ષિણં ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા મોરશતા પંચ કરોન્તિ ત્વા પ્રદક્ષિણં ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા જીવકશતા પંચ કરોન્તિ ત્વા પ્રદક્ષિણં ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા પૂર્ણકુમ્ભશતા પંચ કરોન્તિ ત્વાં પ્રદક્ષિણં ।
નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા કન્યાશતા પંચ કરોન્તિ ત્વાં પ્રદક્ષિણં ।

નિઃસંશયં મહાવીર અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
સંમુખં પિ ચ જિનપારમિતાયે
[_મ્વુ_2.403_] ઉપાગમે પુરિમબુદ્ધનિષદ્યાં ।
સ્વસ્તિકકાલે સ લોકપ્રદીપઃ
ઉપાવિશે મહિરુહાગ્રસમીપે ॥
અથ ખલુ કાલો નાગરાજો બોધિસત્વં સિંહાસનગતમ્ અભિસ્તવે ॥
યથા મૃદૂહિ જાલેહિ સંસ્તરિત્વાન સંસ્તરં ।
યથા પર્યંકમ્ આભુંજસિ અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
યથા વાણશતા પંચ કરોન્તિ ત્વાં પ્રદક્ષિણં ।
સમીપે દ્રુમરાજસ્ય અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
ત્વં પિ નરવીર ચરિયાં અદ્ય નિષેવસિ પૂર્વં અનુચીર્ણાં ।
ધક્ષ્યસિ ત્વં શઠસૈન્યં સનાગરથ સપદાતં ॥
યથા દ્વાત્રિંશતી કાયે મહાપુરુષલક્ષણા ।
નિઃસંશયં મારસૈન્યં પ્રભંજિત્વા વિરોચસિ ॥
અદ્ય ત્વં સાશ્રવં ચિત્તં કિલેસમદસૂદન ।
જ્ઞાનેનોત્પાટયિત્વાન બોધિં પ્રાપ્ય વિભોત્સ્યસિ ॥
અદ્ય તે સહ ધર્મેણ પ્રતિવક્તા ન ભેષ્યતિ ।
ઇતિ કાલો મહાનાગઃ ઉરગાણાં વરોત્તમઃ ।
હૃષ્ટો પ્રાંજલિકો આહ અદ્ય બુદ્ધો ભવિષ્યસિ ॥
બોધિસત્વો કાલં નાગરાજાનં સંરાગેતિ ॥ એવમ્ એતં મહાકાલ એવમ્ એતં મહાનાગ અદ્યાહં અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુધ્યિષ્યં ॥
તં ચ કાલમ્ અવચિ દ્વિપદેન્દ્રો
પ્રીતિહર્ષપરિવૃંહિતકાયો ।
[_મ્વુ_2.404_] અદ્ય કાલ વચનં તવ સત્યં
અદ્ય સ્પૃશિષ્ય અનુત્તરબોધિં ॥
અપિ મહિધરા ગિરિવરા ન ભવેયા
ચન્દ્રમાત્ર ગગણા પ્રપતેયા ।
નૈવાહન્ તત્ર ગતો ન ભવેયં
ભોહિ પ્રીતિમનસો ભુજગેન્દ્ર ॥
મેરુશૃંગ અનિલો વિધમેયા
મેદિની ચ ગગણં ચ સમેયા ।
માદૃશા ન હિ સિંહાસનશ્રેષ્ઠં
ઉપગમ્ય અમૃતં ન સ્પૃશેન્સુઃ ॥
સો ગિરાં પ્રમુંચ તત્ર નિષણ્ણો
તિર્યં વ દ્રુમવરસ્ય સમીપે ।
અદ્ય સર્વભવમૂલમ્ અશેષં
ઊહનામિ રજનીક્ષયકાલે ॥
સ્તવિત્વ કાલો સંબુદ્ધં દ્વાત્રિંશવરલક્ષણં ।
પ્રદક્ષિણં કરિત્વાન તત્રૈવાન્તરહાયિથ ॥
નિષણ્ણો બોધિસત્વો પંચ સંજ્ઞા પ્રતિલભે ॥ તદ્યથા અતીતસંજ્ઞા ક્ષેમસંજ્ઞા સુખસંજ્ઞા અશક્યસંજ્ઞા ॥ ઇમાં ચ પુનઃ પરસંજ્ઞાં પ્રતિલભતે ॥ અદ્યમહમ્ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધેષ્યં [ચત્વારિ નીતયો તદ્યથા સામ દણ્ડો ભેદો પ્રદાનો] ॥
___અથ ખલુ મારો પાપીમાં યેન બોધિયષ્ટિસ્ તેનોપસંક્રમિત્વા વૈહાયસે અન્તરીક્ષે સ્થિતઃ પ્રાંજલીકૃતઃ બોધિસત્વં નમસ્યન્તો ॥ અથ ખલુ બોધિસત્વો મારં પાપીમં ઇમાયે ગાથાયે અભ્યભાષે ॥