મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 9135-9154

કશ્ચિત્ કસ્યચિદેવ સ્યાત્ સુહૃદ્ વિશ્રમ્ભભાજનમ્ ।
પદ્મં વિકાસયત્યર્કઃ સંકોચયતિ કૈરવમ્ ॥

કશ્ચિત્ કાન્તાવિરહગુરુણા સ્વાધિકારાત્ પ્રમત્તઃ શાપેનાસ્તંગમિતમહિમા વર્ષભોગ્યેણ ભર્તુઃ ।
યક્ષશ્ચક્રે જનકતનયાસ્નાનપુણ્યોદકેષુ સ્નિગ્ધચ્છાયાતરુષુ વસતિં રામગિર્યાશ્રમેષુ ॥

કશ્ચિત્ ક્રન્દતિ કાલકર્કશકરાકૃષ્ટં વિનષ્ટં હઠાદ્ ઉત્કૃષ્ટં તનયં વિલોક્ય પુરતઃ પુત્રેતિ હા હા ક્વચિત્ ।
કશ્ચિન્નર્તકનર્તકીપરિવૃતો નૃત્યત્યહો કુત્રચિચ્ ચિત્રં સંસૃતિપદ્ધતિઃ પ્રથયતિ પ્રીતિં ચ કષ્ટં ચ નઃ ॥

કશ્ચિત્ તરતિ કાષ્ઠેન સુગમ્ભીરાં મહાનદીમ્ ।
સ તારયતિ તત્ કાષ્ઠં સ ચ કાષ્ઠેન તાર્યતે ॥

કશ્ચિત્ તાવત્ ત્વયા દૃષ્ટઃ શ્રુતો વા શઙ્કિતોઽપિ વા ।
ક્ષિતૌ વા યદિ વા સ્વર્ગે યસ્ય મૃત્યુર્ ન વિદ્યતે ॥

કશ્ચિત્ પણ્યસ્ત્રીણાં વિભવોપચિતાન્યપુરુષયોજનયા ।
વિદધાતિ સ્મારાધન- મધનત્વમુપાગતઃ કામી ॥

કશ્ચિત્ પાન્થસ્ તૃષાર્તઃ પથિ તપઋતૌ ગમ્યમાનોઽન્યપાન્થં પપ્રચ્છાનન્દલીનો વદ પથિક કુતો જહ્નુકન્યાપ્રવાહઃ ।
તેનાસૌ શીઘ્રવાચા પ્રચલિતમનસા વિપ્રવર્યેણ ચોચે સૂચ્યગ્રે કૂપષટ્કં તદુપરિ નગરી તત્ર ગઙ્ગાપ્રવાહઃ ॥

કશ્ચિત્ પુમાન્ ક્ષિપતિ માં પ્રતિ રૂક્ષવાક્યૈઃ સોઽહં ક્ષમાભરણમેત્ય મુદં પ્રયામિ ।
શોકં વ્રજામિ પુનરેવમયં તપસ્વી ચારિત્રતઃ સ્ખલિતવાનિતિ મન્નિમિત્તમ્ ॥

કશ્ચિદામ્રવણં છિત્ત્વા પલાશાંશ્ચ નિપિઞ્ચતિ ।
પુષ્પં દૃષ્ટ્વા ફલે ગૃધ્નુઃ સ શોચતિ ફલાગમે ॥

કશ્ચિદાશ્રયસૌન્દર્યાદ્ ધત્તે શોભામસજ્જનઃ ।
પ્રમદાલોચનન્યસ્તં મલીમસમિવાઞ્જનમ્ ॥

કશ્ચિદ્ દૈવેન સૌમિત્રે યોદ્ધુમુત્સહતે પુમાન્ ।
યસ્ય ન ગ્રહણં કિંચિત્ કર્મણોઽન્યત્ર દૃશ્યતે ॥

કશ્ચિદ્ દૈવેન સૌમિત્રૈ યોદ્ધુમુત્સહતે સહ ।
યસ્યેહ વિગ્રહોપાયો ન કથંચન વિદ્યતે ॥

કશ્ચિદ્ દ્વિષત્ખડ્ગહૃતોત્તમાઙ્ગઃ સદ્યો વિમાનપ્રભુતામુપેત્ય ।
વામાઙ્ગસંસક્તસુરાઙ્ગનઃ સ્વં નૃત્યત્કબન્ધં સમરે દદર્શ ॥

કશ્ચિદ્ યથાભાગમવસ્થિતેઽપિ સ્વસંનિવેશાદ્ વ્યતિલઙ્ઘિનીવ ।
વજ્રાંશુગર્બાઙ્ગુલિરન્ધ્રમેકં વ્યાપારયામાસ કરં કિરીટે ॥

કશ્ચિદ્ વાચં રચયિતુમલં શ્રોતુમેવાપરસ્ તામ્ કલ્યાણી તે મતિરુભયતો વિસ્મયં નસ્ તનોતિ ।
ન હ્યેકસ્મિન્નતિશયવતાં સંનિપાતો ગુણાનામ્ એકઃ સૂતે કનકમુપલસ્ તત્પરીક્ષાક્ષમોઽન્યઃ ॥

કશ્ચિન્ નવં પલ્લવમાદદાતિ કશ્ચિત્ પ્રસૂનાનિ ફલાનિ કશ્ચિત્ ।
પરં કરાલેઽસ્ય નિદાઘકાલે મૂલે ન દાતા સલિલસ્ય કશ્ચિત્ ॥

કશ્ચિન્ માલાસમં મિત્રં કશ્ચિન્ મિત્રં તુલાસમમ્ ।
કશ્ચિન્ મેરુસમં મિત્રં કશ્ચિન્ મિત્રં મહીસમમ્ ॥

કશ્ચિન્મૂર્ચ્છામેત્ય ગાઢપ્રહારઃ સિક્તઃ શીતૈઃ શીકરૈર્વારણસ્ય ।
ઉચ્છશ્વાસ પ્રસ્થિતા તં જિઘૃક્ષુર્ વ્યર્થાકૂતા નાકનારી મુમૂર્ચ્છ ॥

કશ્ ચુમ્બતિ કુલપુરુષો વેશ્યાધરપલ્લવં મનોજ્ઞમપિ ।
ચારભટચૌરચેટક- નટવિટનિષ્ઠીવનશરાવમ્ ॥

કશ્મીરાન્ ગન્તુકામસ્ય મીરશાહાખ્યભૂપતેઃ ।
શાહાબુદ્દીનભૂમીન્દ્રઃ પ્રાહિણોદિતિ લેખકમ્ ॥