મહાવદાનસૂત્ર · ભાગ 120

ઇ. પ્રોલોગુએ
એવં મયા શ્ ર્ ઉતમ્ એકસ્મિં સમયે ભગવાં શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ જેતવને અ ના થપિણ્ડદારામે ।
અથ સંબહુલાન્ આં ભિક્ષૂણા ં કરીરિકમણ્ડલવાટે સંનિષણ્ણાનાં સ્ અ ં નિપતિતા નામ્ અયમ્ એવંરૂપો ઽભૂદ્ અન્તરાકથ્ આસ મુદાહારઃ
આશ્ચર્યમ્ આયુષ્મન્તો યાવચ્ ચ ભગ વત્ અઃ અતીતેષુ સમ્યક્સંબુદ્ધેષુ અતીતાંશ ભાવગ ત્ એષ્ ઉ છ્ ઇન્ન વર્ત્મ સુ છિન્નપુટેષુ નિષ્પ્રપંચેષુ પ્રપંચાતીતેષુ પરિનિર્વૃતેષુ કારુણિકે ષુ નિરાશિષ્ એ ષુ એવં સ્ અમ્યક્ પ્ર્ અત્ ય્ આ ત્મં જ્ઞાનદર્શનં પ્રવર્તત્ એ । એ વંશી લા બત તે બુ દ્ધા ભગવંતો બભૂવુર્ ઇત્ય્ અપિ એવંધર્માણ્ અ એવંપ્ર્ અજ્ઞા એવમભિજ્ઞા એ વંવ્ ઇ મુક્તય એવં વિ હારિણો બત તે બુદ્ધા ભગવન્તો બભૂવુર્ ઇત્ય્ અપિ ।
કિં નુ ભ ગ વ તો ધ ર્મધાતુઃ સુપ્રતિવિદ્ધઃ આહો સ્વિદ્ દેવ તા આરોચયંતિ યેન તથાગત સ્યાતીતેષુ સમ્યક્સંબુદ્ધેષુ અતીતાંશભા વગતે ષુ છિન્નવ ર્ત્મસુ છિન્નપુ ટેષુ નિષ્પ્રપંચેષુ પ્રપઞ્ચા તી તેષુ ( મવ્ 32 ) પર્ ઇ નિર્વૃતે ષુ કારુણિકેષુ નિરાશિષેષુ એવં સમ્યક્ પ્રત્યાત્મં જ્ઞ્ આ નદર્શનં પ્રવર્તતે એવંશીલા બત તે બુદ્ ધા ભગવંતો બભૂ વુર્ ઇત્ય્ અપ્ય્ એવંધર્માણ એવં પ્રજ્ઞા એવમભિજ્ ઞ્ આ એવંવિમુક્તય એવંવિહારિણો બત તે બુદ્ધા ભગવંતો બભૂવુર્ ઇત્ય્ અપિ ।
ઇયં તેષાં સંબહુલાનાં ભિક્ષૂણાં કરીરિ ક્ અ મણ્ડલવાટે સંનિષણ્ણાનાં સન્નિપતિતાનામ્ અ ન્તરાકથા વિપ્રકૃતા ।
અશ્રૌષીદ્ ભગવાં દિવાવિહારોપગતો દિવ્યેન શ્રોત્રેણ વિશુદ્ધેનાતિક્રાન્તમા નુષેણ શ્રુત્વા ચ પુનસ્ તસ્માત્ સમાધેર્ વ્યુ ત્થા ય યેન કરીરિકમણ્ડલ વા ટસ્ તેનોપજગામ ઉપેત્ય પુરસ્તાદ્ ભિક્ષુસંઘસ્ય પ્રજ્ઞપ્ત્ઽ; એવાસન્ને ન્યષીદત્
નિષદ્ય ભ ગ વા ં ભિક્ષૂન્ આમન્ત્રયતિ કા નુ યુષ્માકં ભિક્ષવઃ સંબહુલાનાં ભ્ ઇ ક્ષૂણાં કરીરિકમણ્ડલવાટે સંનિષણ્ણાનાં સંનિપતિતા નામ્ અન્ત રાકથા વિપ્રકૃતા કયા ચાપ્ ઇ કથ ય્ ઐતર્હિ સ ન્ ન્ ઇ ષ ણ્ણા ઃ સંનિપ ત્ ઇ તાઃ
ઇહાસ્માકં ભદન્ત સં બહુ લાનાં ભિક્ષ્ ઊ ણ્ આ ં કરીરિક્ અમ ણ્ડલવ્ આટે સ્ અ ં નિષણ્ણાનાં સંનિપતિતાના મ્ અય્ અમ્ એવંરૂ પ્ ઓ ઽભૂદ્ અન્તરાકથાસમુદાહારઃ આશ્ચર્યમ્ આયુષ્મ ં તો યાવચ્ ચ ભગવતઃ અતીતેષુ સમ્યક્સંબુદ્ધેષુ અતીતાંશભાવગતેષુ છિન્નવ ર્ત્મ સુ છિન્નપુટે ષુ નિષ્પ્રપઞ્ચેષુ પ્રપઞ્ચાતીતેષુ પરિનિર્વૃતેષુ કારુણિકેષુ નિરાશિષેષુ એવં સમ્યક્ પ્રત્યાત્મં જ્ઞાનદર્શનં પ્રવર્તતે એવંશીલા બત તે બુદ્ધા ભ્ અગવ ન્ત્ ઓ બભૂવુ ર્ ઇ ત્ય્ અપિ એવંધર્માણ એવંપ્રજ્ઞા એવ મ ભિજ્ ઞ્ આ એવંવિમ્ ઉ ક્તય એવં વિહા રિણો બત તે બુદ્ધા ભગવન્તો બભૂવુર્ ઇત્ય્ અપિ । કિં નુ ભગવતો ધર્ મ્ અ ધાતુ ઃ સ્ ઉપ્રતિવિદ્ધ આહો સ્વિદ્ દેવતા આરોચ યંતિ યેન ( મવ્ 34 ) તથાગત સ્યાતીતેષુ સમ્ય ક્ સ્ અં બુ દ્ધેષુ અતી તાંશભાવગતેષુ છિન્નવર્ત્મસુ છિન્નપુટેષુ નિષ્પ્રપઞ્ચેષુ પ્રપઞ્ચા તીતેષુ પરિનિર્વૃતેષુ કારુણિકે ષુ નિરાશિષેષુ એ વં સમ્યક્ પ્રત્યાત્મ્ અં જ્ઞાનદર્શનં પ્રવર્તતે એવંશીલા બત તે બુદ્ધા ભગવન્તો બભૂવુર્ ઇત્ય્ અપિ એવંધર્ માણ એવં પ્રજ્ઞા એવમભિજ્ ઞ્ આ એવંવિમુક્તય એવંવિહારિણો બત તે બુદ્ધા ભગવંતો બ ભૂવુર્ ઇત્ય્ અપિ । ઇયમ્ અસ્માકં ભદંત સંબહુલાનાં ભિક્સૂણાં કરીરિકમણ્ડલવાટે સ ં નિષંણ્ આનાં સંનિપતિતાનામ્ અન્તરાકથા વિપ્ ર્ અક્ ઋ તા તયા ચાપિ ભગવન્ ક થયા એતર્હિ સંનિષંણાઃ સંનિપતિતા અપિ મે ભિક્ષવો ધર્મધાતુઃ સુપ્રતિવિદ્ધ અપિ મે દેવતા આરોચ યન્તિ ઇયમ્ અત્ર ધર્ મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉ ચ્ ય્ અ તે ॥
પૂર્વં કથા ધાર્મિકી અર્થસંહિતા
ઉદાહૃતા મણ્ડલવાટભિક્ષુભિઃ
અશ્રૌષીદ્ દિવ્યેન હિ શ્રોત્રધાતુના
દિવાવિહાર્ ઓપગતો મહામુ નિઃ 1
દિવ્ ય્ એન શ્ર્ ઓ ત્રેણ નિશામ્ય શાસ્તા
ઉપાગતો મણ્ડલવ્ આટ ભિ ક્ષૂન્
ન્યષીદત્ સ હિ ભિક્ષુગણસ્ય મધ્યે
શક્રો ય થેન્ દ્ર્ અસ્ ત્ર્ ઇદ શેષુ મધ્યે 2
પ્ ર્ અ તિવિ દ્ધો ધર્મધાતુર્ બુદ્ ધ્ એનાદિત્યબન્ધુના ।
યેનાભ્યતીતાં જાનાતિ સંબુદ્ધાં દ્વિપદ્ ઓ ત્ત્ અમઃ 3
એવં નામા એવંજાત્યા એવંગોત્રાશ્ ચ તે ઽભ્ અવન્
યથા યથા ચ તે આસં સર્વે વ્યાકૃતવા ં મુનિ ઃ 4
ના નાદીર્ઘાયુષો દેવા વર્ણવન્તો યશસ્વિનઃ
એવમ્ આરોચયંત્ય્ અર્થં સંબુદ્ધાનાં યશસ્વિનામ્ 5 ॥
ઇઇ. હોw wઅસ્ થે ધર્મધાતુ રેઅલિzએદ્?
ક થં ધર્મધાતુઃ સુપ્રતિવિદ્ધઃ
અ. થે છરચ્તેરિસ્તિચ્સ્ ઓf થે સેવેન્ બુદ્ધસ્
1. કલ્પ
ઇતઃ સ એ કનવતઃ ક લ્પ્ ઓ યસ્મિં કલ્પે વિપશ્ ય્ ઈ સમ્યક્સંબુદ્ધો લોકે ઉત્પન્નઃ ઇતઃ સ એકત્રિંશત્તમઃ કલ્પો યસ્મિં કલ્પ્ એ શિખી ચ વિશ્વભુક્ ચ સમ્યક્સંબુદ્ધૌ લોક ઉત્પન્નૌ અસ્મિન્ન્ એવ ભદ્રકલ્પે ચ્ અત્ વ્ આરઃ સમ્યક્સં બુદ્ધા લોકે ઉત્પન્ના ક્રકસુન્દઃ કનક મુન્ ઇ ઃ ક્ આશ્ ય પ્ ઓ વયં ચાપ્ય્ એતર્હિ શાક્યમુનિઃ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
x કશ્ ચ કલ્ પ્ ઓ ^ ^ _ ^ _ x
યદા વિપશ્યી ઉદપાદિ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 1
વિશ્વ ભુ જ ં _ ^ ^ _ ^ _ x
વ્ ઇ નાયકાઃ ક્રકસુન્ દ્ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 2 ॥
2. લિfએ સ્પન્
વિપશ્યિનઃ સમ્યક્સંબુ દ્ધ સ્ય અ શીતિર્ વર્ષસહ સ્રાણ્ય્ આયુષ્પ્રમાણમ્ અભૂત્ શિખિનઃ સ મ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સપ્તતિઃ વિશ્વભુજઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ષષ્ટિઃ ક્રકસુન્દસ્ય સમ્યક્સંબુ દ્ ધસ્ ય્ અ ચત્વારિઙ્શત્ કનકમુનેઃ સમ્યક્ સ્ અંબુદ્ ધ્ અસ્ય ત્રિઙ્શત્ કાશ્ય પસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય વિંશતિઃ અસ્માકમ્ અપ્ય્ એતર્હિ વર્ષશતમ્ આયુષ્પ્રમા ણ્ અં સ મ્યક્સ્ ઉ ખે ન પરિપ્રિ ય માણ્ અ મ્ ઇયમ્ અત્ર ધ ર્મ તા ત સ્ મ્ આ દ્ ઇદમ્ ઉચ્ય્ અતે ॥
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।

x _ ^ _ _ ^ ^ _ સ _ x
x _ ^ _ વિશ્વ ભુજો જિનસ્ય 1
ચત્વારિંશત્ ક્રકસુન્દસ્ય શા સ્તુઃ
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ શા ક્યમુ નિ ^ _ x 2 ॥
3. ચસ્તે
વિપશ્યી સમ્યક્સંબુદ્ધઃ ક્ષત્રિયો જાત્યાભૂત્ શિખી સમ્યક્સંબુદ્ધઃ ક્ષત્રિયો જાત્યાભૂદ્ વિશ્વભુક્ ચ । ક્રકસુન્દઃ સમ્યક્સંબુદ્ધો બ્રાહ્મણો જાત્યાભૂત્ કન કમુનિઃ કાશ્ ય્ અપશ્ ચ । અસ્માક મ્ અપ્ય્ એતર્હિ ક્ષત્રિયા જાતિ ર્ ભવતિ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ બભૂવ ક્ષત્ ર્ ઇ યાઃ
x _ ^ _ કનકમુનિશ્ ચ કાશ્યપ
એત્ઽ; એકજાત્ય્. ^ ^ _ ^ _ ^ x 1
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x ય્ આ ^ _ _ ^ ^ _ ^ ક્ અ લ્પાં
નિષ્ક્ ર્ આન્તવાં ચ્છાક્યકુલાચ્ ચ ક્ષ ત્રિયાત્ 2 ॥
4. fઅમિલ્ય્ નમે
સન્સ્ક્રિત્ તેxત્ ઇસ્ ચોમ્પ્લેતેલ્ય્ લોસ્ત્
5. બોધિ ત્રેએસ્
સન્સ્ક્રિત્ તેxત્ ઇસ્ ચોમ્પ્લેતેલ્ય્ લોસ્ત્
6. થે અશેમ્બ્લ્ય્ ઓf ભિક્ષુસ્
વિપશ્યિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય શ્રાવકાણાં ત્રયો મહાસન્નિપાતા બભૂવુઃ એકો મહાસન્નિપાતો દ્વાષષ્ટભિક્ષુશતસહસ્રાણિ । દ્વિતીયો મહાસન્નિપાતો ભિક્ષુશતસહસ્રમ્ તૃતીયો મહાસન્નિપાતો ઽશીતિર્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ । શિખિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય શ્રાવકાણાં ત્રયો મહાસન્નિપાતા બભૂવુઃ એકો મહાસન્નિપાતો ભિક્ષુશતસહસ્રમ્ દ્વિતીયો મહાસન્નિપાતો ઽશીતિર્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ । તૃતીયો મહાસન્નિપાતઃ સપ્તતિર્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ । વિશ્વભુજઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય શ્રાવકાણાં દ્વૌ મહાસન્નિપાતૌ બભૂવત્ ઉ એકો મહાસન્નિપ્ આ તઃ સપ્તતિર્ ભ્ ઇ ક્ષુસહસ્રાણિ । દ્વિતીયો મહાસન્નિપાત ષષ્ટિર્ ભ્ ઇ ક્ષુસહસ્રાણિ । ક્રકસુન્દસ્ય સમ્યક્સ ં બુદ્ધસ્ય શ્રાવકાન્ આ મ્ એકો મહાસન્નિપાતો બભૂવ ચત્ વ્ આરિંશદ્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ । કનકમુનેઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય શ્રાવકાનામ્ એકો મહાસંનિપાતો બભૂવ ત્રિંશદ્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ । કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય શ્રાવકાનામ્ એકો મહાસન્નિપાતો બભૂવ વિઙ્શતિર્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ । અસ્માકમ્ અપ્ય્ એત્ અર્હિ ( મવ્ 42 ) શ્રાવકા નામ્ એકો મહાસંનિપાત અર્ધત્રયોદશ ભિક્ષુશતાનિ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
ત્રયો વિપશ્યિસ્ય ત્રયઃ શિખ્ ઇનો
x _ ^ _ વિશ્વભુજો જિનસ્ય ।
ચતુર્ણાં બુદ્ધાનામ્ એકૈકશ
ઋષિસન્નિપાતા મુનિના પ્રકાશિતા 1
તે સંન્ ઇ પાતા પરમાર્થદર્શિનાન્
નાગેષુ નાગે ^ ^ _ ^ _ ^ x ।
સંઘાદિકાનામ્ અખિલા નાં તા ય્ ઇ ન્ આં
પન્નધ્વજાનાં વિરજસામ્ ઋજૂનામ્ 2 ॥
7. અ પૈર્ ઓf દિસ્ચિપ્લેસ્
વિપશ્ ય્ ઇનઃ સમ્ય ક્સંબુદ્ધસ્ય ખણ્ડશ્ ચ તિષ્ય શ્ ચ શ્રા વ ક્ અયુગમ્ અભૂદ્ અગ્રયુગં ભદ્રયુગ મ્ એકો ઽગ્ર્ય ઋદ્ધિમતા ં દ્વિ તી ય્ ઓ ઽગ્ર્ય પ્રજ્ઞાવતામ્ શિખિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય અભિભૂઃ સં ભ વ્ અશ્ ચ્ અ શ્રાવકયુ ગમ્ અ ભૂદ્ અ ગ્ર્ અ યુ ગં ભદ્ર યુગમ્ એકો ઽગ્ર્ય ઋદ્ધિ મતાં દ્વિતીયો ઽગ્ર્ય પ્રજ્ઞાવતામ્ વિશ્વભુજઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય શ્રોણશ્ ચ ઉત્તરશ્ ચ શ્રાવકયુગ્ અ મ્ અ ભૂદ્ અગ્રયુગં ભદ્રયુગમ્ એકો ઽગ્ર્ય ઋ દ્ધિમ ત્ આ ં દ્વિ તીયો ઽગ્ર્યઃ પ્રજ્ઞાવતામ્ ક્રકસુન્દસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સંજીવશ્ ચ વિદુરશ્ ચ શ્રાવકયુગમ્ અભૂદ્ અગ્રયુગં ભદ્રયુગમ્ એકો ઽગ્ર્ય ઋદ્ધિમ્ અતાં દ્વિતીયો ઽગ્ર્યઃ પ્ર જ્ઞાવતામ્ કનકમુનેઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ભુજિષ્યશ્ ચ ભિક્ષુર્ ઉત્તરશ્ ચ શ્રાવકયુગમ્ અભૂદ્ અગ્રયુગં ભદ્રયુગમ્ એકો ઽગ્ર્ય ઋદ્ધિમ્ અ તા ં દ્ વ્ ઇતીયો ઽગ્ર્ય પ્રજ્ઞાવતામ્ કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય તિષ્યશ્ ચ ભરદ્વાજશ્ ચ શ્રાવકયુગમ્ અભૂદ્ અગ્રયુગં ભદ્ર્ અ યુગમ્ એકો ઽગ્ર્ય ઋદ્ધિમતા ં દ્વિતીયો ઽગ્ર્ય પ્રજ્ઞાવતામ્ અસ્મ્ આકમ્ અપ્ય્ એતર્હિ શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનૌ ભિક્ષૂ અગ્રયુગં ભદ્રયુગમ્ એકો ઽગ્ર્ય ઋદ્ધિમતાં દ્વિતીયો ઽગ્ર્ય પ્રજ્ઞાવતામ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્ય્ અતે ॥
ખ્ અ ણ્ડશ્ ચ તિષ્યશ્ ચ વિપશ્યિનો ઽગ્ર્યૌ
શિખિનો બુદ્ધ સ્યા ભિભૂઃ સંભવશ્ ચ ।
શ્રોણોત્તરૌ વિશ્વભુજો જિનસ્ય
ઓઘાતિગૌ કામભવેષ્વ્ અસક્તૌ 1
સંજીવભિક્ષુર્ વિદુરશ્ ચ પણ્ડિતઃ
અગ્ર્યાવ્ એતૌ ક્રકસુન્દસ્ય શાસ્તુ ।
બ્ ઉદ્ધ્ અ સ્ય ચ ક્ અ નકમુનેર્ ઇહાગ્ર્યૌ
ભુજિષ્યો ભિક્ષુર્ અથોત્તરશ્ ચ 2

