મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 8596-8615

કન્યે સમાલોકય કાન્યકુબ્જમ્ અકુબ્જકીર્તિં નરનાથમેનમ્ ।
કકુબ્જયે યસ્ય ધરાપરાગૈર્ ભવન્તિ વારાંનિધયઃ સ્થલાનિ ॥

કપટં ચ બહુતરં ન જાનાતિ હિ કશ્ચન ।
કૌલિકો વિષ્ણુરૂપેણ ભુઞ્જતિ રાજકન્યકામ્ ॥

કપટકલિતનિદ્રં મન્દમાલોકયન્તી પ્રિયમધરમધૂનિ સ્વેચ્છયા પાતુમૈચ્છત્ ।
મદનમદમનોજ્ઞા લજ્જયાકૃષ્ટચિત્તા મુકુલિતમુખપદ્મા ચિત્રસંસ્થેવ તસ્થૌ ॥

કપટનટનકોટેર્ધૂર્જટેઃ સન્નટસ્યોદ્- ભટવિકટજટાભિસ્તાડિતાઃ શૈલકૂટાત્ ।
ખરતરકરઘાતૈરુત્થિતા દિક્સ્થિતાસ્તે નભસિ નિરવલમ્બં દન્તિનઃ સંચરન્તિ ॥

કપટપટુતા દ્રોહે ચિત્તં સતાં ચ વિમાનને મતિરપનયે શાઠ્યં મિત્રે સુતેષ્વપિ વઞ્ચના ।
કૃતકમધુરા વાક્ પ્રત્યક્ષં પરોક્ષવિઘાતિની કલિયુગમહારાજસ્યૈતાઃ સ્વરાજ્યવિભૂતયઃ ॥

કપટવચનભાજા કેનચિદ્ વારયોષા સકલરસિકગોષ્ઠીવઞ્ચિકા વઞ્ચિતાસૌ ।
ઇતિ વિહસતિ રિઙ્ગદ્ ભૃઙ્ગવિક્ષિપ્તચક્ષુર્ વિકચકુસુમકાન્તિચ્છદ્મના કેલિકુઞ્જઃ ॥

કપટશતનદીષ્ણૈર્વૈરિભિર્વઞ્ચિતોઽપિ નિકૃતિકરણદક્ષોઽપ્યત્ર સંસારભીરુઃ ।
તનુવચનમનોભિર્વક્રતાં યો ન યાતિ ગતમલમૃજુમાનં તસ્ય સાધોર્વદન્તિ ॥

કપટાદપિ રિપુહનનં કુર્યાદિતિ નીતિરૌશનસી ।
હનનમૃતે ચ ગુરુમતે બન્ધાદિ વિધીયતે રિપોઃ કપટૈઃ ॥

કપટેન પુનર્નૈવ વ્યાપારો યદિ યા કૃતઃ ।
પુનર્ન પરિપાકાર્હા હણ્ડિકા કાષ્ઠનિર્મિતા ॥

કપર્દી ભૂતિસંપન્નો જગતીપતિરદ્વયઃ ।
ધિગ્દૈવમવ્યયઃ સોઽપિ ભૃઙ્ગી શુષ્યત્યતો ભૃશમ્ ॥

કપાટમુદ્ધાટય ચારુનેત્રે કામોઽસ્તિ શત્રુર્મમ પૃષ્ઠલગ્નઃ ।
આપૂરિતં તસ્ય શરૈઃ શરીરં ચન્દ્રાનને ત્વાં શરણં પ્રપન્નઃ ॥

કપાટમુદ્ધાટય લોલલોચને કન્દર્પશત્રુર્મમ પૃષ્ઠલગ્નઃ ।
આકૃષ્ય બાણં શિથિલીકરોતિ ચન્દ્રાનને ત્વાં શરણાગતોઽસ્મિ ॥

કપાટવિસ્તીર્ણમનોરમોરઃ- સ્થલસ્થિતિશ્રીલલનસ્ય તસ્ય ।
આનન્દિતાશેષજના બભૂવ સર્વાઙ્ગસઙ્ગિન્યપરૈવ લક્ષ્મીઃ ॥

કપાલં વૃક્ષમૂલાનિ કુચેલસસહાયતા ।
સમતા ચૈવ સર્વસ્મિન્ન્ એતન્ મુક્તસ્ય લક્ષણમ્ ॥

કપાલ ઉપહારશ્ચ સંતાનઃ સંગતસ્ તથા ।
ઉપન્યાસઃ પ્રતીકારઃ સંયોગઃ પુરુષાન્તરઃ ॥

અદૃષ્ટનર આદિષ્ટ આત્મામિષ ઉપગ્રહઃ ।
પરિક્રયસ્ તથોચ્છિન્નસ્ તથા ચ પરદૂષણઃ ॥

સ્કન્ધોપનેયઃ સંધિશ્ચ ષોડશઃ પરકીર્તિતઃ ।
ઇતિ ષોડશકં પ્રાહુઃ સંધિં સન્ધિવિચક્ષણાઃ ॥

કપાલસંધિર્વિજ્ઞેપઃ કેવલં સમસંધિકઃ ।
સંપ્રદાનાદ્ ભવતિ ય ઉપહારઃ સ ઉચ્યતે ॥

કપાલે ગમ્ભીરઃ કુહરિણિ જટાસંધિષુ કૃશઃ સમુત્તાલશ્ચૂડાભુજગફણરત્નવ્યતિકરે ।
મૃદુર્લેખાકોણે રયવશવિલોલસ્ય શશિનઃ પુનીયાદ્ દીર્ઘં વો હરશિરસિ ગઙ્ગાકલકલઃ ॥

કપાલે માર્જારઃ પય ઇતિ કરાન્ લેઢિ શશિનઃ તરુચ્છિદ્રપ્રોતાન્ બિસમિતિ કરી સંકલયતિ ।
રતાન્તે તલ્પસ્થાન્ હરતિ વનિતાપ્યંશુકમિતિ પ્રભામત્તશ્ ચન્દ્રો જગદિદમહો વિપ્લવયતિ ॥