મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 9175-9194

કસ્તૂરિકાં હરિણ મુઞ્ચ વનોપકણ્ઠં મા સૌરભેણ કકુભઃ સુરભીકુરુષ્વ ।
આસ્તાં યશો નનુ કિરાતશરાભિઘાતાત્ ત્રાતાપિ હન્ત ભવિતા ભવતો દુરાપઃ ॥

કસ્તૂરિકાચન્દનકુઙ્કુમાનિ સૌભાગ્યચિહ્નાનિ વિલાસિનીનામ્ ।
પ્રયાગમૃત્સ્નાતિલકક્રિયૈવ સૌભાગ્યચિહ્નં વિધવાલલાટે ॥

કસ્તૂરિકાતિલકમાલિ વિધાય સાયં સ્મેરાનના સપદિ શીલય સૌધમૌલિમ્ ।
પ્રૌઢિં ભજન્તુ કુમુદાનિ મુદામુદારામ્ ઉલ્લાસયન્તુ પરિતો હરિતો મુખાનિ ॥
કસ્તૂરિકાદિક્રયવિક્રયાઙ્ગાં યદૃચ્છયા યદ્વિપણિં ગતાનામ્ ।
સૌરભ્યમઙ્ગેષુ સમગ્રલગ્નમ્ ન હીયતે પઞ્ચષમપ્યહાનિ ॥

કસ્તૂરિકામૃગાણામ્ અણ્ડાદ્ ગન્ધગુણમખિલમાદાય ।
યદિ પુનરહં વિધિઃ સ્યાં ખલજિહ્વાયાં નિવેશયિષ્યામિ ॥

કસ્તૂરી જાયતે કસ્માત્ કો હન્તિ કરિણાં શતમ્ ।
કિં કુર્યાત્ કાતરો યુદ્ધે મૃગાત્ સિંહઃ પલાયનમ્ ॥

કસ્તૂરીતિ, કિમઙ્ગ, સાંપરિમલદ્રવ્યં કિમપ્યામરં પેયા કિં, ન હિ, કીદૃશી, મૃગદૃશાં શૃઙ્ગારલીલાસ્પદમ્ ।
ધાર્યા કુત્ર, કુચસ્થલીષુ, કુચયોઃ સ્થૌલ્યં તતો હીયતે ક્લિષ્ટઃ ક્લિશ્યતિ પક્વણૈશ્ચ બહુશઃ કસ્તૂરિકાવિક્રયી ॥

કસ્તૂરીતિલકં તસ્યા જનયતિ શોભાં ભ્રુવોરન્તઃ ।
કોદણ્ડમધ્યલગ્નં ફલમિવ પઞ્ચેષુબાણસ્ય ॥

કસ્તૂરીતિલકં બાલે ભાલે મા કુરુ મા કુરુ ।
અદ્ય સામ્યં ભજામીતિ જૃમ્ભતે શશલાઞ્છનઃ ॥

કસ્તૂરીતિલકં બાલે ભાલે મા કુરુ મા કુરુ ।
કલઙ્કશઙ્કયા રાહુર્ ગ્રસિષ્યતિ તવાનનમ્ ॥

કસ્તૂરીતિલકં લલાટફલકે વક્ષઃસ્થલે કૌસ્તુભં નાસાગ્રે નવમૌક્તિકં કરતલે વેણું કરે કઙ્કણમ્ ।
સર્વાઙ્ગે હરિચન્દનં ચ કલયન્ કણ્ઠે ચ મુક્તાવલિં ગોપસ્ત્રીપરિવેષ્ટતો વિજયતે ગોપાલચૂડામણિઃ ॥

કસ્તૂરીતિલકં લલાટરચિતં નાસામણિં નિસ્તલં વક્ત્રં કુઞ્ચિતકેશપાશમનિશં દૃષ્ટિં નિસૃષ્ટાં પુરઃ ।
પુંસાં માનસમત્સ્યબન્ધનવિધૌ ધત્સેઽત્ર વત્સે સ્વયં જમ્બૂવજ્જલબિન્દુવજ્જલજવજ્જમ્બાલવજ્જાલવત્ ॥