તિષ્યભરદ્વાજયુગં મહર્ષેર્
એત્ આ વ્ અગ્ ર્ યૌ ભ ગવતઃ કાશ્યપસ્ય ।
શારિપુત્રમૌદ્ગલ્યાયનૌ ભિક્ષૂ
તાવ્ એતાવ્ અઙ્ગિરસો ઽગ્રશ્રાવકૌ 3 ॥
8. અત્તેન્દન્ત્સ્
વિપશ્યિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય અશોકો નામ ભિક્ષુર્ ઉ પ સ્થાયકો ઽભૂત્ શિખિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ક્ષેમકારો નામ ભિક્ષુર્ ઉપસ્થાયકો ઽભૂત્ વિશ્વભુજઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ઉપશાન્તો ના મ ભિક્ષુર્ ઉપ સ્થાયકો ઽભૂત્ ક્રકસુન્દસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય ભદ્રિકો નામ ભિક્ષુર્ ઉપસ્થાયકો ઽભૂત્ કનકમુનેઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સ્વસ્તિકો નામ ભિક્ષુર્ ઉપસ્થા યકો ઽભૂત્ કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સ ર્વમિત્રો નામ ભિક્ષુર્ ઉપસ્થાય્ અક્ ઓ ઽભૂત્ અસ્માકમ્ અપ્ય્ એતર્હિ આનન્દ્ ઓ ભિ ક્ષુ ર્ ઉ પસ્ થ્ આયકઃ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા ત સ્માદ્ ઇ દમ્ ઉચ્યતે ॥
અશોક ક્ષેમકારશ્ ચ ઉપ્ અશા ન્તશ્ ચ ભદ્રિકઃ
સ્વસ્તિકઃ સ ર્વમિત્રશ્ ચ આનન્દો ભવતિ સપ્તમઃ 1
ભિ ક્ષવ એ તે મ હા ત્માનઃ શરીરાન્ત્ ઇ મધારિણઃ
વૈય્યાપત્યકરા આસં ચિત્તનિમિત્તેષુ કોવિદા 2
સર્વે કાલસ્ય કુશલા નિમિત્તપ્રતિવેધિનઃ
સર્વેષામ્ આસ્રવા ક્ષીણા નાસ્તિ તેષાં પુનર્ભવઃ 3 ॥
9. સોન્સ્
વિપશ્યિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સુસંવૃત્તસ્કન્ધો નામ પુત્રો ઽભૂત્ શિખિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય અતુલો નામ પુત્રો ઽભૂત્ વિશ્વભુજઃ સ મ્ય ક્સંબુ દ્ધસ્ય સુપ્રબુદ્ધો નામ પુત્રો ઽભૂત્ ક્રકસુન્દ સ્ ય્ અ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પ્રતાપનો નામ પુત્રો ઽભૂત્ કનકમુનેઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય સા ર્થવા હો નામ પુત્રો ઽભૂત્ કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય વિજિતસેનો નામ પુત્રો ઽભૂત્ અસ્માકમ્ અપ્ય્ એતર્હિ રાહુલ પુત્ર ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
સુ સંવૃત્તસ્કન્ધો ઽતુલ સુપ્રબુદ્ધ પ્રતાપનઃ
સાર્થવાહો વિજિતસેનો રાહુલો ભવતિ સપ્તમ 1
એતે પુત્રા મહાત્માનઃ શરીરાન્તિમધારિણઃ
સર્વેષા મ્ આ સ્રવા ક્ષીણા નાસ્તિ તેષાં પુનર્ભવ 2 ॥
10. મોથેર્, fઅથેર્, કિન્ગ્ અન્દ્ થે ચપિતલ્
વિ પશ્ ય્ ઇ નઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પિતાભૂદ્ બન્ધુમો નામ રાજા ક્ષત્રિયો મૂર્ધાભિષિક્તો માતાભૂદ્ બન્ધુવતી નામ બન્ધુમાવતી નામ નગરી રાજધાની બભૂવ ઋદ્ધ્ આ ચ સ્ફી તા ચ ક્ષેમા ચ સુભિક્ષા ચાકીર્ણબહુજનમનુષ્યા ચ । શિખિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પિતાભૂદ્ અરુણો નામ રાજા ક્ષત્રિયો મૂર્ધાભિષિક્ત માતાભૂત્ પ્ રભાવતી નામ । અરુણાવતી નામ નગરી રાજધાની બભૂ વ । ઋદ્ધા ચ પૂર્વ વ ત્ વિશ્વભુજઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પિતાભૂત્ સુપ્રદીપો ના મ રાજા ક્ષત્રિયો મૂર્ધાભિષિક્તઃ માતાભૂદ્ ઉત્તરા ના મ અનોપમા ન્ આ મ ન ગરી રા જધાની બભૂવ પૂર્વવત્ ક્રકસુન્દસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પિતાભૂદ્ અગ્નિદત્તો નામ બ્રાહ્મણઃ પુરોહિતઃ માતાભૂદ્ ધનવતી ના મ તેન ખલુ સમ યેન ક્ષેમો ( મવ્ 48 ) નામ રાજાભૂત્ ક્ષેમસ્ય ખલુ રાજ્ઞઃ ક્ષેમાવતી નામ નગરી રાજધાની બભૂવ પૂર્વવત્ કનકમુનેઃ સમ્ ય્ અક્સ ં બુદ્ધસ્ય પિતાભૂદ્ ય જ્ઞદત્તો નામ બ્રાહ્મણઃ પુરોહિતઃ માતાભૂદ્ યશોવતી નામ તેન ખ લુ સમયેન શોભો નામ રાજાભૂચ્ છ્ ઓભ સ્ય્ અ ખ્ અ લુ રાજ્ ઞ્ અઃ શોભવતી નામ નગરી રાજધાની બભૂવ પૂર્વવત્ કાશ્યપસ્ય સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પિતાભૂદ્ બ્રહ્મદત્તો નામ બ્રાહ્મણઃ પુરોહિતઃ માતાભૂદ્ વિશાખા ના મ તેન ખલુ સમયેન કૃકી નામ રાજાભૂત્ કૃકિણઃ ખલુ રાજ્ઞ્ ઓ બારાણસી નામ નગરી રાજધાની બભૂવ પૂર્વવત્ અ સ્મ્ આક્ અ મ્ અપ્ય્ એતર્હિ પિતા શુદ્ધો દનો નામ રાજા ક્ષત્રિયો મૂર્ધાભિષિક્તઃ માતા મ હામાયા ન્ આમ નગરી કપિલવસ્તુર્ નામ રાજધાની ઋદ્ધા ચ સ્ફીતા ચ ક્ષેમા ચ સુભિ ક્ષા ચ આકીર્ણબહુજનમનુષ્યા ચ શાક્યાનાં ગણરાજ્ ય્ અમ્ ઇ યમ્ અ ત્ર્ અ ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
વિપશ્યિનો બુદ્ધવરસ્ય બન્ધુમા
પિતાભવ દ્ બન્ધ્ ઉવ તી ચ માતા ।
ન ગર્ ઈ ત થા બન્ધ્ ઉ મ ત્ ઈ સુરમ્યા
યત્ર જિનો ધર્મ મ્ અ દ્ એ શ્ અ યચ્ છિવ મ્ 1
બુદ્ધસ્ય શિખિનઃ અરુણઃ પિતાભૂત્
પ્રભાવતી માતા પ્રભાકર્ અ સ્ય ।
નગરી તથારુણવતી સુરમ્યા
અરુણસ્ય રાજ્ઞઃ પ્ અર શત્રુમર્દિનઃ 2
યત્ સુપ્ર દ્ ઈપ ઉદ્ અ પાદિ ક્ષત્રિયઃ
પિતા અભૂદ્ વિશ્વભુજો જિનસ્ય ।
માતા તથૈવોત્તર સત્યનામા
અનોપમા નગરી રાજધાની 3
યદ્ અગ્નિદત્ત ઉદપાદિ બ્રાહ્મણઃ
પિતા અભૂત્ ક્રકસુન્દસ્ય શાસ્તુઃ
માતાપિ ચ ધનવતી સત્યનામા
ક્ષેમો રાજા ક્ષેમાવતી રાજધાની 4
યદ્ યજ્ઞદત્ત ઉદપાદિ બ્રાહ્મણઃ
પિતા અભૂત્ કનકમુનેર્ જિનસ્ય ।
માતાપિ ચ યશોવતી સત્યનામા
શોભો રાજ્ આ શ્ ઓ ભા વ તી રાજધાની 5

યદ્ બ્રહ્મદત્ત ઉદપાદિ બ્રાહ્મણઃ
પિતા અભૂદ્ ભગવતઃ કાશ્યપસ્ય ।
માતાપિ ચ વિશાખા સત્યનામા
કૃકી રા જા બા રાણ સી રાજધાની 6
શુદ્ધોદનો નામ પિતા મહર્ષેર્
માતા મહામાય પ્રભાકરસ્ય ।
નગરી તથા ઋદ્ધા સ્ફીતા સુરમ્યા
કપિલાહ્વયા યત્ર જિનો ^ _ તે 7 ॥
11. મ્નેમોનિચ્ કેય્wઓર્દ્સ્ ઓf થિસ્ છપ્તેર્
ઉદ્દાનમ્ ॥
કલ્પો ઽથ આયુર્ જાતિશ્ ચ ગોત્રં વૃક્ષાશ્ ચ પઞ્ચમા ।
સંનિપાતો યુગમ્ ઉપસ્થાયકા પુત્રા માતા પિતા તથા ॥
બ્. થે લેગેન્દ્ ઓf વિપશ્યિન્ બુદ્ધ
પર્ત્ ઓને
[થે બોધિસત્ત્વઽસ્ એન્ત્રન્ચે ઇન્તો હિસ્ મોથેર્ઽસ્ wઓમ્બ્]
1. દેસ્ચેન્ત્ fરોમ્ તુષિત હેઅવેન્
ધર્મતા ખલુ યસ્મ્ ઇં સમય્ એ વિપ શ્ય્ ઈ બોધિસત્વસ્ તુષિતાદ્ દેવનિકાયાચ્ ચ્યવિત્વા માતુઃ કુક્ષાવ્ અવક્રામતિ અત્યર્થં તસ્મિં સમયે મહાપૃથિવ્ ઈ ચાલશ્ ચાભૂત્ સર્વશ્ ચા યં લ્ ઓક ઉદારેણાવભાસે ન સ્ફુટો ઽભૂત્ યા અપિ તા લોકસ્ય લોકાન્તરિકા અન્ધસ્તમા અન્ધાકારતમિસ્રા યત્રેમૌ સૂર્યાચન્દ્રમસાવ્ એવંમહર્ધિકૌ મહાનુભાવૌ આભ યા આભ્ આં ના નુભવતઃ તા અપિ તસ્મિં સમયે ઉદારેણાવભાસેન સ્ફુટા અભૂવં તત્ર યે સત્વા ઉપપન્નાસ્ તે તયા આભયા અન્યોન્યં સ ત્ વં સંજાન્ અતે અ ન્યે ઽપિ ભવંતઃ સત્વા ઇહોપપન્ના અન્યે ઽપિ ભવંતઃ સત્વા ઇહોપપન્ના ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
યથાપિ મેઘો વિપુ લઃ સુસંભૃતો
બહૂદકો મારુતવેગમૂર્ચ્છિતઃ
તથોપમં કુક્ષિમ્ અવાક્રમં મુનિઃ
શતહ્રદાં સૂર્ય ઇવાભ્યુપાગતઃ 1
અવભાસયં હિ જનતાસ્ સમ ન્તત ઃ
પૃથૂશ્ ચ લોકાન્તરિકાસ્ તમોવૃતાઃ
યદ્ ઉત્ક્રમેત્ કુક્ષિમ્ અસહ્યસન્નિભસ્
તથા તદ્ આસીદ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા 2 ॥
[ઇન્ હિસ્ મોથેર્ઽસ્ wઓમ્બ્]
2. થે fઓઉર્ દેવપુત્રસ્
ધર્મતા ખલુ યસ્મિં સમયે વિપશ્યી બોધિસત્વસ્ તુષિતાદ્ દેવનિકાયાચ્ ચ્યવિત્વા માતુઃ કુક્ષાવ્ અસ્થાત્ તતો ઽસ્ય શક્રેણ દેવેન્દ્રેણ ચત્વારો દેવપુત્રા માતુર્ આરક્ષકા સ્થાપિતા મા એતાં કશ્ચિદ્ વિહેઠયિષ્યતિ મ નુષ્ ય્ ઓ વા અમનુષ્યો વા ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
તે દેવપુત્રા સહિતાશ્ ચતુર્દિશં
મહાત્મદેવાનુગતા યશસ્વિના ।
શક્રેણ પ્રો ક્ તાઃ પરમ્ આ ર્થદર્શિનો
રક્ષાં કુરુધ્વં સુગતસ્ય માતુઃ 1
નિષ્કૃષ્ટશસ્ત્રાયુધખડ્ગપાણયઃ
સુતીક્ષ્ણરૂપાં વ્યવલંબ્ય શક્તિમ્
મા તાં મ નુષ્ય્ આ અથ વાપિ રાક્ષસા
વિહેઠયેયુઃ સુગતસ્ય માતરમ્ 2
સા દેવગુપ્તા વરભૂતરક્ષિતા
યશસ્વિની દેવગણૈઃ સુપાલિ તા ।
ક્રીડ ત્ય્ અસાવ્ અપ્સરસ ઇવ નન્દને
તથા તદ્ આસીદ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા 3 ॥

