મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 8716-8735

કરપ્રચેયામુત્તુઙ્ગપ્રભુશક્તિં પ્રથીયસીમ્ ।
પ્રજ્ઞાબલબૃહન્મૂલઃ ફલત્યુત્સાહપાદપઃ ॥

કરબદરસદૃશમખિલં ભુવનતલં યત્પ્રસાદતઃ કવયઃ ।
પશ્યન્તિ સૂક્ષ્મમતયઃ સા જયતિ સરસ્વતી દેવી ॥

કરભ કિમિદં દીર્ઘોચ્છ્વાસૈઃ ક્ષિણોષિ શરીરકં વિરમ શઠ હે કસ્યાત્યન્તં સખે સુખમાગતમ્ ।
ચર કિસલયં સ્વસ્થઃ પીલોર્વિમુઞ્ચ મધુસ્પૃહાં પુનરપિ ભવાન્ કલ્યાણાનાં ભવિષ્યતિ ભાજનમ્ ॥

કરભદયિતે યત્તત્ પીતં સુદુર્લભમેકદા મધુ વનગતં તસ્યાલાભે વિરૌષિ કિમુત્સુકા ।
કુરુ પરિચિતૈઃ પીલોઃ પત્રૈર્ધૂતિં મરુગોચરૈર્ જગતિ સકલે કસ્યાવાપ્તિઃ સુખસ્ય નિરન્તરા ॥

કરભદયિતે યોઽસૌ પીલુસ્ ત્વયા મધુલુબ્ધયા વ્યપગતઘનચ્છાયસ્ ત્યક્તો ન સાદરમીક્ષિતઃ ।
ચલકિસલયઃ સોઽપીદાનીં પ્રરૂઢનવાઙ્કુરઃ કરભદયિતાવૃન્દૈરન્યૈઃ સુખં પરિભુજ્યતે ॥

કરભ યદિ કદાચિત્ પ્રભ્રમન્ દૈવયોગાન્ મધુકરકુલતસ્ત્વં પ્રાપયેથા મધૂનિ ।
વિરમ વિરમ તેભ્યઃ સન્તિ શષ્પાણ્યરણ્યે પ્રથમમુખરસાસ્તે શોષયન્ત્યેવ પશ્ચાત્ ॥

કરભ રભસાત્ ક્રોષ્ટું વાઞ્છસ્યહો શ્રવણજ્વરં શરણમથવાનૃજ્વી દીર્ઘા તવૈવ શિરોધરા ।
બહુગલબિલાવૃત્તિશ્રાન્તોચ્ચલિષ્યતિ વાઙ્ મુખાત્ કિયતિ સમયે કો જાનીતે ભવિષ્યતિ કસ્ય કિમ્ ॥

કરમુદયમહીધરસ્તનાગ્રે ગલિતતમઃપટલાંશુકે નિવેશ્ય ।
વિકસિતકુમુદેક્ષણં વિચુમ્બ- ત્યયમમરેશદિશો મુખં સુધાંશુઃ ॥

કરયુગ્મપદ્મમુકુલાપવર્જિતૈઃ પ્રતિવેશ્મ લાજકુસુમૈરવાકિરન્ ।
અવદીર્ણશુક્તિપુટમુક્તમૌક્તક- પ્રકરૈરિવ પ્રિયરથાઙ્ગમઙ્ગનાઃ ॥

કરયોઃ કલહાયમાનયોર્ ઉભયોરેવ પયોધરોપરિ ।
વલયાવલયો બલાબલં બહુવેલં પતયાલવો જગુઃ ॥

કરરુદ્ધનીવિ દયિતોપગતૌ ગલિતં ત્વરાવિરહિતાસનયા ।
ક્ષણદૃષ્ટહાટકશિલાસદૃશ- સ્ફુરદૂરુભિત્તિ વસનં વવસે ॥

કરરુહશિખાનિખાત ભ્રાન્ત્વા વિશ્રાન્ત રજનિદુરવાપ ।
રવિરિવ યન્ત્રોલ્લિખિતઃ કૃશોઽપિ લોકસ્ય હરસિ દૃશમ્ ॥

કરલાલિતોઽપિ દહતિ જ્વલતિ વ્યજનેન વીજ્યમાનોઽપિ ।
દહન ઇવાનિર્વાણં ન વિમુઞ્ચત્યુષ્ણતાં પિશુનઃ ॥

કરવારિરુહેણ સંધુનાને તરવાર્રિ નૃપતૌ મુકુન્દદેવે ।
રચયન્ત્યમરાવતીતરુણ્યઃ પ્રથમં કાઞ્ચનપારિજાતમાલાઃ ॥

કરવાલકરાલવારિધારા યમુના દિવ્યતરઙ્ગિણી ચ કીર્તિઃ ।
તવ કામદ તીર્થરાજ દૂરાદ્ અનુબધ્નાતિ સરસ્વતી કવીનામ્ ॥

કરશીકરશીતલં વિતન્વન્ વનભૂભાગમુદગ્રદાવદગ્ધમ્ ।
પુરતોઽઞ્ચતિ ચેન્ ન યૂથનાથઃ કલભાનાં સુલભસ્ તદા ન પન્થાઃ ॥

કરસાદોઽમ્બરત્યાગસ્ તેજોહાનિઃ સરાગતા ।
વારુણીસઙ્ગજાવસ્થા ભાનુનાપ્યનુભૂયતે ॥
કરસ્થમપ્યેવમમી કૃષીવલાઃ ક્ષિપન્તિ બૌજં પૃથુપઙ્કસઙ્કટે ।
વયસ્ય કેનાપિ કથં વિલોકિતઃ સમસ્તિ નાસ્તીત્યથવા ફલોદયઃ ॥

કરસ્થમુદકં ત્યક્ત્વા ઘનસ્થમભિવાઞ્છતિ ।
સિદ્ધમન્નં પરિત્યજ્ય ભિક્ષામટતિ દુર્મતિઃ ॥

કરસ્પર્શારમ્ભાત્ પુલકિતપૃથૂરોજકલશો શ્રમામ્ભો વામાર્ધે વમતિ મદનાકૂતિસુલભમ્ ।
વિભોર્વારં વારં કૃતસમધિકોદ્ધૂલનવિધેસ્ તનૌ ભસ્મસ્નાનં કથમપિ સમાપ્તં વિજયતે ॥

કરાગ્રજાગ્રચ્છતકોટિરર્થી યયોરિમૌ તૌ તુલયેત્ કુચૌ ચેત્ ।
સર્વં તદા શ્રીફલમુન્મદિષ્ણુ જાતં વટીમપ્યધુના ન લબ્ધુમ્ ॥