કસ્તૂરીતિલકન્તિ ભાલફલકે દેવ્યા મુખામ્ભોરુહે રોલમ્બન્તિ તમાલબાલમુકુલોત્તંસન્તિ મૌલિં પ્રતિ ।
યાઃ કર્ણે વિકચોત્પલન્તિ કુચયોરઙ્કે ચ કાલાગુરુ- સ્થાસન્તિ પ્રથયન્તુ તાસ્ તવ શિવં શ્રીકણ્ઠકણ્ઠત્વિષઃ ॥

કસ્તૂરીયન્તિ ભાલે તદનુ નયનયોઃ કજ્જલીયન્તિ કર્ણ- પ્રાન્તે નીલોત્પલીયન્ત્યુરસિ મરકતાલંકૃતીયન્તિ દેવ્યાઃ ।
રોમાલીયન્તિ નાભેરુપરિ હરિમણીમેખલીયન્તિ મધ્યે કલ્યાણં કુર્યુરેતે ત્રિજગતિ પુરજિત્કણ્ઠભાસાં વિલાસાઃ ॥

કસ્તૂરીવરપત્રભઙ્ગનિકરો ભ્રષ્ટો ન ગણ્ડસ્થલે નો લુપ્તં સખિ ચન્દનં સ્તનતટે ધૌતં ન નેત્રાઞ્જનમ્ ।
રાગો ન સ્ખલિતસ્ તવાધરપુટે તામ્બૂલસંવર્ધિતઃ કિં રુષ્ટાસિ ગજેન્દ્રમત્તગમને કિં વા શિશુસ્ તે પતિઃ ॥

કસ્તૂરી સિતિમાનમાગતવતી શૌક્લ્યં ગતાઃ કુન્તલા નીલં ચોલમભૂત્ સિતં ધવલિમા જાતો મણીનાં ગણે ।
ધ્વાન્તં શાન્તમભૂત્ સમં નરપતે ત્વત્કીર્તિચન્દ્રોદયે ત્રૈલોક્યેઙ્પ્યભિસારસાહસરસઃ શાન્તઃ કુરઙ્ગીદૃશામ્ ॥
કસ્તૂર્યા તત્કપોલદ્વયભુવિ મકરીનિર્મિતૌ પ્રસ્તુતાયાં નિર્મિત્સૂનાં સ્વવક્ષસ્યતિપરિચયનાત્ ત્વત્પ્રશસ્તીરુપાંશુ ।
વીર શ્રીસિંહભૂપ ત્વદહિતકુભુજાં રાજ્યલક્ષ્મીસપત્ની- માનવ્યાજેન લજ્જાં સપદિ વિદધતે સ્વાવરોધે પ્રગલ્ભાઃ ॥

કસ્ તે શશાઙ્ક મોહઃ સુધાકરોઽહં ન કોઽપિ મદ્ભિન્નઃ ।
કિં નનુ પશ્યસિ નિજભા- જયિ વનિતાયા મુખં મૂઢ ॥

કસ્ તે શૌર્યમદો યોદ્ધું ત્વય્યેકં સપ્તિમાસ્થિતે ।
સપ્તસપ્તિસમારુઢા ભવન્તિ પરિપન્થિનઃ ॥

કસ્ ત્વં, કૃષ્ણમવેહિ માં કિમિહ તે, મન્મન્દિરાશઙ્કયા યુક્તં તન્નવનીતભાજનપુટે ન્યસ્તઃ કિમર્થં કરઃ ।
કર્તું તત્ર પિપીલિકાપનયનં, સુપ્તાઃ કિમુદ્બોધિતા બાલા, વત્સગતિં વિવેક્તુમિતિ સંજલ્પન્ હરિઃ પાતુ વઃ ॥

કસ્ ત્વં, કોઽપિ, કુતોઽસિ, રત્નવસતેસ્તીરાદહં નીરધેર્, લબ્ધં કિંચન, ગર્જિતૈર્બધિરતા દૃગ્વ્યાહતિઃ સૈકતૈઃ ।
મા ખેદં કુરુ તાદૃગૌર્વદહનજ્વાલાવલીદુઃસહં ક્ષારોદં યદુપાસ્ય જીવસિ સખે શ્લાઘ્યં ન તન્ મન્યસે ॥

કસ્ ત્વં કોઽહં કુત આયાતઃ કા મે જનની કો મે તાતઃ ।
ઇતિ પરિભાવય સર્વમસારં સર્વં ત્યક્વા સ્વપ્નવિચારમ્ ॥