3. હે ઇસ્ અસ્ પુરે અસ્ અ જેwએલ્
ધર્મતા ખલુ યસ્મિં સમયે વિપશ્યી બોધિસત્વસ્ તુષિતાદ્ દેવનિકાયાચ્ ચ્યવિત્વા માતુઃ કુક્ષાવ્ અસ્થાત્ કોશોગત એવાસ્થાદ્ અમ્રક્ષિતો ગર્ભમલેન જુભ્રમલેન રુધિરમલેન અન્યતમાન્યતમેન વા અશુચિપ્રાકૃતે ન તદ્યથા મણિરત્નં કા શ્ ઇક ર ત્ને ઉપનિક્ષિપ્તં નૈવ મણિરત્નં કાશિકરત્નેનોપલિપ્યતે ન કાશિકરત્નં મણિરત્નેન ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્ય્ અતે ॥
યથ્ આ પિ તં મણિરત્નં પ્રભાસ્વરં
ન લિપ્યતે પરમશુચૌ હિ કાશિકે ।
તથોપમઃ કુક્ષિગતો નરોત્તમો
ન લિપ્યતે અશુચિકૃતેન પણ્ડિતઃ 1 ॥
4. હે ઇસ્ લિકે અન્ એઇઘ્ત્fઅચેતેદ્ ગેમ્
ધર્મતા ખલુ યસ્મિં સમયે વિપશ્યી બોધિસત્વસ્ તુષિતાદ્ દેવનિકાયાચ્ ચ્યવિત્વા માતુઃ કુક્ષાવ્ અસ્થાત્ સર્વમ્ એનં માતા પરિપૂર્ણં કુક્ષિગતં પશ્યતિ તદ્યથા મણિર્ વૈડૂર્ય અષ્ટાંશો
જ્ આ તિમાં શુદ્ધો વિપ્રસન્ન અનાવિલઃ પઞ્ચરઙ્ગિકે સૂત્રે અર્પિત સ્યાન્ નીલે પીતે લોહિતે અવદાતે માંજિષ્ઠે તં ચક્ષુષ્માં પુરુષો દૃષ્ટ્વા જાનીયાદ્ ઇદં સૂત્રમ્ અયં મણિ ઃસ્ ઊત્રે મ ણિર્ અ ર્પિત ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
યથાપ્ય્ અસૌ વૈડૂર્યકો મહામણિ
પ્રભાસ્વરઃ સૂર્યમરીચિસંનિભઃ
તથોપમં કુ ક્ષ્ ઇગ્ અત ં નરોત્તમં
વિપશ્યિમાતા પરિપૂર્ણમ્ ઈક્ ષ્ અતે ॥
5. હે દોએસ્ નોત્ fઅતિગુએ હિસ્ મોથેર્
ધર્મતા ખલુ યસ્મિં સમયે વિપશ્યી બોધિસત્વસ્ તુષિતાદ્ દેવનિકાયાચ્ ચ્યવિત્વા માતુઃ કુક્ ષ્ આવ્ અસ્ થ્ આ ન્ નાસ્ય તસ્મિં સમયે માતા શ્રાન્તકાયા વાભૂત્ ક્લાન્તકાયા વા ય દ્ ઉત બોધિ સત્વં ધારયંતી ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદ મ્ ઉચ્યતે ॥
x _ ચાસૌ કુક્ષિમ્ ઉપે ^ _ ^ x
x _ ચ્ યુતઃ કર્મવ્. _ ^ _ ^ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
તે ધારયંતી ઇ યમ્ અત્ર ધર્મતા ॥
6. હિસ્ મોથેર્ કેએપ્સ્ થે fઇવે પ્રેચેપ્ત્સ્
ધર્મતા ખલુ યસ્મિં સ મયે વિપશ્યી બોધિસત્વસ્ તુ ષ્ ઇ તાદ્ દેવનિકાયાચ્ ચ્યવિત્વા માતુઃ કુક્ષાવ્ અસ્થાત્ તતો માત્રા યાવજ્જીવં પઞ્ચ વ્રતપદાનિ સમા દત્તાનિ યાવજ્જીવમ્ અસ્ય માતા પ્રાણાતિપાતાત્ પ્રતિ વિરતાદત્તાદાના દ્ અબ્રહ્મચર્યાન્ મૃષાવ્ આદાત્ સુરામૈરેયમદ્યપ્રમાદસ્થાનાત્ પ્રતિવિરતા ઇય મ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
પ્રા ણાન્ અહ ંતી ના દત્તમ્ આદદૌ
મૃષા ન ભાષેન્ ન ચ મદ્યપાનમ્
અબ્ર હ્મચર્યાદ્ વિરતા ચ મૈથુનાદ્
વિપશ્યિ માતા ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા ॥
7. હિસ્ મોથેર્ હસ્ નો મેન્તલ્ અત્તછ્મેન્ત્
ધર્મતા ખ લુ યસ્મિં સમયે વિપશ્યી બોધિ સત્વસ્ તુ ષિતાદ્ દેવ ન્ ઇ કાયાચ્ ચ્યવિત્વા માતુઃ કુ ક્ષાવ્ અસ્થાન્ નાસ્ય માતા તતઃ પુરુષેષુ માનસં નિ બદ્ધવતી યદ્ ઉત કામગ્ ઉ ણો પ સંહિ તમ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇ દમ્ ઉચ્યતે ॥
x _ ^ _ નાપિ ચ રજ્યતે તદા
ન કામહેતોઃ પરિદહ્યતે મનઃ
ન ચાસ્ય મા તુઃ પુરુષેન માનસં
નિબધ્યતે કા મગુણોપ સંહિત્ અમ્ ॥
[થે બોધિસત્ત્વઽસ્ બિર્થ્]
8. બિર્થ્
ધર્મતા ખલુ યસ્મિં સમ યે વિપશ્યી બોધિસત્વ્ ઓ માતુઃ કુક્ષેર્ નિષ્ક્રાન્તો ઽત્યર્થં તસ્મિં સમયે મહાપૃથિવી ચાલ્ અ શ્ ચ્ આ ભૂત્ સ ર્ વ્ અ શ્ ચ્ આ ય્ અં લ્ ઓક ઉદા રેણાવભ્ આસેન સ્ ફુટો ઽભ્ ઊત્ પૂ ર્વવદ્ યાવદ્ અન્યે ઽપિ ભવ ન્ત્ અ ઃ સ્ અ ત્ વ્ આ ઇ હોપપન્નાઃ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્ય તે ॥
ઉત્પદ્ ય્ અમાને પૃથિવી પ્રકમ્પિત્ આ
પૃ થુ સ્ તથાભા વિસૃ તા ^ _ ^ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ શોભતે
ત થા તદ્ આસીદ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા ॥
9. થે નેwબોર્ન્ બોધિસત્ત્વ ઇસ્ બોર્ન્ wઇથોઉત્ સ્તૈન્
ધર્મતા ખલુ યસ્મિં સ મયે વિપશ્યી બોધિસત્વો માતુઃ કુક્ષેર્ નિષ્ક્રાન્ત્ અસ્ કોશોગત ઇવાસિર્ નિષ્ક્રાન્તો ઽમ્રક્ષિતો ગર્ભમલેન જુ ભ્ ર્ અમલેન રુધિરમ લેનાન્યતમાન્યતમેન વાશુચિપ્રાકૃતેન ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્ય તે ॥

યથાપિ તં મણિરતનં પ્રભાસ્વરં
ન લિપ્ ય્ અતે પરમશુચૌ હિ કાશિકે ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x ચિઃ સુનિર્ધાન્તમ્ ઇવાંશુકાઞ્ચનમ્ ॥
10. હિસ્ મોથેર્ ગિવેસ્ બિર્થ્ ઇન્ થે સ્તન્દિન્ગ્ પોસિતિઓન્
ધર્મતા ખલુ યસ્મિ ં સમયે વિપશ્યી બોધિસત્વો માતુઃ કુક્ષે ર્ નિષ્ક્રા ન્તો નાસ્ય માતા નિષણ્ણા વાભૂન્ નિપન્ના વા સ્થિ તૈવ સા ક્ષત્રિયા ક્ષત્રિયં પ્રજાતા ઇયમ્ અત્ ર્ અ ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
ન સા નિષંણા ન નિપન્ન ક્ષત્રિયા
સ્ થ્ ઇ તૈ વ સા .ર્. પદ્ ^ _ ^ _ ^ x ।
x _ ^ _ _ વરસત્ય વિક્રમો
જગ્રાહ તં સુરપતિદે વ ઉ ત્સ્ ઉક ॥
[અfતેર્ થે બોધિસત્ત્વઽસ્ બિર્થ્]
11. હે તકેસ્ સેવેન્ સ્તેપ્સ્
ધર્મતા ખલુ સાંપ્રતજાતો વિપશ્ ય્ ઈ બોધિ સત્વઃ સપ્ત્ અ પદાનિ પ્રક્રાન્તઃ પરિગૃહીતો ન કસ્મિં શ્ ચ્ ઇચ્ ચતુ ર્દિશ ઞ્ ચ વ્યવલોકયતિ વાચઞ્ ચ ભાષતે ઇયં મે ભવે ત્ પશ્ચ્ ઇમા જા તિઃ
દેવાઃ શ્ વ્ એ તં ચ છત્રં મણ્ ઇદણ્ડકં ચ ચામરં ચ ધારયન્તિ ઇયમ્ અ ત્ ર ધર્ મતા ત સ્માદ્ ઇદ મ્ ઉ ચ્યતે ॥
જાતો હ્ય્ એ ષ સપ્ત પદાનિ પ્રક્રમદ્
દિ _ ^ _ લો ક્ ય્ અ વ્ આચં ચ ભાષ્ અત્ એ ।
શ્ ર્ એ _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ ^ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ન્તિ દેવ ॥
12. wઅર્મ્ અન્દ્ ચોઓલ્ સ્ત્રેઅમ્સ્ fઅલ્લ્ fરોમ્ અબોવે
ધર્મ્ અતા ખ્ અલુ સા ંપ્રતજાતસ્ય વિપશ્યિનો બોધિસત્વસ્ય દ્વે વારિધારે ઽન્ ત્ અ રીક્ષાત્ પ્ર્ અ પતિતે એ કા શીતાસ્યૈક્ ઓષ્ણ્ આ સ્ય યે બો ધિસત્વં સ્નાપિતવત્ યૌ ઇ યમ્ અત્ ર્ અ ધ ર્મતા તસ્માદ્ ઇદ મ્ ઉચ્યતે ॥
જાતે કુમારે સુમહાભિષટ્કે
દ્વ્ એ વારિધારે પતિતે અ ન્તરિક્ષાત્
x _ ^ _ _ ણ ચ અનાવિલા ચ
સ્નાતઃ સ્ ^ _ _ દ્વિપ દોત્તમો x ॥
13. અ સ્ત્રેઅમ્ મનિfએસ્ત્સ્ fરોમ્ અ wએલ્લ્
ધર્ મતા ખલ્ ઉ સાં પ્રતજાતસ્ય વિપશ્યિનો બોધિસત્વસ્ય માતુ ર્ જન્ અયિત્ર્ ય્ આ ઃ પુરસ્તાં મહદ્ ઉ દપાનં પ્રાદુર્ભૂતં વારિ વિષ્યન્દિ ય તો ઽસ્ય મા તા ઉદ્ અકકાર્ યમ્ અકાર્ ષ્ ઈદ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા
તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
કુર્વંતિ નાગાસ્ય સદૈવપૂજાં
યસ્મિં ^ _ જા યતે બોધિસત્વઃ
તે હૃષ્ટા સ્ તુષ્ટા મુદિતા ઉદગ્રા ઃ
વા રિં સૃજન્તીહ અથોદપાનમ્ ॥
14. થે દેઇતિએસ્ સ્ચત્તેર્ fલોwએર્સ્ અન્દ્ પ્લય્ મુસિચ્
ધર્મતા ખલુ સાંપ્રતજાતસ્ય વિ પશ્ ય્ ઇ નો બોધિસત્વસ્ય દ્ એ વતા અન્તરીક્ષાદ્ દિવ્યાન્ય્ ઉત્પ લાનિ પદ્માનિ કુમુદાનિ પુણ્ડરીકાણિ અગરુચૂર્ણાનિ તગરુચૂર્ણાનિ ચન્દનચૂર્ણાનિ દિવ્યાનિ મ્ અ ન્દા રકા નિ પુષ્પાણિ ક્ષિપ ન્તિ દિવ્યાનિ ચ વાદ્યાનિ સંપ્રવાદયન્તિ ચૈલવિક્ષે પ ં ચાકા ર્ ષુ ર્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
જાતે કુમારે સુમહાભિષટ્ ક્ એ
દ્.એ _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 1
x _ ^ _ _ અ નુભાવમ્ ઈક્ષ્ય
યાવત્ સુજાતો બ્. ^ _ ^ _ ઉતઃ
રાજ્ _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x

x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 2
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ આં પરિપૂરયિષ્યતિ x
ઇતીહ દ્ એ વા અકનિષ્ઠવાસિન
આ _ ^ _ _ ^ ષ્વ્ અઘ્ ઓ ષ _ ^ x 3 ॥
15. મ્નેમોનિચ્ કેય્wઓર્દ્સ્ ઓf થિસ્ છપ્તેર્
ઉદ્દાનમ્ ॥
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
ઉત્પાદકોશસ્થિ તિ સપ્તપદં
દ્વે વારિધારે ઉદપાન દેવતા ॥
પર્ત્ ત્wઓ
[અfતેર્ થે બોધિસત્ત્વઽસ્ બિર્થ્: ચોન્તિનુએદ્]
1. હિસ્ wએત્ નુર્સે
ધર્મ તા ખલુ સાંપ્ર તજાતં વિપશ્યિ નં બોધિસત્વં માતાપિતરૌ ધાત્ર્ યા અનુપ્રયચ્છ તઃ અયં ત્વયા ધાત્રિ કુમારઃ કાલેન કાલમ્ ઉદ્વર્તયિતવ્યઃ કાલેન કાલં સ્નાપયિતવ્યઃ કાલેન કા લં ભોજયિતવ્યઃ કા લેન કાલં સમ્યક્ સુ ખેન પરિહર્તવ્યઃ તમ્ એનં ધાત્ર્ય્ ઉભાભ્યાં પાણિભ્યાં પ્રતિ ગૃહીત્વા કાલેન કાલમ્ ઉદ્વર્તય તિ કા લે ન કાલ્ અં સ્નાપયતિ કાલેન કાલં ભોજયતિ કા લેન કાલં સમ્યક્ સુખેન પરિહરતિ । અપીદાનીં યે ગન્ધા લોકે મનોજ્ઞરૂપાસ્ તૈર્ વિલિપ્ય સ ર્વાલંકારૈર્ અલંકૃતં પિતુર્ બન્ધુમતો ઽનુપ્રયચ્છ ત્ ઇ । એનં બન્ધુમા રા જા ગૃહીત્વાઙ્કે નિષાદ્ય પુનઃ પુનઃ પ્રેક્ષતે હર્ષં જ નયતિ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદ મ્ ઉચ્યતે ॥
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ મ્ અદદત્ સ ધાત્ર્યાઃ
તતો ઽપિ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ય્ અ તિ ચૈવ 1
યે ગન્ધ લોકે સુમનોજ્ઞર્ ઊપાઃ
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ભિર્ અલઙ્કૃ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 2
x બા ^ .આ લ્. સગતં કુમારં
પુનઃ પુન ઃ પ્ રેક્ષ્ અતિ હર્ ષ્ અ જાત્ અ ઃ
સુ _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
અભ્યુદ્યમો _ કુલ _ ^ .ય્ . ન્તિ 3 ॥
2. થે સેએર્
[ત્wઓ પથ્સ્: તો બે અ ઉનિવેર્સલ્ મોનર્છ્ ઓર્ તો બેચોમે અ બુદ્ધ]
ધર્મતા ખલુ સાંપ્રતજાતં વિપશ્ય્ ઇનં બોધિસત્વં મા તાપિતરૌ બ્ર્ આહ્ મ્ અણાનાં નૈમિત્તાનાં વિપઞ્ચનાનાં ચોપ દ્ અર્ શ્ અ ય તઃ કશ્ચિદ્ ભવન્તઃ સમન્વાગતઃ કુમારો દ્વા ત્ર્ ઇં શ દ્ભિર્ મહાપુરુષલક્ષણૈર્ યૈઃ સમન્વા ગતસ્ય મહા પુરુષસ્ય દ્વે ગતી ભવતો ઽનન્યથા સચેદ્ ગૃહ્ય્ અ ગારમ્ અધ્યાવસ તિ રાજા ભવતિ ચક્રવર્તી ચા તુરન્ત્યાં વિ જેતા ધા ર્મિકો ધર્મરાજા સપ્તરત્નસમન્વાગતઃ તસ્યેમાણ્ય્ એ વંરૂપાણિ સપ્ત રત્નાનિ ભવંતિ તદ્યથા ચક્ર્ અ ર્ અ ત્ન્ અં હ્ અસ્ ત્ ઇરત્નમ્ અશ્વરત્નં મણિરત્નં સ્ત્રીર ત્નં ગૃહપતિરત્નં પરિણાયકરત્ન મ્ એવ સ પ્ત્ અ મં પૂ ર્ણં ચાસ્ય ભવતિ સહ સ્રં પુત્રાણાં શૂરા ણા ં વીરાણાં વરા ઙ્ગરૂપિણાં પ ર સ્ ઐન્યપ્રમર્દ કાનાં સ ઇમામ્ એવ સમુદ્રપર્યન્તાં મ્ અહાપૃથિવીમ્ અખિલામ્ અકણ્ટકામ્ અનુત્પીડામ્ અદણ્ડે નાશસ્ત્રેણ ધર્મે ણ સમેનાભિનિર્જિત્યાધ્યા વસતિ સચેત્ કેશ્ અશ્ મ્ અ શ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છા દ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયાગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજતિ ત થા ગ તો ભવત્ય્ અર્હં સમ્યક્સ ં બુદ્ ધ્ ઓ વિ ઘુષ્ટશબ્દો લોકે તથ્યં દેવ સ્ અ મન્વાગતઃ કુમારો દ્વાત્રિંશદ્ભિર્ મ હાપુરુષલક્ષણૈઃ પૂર્વવદ્ યાવત્ તથાગતો ભવત્ય્ અર્હન્ સમ્યક્સંબુદ્ધો વિઘુષ્ટ શ બ્ દ્ ઓ લોકે ઇ યમ્ અત્ર ધ ર્મતા તસ્મ્ આદ્ ઇદ મ્ ઉચ્યતે ॥
જાતં કુમારં સુમહાભિષટ્કં
તે બો ધિસ ત્વમ્ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ન્ અ પ્ર્ અ વ્રજ્ ઇ ત્ ઓ
રાજા ભવિષ્યતિ ચક્રવર્તી 1
x _ ..ં તાં _ ^ ^ _ ^ _ x
ધર્મેણ ક્ષેમેણ શિવાં વસુન્ધરામ્
યદ્ _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ ભંત મ્
x _ ^ _ યં સ ક્. _ .ર્. મ્ એવ 2

