મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 8776-8795

કરોઽતિતામ્રો રામાણાં તન્ત્રીતાડનવિભ્રમમ્ ।
કરોતિ સેર્ષ્યં કાન્તે ચ શ્રવણોત્પલતાડનમ્ ॥

કરોતિ દોષં ન તમત્ર કેસરી ન દન્દશૂકો ન કરી ન ભૂમિપઃ ।
અતીવ રુષ્ટો ન ચ શત્રુરુદ્ધતો યમુગ્રમિથ્યાત્વરિપુઃ શરીરિણામ્ ॥

કરોતિ નિર્મલાધારસ્ તુચ્છસ્યાપિ મહાર્ઘતામ્ ।
અમ્બુનો બિન્દુરલ્પોઽપિ શુક્તૌ મુક્તાફલં ભવેત્ ॥

કરોતિ નીડં ભુવિ ચેદ્ વરાહી સમાન્યપત્યાનિ વિજાયતે વા ।
સમુદ્ભવદ્ભાનુમયૂખવહ્નૌ જાજ્વલ્યતે તજ્જગતી સમસ્તા ॥

કરોતિ પાપં યોઽજ્ઞાનાન્ નાત્મનો વેત્તિ ચ ક્ષમમ્ ।
પ્રદ્વેષ્ટિ સાધુવૃત્તાંશ્ચ સ લોકસ્યૈતિ વાચ્યતામ્ ॥
કરોતિ પુષ્પૈર્જિનનાયકસ્ય પૂજં ત્રિકાલં તનુમાન્ સદા યઃ ।
તસ્યામરેશાવનિનાથચક્ર- વર્ત્ત્યાદિલક્ષ્મીર્વશગા ભવેદ્ દ્રાક્ ॥

કરોતિ પૂજ્યમાનોઽપિ લોકવ્યસનદીક્ષિતઃ ।
દર્શને દર્શને ત્રાસં ગૃહાહિરિવ દુર્જનઃ ॥

કરોતિ માંસં બલમિન્દ્રિયાણાં તતોઽભિવૃદ્ધિં મદનસ્ય તસ્માત્ ।
કરોત્યયુક્તિં પ્રવિચિન્ત્ય બુદ્ધ્યા ત્યજન્તિ માંસં ત્રિવિધેન સન્તઃ ॥

કરોતિ યઃ પરદ્રોહં જનસ્યાનપરાધિનઃ ।
તસ્ય રાજ્ઞઃ સ્થિરાપિ શ્રીઃ સમૂલં નાશમૃચ્છતિ ॥

કરોતિ યોઽશેષજનાતિરિક્તાં સંભાવનામર્થવતીં ક્રિયાભિઃ ।
સંસત્સુ જાતે પુરુષાધિકારે ન પૂરણી તં સમુપૈતિ સંખ્યા ॥

કરોતિ લાભહીનેન ગૌરવેણ કિમાશ્રિતઃ ।
ક્ષામસ્યેન્દોર્ગુણં ધત્તે કમીશ્વરશિરોધૃતિઃ ॥
કરોતિ વિરતિં ધન્યો યઃ સદા નિશિભોજનાત્ ।
સોઽર્ધં પુરુષાયુષસ્ય સ્યાદવશ્યમુપોષિતઃ ॥

કરોતિ વૈરં સ્ફુટમુચ્યમાનઃ પ્રતુષ્યતિ શ્રોત્રસુખૈરપથ્યૈઃ ।
વિવેકશૂન્યઃ પ્રભુરાત્મમાની મહાનનર્થઃ સુહૃદાં બતાયમ્ ॥

કરોતિ શોભામલકે સ્ત્રિયાઃ કો દૃશ્યા ન કાન્તા વિધિના ચ કોક્તા ।
અઙ્ગે તુ કસ્મિન્ દહનઃ પુરારેઃ સિન્દૂરબિન્દુર્વિધવાલલાટે ॥

કરોતિ સંસારશરીરભોગ- વિરાગભાવં વિદધાતિ રાગમ્ ।
શીલવ્રતધ્યાનતપઃકૃપાસુ જ્ઞાની વિમોક્ષાય કૃતપ્રયાસઃ ॥

... ... ... ... ... ... ।
કરોતિ સફલં જન્તોઃ કર્મ યચ્ચ કરોતિ સઃ ॥

કરોતિ સહકારસ્ય કલિકોત્કલિકોત્તરમ્ ।
મન્મનો મન્મનોઽપ્યેષ મત્તકોકિલનિસ્વનઃ ॥

કરોતિ સુહૃદાં દૈન્યમ્ અહિતાનાં તથા મુદમ્ ।
અકાલે ચ જરાં પિત્રોઃ કુસુતઃ કુરુતે ધ્રુવમ્ ॥

કરોતિ સ્વમુખેનૈવ બહુધાન્યસ્ય ખણ્ડનમ્ ।
નમઃ પતનશીલાય મુસલાય ખલાય ચ ॥

કરોતિ હુંહું શૃગિતિ ધ્વનિં યો નેષ્ટો ન દુષ્ટઃ સ યતો રતાર્થી ।
ચલશ્ચલઃ સ્યાત્ કલહાય શબ્દઃ કિકીતિ દીપ્તો ગુરુરુગ્લુશાન્તઃ ॥
કરોતિ હે દૈત્યસુત યાવન્માત્રં પરિગ્રહમ્ ।
તાવન્માત્રં સ એવાસ્ય દુઃખં ચેતસિ યચ્છતિ ॥
કરોતુ કરટઃ શબ્દં સર્વદા પ્રાઙ્ગણે વસન્ ।
ન શૃણોતિ બુધઃ પ્રીત્યા શૃણોતિ પિકભાષિતમ્ ॥

કરોતુ તાદૃશીં પ્રીતિં યાદૃશી નીરપઙ્કયોઃ ।
રવિણા શોષિતે નીરે પઙ્ગદેહો વિશીર્યતે ॥

કરોતુ નામ નીતિજ્ઞો વ્યવસાયમિતસ્તતઃ ।
ફલં પુનસ્ તદેવ સ્યાદ્ યદ્ વિધેર્મનસિ સ્થિતમ્ ॥