ય્ અ ત્ સર્વસૌવ ર્ ણ સ કુ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ નેમિ ।
યદ્ અસ્ય પૂર્વે પૃથિવીં વિજેષ્યતે
તચ્ ચક્રરત્નં પ્રથમં નિ યાસ્યતિ 3
સુજાત સપ્તાઙ્ગપ્રતિષ્ઠિતં ઋજુમ્
અવદાત્ અમ્ _ ^ ^ _ ^ _ ^ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ કુઞ્જરં
દ્વિતીયં રત્નં હિ ભૃશં નિયા સ્યતિ 4
યઃ પ્રાત્ અ રાશે સમયેન મેદિનીં
સમંતતઃ પ્રાપ્ય પુન્ અર્ ન્ ઇર્વર્તતે ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
અ શ્વં તૃતીયં રત્નં નિયાસ્યતિ 5
મણિઞ્ ચ વૈડૂર્યમ્ અયં સુનિર્મલં
સમંતતો યોજનમ્ આવભાસતે ।
ય થૈવ રાત્રૌ ^ ^ _ ^ _ ^ x
x _ ^ _ _ વિમલં નિયાસ્યતિ 6
યા રૂપશબ્ દે ષ્વ્ અથ ગન્ધસ્પર્શે
નારી પ્રધાના પ્ર ^ દોત્તમા ચ ।
યથાન્ત અરાઃ સર્વતશ્ ચારુહાસિની
ત ત્ પઞ્ચમં સ્ત્રીરત્નં નિયાસ્યતિ 7
x _ ^ _ વૈડૂર્યં મ ણ્ ઇરત્નં
શિલાપ્રવાડં ચ સુવર્ણરૂ પમ્
દદાતિ યઃ શ્રેષ્ઠિવરો મહા _ ^ x
ગૃ હપતિં રત્ન ં ષ્ અ ષ્ ઠં નિયા સ્યતિ 8
ય _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ં
સેનાસુ સ્થાનં ગમનં ન્ ઇવર્તનમ્
યો _ તિદક્ષઃ પરિણાયકોત્તમસ્
તત્ સપ્તમં રત્ન્ અ વર ં ન્ ઇ ય્ આ સ્ય તિ 9
જન ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ ^ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ .ગરૂપ્ ઇ ણામ્
સચેત્ પુનઃ પ્રવ્રજત્ઽ; આનગારિકાં
નિઃસંશયં બુદ્ધવરો ભવિષ્યતિ 10
એવંવિધ એ ષ સ્ ઉતસ્ તવાસ્ત્ ઇ
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x અન્યતરાન્યતરા ગતિર્ ધ્રુવા
તથા હ્ય્ એતં મન્ત્રપદેષુ દૃશ્યતે 11 ॥
[થે થિર્ત્ય્ત્wઓ દિસ્તિન્ગુઇસ્હિન્ગ્ મર્ક્સ્ ઓf અ ગ્રેઅત્ મન્]
કતમાનિ તાનિ ભવંત્ ઇ કુ મારસ્ય દ્વાત્રિ ંશ્ અન્ મહાપ્ ઉ રુષ લક્ષણાનિ યૈઃ સમન્વાગતસ્ય મહાપુરુષસ્ય દ્વે ગતી ભવતો ( મવ્ 78 ) ઽનન્યથા સચેદ્ અગારમ્ અધ્યાવસતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્ વિઘુ ષ્ટશ બ્ દ્ ઓ લોકે
સુપ્રતિષ્ઠિતપ્ આદો દે વ કુમાર ઇ દં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ ષ્ અ ણમ્ 1
અધસ્ તસ્ય પાદયોશ્ ચક્રે જાતે સહસ્રારે સનાભિકે સ્ અન્ એમિકે સર્વાકાર પ ર્ ઇ પૂર્ણે ઇદં મ હાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 2

દીર્ઘા ઙ્ગુલિર્ દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુ ષ લક્ષ્ અ ણમ્ 3 આયતપાદપાર્ષ્ણિર્ દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુ ષલક્ ષ ણમ્ 4 મૃદુતરુણપાણિપાદો દેવ કુમાર મૃદુકમ્ અસ્ ય પાણિપાદં તદ્ ય્ અ થ્ આ તૂલપિચુર્ વા કર્પાસપિ ચુર્ વા ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 5
જાલિન્ ઈપાણિપાદો દેવ કુમાર જાલિની અસ્ય પા ણિપાદ્ એષુ ત્ અ દ્ય્ અ થાભિજાતસ્ય હંસરાજ્ઞઃ ઇદ્ અ ં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 6
ઉચ્છઙ્ગ ચરણો દેવ કુમાર ઇદં મહ્ આ પુ રુષસ્ ય્ અ મહાપુ રુષલક્ષણમ્ 7 ઐણેયજઙ્ઘો દેવ કુમાર ઇ દં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષ ણમ્ 8 અનવનતકાયો દેવ કુમા રઃ અનવનત્ એ ન કાયેનોભૌ જાનુમણ્ડલાવ્ આમાર્જતિ પરિમા ર્જતિ ઇદં મ હાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષ ણમ્ 9
કોશોગતવસ્તિગુહ્યો દે વ ક્ ઉમારઃ ક્ ઓશોગતમ્ અસ્ય વ સ્તિગુહ્ય્ અં તદ્યથાભિજાતસ્ય હસ્ત્યા જાનેયસ્ય વા શ્ વ્ અસ્ય્ આ જ્ આ ન્ એ યસ્ય વા ઇદં મહાપુરુષસ્ય મ હા પુરુષલક્ષણ મ્ 10
ન્ યગ્રોધપરિમણ્ડલો દેવ કુમા રો યાવત્ કાયે ન તાવદ્ વ્યામેન યાવદ્ વ્યામેન તાવત્ કાયેન ઇદ ં મહાપુરુષસ્ ય્ અ મ હ્ આ પુરુષલક્ષ ણમ્ 11
ઊર્ધ્વાઙ્ગરોમા દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષ સ્ ય મહાપુરુષલ્ અ ક્ષણમ્ 12 એકૈકરોમા દેવ કુમાર એકૈકમ્ અસ્ય રોમ કાયે જાતં નીલં કુણ્ડલજાતં પ્રદક્ષિણાવર્તમ્ ઇદં મહાપુરુષસ્ ય્ અ મહાપુરુ ષ લક્ષણમ્ 13
સુવર્ણવર્ણો દેવ કુમાર ઃ ક્ આઞ્ચન સંનિભત્વચઃ ઇ દં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 14
સૂક્ષ્મચ્છવિ ર્ દે વ કુમારઃ ( મવ્ 82 ) સૂક્ષ્મત્વાત્ ત્વચો રજોજલં કાયે ન સંતિષ્ઠતે ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષ લક્ષણમ્ 15
સપ્તોત્સદો દેવ કુમારઃ સપ્તાસ્યોત્સદા કાયે જાતા દ્વૌ હસ્ત્ અ યો દ્વૌ પાદયો દ્વાવ્ અંસયોર્ એકો ગ્રીવાયામ્ ઇદં મહાપુરુ ષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 16
ચિતાન્તરાંસો દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 17 સિંહપૂર્વાર્ધ્ અકા યો દેવ્ અ ક્ ઉ મા ર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 1 8 બૃહદૃજુગાત્રો દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 19 સુ સંવૃત્તસ્કન્ધો દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુ ષસ્ ય મહા પુરુષલક્ષણમ્ 20 ચત્વારિંશદ્દન્તો દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 21 સમદ ન્તો દેવ ક્ ઉ માર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુ ષલક્ષ ણ મ્ 22 અવિરડદંતો દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 23 સુશુક્લદં ષ્ટ્ રો દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુ ષલક્ષણમ્ 24 સિંહ હનુ ર્ દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 25 રસરસાગ્ર્ અપ્રાપ્તો દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલ ક્ષણમ્ 26
પ્રભૂતતનુજિહ્વો દેવ કુમાર પ્રભૂતત્વાજ્ જિહ્વયા મુખા જ્ જિહ્વાં નિર્ણામયિત્વા સર્વં મુખ મણ્ડ લં પ્રતિચ્છા દયતિ યાવત્ કેશપર્યન્તમ્ ઉપાદા ય ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણમ્ 2 7
બ્રહ્મ સ્વરો દેવ કુમારઃ કલવિ ઙ્કમનોજ્ઞભાષી દુન્દુભિસ્વરનિર્ઘ્ ઓ ષઃ ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણ મ્ 28
અભિનીલ નેત્રો દ્ એ વ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુષલક્ષણ મ્ 29 ગોપક્ષ્મા દેવ કુમાર ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુરુ ષલક્ષણમ્ 30 ઉષ્ણી ષ શિરા દેવ ક્ ઉ માર્ અ ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહા પુરુષલક્ષણમ્ 31 ઊર્ણા ચાસ્ય ભ્ રુવો ર્ મધ્યે શ્વેતા શઙ્ખનિભા પ્રદક્ષિ ણા વર્ તા ઇદં મહાપુરુષસ્ય મહાપુ રુષલક્ષણમ્ 32
ઇમાનિ દ્વાત્રિંશન્ મ હાપુરુષલક્ષણાનિ યૈ ઃ સમ ન્વાગતસ્ય મ હાપુરુષસ્ય દ્વે ગતી ભવતો ઽનન્ યથા પૂર્વવદ્ ય્ આવદ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
હન્તાહં કીર્તયિષ્યામિ લ ક્ષણાનિ મહા મુનેઃ
કાયે ઽસ્મ્ ઇં ભાવિતાત્મસ્ય શ રીરાન્તિમધારિ ણઃ 1
x x x x ^ _ _ x x x x x ^ _ ^ x ।
અધશ્ ચ પાદ યોસ્ તસ્ય ચક્રે જાતે સુસંસ્થિતે 2
દીર્ઘાઙ્ગુલિઃ સ્ અ ભ્ અ વ્ અ ત્ ઇ પાદપાર્ષ્ણી ચ આ યતે ।
જાલિનિ x ^ _ _ x x x x x ^ _ ^ x 3
x x x x ^ _ _ x x x x x ^ _ ^ x ।
x x x શ્ ચાપિ કાયેન સ્પૃશતે જાનુમણ્ડલમ્ 4
કોશોગતં વસ્તિગુહ્યં x x x x ^ _ ^ x ।
x x x x ^ _ _ x x x x x ^ દક્ષિણમ્ 5
x x સ્ . ડ્ . ક્ . ત્ . ણ્ . ભા વ્ય્ x x x x સમંતતઃ
સૂક્ષ્મત્વચો ઽસૌ ભવતિ સપ્ત કાય્ અસ્ય ઉત્સદાઃ 6
ચિતાન્તરાંસો હ્ . _ x સિંહપૂર્વાર્ધકાયવાન્
બૃહદૃજૂનિ ગાત્રાણિ સ્કન્ધૌ તસ્ય સુ સંસ્કૃતૌ 7
ચતુષ્કા દશ દન્ તાનાં પરિપૂર્ણા અનૂનકાઃ
સમા અવિરડ્ આશ્ ચૈવ શુક્લાશ્ ચૈવ સુસંસ્થિતાઃ 8
સુશુક્લદંષ્ટ્રો ઽસૌ હ્ _ x x x રસરસાગ્ર તામ્
પ્રભૂ તત નુજિ હ્વશ્ ચ તથા બ્રહ્મસ્વરો મુ x 9
અ ભિનીલનેત્રો ગોપક્ષ્મા ઉષ્ણીષં ચા સ્ય મૂર્ધનિ ।
ઊર્ણા ચા સ્ય ભ્રુવો ર્ મધ્યે શ્વેતા ભવતિ પ્રદ ક્ષિ ણા 10
દ્વે ચ ત્ર્ ઇં શત્ તથૈતાનિ લક્ષણાનિ મહ્ આ મુ નેઃ
કાયે ઽસ્મ્ ઇ ં ભાવિતા ત્મસ્ય શરીરાન્તિમધારિણ ઃ 11
દ્વાત્રિંશતિં યસ્ય વિવ ર્ધિ તાનિ
ભવંતિ કાયે ઽસ્મ્ ઇં x _ વ્ ઇ ધસ્ય ।
રાજા વિજિત્ય પૃથિ વીં વિશાસ્તિ
બુદ્ધો ઽથ વા ભવતિ હિતાનુકમ્પી 1 2

સ્મૃતિમાં બહુપુત્રશ્ ચ અલ્પાબાધશ્ ચ પણ્ડિ ત ઃ
લાભી અન્નસ્ય પાનસ્ય વસ્ત્રશય્યાસનસ્ય ચ 13
અભેદ્યપરિવારો ઽસૌ મના પ્ અઃ સર્ વ્ અદેહિનામ્
અન્વાવર્તન્તિ તં દેવા મનુજાશ્ ચ તથાવિધમ્ 14
અગ્ર્યો મહાધિપત્યેષુ ભવેન્ મર્ત્યસ્ તથાવિધઃ
અસમશ્ ચા પ્રત્ ઇસમ અતુ લ્ ય્ અ શ્ ચ વિનાયક 1 5
3. હિસ્ મોથેર્ પસ્સેસ્ અwઅય્
ધર્મતા ખ લુ સપ્તાહજાતસ્ય વિપશ્યિનો બોધિસત્વસ્ય માતા જનેત્રી કાલગતા સમનન્તરકા લગતા ત્રિદશે દેવનિકાયે ઉપપન્ના ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
વિધૃત્ય માસાં હિ દશૈવ કુક્ષ્યા
વિપશ્યિમાતા અસમં પ્રજાતા ।
કાયસ્ય ભેદાત્ ત્રિદશોપપ ન્ના
દ્ એ વ્ અનિ કાયા ભગવજ્જનેત્રી ॥
4. થે ફ્ય્સિચલ્ બેઔત્ય્ ઓf થે બોધિસત્ત્વ
ધર્મતા ખલુ સાંપ્રતજાતો વિપશ્યી બોધિસત્વો ઽભિરૂપો દર્શનીય પ્રાસાદિકો ઽતિક્રાન્તશ્ ચ માનુષ્યકં વર્ણમ્ અસંપ્રાપ્તશ્ ચ દિવ્યં વર્ણં નિરીક્ષમાણા નરાશ્ ચ નાર્યશ્ ચ તૃપ્તિં ન ગચ્છંતિ અ ન્ ઊનવર્ણ્ અમ્ તદ્ ય્ અથા જાંબૂનદમયી સુવર્ણનિષ્કા દક્ષકર્મારપુત્રપરિમૃષ્ટા આહતે પાણ્ડુકમ્બલે ઉપનિક્ષિપ્તા અત્યર્થં ભાસતે તપતે વિરોચતે એવમ્ એવ સાં પ્ ર્ અ ત્ અ જ્ આ ત્ ઓ વિપશ્યી બોધિસત્વો ઽભિરૂપો દર્શનીયો યાવદ્ અનૂનવર્ણમ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
શિશુ કુમારો મનસેવ નિર્મ્ ઇતઃ
યથાપિ નિષ્કા કુશલેન નિષ્ઠિતા ।
નિરીક્ષમાણા હિ નરાશ્ ચ નાર્યસ્
તૃપ્તિં ન ગચ્છંતિ અનૂનવર્ણમ્ ॥
5. થે અત્ત્રચ્તિવેનેસ્સ્ ઓf થે બોધિસત્ત્વ
ધર્મતા ખલુ સાંપ્રતજાતો વિપશ્યી બોધિસત્વો મહાજનકાયસ્ય પ્રિયશ્ ચાભૂન્ મનાપશ્ ચ અપીદાનીં મહાજનકાયા અંસેનાંસં ( મવ્ 90 ) પરિવર્તયંતિ તદ્યથા શારદકં પદ્મં મહાજનકાયસ્ય પ્રિયં ચ ભવતિ મનાપં ચ અપીદાનીં મહાજનકાયઃ પાણિના પાણિં સંવારયતિ એવમ્ એવ સાંપ્રતજાતો વિપશ્યી બોધિ સત્ વ્ ઓ મ્ અ હાજનકાયસ્ય પ્રિયશ્ ચાભૂન્ મનાપશ્ ચ અપીદાનીં મહાજનકાયઃ અંસેનાંસ ં પરિવર્તયતિ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્મા દ્ ઇદ મ્ ઉચ્યતે ॥
પ્રિયો મનાપો મહતો જનસ્ય
તદા વિપશ્યી દહરસ્ સમાનઃ
અંસેન ચાંસં પરિવર્તયંતિ
પદ્મં યથા શારદકં સુજાતમ્ ॥
[થે બોધિસત્ત્વઽસ્ યોઉથ્]
6. થે બોધિસત્ત્વઽસ્ એયેસ્ દો નોત્ બ્લિન્ક્
ધ ર્ મતા ખલુ વિપશ્યી બોધિસત્વો ઽનિમિષો રૂપાણિ પશ્યત્ ઇ ન ન્ ઇમિષતિ । તદ્યથા દેવાસ્ ત્રિદશોપપન્નકા ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
નાસૌ કુમારો નિમિષં હિ પશ્યતિ
યથાપિ દેવાસ્ ત્રિદશોપપન્નકાઃ
દૃષ્ટ્વેહ રૂપાણિ મનોરમાણિ
અથાપિ દૃષ્ટ્વા અમનોરમાણિ ॥
7. હિસ્ મતુરતિઓન્
ધર્મતા ખલુ વિપશ્યી બોધિસત્વઃ કર્મવિપાકજેન દિવ્યેન ચક્ષુષા સમન્વ્ આગ તો યેન સ પ શ્યતિ દિવા ચ રાત્રૌ ચ સમંતયોજનમ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
વિપાકજં તસ્ય બભૂવ ચક્ષુર્
દિવ્યં વિ શુદ્ધં વિ મલં પ્રભાસ્વરમ્
યેનાસૌ પશ્ય તિ બોધિસત્વો
દિવા ચ રાત્રૌ ચ સમન્તયોજનમ્ ॥
8. થે બેઔત્ય્ ઓf હિસ્ વોઇચે
ધર્મતા ખલુ વિપશ્યી બોધિસત્વો વલ્ગુસ્વરશ્ ચાભૂન્ મનોજ્ઞસ્વરશ્ ચ કલવિઙ્કમનોજ્ઞ્ અ ભ્ આષી ચ દુન્દુભિસ્વરનિર્ઘોષશ્ ચ તદ્યથા હૈમવતઃ શકુન્તો વલ્ગ્ ઉ સ્વર્ અશ્ ચાભૂન્ મનોજ્ઞસ્વ રશ્ ચ કલ્ અવિઙ્કમન્ ઓજ્ ઞભ્ આષી ચ દ્ ઉન્દુભિસ્વ રનિર્ઘોષશ્ ચ એવમ્ એવ વિપશ્યી બોધિ સત્વો વ લ્ગુસ્વરશ્ ચાભૂન્ મનોજ્ઞસ્વરશ્ ચ કલવિઙ્ક મનોજ્ઞભા ષી ચ દુન્દુભિસ્વરનિર્ઘોષશ્ ચ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
યથાપ્ય્ અ સૌ હૈમવતઃ શકુન્તો

નિકૂજતે કુ સ્ ઉમરસેન મત્તઃ
તથૈવ વલ્ગુકલવિઙ્કભાષી
સ ચાપ્ ય્ અ ભૂદ્ અપ્રતિકૂલભાષી ॥
9. બેચોમિન્ગ્ સગચિઓઉસ્
ધર્મતા ખલુ વિપશ્યી બોધિસત્વઃ પણ્ડિતો ઽભૂદ્ વ્ યક્તો મેધાવી ત ન્ત્ ર્ ઓપમિકયા મીમાંસિકયા પ્રજ્ઞયા સમન્વાગતઃ અપીદાનીં પિતુર્ બન્ધુમ તો ઽર્થકરણે નિષદ્ય ગમ્ભીરાન્ અર્થાન્ નિસ્તારયતિ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદ મ્ ઉચ્યતે ॥
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ તોયામ્બુધર ઇવ સાગરઃ
અનુશિષ્ટવાન્
બન્ધુમતીનિકેતે
નૈકાં જનાં જાનપદાંશ્ ચ ક્ષત્રિયાન્ 1
હિતાનુકમ્પં સમ્ ^ _ ^ _ ^ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ દઃ
તતઃ સમાજ્ઞા ઉદપાદિ ભદ્રિકા
ભૂયો વિપશ્યીતિ સમંતચક્ષુઃ 2 ॥
10. થે fઓઉર્ એxચુર્સિઓન્સ્
[ઓન્ સેએઇન્ગ્ અન્ ઓલ્દ્ મન્]
ધર્મતા ખલુ વિપશ્યી બોધિસત્વ ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાતુકામ ઃ સારથિમ્ આમન્ત્રયતિ
યોજય સા ર્ અ થે ક્ષિપ્રં ભદ્રં યાનમ્ ઉ દ્યા નભૂમિં નિર્યાસ્યામિ
એવં દેવેતિ સારથિર્ વિપશ્યિનો બોધિસત્વસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય્ અ ક્ષિપ્રં ભદ્રં યાનં યોજયિત્વા યેન વિ પ્ અ શ્યી બોધિસત્વસ્ તે નોપજગામ ઉપેત્ય વિપશ્યિનં બોધિ સત્વ મ્ ઇદમ્ અવોચત્ યુક્તં દેવસ્ય ભદ્રં યાનં યસ્યેદાનીં દેવઃ કાલં મન્યતે ।
અથ વિપશ્યી બોધિસત્વો ભદ્રં યાનમ્ અ ભિરુહ્યોદ્યાનભૂમિં નિર્યાતિ અદ્રાક્ષી દ્ વિપશ્યી બોધિસત્વ ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાયં પુરુષં કુબ્જં ગોપાનસીવઙ્ગં દણ્ડમ્ અવ ષ્ ટ્ અ ભ્ય પુરતઃ પ્રવેપમાનેન કાયેન ગચ્છન્તમ્ દૃ ષ્ટ્વા ચ પુનઃ સારથિમ્ આ મં ત્રયતિ
કિમ્ એષ સારથે પુરુષઃ કુબ્જો ગોપાનસીવઙ્ક દણ્ડમ્ અવષ્ટભ્ય પુરતઃ પ્રવેપમાનેન કાયેન ગચ્છતિ કેશાશ્ ચાસ્ય વિ વર્ ણા ન તથ્ આ ન્ય્ એષામ્
એષ દે વ પુરુષો જીર્ણ્ ઓ નામ
કિમ્ એષ સારથે જીર્ણો નામ
અનેન દેવ પુરુષેણ ન ચિરાં મર્તવ્ય્ અં ભ વિષ્યતિ સ એષ દેવ જીર્ણો નામ
અહમ્ અપિ સારથે જ્ અ રાધર્મા જરાધર્મતાં ચાનતીતઃ
દેવો ઽપિ જરાધર્મા જરાધર્મતાં ચાનતીતઃ
તેન હ્ ઇ સારથે પ્રતિનિવર્તય રથમ્ અંતઃપુરમ્ એવ ગચ્છ યદ્ અહમ્ અંતઃપુરમધ્ય ગ ત એત્ અ મ્ એ વાર્થં ચિન્તયિષ્યામ્ ઇ જરાં ક્ ઇ લાહમ્ અવ્યતિવૃત્તઃ
પ્રતિનિવર્તયતિ સારથી રથ્ અમ્ અન્તઃ પુરમ્ એવ યાતિ તત્રેદાનીં વિપશ્યી બોધિસત્વો ઽન્તઃપુ રમધ્યગતઃ
અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્યાતિ જ્ અ રા ં કિલાહમ્ અવ્યતિવૃત્ત ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ।
।
પુરુષં દૃષ્ટ્વેહ વ્યતીતયૌવનં
જીર્ણાતુરં પલિતં દણ્ડપાણિમ્
અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્યાતિ
જરાં કિલાહં નોપા ત્ ઇવૃત્તઃ ॥
[થે કિન્ગ્ઽસ્ પેર્તુર્બતિઓન્ 1]
અથ બન્ધુમા રાજા સારથિમ્ આમન્ત્રયતિ
કચ્ચિત્ સારથે કુમાર આપ્તમનસ્ક ઉદ્યાનભૂમિં ગતઃ અભિરતો વા ઉદ્યાને
નો દેવ । અદ્રાક્ષીદ્ દેવ કુમાર ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાયં પુરુષં કુબ્જં ગોપાનસીવઙ્કં દણ્ડમ્ અવષ્ટભ્ય પુરતઃ પ્રવેપમાનેન કાયેન ગચ્છન્તં । દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ મામ્ આમંત્રયતિ કિમ્ એષ સારથે પુરુષઃ કુબ્જો ગોપાનસીવઙ્કો દણ્ડ્ અ મ્ અવષ્ટભ્ય પુરતઃ પ્રવેપમાનેન કાયેન ગચ્છતિ કેશાશ્ ચાસ્ય વિવર્ણા ન તથાન્યેષાં તમ્ એનમ્ ( મવ્ 100 ) એવં વદામિ એષ દ્ એ વ પ્ ઉરુષ્ ઓ જીર્ણો નામ સ એ વ મ્ આહ્ અ ક્ ઇ મ્ એ ષ સારથે જીર્ણો નામ તમ્ એનમ્ એવં વદામિ અનેન દેવ પુરુષેણ ન ચિરા મર્તવ્યં ભવિષ્યતિ સ એષ દેવ જીર્ણો નામ સ એવમ્ આહ અહ મ્ અ પ્ ઇ સા રથે જરાધર્મા જરાધર્મતાં ચાનતીતઃ તમ્ એનમ્ એવં વદામિ દેવો ઽપિ જરાધર્મા જરાધર્મતાં ચાનતીતઃ સ એવમ્ આહ તેન હિ સારથે પ્રતિનિવર્તય રથમ્ અન્તઃપુરમ્ એવ ગચ્છ યદ્ અહમ્ અન્તઃપુરમધ્યગત એતમ્ એવાર્થં ચિન્તયિષ્યામિ જરાં કિલાહમ્ અવ્યતિવૃત્તઃ સ એષ દેવ કુમાર અન્તઃપુરમધ્યગત અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્યાતિ જરાં કિલાહમ્ અવ્યતિવૃત્તઃ
અથ બન્ધુમતો રાજ્ઞ એતદ્ અભવન્ મા હૈવ બ્રાહ્મણાનાં નૈમિત્તાનાં વિવઞ્ચનાનાં વચનં ભૂતં સત્યં ભવિષ્યતિ મા હૈવ કુમારઃ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આચ્છાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિષ્યતિ યન્વ્ અહમ્ અસ્ય ભૂયસ્યા માત્રયા પઞ્ચ કામગુણાન્ અનુપ્રદદ્યામ્ અપ્ય્ એવ રતો ન પ્રવ્રજેત ।
અથ બન્ધુમા રાજા વિપશ્યિન્ એ બોધિસત્વાય ભૂયસ્યા માત્રયા પઞ્ચ કામગુણાન્ અનુપ્રયચ્છતિ અપ્ય્ એવ રતો ન પ્રવ્રજેત ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥

શ્રુત્વા સ સંગ્રાહકવાક્યમ્ એવં
પિતા વિપશ્યિસ્ય પ્રિયસ્ય બન્ધુમા ।
દદૌ તતઃ કામગુણાં હિ પંચ
રતો હ્ય્ અસૌ યેષુ ન પ્રવ્રજેત ॥
[ઓન્ સેએઇન્ગ્ અ સિચ્ક્ મન્]
ધર્મતા ખલુ વિપશ્યી બોધિસત્વ ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાતુકામઃ સારથિમ્ આમંત્રયતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્
અદ્રાક્ષીદ્ વિપશ્યી બોધિસત્વ ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાયં પુરુષમ્ ઉત્પાણ્ડૂત્પાણ્ડુકં કૃશં રુક્ષં દુર્વર્ણં વ્યતિભિન્નેન્દ્રિયં નો ચ નિબન્ધનીયં બહુજનસ્ય ચક્ષુષો દર્શન્ આ ય દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ સારથિમ્ આમન્ત્રયતિ
કિમ્ એષ સારથે પુરુષ ઉત્પણ્ડૂત્પાણ્ડુકઃ કૃશ રુક્ષો દુર્વર્ણ વ્યતિભિન્નેન્દ્રિય નો ચ નિબન્ધનીયો બહુજનસ્ય ચક્ષુષો દર્શનાય
એષ દેવ પુરુષો વ્યાધિતો નામ
કિમ્ એષ સારથે વ્યાધિતો નામ
અનેન દેવ પુરુષેણ સ્થાનમ્ એતદ્ વિદ્યતે યદ્ અનેનૈવાબાધેન મર્તવ્યં ભવિષ્યતિ સ એષ દેવ વ્યાધિતો નામ
અહમ્ અપિ સારથે વ્યાધિધર્મા વ્યાધિધર્મતાં ચા નત્ ઈતઃ
દેવો ઽપ્ ઇ વ્ય્ આધિધ ર્મા વ્યા ધિધર્મતાં ચાનતીતઃ
તેન હિ સારથે પ્રતિનિવર્તય રથમ્ અન્તઃપુરમ્ એવ ગચ્છ યદ્ અહમ્ અન્તઃપુરમધ્યગત એતમ્ એવાર્થં ચિન્તયિષ્ ય્ આમિ વ્ ય્ આધિં ક્ ઇ લ્ આહ મ્ અવ્યતિવૃત્તઃ
પ્રતિનિવર્તયતિ સારથી રથમ્ અન્તઃપુરમ્ એવ યાતિ તત્રેદાનીં વિપશ્યી બોધિસત્વ અન્તઃપુરમધ્યગત
અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્યાતિ વ્યાધ્ ઇં ક્ ઇ લાહમ્ અવ્યતિવૃત્તઃ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
દૃષ્ટ્વેહ રોગેણ વિષક્તરૂપં
પાણ્ડું મનુષ્યં કૃશમ્ અસ્વતન્ત્રમ્
અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્ય્ આ તિ
વ્યાધિં કિલાહં નોપાતિવૃત્ત ॥
[થે કિન્ગ્ઽસ્ પેર્તુર્બતિઓન્ 2]
અથ બન્ધુમા રાજા સારથિમ્ આમંત્રયતિ
કચ્ચિત્ સારથે કુમાર આપ્તમનસ્ક ઉદ્યાનભૂમિં ગત અભિરતો વા ઉદ્યાને
નો દેવ અદ્રાક્ષીદ્ દેવ કુમાર ઉદ્યાનભૂમિં નિર્ય્ આ યં પુરુષમ્ ઉત્પાણ્ડૂત્પાણ્ડુકં કૃશં રુક્ષં દુર્વર્ણં વ્ય ત્ ઇભિન્નેન્દ્રિયં નો ચ નિબન્ધનીયં બહુજનસ્ય ચક્ષુષો દર્શનાય દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ મામ્ આમંત્રયતિ કિમ્ એષ સારથે પુરુષ ઉત્પાણ્ડૂત્પાણ્ડુકઃ કૃશ રુક્ષ દુર્વર્ણ વ્યતિભિન્નેન્દ્રિય નો ચ નિબન્ધનીય બહુજનસ્ય ચક્ષુષો દર્શનાય તમ્ એનમ્ એવં વદામિ એષ દેવ પુરુષો વ્યાધિતો નામ સ એવમ્ આહ કિમ્ એષ સારથે વ્યાધિતો નામ તમ્ એનમ્ એવં વદામિ અનેન દેવ પુરુષેણ સ્થાન્ અ મ્ એ તદ્ વિદ્યતે યદ્ અનેનૈવાબાધેન મર્તવ્યં ભવિષ્યતિ સ એષ દેવ વ્યાધિતો નામ સ એવમ્ આહ અહમ્ અપિ સારથે વ્યાધિધર્મા વ્યાધિધર્મતાં ચાનતીતઃ ત મ્ એનમ્ એવં વદામિ દેવો ઽપિ વ્યાધિધર્મા વ્યાધિધર્મતાં ચાનતીતઃ સ એવમ્ આહ તેન હિ સારથે પ્રતિનિવર્તય ( મવ્ 108 ) રથમ્ અન્તઃપુરમ્ એવ ગચ્છ યદ્ અહમ્ અન્તઃપુરમધ્યગત એતમ્ એવાર્થં ચિન્તયિષ્યામિ વ્યાધિં કિલાહમ્ અવ્યતિવૃત્તઃ સ એષ દેવ કુમાર અન્તઃપુરમ્ અ ધ્ય્ અ ગ તઃ અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્યાતિ વ્યાધિં કિલાહમ્ અ વ્યતિવૃત્તઃ
અથ બન્ધુમતો રાજ્ઞ એતદ્ અભવં મા હૈવ બ્રાહ્મણાનાં નૈમિત્તાનાં પૂર્વ વત્ ઇયમ્ અત્ર ધર્ મતા તસ્મા દ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
રૂપાણિ શબ્દાંશ્ ચ તથૈવ ગન્ધાં
રસાન્ અથ સ્પર્શગુણોપપન્નાં ।
દદૌ તતઃ કા મગુણાં હ્ ઇ પ્ અઞ્ચ
રતો હ્ ય્ અસૌ યે ષુ ન પ્રવ્રજેત ॥
[સેએઇન્ગ્ અ ચોર્પ્સે]
ધર્મતા ખલુ વિપશ્યી બોધિસત્વ ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાતુકામ સારથિમ્ આમંત્રયતિ પૂર્વવદ્
અદ્રાક્ષીદ્ વિપ્ અશ્ ય્ ઈ બોધિસત્વ ઉદ્ ય્ આનભૂમિં નિ ર્યા યન્ નાનારઙ્ગૈર્ વસ્ત્રૈશ્ ચૈલ વિતાનં વિતતં શિવિકા ચ પ્રગૃહીતા ઉલ્કા ચ પુરતો નીયતે મહાજનકાયશ્ ચ પુરતો ગચ્છતિ નાર્યશ્ ચ પ્રકીર્ણકેશ્યો ( મવ્ 110 ) રુદન્ત્ય્ અઃ પૃષ્ઠતઃ પૃ ષ્ઠતઃ સ મનુબદ્ધા દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ સારથિમ્ આમંત્રયતિ
કિમ્ એતત્ સારથે નાનારઙ્ગૈર્ વસ્ત્રૈશ્ ચૈલવિતાનં વિતતં શિવિકા ચ પૂર્વવત્ પૃષ્ઠ તઃ પૃષ્ઠ્ અતઃ સમ નુબદ્ધા
એષ દેવ પુરુષો મૃતો નામ
કિમ્ એષ સારથે મૃતો નામ
એષ દેવ પુરુષો ન ભૂયઃ પ્રિયૌ માતાપિતરૌ દ્રક્ષ્યતિ પ્રિયમ્ અપિ મ્ આ ત્ આ પિ તરાવ્ એતં પુરુષં ન દ્રક્ષ્યતઃ સ એષ દેવ મૃતો નામ
અહમ્ અપિ સારથે મરણધર્મા મરણધર્મતાઞ્ ચાનતીતઃ
દેવો ઽપિ મરણધર્મા મરણધર્મત્ આ ઞ્ ચાનતીત્ અઃ
તેનહ્ ઇ સારથે પ્રતિનિવર્તય રથમ્ અન્તઃપુરમ્ એવ ગચ્છ યદ્ અહમ્ અન્તઃપુરમધ્યગત એતમ્ એવાર્થં ચિન્તયિષ્યામિ મરણં કિલાહમ્ અવ્યતિવૃત્તઃ
પ્રતિનિવર્ તય તિ સારથી રથમ્ અન્તઃપુરમ્ એવ યાતિ તત્રેદાની ં વિપશ્યી બોધિસત્વ અન્તઃપુરમધ્યગત

અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્યાતિ મરણં કિલાહમ્ અવ્યતિવૃત્ત ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
પુરુષં દૃષ્ટ્વેહ વ્યતીતચેતસં
મૃતં વિસંજ્ઞં કૃતમાયુષક્ષયમ્
અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્યાતિ
મ્ અ રણં કિ લાહં નોપાતિવૃત્ત ॥
[થે કિન્ગ્ઽસ્ પેર્તુર્બતિઓન્ 3]
અથ બન્ધુમા રાજા સારથિમ્ આમંત્રયતિ
કચ્ચિત્ સારથે કુમાર આપ્તમનસ્ક ઉદ્યાનભૂમિં ગત અભિરતો વા ઉદ્ ય્ અને
નો દેવ અદ્રાક્ષીદ્ દેવ કુમાર ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાયં નાનારઙ્ગૈર્ વસ્ત્રૈશ્ ચૈલવિતાનં વિતતં શિવિકા ચ પૂર્વવદ્ યાવત્ પૃષ્ઠતઃ પૃષ્ઠતઃ સમ્ અ નુબ દ્ધાઃ દૃષ્ટ્વા ચ પુનર્ મામ્ આમંત્રયતિ કિમ્ એતત્ સારથે નાનારઙ્ગૈર્ વસ્ત્રૈશ્ ચૈલવિતાનં વિતતં શિવિકા ચ પૂર્વવત્ પૃષ્ઠતઃ પૃષ્ઠતઃ સમનુબદ્ ધ્ આ ત મ્ એનમ્ એવં વ દામિ એષ દે વ પુરુષો મૃતો નામ સ એવમ્ આહ કિમ્ એષ સારથે મૃતો નામ તમ્ એનમ્ એવં વદામિ એષ દેવ પુરુષો ન ભૂયઃ પ્રિયૌ માતાપિતરૌ દ્રક્ષ્યતિ પ્રિયમ્ અપિ માતાપિતરૌ એતં પુરુષં ન દ્રક્ષ્યત સ એષ દેવ મૃતો નામ સ એવમ્ આહ અહમ્ અપિ સારથે મરણધર્મા મરણધર્મતાં ચાનતીતઃ તમ્ એનમ્ એવં ( મવ્ 114 ) વ દામિ દેવો ઽપિ મરણધર્મા મરણધર્મતાં ચાનતીતઃ સ એવમ્ આહ તેન હિ સારથે પ્રતિનિવર્તય રથમ્ અન્તઃપુરમ્ એવ ગચ્છ યદ્ અહમ્ અન્તઃપુરમધ્યગત એત્ અ મ્ એવાર્થં ચિન્તયિષ્યામિ મરણં કિલાહમ્ અવ્યતિવૃત્તઃ સ એષ દેવ કુમાર અન્તઃપુરમધ્યગત અથાપ્રતીતઃ કરુણાનિ ધ્યાતિ મરણં કિલાહમ્ અવ્યતિવૃત્તઃ
અથ બન્ધુમતો રાજ્ઞ એતદ્ અભવં મા હૈવ બ્રાહ્મણાનાં નૈમિત્તાનાં પૂર્વવદ્ યાવદ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
પુરોત્તમે નગરવરે સુરમ્યે
તદા વિપશ્યી દહરઃ સમાનઃ
આમોદતે કામગુણૈર્ હિ પઞ્ચભિઃ
સહસ્રનેત્ર ઇવ નન્દને વને ॥
[સેએઇન્ગ્ અન્ અસ્ચેતિચ્]
ધર્મતા ખલુ વિપશ્યી બોધિસત્વ ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાતુકામઃ સારથિમ્ આમંત્રયતિ પૂર્વવદ્ યાવદ્
અદ્રાક્ષીદ્ વિપશ્યી બોધિસત્વ ઉદ્યાનભૂમિં નિર્યાયં પુરુષં મુણ્ડં કપાલપાણિમ્ અનુવેશ્માનુવેશ્મ કુલાન્ય્ ઉપસંક્રમન્તં દૃષ્ટ્વા ચ પુનઃ સારથિમ્ આમંત્રયતિ
કિમ્ એષ સારથે પુરુષ મુણ્ડઃ કપાલપાણિર્ અનુવેશ્માનુવેશ્મ કુલાન્ય્ ઉપસંક્રામતિ વસ્ત્રાણિ ચાસ્ય વિવર્ણાનિ ન તથાન્યેષામ્
એષ દેવ પ્રવ્રજિતો નામ
કિમ્ એષ સારથે પ્રવ્રજિતો નામ
એષ દેવ પુરુષઃ સાધુ દમઃ સાધુ સંયમઃ સાધ્વ્ અર્થચર્યા સાધુ ધર્મચર્યા સાધુ કુશલચર્યા સાધુ કલ્યાણચર્યેતિ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આછાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતઃ સ એષ દેવ પ્રવ્રજિતો નામ ।
તેન હિ સારથે યેન સ પ્રવ્રજિતસ્ તેન રથં પ્રેરય
એવં દેવેતિ સારથિર્ વિપશ્યિનો બોધિસત્વસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય યેન સ પ્રવ્રજિતસ્ તેન રથં પ્રેરયતિ ।
અથ વિપશ્યી બોધિસત્વસ્ તં પ્રવ્રજિતમ્ ઇદમ્ અવોચત્
કઃ પુનસ્ ત્વં ભોઃ પુરુષ મુણ્ડઃ કપાલપાણિ અનુવેશ્માનુવેશ્મ કુલાન્ય્ ઉપસંક્રામસિ વસ્ત્રાણિ ચ તે વિવર્ણાનિ ન તથાન્યેષામ્
અહં કુમાર પ્રવ્રજિતો નામ
યથા કથં ત્વં ભોઃ પુરુષ પ્રવ્રજિતો નામ ।
અહં કુમાર સાધુ દમઃ સાધુ સંયમઃ સાધ્વ્ અર્થચર્યા સાધુ ધર્મચર્યા સાધુ કુશલચર્યા સાધુ કલ્યાણચર્યેતિ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ ( મવ્ 118 ) અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આછાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતઃ સો ઽહં પ્રવ્રજિતો નામ ।
સાધુ ત્વં ભોઃ પુરુષ અર્થ્ અચર્યા ધ ર્મચ્ અ ર્યા કુશલચર્યા કલ્યાણચર્યેતિ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અ વ તાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આછાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિ કાં પ્ર્ અ વ્ર્ અ જ્ ઇતઃ
તેન હિ ત્વં સારથે ઇમં ચ રથમ્ ઇમાનિ ચાભરણાનિ અસ્માકં જ્ઞાતિભ્યો ઽનુપ્રયચ્છ અહમ્ અપિ ચ કામગુણાં પ્રહાય ઇહૈવ પ્રવ્રજ્યામ્ અભ્યુપગમિષ્યામિ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
ઇમં રથં ચાભરણાનિ ચૈવ
અનુપ્રયચ્છ મમ જ્ઞાતિકેભ્યઃ
ક્ષિપ્રમ્ અહં કામ ગુ ણાં પ્રહાય
ઇહૈવ પ્રવ્રજ્યામ્ ઉપાગ મ્ ઇષ્યે ॥
[રેનુન્ચિઅતિઓન્]
તત્રેદાનીં વિપશ્યી બોધિસત્વો જીર્ણં ચ દૃષ્ટ્વા વ્યાધિતં ચ દૃષ્ટ્વા મૃતં ચ દૃષ્ટ્વા કાષાયધારિણં પ્રવ્રજિતં ચ દૃષ્ટ્વા પ્ રવ્ ર્ અ જ્યા ં તત્ર સમુપાગતો ઽસૌ ઇયમ્ અત્ર ધર્મ્ અ તા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
જીર્ણાઞ્ ચ દૃષ્ટ્વા દુઃખિતં વ્યાધિતં ચ
મૃતઞ્ ચ દૃષ્ટ્વા સમતીતચેતસમ્
કાષા ય કણ્ઠં પ્રવ્રજિત ચ વીક્ષ્ય
તત્રૈવ પ્રવ્રજ્યામ્ ઉપાગતો ઽસૌ ॥

11. મ્નેમોનિચ્ કેય્wઓર્દ્સ્ ઓf થિસ્ છપ્તેર્
ઉદ્દાનમ્ ॥
ધાત્રી બ્રાહ્મણ માતા ચ અભિરૂપો મનાપતા ।
અનિમિષો વિપાકધર્મશ્ ચ
વલ્ગુસ્વ ર ઃ પ ણ્ડિત શ્ ચ ઉદ્યાનમ્ ॥
પર્ત્ થ્રેએ
1. થે એઇઘ્ત્ય્થોઉસન્દ્ પેઓપ્લે ઓf બન્ધુમતી રેનોઉન્ચે થે wઓર્લ્દ્
અશ્રૌષુર્ બન્ધુમત્યાં રાજધાન્યામ્ અશીતિપ્રાણસહસ્રાણિ વિપશ્યી બોધિસત્વઃ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્ ર્ આણ્ ય્ આચ્છા દ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિ તઃ શ્રુત્વા ચ પુનર્ એષામ્ એતદ્ અભવન્ ન બતાવરો ધર્મો ભવિષ્યતિ નાવરં ધર્માખ્યાનં યત્રેદાનીં વિપશ્યી બોધિસત્વસ્ તથા સુકુમારસ્ તથા સુખૈષિ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આછાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્ર વ્ ર્ અજિતઃ
અથ ચ્ અ પુનસ્ તે ઽપિ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આછાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગારાદ્ અનગારિકાં પ્ ર્ અવ્ ર્ અ જિતાઃ ઇયમ્ અ ત્ર ધર્મ તા તસ્મ્ આ દ્ ઇ દમ્ ઉચ્યતે ॥
આશ્ ચર્યરૂપં પ્રતિભાતિ મે તદ્
યાવત્ સુસંવેજકાઃ શુદ્ધસત્વા
વિપશ્યિનં પ્રવ્રજિતં હિ શ્રુત્વા
તત્રૈવ પ્રવ્ર જ્યામ્ અનુવ્રજન્તિ ॥
2. થે એઇઘ્ત્ય્થોઉસન્દ્ દિસ્ચિપ્લેસ્ લેઅવે ઓન્ પેરેગ્રિનતિઓન્
અ થ્ આશી ત્ ઇ ર્ ભ્ ઇક્ષુસહસ્રાણિ યેન વિપશ્યી બોધિસત્વસ્ તેનોપજગ્મુર્ ઉપેત્ય વિપશ્યિનો બોધિસત્વસ્ય પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે ન્યષીદંન્ એકાન્તનિષંણાન્ય્ અશીતિર્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ વિપશ્યી બોધ્ ઇસત્વો ધા ર્મ્યા કથયા સન્દર્શયતિ સ મા દાપયતિ સમુત્તેજયતિ સંપ્રહર્ષયતિ ।
અથ વિપશ્યિનો બોધિસત્વસ્યૈતદ્ અભવન્ ન મમ પ્રતિરૂ પ ં સ્ યા દ્ યદ્ અ હમ્ અનનુપ્રાપ્તસ્વકાર્થ એવ સમાન શ્રાવકૈર્ આકીર્ણો વિહરેયં યન્વ્ અહં શ્રાવકાન્ ઉદ્યોજયેયં ચરત ભિક્ષવશ્ ચર્યાં ( મવ્ 124 ) બહુજ ન હિ તાય બહ્ ઉ જનસુખાય લોકાનુકંપાય અર્થાય હિતાય સુખાય દેવમનુષ્યાણાં યદા યૂયં શૃણુથ વિપશ્યી બોધિસત્વ અનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિ સંબ્ ઉ દ્ધો દે શ્ અ યતિ બન્ધુમત્યાં રાજધાન્યાં ધર્મં તદા યૂયમ્ આગચ્છત બન્ધુમત્યાં રાજધાનીં ધર્મશ્રવણાય
અથ વિપશ્યી બોધિસત્વ શ્રાવકાન્ ઉદ્યોજયતિ ચરત ભિક્ષવશ્ ચર્યાં પૂર્વવદ્ યાવદ્ ધર્મશ્રવણાય ।
અથ વિપશ્યિનો બોધિસત્વસ્ય શ્રાવકા વિપશ્યિના બોધિસત્વેનોદ્યોજિતા જનપદચર્યાં પ્રક્રાન્તા ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
અન્યેન તે પ્રવ્રજિતા અચાર્ષુર્
ઉચ્છેન ભિક્ષાચર્યેણ જીવિકામ્
અન્યેન શૂરો દ્વિપદોત્તમસ્ તદા
એષત્ય્ આદીપ્તશિર ઇવ નિર્વૃતિમ્ ॥
3. થે બોધિસત્ત્વ સિત્સ્ ઉન્દેર્ થે બોધિ ત્રેએ
અથ વિપશ્યી બોધિસત્વો યાવસિકસ્ય પુરુષસ્ય સકાશાત્ તૃણાન્ય્ આદાય યેન બોધિમૂલં તેનોપજગામ ઉપેત્ય સ્વયમ્ એવ તૃણસંસ્તરકં સંસ્તીર્ય ન્યષીદત્ પર્યં ગ મ્ આભ્ ઉજ્ ય્ અ ઋજું કાયં પ્રણિધાય પ્રતિમુખાં સ્મૃતિમ્ ઉપસ્થાપ્ય ચિત્તમ્ ઉત્પાદયતિ વાચં ચ ભાષતે તાવન્ ન ભેત્સ્યામિ પર્યંકં યાવદ્ અપ્રાપ્તા સ્ ર્ અ વ્ અ ક્ષ્ અયઃ
સ તાવન્ ન ભિનત્તિ પર્યઙ્ગં યાવદ્ અપ્રાપ્તાસ્રવક્ષય ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
પર્યઙ્ગમ્ આભુજ્ય તતો નિષણ્ણો
દ્રુમમૂલે મહર્ ષ્ એ ર્ બોધિમ ણ્ડે ।
દુઃખં જરામરણમ્ ઇદં વિદિત્વા
નિર્વાણશાન્તત્વમ્ અહં પ્રપદ્યે 1
ન ભિનદ્મિ પર્યંગમ્ અહં હ્ય્ અલબ્ધ્ વ્ આ
અનુત્તરા ં બો ધિ મ્ અનુ ^ _ x ઃ
ઇત્ય્ એ વ _ _ ^ ^ _ વિપ શ્યી
ન સ્રંસયતિ વીર્યમ્ અલબ્ધનિર્વૃતિઃ 2 ॥
4. થે રેઅલિzઅતિઓન્ ઓf દેપેન્દેન્ત્ ઓરિગિનતિઓન્
[થે પ્રવૃત્તિ પ્રોચેસ્સ્]
અથ વિ પશ્યિનો બોધિસત્ત્વ સ્યૈ કાકિનો રહસિગતસ્ય પ્રતિસંલીનસ્યૈવં ચેતસિ ચેતઃપરિવિતર્ક ઉદ પાદિ કૃછ્રં બતાયં લોક આપન્નો ય દ્ ઉ ત્ અ જ્ આ યત્ એ ઽપિ જીર્યતે ઽપિ મ્રિયતે ઽપિ ચ્યવતે ઽપ્ય્ ઉપપદ્યતે ઽપિ અથ ચ પુનર્ ઇમે સત્વા જરામરણસ્યોત્તરે નિઃસરણં યથાભૂતં ન પ્રજાનન્તિ ।
તસ્યૈત્ અ દ્ અ ભવત્ ક્ અસ્મિં નુ સતિ જરામરણં ભવતિ કિંપ્રત્યયં ચ પુનર્ જરામરણં તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । જા ત્ય્ આં સત્યાં જરામરણં ભવતિ જાતિપ્રત્યયં ચ પુનર્ જરામરણં
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં નુ સતિ જાતિ ર્ ભવતિ કિંપ્ ર્ અત્યયા ચ પુનર્ જાતિ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથ્ આભૂ તસ્ય્ આ ભિસમય ઉદપાદિ । ભવે સતિ જાતિ ર્ ભ વતિ ભવપ્રત્ય યા ચ પ્ ઉ નર્ જાતિ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં નુ સતિ ભવો ભવતિ કિંપ્રત્યયશ્ ચ્ અ પુનર્ ભવઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથ્ આભૂતસ્યાભિસમ ય ઉદપાદિ । ઉપાદાને સતિ ભવો ભવતિ ઉપાદાનપ્રત્યયશ્ ચ પુનર્ ભવઃ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં નુ સતિ ઉપાદાનં ભવતિ કિંપ્રત્યયં ચ પુનર્ ઉપાદાન્ અ ં તસ્ ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । તૃ ષ્ ણ્ આયાં સ ત્યામ્ ઉપાદા ન ં ભવતિ તૃષ્ણાપ્રત્યયં ચ પ્ ઉ નર્ ઉપાદાનં

તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મ્ ઇ ં નુ સતિ તૃષ્ણા ભવતિ કિંપ્રત્યયા ચ પુનસ્ તૃ ષ્ ણ્ આ તસ્ય યો નિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભ્ ઊ તસ્ ય્ આ ભિસમય ઉ દપાદિ । વેદનાયાં સત્ય્ આ ં તૃ ષ્ણા ભવતિ વેદનાપ્રત્યયા ચ પુનસ્ તૃષ્ણા
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મ્ ઇ ં નુ સ તિ વેદના ભવ તિ કિ ં પ્ ર્ અ ત્ય્ અ ય્ આ ચ પુનર્ વેદન્ આ તસ્ય યો નિ શ્ ઓ મન્ અસિકુ ર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । સ્પર્શે સતિ વેદ્ અ ના ભ્ અવતિ સ્ પર્શપ્રત્યયા ચ પુનર્ વેદના ।
તસ્યૈતદ્ અભવત્ ક સ્મિં નુ સતિ સ્પર્શો ભવ તિ કિંપ્રત્યયશ્ ચ પુન સ્પર્શઃ તસ્ય યોન્ ઇ શો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । ષડાયતને સ તિ સ્પર્શો ભવતિ ષડાયતનપ્રત્યયશ્ ચ પુન સ્પર્શઃ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં નુ સતિ ષડાયતનં ભવતિ કિંપ્રત્યયં ચ પુનઃ ષડાયતનં તસ્ય યોનિશો મન્ અ સ્ ઇ કુ ર્વ ત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । નામરૂપે સતિ ષડાયતનં ભવતિ નામરૂપપ્રત્યયં ચ પુનઃ ષડા યતન ં
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં નુ સતિ નામરૂપં ભવતિ કિંપ્રત્યયં ચ પુનર્ નામરૂપં તસ્ય યોનિશો મનસ્ ઇ કુ ર્વત એ વં યથા ભૂ ત્ અસ્યાભિસમ ય ઉ દપાદ્ ઇ । વિજ્ ઞ્ આ ન્ એ સ્ અત્ ઇ નામ રૂપં ભવતિ વિ જ્ઞા નપ્રત્યયં ચ પુનર્ નામરૂપં
તસ્યૈતદ્ અભવત્ ક સ્ મિં નુ સતિ વિજ્ઞાનં ભ્ અ વતિ કિંપ્રત્ય ય ં ચ પુન ર્ વિજ્ ઞ્ આનમ્ તસ્ય ય્ ઓ ન્ ઇ શ્ ઓ મ્ અ ન્ અસિકુર્વ ત એવ્ અં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । નામરૂ પ્ એ સતિ વિજ્ઞાનં ભ વતિ નામરૂપપ્રત્યયઞ્ ચ્ અ પુનર્ વિજ્ઞા ન્ અં
તસ્ય વિજ્ઞાનાત્ પ્ રત્યુ દાવર્તતે મ્ આનસં નાતઃ પરતો વ્યતિવર્તતે યદ્ ઉત નામરૂપપ્રત્યયં વિજ્ઞાનં વિજ્ઞાનપ્ર ત્ય યં નામરૂપ્ અ ં ના મરૂ પપ્ર ત્યયં ષડાયતનં ષડાયતનપ્રત્યય્ અ ઃ સ્પ્ અ ર્શઃ સ્પર્શપ્રત્યયા વેદના વેદનાપ્રત્યયા તૃષ્ણા તૃષ્ણાપ્રત્યયમ્ ઉપાદાનમ્ ઉ પ્ આ દા નપ્રત્યયો ભ્ અવઃ ભ વપ્રત્યયા જાતિ જાતિપ્રત્યયં જરામરણં શોકપરિદેવદુઃખદ્ ઔર્મ નસ્યોપાયાસા સંભવંત્ય્ એવમ્ અસ્ય કેવલ્ અ સ્ય મહતો દુઃખસ્ક ન્ધ સ્ય સમુદયો ભવતિ ।
[થે નિવૃત્તિ પ્રોચેસ્સ્]
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિ ં ન્વ્ અસતિ જરામરણં ન ભવતિ કસ્ય નિરોધાજ્ જરામરણનિરોધઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વ ત એ વં યથાભૂત સ્ યાભિસમય ઉદપાદિ । જાત્યામ્ અસત્યાં જરામરણં ન ભ વ તિ જાતિનિરોધાજ્ જરામરણનિરોધઃ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં ન્વ્ અસતિ જાતિર્ ન્ અ ભવતિ ક સ્ય ન્ ઇ રોધાજ્ જાતિનિરોધઃ ત સ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । ભવે અસતિ જાતિર્ ન ભવતિ ભવનિરો ધાજ્ જાતિનિરો ધઃ
તસ્યૈતદ્ અભ્ અ વ ત્ ક સ્ મ્ ઇ ં ન્વ્ અ સતિ ભવો ન ભવ તિ કસ્ય નિરોધાદ્ ભ વ નિરોધઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉ દપાદિ । ઉપાદાને ઽસતિ ભવો ન ભવતિ ઉપાદાનનિરોધાદ્ ભ વનિ રો ધઃ
તસ્યૈતદ્ અભવ ત્ કસ્મિ ં ન્વ્ અસતિ ઉપાદ્ આ નં ન ભવતિ કસ્ય નિરોધાદ્ ઉપાદાનનિરોધ્ અઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદ પાદિ । તૃષ્ણાયા મ્ અ સત્યામ્ ઉપાદાન ં ન ભવ્ અત્ ઇ તૃષ્ણાનિરોધાદ્ ઉપ્ આદા ન નિ રોધઃ
ત સ્યૈતદ્ અ ભવત્ કસ્મિં ન્વ્ અસતિ તૃષ્ણા ન ભવતિ કસ્ય નિરોધાત્ તૃષ્ણાનિરોધઃ તસ્ય યો નિશો મનસિકુ ર્ વત એ વં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । વેદનાયામ્ અસત્યાં તૃષ્ણા ન ભવતિ વેદનાનિરોધાત્ તૃષ્ણાનિરોધઃ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં ન્વ્ અસતિ વેદના ન ભવતિ કસ્ય નિરોધાદ્ વેદનાનિરોધઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । સ્પર્શે ઽસતિ વેદના ન ભવતિ સ્પર્શનિરોધાદ્ વેદનાનિરોધઃ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં ન્વ્ અસતિ સ્પર્શો ન ભવતિ કસ્ય નિરોધાત્ સ્પર્શનિરોધઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । ષડાયતને ઽસતિ સ્પર્શો ન ભવતિ ષડાયતનનિરોધાત્ સ્પર્શનિરોધઃ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં ન્વ્ અસતિ ષડાયતનં ન ભવતિ કસ્ય નિરોધાત્ ષડાયતનનિરોધઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । નામરૂપે ઽસતિ ષડાયતનં ન ભવતિ નામરૂપનિરોધાત્ ષડાયતનનિરોધઃ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં ન્વ્ અસતિ નામરૂપં ન ભવતિ કસ્ય નિરોધાન્ નામરૂપનિરોધઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । વિજ્ઞાને ઽસતિ નામરૂપં ન ભવતિ વિજ્ઞાનનિરોધાન્ નામરૂપનિરોધઃ
તસ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્મિં ન્વ્ અસતિ વિજ્ઞાનં ન ભવતિ કસ્ય નિરોધાદ્ વિજ્ઞાનનિરોધઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથાભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । સંસ્કારેષ્વ્ અસત્સુ વિજ્ઞાનં ન ભવતિ સંસ્કારનિ રો ધા દ્ વિજ્ઞાન્ અ ન્ ઇ ર્ ઓ ધઃ
તસ્યૈતદ્ અ ભ્ અ વત્ ક સ્મિં ન્વ્ અસતિ સંસ્કારા ન ભ વ્ અન્તિ કસ્ય નિરોધાત્ સંસ્કારનિરોધઃ તસ્ય યોનિશો મનસિકુર્વત એવં યથા ભૂતસ્યાભિસમય ઉદપાદિ । અવિદ્ય્ આ યામ્ અસ ત્ ય્ આ ં સ ં સ્કારા ન ભવં તિ અવિદ્ય્ આ નિ રોધ્ આત્ સ ંસ્કારનિરોધઃ
ઇતિ અવિદ્યાનિરોધાત્ સંસ્કારનિરોધઃ સંસ્કારનિરો ધ્ આ દ્ વિજ્ઞાનનિરોધો: વિજ્ઞાનનિરોધાન્ નામરૂપનિરોધો: નામરૂપનિરોધાત્ ષડાયતનનિરોધઃ ષડાયતનન્ ઇરો ધાત્ સ્પર્શનિરો ધઃ સ્પ્ અર્ શ્ અનિ રોધાદ્ વે દ નાનિરો ધો: વે દનાનિરોધાત્ તૃષ્ણાનિરોધઃ ( મવ્ 134 ) તૃષ્ણાનિરોધાદ્ ઉપાદાનનિરોધઃ ઉપાદાનનિરોધાદ્ ભવનિરોધો: ભવનિરોધાજ્ જાતિનિરોધો: જાતિનિરોધાજ્ જરામરણનિરોધઃ શોક પ રિદેવદુઃખદૌર્મનસ્યોપાયાસા નિરુધ્યંત્ય્ એવમ્ અસ્ય કેવલસ્ય મહતો દુઃખસ્કન્ધસ્ય નિરોધો ભવતિ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદ મ્ ઉ ચ્ય ત્ એ ॥
ઇમાં કથાં પરિષદિ વર્તમાનાં
મહાનુશંસાં વદત શૃણુધ્વમ્
યા બોધિસત્વસ્ય બભૂવ પૂર્વે
ધર્મેષ્વ્ અવેક્ષા અનનુશ્રુતેષુ 1
ર હો ગતસ્ય ^ ^ તસ્ય ધ્યાયતો
વિપશ્યિનો ઽભૂન્ મનસાભિચિન્તિતમ્
કુતોનિદાનં મરણં જરા ચ
સંભવતિ નાનાવિવિધં ચ દુઃખમ્ 2
તસ્યૈકમ્ એકાગ્રમનસ્ય ધ્યા યતો
x _ ^ _ ર્ય્. મ્ ઉ દપાદિ જ્ઞાનમ્
જાતિનિદાનં મરણં જરા ચ
સંભવતિ નાનાવિવિધં ચ દુઃખમ્ 3
જાતિર્ અથૈષા પિ ક્ ઉ તોનિદા ન્ આ
ક્ ઇંપ્રત્ યયા કઃ પુનર્ અસ્ય હ્ એ તુઃ
ભવનિદા ન્ આ ભવમૂલિકા ચ
જાતિર્ ભ વ પ્રત્યયતાં પ્રતીત્ય 4
ઉપાદદાનઃ પુનસ્ તત્ર તત્ર
પુનર્ભવં વ્. ^ ^ _ પ્ર્ અતી ત્ ય ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ઉપાદા નમ્ ઇદં પ્રતીત્ય 5

પ્રભૂતભક્ષસ્ય હિ પાવકસ્ય
સમીરિતં વાયુવશાદ્ યથાર્ચિ ।
એવમ્ ઉપાદા ન મ્ ઇદં હિ ભવતિ
તૃષ્ણાનિદાનં જ્વલ્ અ તિ યથા ર્ચિઃ 6
તૃષ્ણા પુન ર્ વેદયિતં પ્રતીત્ય
ઉત્પદ્યતે જાલિની દુઃખમૂલિકા ।
વિષક્તિ કા સરિતા સીવની ચ
સુખેન દુઃખેન ચ સંપ્રયુક્તા 7
સ્પર્શસ્ તથ્ ઐવાયતનં પ્રતીત્ય
ઉત્પદ્યતે વેદયિતં નરાણામ્
સાતા અસાતા અથ વાપ્ય્ ઉપેક્ષા
તિસ્ર ઇમા વેદના સ્પર્શસંભવા 8
સ્પર્શસ્ તથૈવાયત્ અ નં પ્ ર્ અત્ ઈત્ય
ઉત્પદ્યતે સો ઽપિ હિતસ્ય હેતુઃ
ચક્ષુશ્ ચ શ્રોત્રં ચ તથૈવ ઘ્રાણં
જિહ્વા ચ કાયશ્ ચ મનશ્ ચ ષષ્ઠમ્ 9
ઇદં હિ ષડાયતનં સહે તુ કમ્
ઉત્પદ્યતે નામ્ અ રૂપં પ્રતીત્ય ।
રિક્તં ચ તુચ્છઞ્ ચ અસારકઞ્ ચ
અનાશ્વાસિકં વિપરિણામધર્મમ્ 10
નામ ચ ર્ ઊપં ચ કુતોનિ દા નં
કિંપ્રત્યયં ક ઃ પ્ ઉ નર્ અ સ્ય હેતુઃ
ઇત્ ય્ એ ત મ્ અર્થ ં પરિચિન્તયાનો
દદર્શ વિજ્ઞાનનિદાનમ્ એવ 11
વિજ્ઞાનમ્ એત ચ્ ચ્ અ કુત્ ઓ નિદાન ં
કિ ં પ્ ર્ અત્યયં કઃ પુનર્ અસ્ય હેતુઃ
ઇત્ય્ એતમ્ અર્થ ં પ્રવણે વિચિન્ત્ય
દદર્શ સંસ્કારનિદાનમ્ એવ 12
કૃત્સ્નં ચ સંસ્કારગતં યદ્ એતત્
કિંપ્રત્યયં કઃ પુનર્ અસ્ય હેતુઃ
ઇત્ય્ એતમ્ અર્થં ભગવાં વિપશ્યી
દદર્શ અજ્ઞાનનિદાનમ્ એવ 13
એવમ્ ઇદં ભવતિ સહેતુકં ભૃશં
સપ્રત્યયમ્ અસ્તિ નિદાનમ્ અસ્ય ।
તસ્માદ્ દુઃખે વિપરિણામધર્મે
જ્ઞાત્વા પિપાસાં વિનયન્તિ પણ્ડિતા 14
તદ્ ઇદં હિ દેવૈર્ ન કૃતં ન માનુષૈર્
ન ચેશ્વરૈર્ નિર્મિતં નાભિવાદ્યૈઃ
પ્રત્યેતિ વિદ્વાં કુશલસ્મૃતશ્ ચ
દુઃખસ્ય જ્ઞાત્વા પ્રભવં શમં ચ 15

અજ્ઞાનમ્ એતચ્ ચ યદા નિરુધ્યતે
ઇમે ઽપિ સંસ્કારસ્ તદા ન સન્તિ ।
ઇમે ઽપિ સંસ્કાર યદા ન સન્તિ
ઇદં ચ વિજ્ઞાનમ્ અથો નિરુધ્યતે 16
વિજ્ઞાનમ્ એતચ્ ચ યદા નિરુધ્યતે
નામ ચ રૂપં ચ તતો નિરુધ્યતે ।
નામ ચ રૂપં ચ યદા અશેષં
નિરુધ્યતે નાયતનાનિ સન્તિ 17
ઇમાનિ ચેદ્ આયતનાન્ય્ અશેષં
યદા નિરુધ્યંતિ ન સન્તિ સ્પર્શા ।
સ્પર્શેષ્વ્ અસત્સુ ન ભવંતિ વેદના
અવેદયાનસ્ય ન સંતિ તૃષ્ણા 18
તૃષ્ણાનિરોધાન્ નોપાદદાતિ
અનુપાદદાનસ્ય ભવા ન સન્તિ ।
ભવસ્ય ચાધ્યસ્તગમાન્ નિરોધાજ્
જાતિઃ કદાચિન્ ન કથંચિદ્ અસ્તિ 19
જાતેર્ નિરોધાન્ મરણં જરા ચ
શોકશ્ ચ દુઃખં પરિદેવિતં ચ ।
સર્વસ્ય ચાધ્યસ્તગમો નિરોધશ્
ચક્ષુષ્મતા એવમ્ ઇદં નિબુદ્ધમ્ 20
ગંભીરમ્ એતં નિપુણં સુદુર્દૃશં
પ્રતીત્યસમુત્પાદમ્ અવૈતિ શાસ્તા ।
અસ્મિં સતીદં હિ સદા પ્રવર્તતે
અસતિ ચ તસ્મિં હિ સદા ન ભવતિ 21
યદા પ્રજાનાતિ યતોનિદાનં
યાં પ્રત્યયાન્ આયતનાનિ સન્તિ ।
ન તસ્ય ભૂય ઇતો બહિર્ધા
પર્યેષણા ભવતિ સ્વયં વિદિત્વા 22
યદા ચ તં પશ્યત્ય્ આત્મનૈવ
ન નામ ભવતિ પરિવ ર્ તકઃ સઃ
પ્રહાય મોહમ્ ઉદપાદિ જ્ઞાનં
દુઃખસ્ય જ્ઞાત્વા પ્રભવં શમં ચ 23
ચિત્તં યદા ચૈતસિકાશ્ ચ ધર્મા
અનિત્યતસ્ સુવિદિતા ભવન્તિ ।
હીનં પ્રણીતં ચ યદ્ અસ્તિ રૂપં
સમ્યગ્દૃશો વેત્તિ પ્રલોપધર્મમ્ 24
યમ્ આહ દુઃખોપનયં સુખાવહં
માર્ગં શિવં યાતુમ્ અનન્યનેય મ્
.ઐ _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ॥ 2 5

યા વા અકોપ્યા અતુલા અનઙ્ગણા
વિરા ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ ^ x ।
x કઃ સ _ _ ^ ^ _ ^ _ ^ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 26
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ કુલેષુ ।
વાલમ્ ઇવ તિરો વિતતક્ષુરેણ
પ્રતિ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 27
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ વિગતાસ્ય સંજ્ઞા ।
ના ન્ આન્ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ ષે
સ રાષ્ટૃ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 2 8 ॥
5. થે fઓઉર્ નોબ્લે ત્રુથ્સ્
તત્રેદાનીં વિપશ્યી બોધિસ ત્ વો જરામરણ મ્ અદ્ર્ આક્ષીજ્ જરામરણસ મુદયં જરામરણનિ રોધં જરા મરણનિરોધગામિનીં પ્રતિપદમ્ અદ્રાક્ષીત્ એવં જાતિં ભ વ મ્ ઉપાદાનં તૃષ્ણાં વેદનાં સ્પર્શં ષડાયતનં નામરૂપં
વિજ્ઞાનં સંસ્કારા ન્ અ દ્રાક્ષીત્ સ ં સ્કારસમુ દ યં સંસ્કારનિરોધં સંસ્કાર નિરોધગામિ ન્ ઈ ં પ્રતિપ દમ્ અ દ્રાક્ષીત્
રૂપમ્ અદ્રાક્ષીદ્ રૂપસમુદયં રૂપનિરો ધં રૂપનિ ર્ ઓધગામિનીં પ્રતિપદમ્ અદ્રાક્ષીત્ વેદનાં સંજ્ઞાં સંસ્કારાં વિજ્ઞા નમ્ અ દ્રાક્ષીત્ વિજ્ઞાનસમુદયં વિજ્ઞાનનિરોધં વિજ્ઞ્ આનનિરોધગામિનીં પ્રતિપ દ્ અ મ્ અ દ્રાક્ષીત્
જ્ઞાનં ચાસ્ય દર્શનં ચોત્પન્નં સંબોધપક્ષિકેષ્ ઉ ધર્મેષુ ક્ ષ્ ઈણા મે જાતિર્ ઉષિતં બ્રહ્મચર્યં કૃત ં ક ર ણી યં નાપ રમ્ અસ્માદ્ ભવં
પ્રજાનામ્ય્ અન્ ઉ ત્ત રાં સ મ્ય્ અક્સં બોધિમ્ અભિ સં બુદ્ધો ઽસ્મીત્ય્ અધ્યજ્ઞાસીદ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
રૂપં ચ સં જ્ઞા ં ચ તથૈવ વેદનાં
સં સ્કારં વિજ્ઞાન મ્ અનિત્યમ્ અધ્ય x ।
ન એ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ ^ તિસ્
તત્રૈવ સંપ્રાપ્તવ ન્ આસ્રવ ક્ષયમ્ 1
પિચુર્ યથા મારુતવેગપ્રેરિતં
દિશો દિશં ગ ચ્છત્ ઇ પ્રે ર્યમાણ્ અઃ
તથૈવ મારસ્ય બલં સુ _ ^ x
x _ ^ _ સ્ તૂલપિચુ ^ _ x 2 ॥
6. થે ત્wઓ qઉએસ્તિઓન્સ્
અચિરાભિસંબુદ્ધસ્ય વિપ્ અશ્ ય્ ઇ નઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય દ્વ્ ઔ વિ તર્ક્ ઔ બહુલં સમુદાચા રિષ્ટામ્ નૈષ્ક્રમ્યવિત ર્કશ્ ચ પ્રવિ વે ક્ અવિતર્કશ્ ચ ઇયમ્ અ ત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદ મ્ ઉચ્યત્ એ ॥
તથાગતસ્યાપ્રતિતુલ્ય્. _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ લ્. ।
બભૂ વ _ _ ^ ^ _ કતા ^ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ તા યિનઃ 1
x _ ^ _ ધ ર્મવશિમાન્ અશેષો
વિશ્ વ્ ઓત્તરસ્ તૃષ્ણાક્ષયાદ્ વિરક્ત ઃ
વિ મ્ ઉક્ત્ અ ચિત્તો હ્ય્ અ ખિલો અનાસ્રવ્ ઓ
વ્ય્ અ _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ ^ x 2 ॥
7. થે રેસોલુતિઓન્ તો પ્રેઅછ્
અથ વિપશ્યિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધ સ્યૈતદ્ અભવત્ કસ્ય ન્વ્ અહં બન્ધુમત્યાં રાજધાન્યાં પ્રથમતો ધર્મન્ દેશયેયમ્
અથ વિપશ્ ય્ ઇ નઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્યૈતદ્ અભવત્ યન્વ્ અહં ખણ્ડસ્ય ચ રાજકુમાર સ્ય તિષ્યસ્ય ચ પુરોહિતપુત્રસ્ય પ્રથમતો ધર્મન્ દે શ યેયમ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
શૈલે યથા પર્વતમૂર્ધનિ સ્થિતો

ય દ્વાં હિ પશ્યેજ્ જનતાં સમન્તાત્
તથ્ આ હ્ય્ અ સ્ ઔ ધર્મમ્ અ યં સ્ ઉમ્ એ ધ
પ્રાસાદમ્ આરુહ્ય સમન્ત ચક્ષુઃ
શોકાભિ ભૂ તાં જનતામ્ અશોકો
ઽદ્રાક્ષીદ્ ઇમાં જાતિજ રાભિભૂતામ્ ॥
8. થે બુદ્ધ ગોએસ્ તો બન્ધુમતી
અથ વિપશ્યી સમ્ય્ અક્સંબુદ્ધો બો ધિમૂલં યથાભિરમ્યં વ્ ઇહૃત્ય યેન બન્ધુમતી રાજધાની તે ન ચર્યાં પ્ ર્ અક્રાન્તઃ વિપશ્યી સમ્યક્સંબુદ્ધો બ ન્ધુમતી ં રાજધાન્ ઈમ્ અનુ પ્રાપ્તઃ ઇ યમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્મ્ આદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
સિંહો યથા પર્વતકુંજવાસી
વિશ્ _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ મો ^ _ x
x બન્ધુમ ત્યાં ^ ^ _ ^ _ x ॥
9. થે fઇર્સ્ત્ સેર્મોન્ તો થે ત્wઓ પ્રિન્ચિપલ્ દિસ્ચિપ્લેસ્
અ થ્ અ વિ પશ્યી સમ્યક્સંબુદ્ધો દાવપાલં પ્ ઉર્ ઉ ષ મ્ આ મ્ અન્ત્ ર્ અય તિ
એ હિ ત્વં ભો દાવપાલ યેન ખણ્ડશ્ ચ રાજકુ મારસ્ તિષ્યશ્ ચ્ અ પુ રોહિતપુત્રસ્ તેનો પસ ંક્ ર્ આમ ઉપેત્ ય્ અ ખણ્ડઞ્ ચ રાજકુમારં તિષ્યઞ્ ચ પુરોહિતપુત્રમ્ એવ્ અં વદ વિ પશ્યી ય્ ઉ વ્ આ ં સમ્યક્સંબુદ્ધો આગતઃ સ વાં દ્રષ્ટુકામઃ
એવં ભદન્તેતિ સ દા વપાલ્ ઓ પુર્ ઉ ષો વિપ શ્ય્ ઇ નઃ સમ્યક્સંબુધસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય યેન ખણ્ડ શ્ ચ રાજકુમારસ્ તિષ્યશ્ ચ પુરોહિતપુત્રસ્ તેનોપજગામ ઉપેત્ય ખણ્ડં ચ રાજકુમારં તિ ષ્યઞ્ ચ પુરોહિતપુત્રમ્ ઇદમ્ અવોચત્
વિપશ્ ય્ ઈ ય્ ઉવાં સ મ્યક્સંબુદ્ ધો આ ગતઃ સ વાં દ્રષ્ટુકામઃ
અથ ખલુ ખણ્ડશ્ ચ રાજકુમારસ્ તિષ્યશ્ ચ પુરોહિ તપુત્રસ્ તસ્ય પુરુષસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય યેન વિપશ્યી સમ્ય ક્સંબુદ્ધસ્ તેનોપજગ્મતુઃ ઉપેત્ય વિપશ્યિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પાદૌ શિરસા વ ન્દિત્વા એકાંતે ન્યષીદતામ્ ( મવ્ 148 ) એકાન્તનિષણ્ણૌ ખણ્ડઞ્ ચ રાજકુમારં તિષ્યં ચ પુરોહિતપુત્રં વિપશ્યી સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ ત્રિ ભિઃ પ્રાતિહાર્યૈર્ અવવદતિ ઋદ્ધિપ્ર્ આ ત્ ઇહાર્યેણાદેશનાપ્રા તિહાર્યેણ આનુશાસનાપ્રાતિહાર્યેણ
તૌ ત્રિભ્ ઇ ઃ પ્રાતિહાર્યૈઃ સમ્ય ગ્ અવ વદ્યમાનૌ સમ્યગ્ અનુશિષ્યમાણૌ તત્રૈવ સં પ્ર્ આ પ્તવન્તાવ્ આ સ્ ર્ અવક્ષયમ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
સંબોધિલબ્ધસ્ તદ્ ઉપાગમ જ્ જિનઃ
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ મ્ અમૃતં પ્રકાશિતં
પ્ ર્ અવર્તિ તં ભગવતા ધર્મચક્રમ્ 1
તૌ ખણ્ડતિષ્યૌ સુગતસ્ય શ્રા વક્ ઔ
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ પ્રતિવિધ્યતુસ્ તદા
ત ત્ રૈ વ પ્રાપ્તવન્તાવ્ આસ્રવક્ષયમ્ 2 ॥
10. અનોથેર્ એઇઘ્ત્ય્થોઉસન્દ્ પેઓપ્લે ઓf બન્ધુમતી રેનોઉન્ચે થે wઓર્લ્દ્
અશ્રૌષુર્ બન્ધુમ્ અત્યા ં રાજધાન્યામ્ અશી તિ પ્ ર્ આણસહસ્રાણિ ખણ્ડશ્ ચ્ અ રાજકુમ્ આ ર્ અ સ્ તિષ્યશ્ ચ પુરોહિતપુ ત્રઃ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અ વતાર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આછા દ્ય સમ્યગ્ એવ શ્ર દ્ધયા અગ્ આ રાદ્ અ નગારિકાં પ્રવ્રજ્ ઇતૌ
શ્રુત્વા ચ્ અ પુનર્ એષા મ્ એતદ્ અભવન્ ન બતાવરો ધર્મો ભવિષ્યતિ ના વરં ધર્માખ્યાનં યત્રેદાનીં ખણ્ડશ્ ચ રાજકુમારસ્ તિષ્ય શ્ ચ પુરોહિતપુત્રસ્ ત થા સુકુમારૌ ત થા સ્ ઉખૈષિ ણૌ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતાર્ ય કાષાયાણિ વસ્ત્રા ણ્ય્ આછાદ્ય સમ્યગ્ એવ શ્રદ્ધયા અગાર્ આદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતૌ
શ્રુ ત્વા ચ પુનસ્ તે ઽપિ કેશશ્મશ્રૂણ્ય્ અવતા ર્ય કાષાયાણિ વસ્ત્રાણ્ય્ આછાદ્ય સમ્યગ્ એ વ શ્રદ્ધયાગારા દ્ અ નગારિકાં પ્રવ્રજિતા ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા ત સ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
આશ્ચર્યરૂપં પ્રતિ ભાતિ મે તદ્
યાવત્ સુસંવે જકાઃ શુદ્ધસત્વા ।
શ્રુત્વા હિ પ્ર વ્રજિતૌ ખણ્ડતિષ્યૌ
પ્રવ્રજ્યાં તત્ર સમુપ્ આ ગ્ અતાશ્ ચ ॥
11. થે દિસ્પ્લય્ ઓf થે થ્રેએ અત્તૈન્મેન્ત્સ્
અથાશીતિર્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ યેન વિપશ્યી સમ્યક્સંબુદ્ધસ્તે નોપજગ્મુર્ ઉપેત્ય વિપશ્યિ નઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પાદૌ શિરસા વન્દિત્વા એકાન્તે ન્યષીદન્ એકાન્ત નિષણ્ણાન્ય્ અશીતિર્ ભિક્ષુ સ હસ્રાણિ ખણ્ ડો રા જક્ ઉ માર ઋ દ્ધિપ્રાતિહાર્યેણાવવ દતિ તિષ્યઃ પુરોહિતપુત્ર આદેશનાપ્રાતિહાર્યેણા વવદતિ વિપશ્યી સમ્યક્સં બ્ ઉ દ્ ધ્ અ આનુશાસ ના પ્ ર્ આતિહાર્યેણા વવદ તિ
તે ત્રિભિઃ પ્રાતિહાર્યૈઃ સ મ્યગ્ અવવદ્યમાનાઃ સમ્યગ્ અનુશિષ્યમાનાસ્ તત્રૈવ સં પ્ ર્ આપ્તવન્ત આસ્રવક્ષયમ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મ તા ત્ અ સ્મ્ આ દ્ ઇ દ્ અ મ્ ઉચ્ય્ અતે ॥
ખ્ અ ણ્ડ્ અ શ્ ચ્ અ _ _ ^ ^ _ ^ _ ^ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x

x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ॥
12. રેતુર્ન્ ઓf થે fઇર્સ્ત્ એઇઘ્ત્ય્થોઉસન્દ્ રેનુન્ચિઅન્ત્સ્ ઓf બન્ધુમતી
અ શ્રૌષુસ્ તાનિ પૂર્વકાણ્ય્ અશીતિર્ ભિક્ષુસહ સ્ ર્ આણિ વિપશ્યી સમ્યક્સંબુદ્ધો ઽનુત્તરાં સમ્યક્સંબોધિમ્ અભિસંબુદ્ધો દેશયતિ બન્ધુમત્યાં રાજધાન્યાં ધર્મમ્
શ્રુ ત્વા ચ પુ નસ્ તે ઽપિ યેન બન્ધુમ તી રાજધાની તેન ચર્યાં પ્રક્રાન્તા ઇય મ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ હિ યથ્. ^ _ ^ x ।
x _ ^ _ _ ^ મ્ અસારસંજ્ઞિન
ઉપાગતા બન્ધુમત્યાં ^ _ ^ x ॥
13. થે દિસ્પ્લય્ ઓf થે થ્રેએ અત્તૈન્મેન્ત્સ્ તો થે એઇઘ્ત્ય્થોઉસન્દ્ રેનુન્ચિઅન્ત્સ્
અથાશીતિર્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ યેન વિપશ્યી સમ્ યક્સંબુદ્ધ સ્ તેનોપજગમુઃ ઉપેત્ય વિપશ્યિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પાદૌ શિરસા વન્ દ્ ઇ ત્વૈકાન્તે ન્યષીદન્ એકાન્તનિષણ્ણાન્ય્ અશીતિર્ ભિક્ષુસહસ્રાણિ વિપશ્યી સમ્યક્સંબ્ ઉદ્ધસ્ ત્રિભિઃ પ્રાતિહાર્યૈર્ અવવ દતિ ઋદ્ધિપ્રાતિહાર્યેણાદેશનાપ્રા તિહાર્યેણાનુશાસ ન્ આ પ્રાતિ હાર્યેણ
તે ત્રિભિઃ પ્રાતિહાર્યૈઃ સમ્યગ્ અવવ દ્યમાનાઃ સમ્યગ્ અનુશિષ્યમાણાસ્ તત્રૈવ સં પ્રાપ્તાસ્રવક્ ષ યમ્ ઇયમ્ અત્ર્ અ ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉ ચ્યતે ॥
સ્ x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ પાકઃ _ ^ x
x _ ણ ભવનશ્રિત્. _ ^ _ ^ x ॥
14. સિx મોરે યેઅર્સ્ ઓf પેરેગ્રિનતિઓન્
તેન ખલુ સમયેન્ અ બન્ધુમત્યા ં રાજધાન્ય્ આ ં મહાન્ ભિક્ષુસંઘઃ પ્રતિવસતિ યદ્ ઉત દ્વાષષ્ટભિક્ષુશતસહ સ્ર્ આ ણ્ ઇ
અથ્ અ વિપ શ્ય્ ઇ નઃ સ મ્યક્સ ંબુદ્ધસ્યૈતદ્ અ ભ વ દ્ એતર્હિ બન્ધુમતીં રા જધાનીં નિઃશૃત્ય મહાન્ ભિક્ષુસંઘ્ અઃ પ્રતિવસતિ યદ્ ઉત દ્વાષષ્ટભિક્ષુશતસહસ્રાણિ યન્વ્ અહં શ્રાવકાન્ ઉદ્યોજયે ય મ્ ચર ત ભિક્ ષ વશ્ ચર્યાં બહુજનહિત્ આય બ હુજનસુખ્ આય લોકાનુકમ્પાયાર્થાય હિતાય સુખાય
દેવમનુષ્યાણામ્ અપિ તુ ષણ્ણાં યૂયં વર્ષાણામ્ અ ત્યયાદ્ બ ન્ધુમતીં રાજધાનીમ્ આગચ્છત પ્રાતિ મ્ ઓ ક્ષસૂત્ર્ ઓ દ્દેશં શ્રોતુમ્
અથ દેવતાઃ શુદ્ધાવાસે સ્થિતાસ્ તસ્ય ચેતસા ચિત્તમ્ આજ્ઞાય ભગવન્તમ્ અવોચન્
એ તર્હિ બન્ધુમતીં રાજધાનીન્ નિઃશૃત્ય મહાન્ ભિક્ષુસંઘઃ પ્ર તિવ સત્ ઇ યદ્ ઉત દ્વાષષ્ટભિક્ષુશતસહસ્રાણિ ભગવાન્ શ્રાવકાન્ ઉદ્યોજયેત્ અહમ્ અપિ તથા કરિષ્યામિ યથા ભિક્ષવઃ ષણ્ણાં વર્ષાણામ્ અત્યયાદ્ બન્ધુમતીં રાજધાનીમ્ આગમિષ્યન્તિ પ્ ર્ આતિમોક્ષસ્ ઊત્ર્ ઓદ્દેશં શ્રોતુમ્
અથ વિપશ્યી સમ્યક્સંબુદ્ધઃ શ્રાવકા ન્ આ મંત્રયતિ
ચરત ભિક્ષવ શ્ ચર્યાં બહુજનહિ તાય્ અ બ હુજ્ અનસુખાય લો કાનુકમ્પાયાર્થા ય હિતાય સુખાય દેવમનુષ્યાણામ્ અપિ તુ ષણ્ણાં યૂયં વર્ષા ણ્ આ મ્ અ ત્યયાદ્ બન્ધુમતીં રા જધાનીમ્ આગચ્છત પ્રાતિ મોક્ષસૂત્રોદ્દેશં શ્રોતુમ્
એવં ભદંત ઇતિ ભિક્ષવો વિપશ્યિનઃ સમ્યક્સંબુદ્ધસ્ય પ્રતિશ્રુત્ય જનપદ ચ્ અ ર્યાં પ્ રક્રાન્તાઃ ઇ યમ્ અત્ ર ધર્મ તા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
યઃ સાર્થવાહઃ સુમહાજ્. _ ^ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x 1
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x રેણ શિષ્યાસઙ્ગાત્ પ્રમુ _ ^ x ।
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ^ તા દિશો દિ શમ્ 2 ॥
15. થે દેઇતિએસ્ અન્નોઉન્ચે થે યેઅર્સ્ ઓf પેરેગ્રિનતિઓન્ રેમૈનિન્ગ્
નિ ર્ગતે એકસ્મિન્ વર્ષે દ્ એવતા આરો ચયંતિ નિર્ગતં ભદંતા ઃ ષણ્ ણા ં વર્ષાનાં એકં વર્ષમ્ પઞ્ચનાં વર્ષાણામ્ અત્યયાદ્ ભવદ્ભિર્ બન્ધુમાતીં રાજધાનીં ગન્તવ્યં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશં શ્રો તુમ્
નિર્ગતયોર્ દ્વયોર્ વર્ષયોર્ દેવતા આરોચયન્તિ નિર્ગતે ભદન્તાશ્ ષણ્ણાં વર્ષાનાં દ્વે વર્ષે ચતુર્ણાં વર્ષાણામ્ અત્યયાદ્ ભવદ્ભિ ર્ બ ન્ધુમતીં રાજધાનીં ગંતવ્ય ં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશં શ્રોતુમ્
નિર્ગતેષુ ત્રિષુ વર્ષેષુ યાવન્ નિર્ગતેષુ ષટ્સુ વર્ષેષુ દેવતાઃ શુદ્ધાવાસે સ્થિતા ભિક્ષુગણં વદન્તિ વર્ષાણિ ષષ્ઠા નિ નિર્ગતાનિ ભવદ્ભિર્ બન્ધુમતીં રાજધાનીં ગન્તવ્યં પ્રાતિમોક્ષસૂત્રોદ્દેશં શ્રોતુમ્
અથ તે ભિક્ષવ એકત્ય સ્વાનુભા વેન એકત્ય દેવતાનુભાવે ન તત એવ આ જગ્મુર્ બન્ધુમતીં રાજધાનીમ્ ઇયમ્ અત્ર ધર્મતા તસ્માદ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે ॥
x _ ^ _ _ ^ ^ _ ^ _ x
x _ ^ _ _ ^ ઋષિં પ્રવેદિતામ્
શિક્ષાં શ્રોતુ _ ^ ત ભિક્ષ વઃ ^ x