મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 8536-8555

કદા શયાનો મણિકર્ણિકાયાં કર્ણે જપામ્યક્ષરમિન્દુમૌલેઃ ।
અવાપ્ય મુદ્રાં ગતમોહમુદ્રાં નાલોકયિષ્યામિ પુનઃ પ્રપઞ્ચમ્ ॥

કદા શ્રીમત્પઙ્કેરુહવનવિકાશિપ્રસૃમર- પ્રથાપુઞ્જં તેજઃ કિમપિ કલયન્નૌપનિષદમ્ ।
ગ્રહેશ શ્રીભાનો મિહિર તરણે સૂર્ય સવિતઃ પ્રસીદેત્યાક્રોશન્ નિમિષમિવ નેષ્યામિ દિવસાન્ ॥

કદા સંસારજાલાન્તર્ બદ્ધં ત્રિગુણરજ્જુભિઃ ।
આત્માનં મોચયિષ્યામિ શિવભક્તિશલાકયા ॥

કદા સમ્યગ્ ધ્યાયન્નનુપમચરિત્રં મણિગણ- સ્ફુરદ્ભૂષાચિત્રં પુરરિપુકલત્રં કિમપિ તત્ ।
શિવે દુર્ગે કાત્યાયનિ જનનિ ભક્તપ્રણયિનિ પ્રસીદેત્યાક્રોશન્ નિમિષમિવ નેષ્યામિ દિવસાન્ ॥

કદા હિ મૂર્ખો વચનેષુ ભીતઃ ખલો ન કુત્રાપિ છલેષ્વદક્ષઃ ।
અન્ધેન કાચિદ્ યુવતી હિ દૃષ્ટા કસ્યાત્ર કામેષુ ભવેચ્ચ લજ્જા ॥

કદા હ્યહં સમેષ્યામિ ભરતેન મહાત્મના ।
શત્રુઘ્નેન ચ વીરેણ ત્વયા ચ રઘુનન્દન ॥

કનકં સુગન્ધિ તવ તન્વિ વપુર્ મધુરો મણિશ્ચ સખિ તેઽપ્યધરમ્ ।
નિગડં સુખસ્ય કરણં ભવતીં સૃજતો વિધેર્નિરવધિર્મહિમા ॥

કનકકમલકાન્તૈઃ સદ્ય એવામ્બુધૌતૈઃ શ્રવણતટનિષક્તૈઃ પાટલોપાન્તનેત્રૈઃ ।
ઉષસિ વદનબિમ્બૈરંસસંસક્તકેશૈઃ શ્રિય ઇવ ગૃહમધ્યે સંસ્થિતા યોષિતોઽદ્ય ॥

કનકકમલકાન્તૈરાનનૈઃ પાણ્ડુગણ્ડૈર્ ઉપરિનિહિતહારૈશ્ચન્દનાર્દ્રૈઃ સ્તનાન્તૈઃ ।
મદજનિતવિલાસૈર્દૂષ્ટિપાતૈર્મુનીન્દ્રાન્ સ્તનભરનતનાર્યઃ કામયન્તિ પ્રશાન્તાન્ ॥

કનકકલશશ્રેણી યત્ર પ્રભાકરચુમ્બનૈર્ અતિખરકરાઘાતૈર્મધ્યન્દિને શિથિલીકૃતા ।
દ્રવતિ ભજતે દાર્ઢ્યં સિક્તા સમીરણકમ્પિત- ધ્વજપટસમાનીતસ્વર્ગાપગાજલબિન્દુભિઃ ॥

કનકકુન્ડલમણ્ડિતભાષિણે શકરિપુર્વિષયાન્ દશ વિદ્વિષઃ ।
મગધકેકયકેરલકોશલાન્ કરિશતં ચ મદાલસલોચનમ્ ॥

કનકક્રમુકાયિતં પુરસ્તાદ્ અથ પઙ્ગેરુહકોરકાયમાણમ્ ।
ક્રમશઃ કલશાયમાનમાસ્તે સુદૃશો વક્ષસિ કસ્ય ભાગધેયમ્ ॥

કનકચ્છત્રમમ્બાયાઃ કુરુતે કુતુકં મહત્ ।
વિશદેવ દૃશોરન્તર્ યન્નિર્ગચ્છતિ મૂધૈનિ ॥

કનકદ્રવકાન્તિકાન્તયા મિલિતં રામમુદીક્ષ્ય કાન્તયા ।
ચપલાયુતવારિદભ્રમાન્ નનૃતે ચાતકપોતકૈર્વને ॥
કનકદ્રવગૌરમમ્બરં દધતોરુદ્વિતયેન સુન્દરમ્ ।
ઉદયન્મણિનૂપુરપ્રભા- સરણિશ્રેણિજટાલજાનુકમ્ ॥

કનકનિકષભાસા સીતયાલિઙ્ગિતાઙ્ગો નવકુવલયદામશ્યામવર્ણાભિરામઃ ।
અભિનવ ઇવ વિદ્યુન્મણ્ડિતો મેધખણ્ડઃ શમયતુ મમ તાપં સર્વતો રામચન્દ્રઃ ॥

કનકનિકષસ્વચ્છે રાધાપયોધરમણ્ડલે નવજલધરશ્યામામાત્મદ્યુતિં પ્રતિબિમ્બિતામ્ ।
અસિતસિચયપ્રાન્તભ્રાન્ત્યા મુહુર્મુહુરુત્ક્ષિપઞ્ જયતિ જનિતવ્રીડાનમ્રપ્રિયાહસિતો હરિઃ ॥

કનકભઙ્ગપિશઙ્ગદલૈર્દધે સરજસારુણકેશરચારુભિઃ ।
પ્રિયવિમાનિતમાનવતીરુષાં નિરસનૈરસનૈરવૃથાર્થતા ॥

કનકભૂષણસંગ્રહણોચિતો યદિ મણિસ્ ત્રપુણિ પ્રતિબધ્યતે ।
ન સ વિરૌતિ ન ચાપિ ન શોભતે ભવતિ યોજયિતુર્વચનીયતા ॥

કનકમૃગમુદસ્ય સ્વાં કુટીં સંપ્રવિષ્ટઃ ક્વચિદપિ ન વધૂટીં નોદદર્શાઙ્ગનાદૌ ।
તદપિ સ રઘુવીરઃ પર્ણશાલાગૃહાન્તર્ ન વિશતિ હૃદયાશાતન્તુનાશાતિભીરુઃ ॥

કનકરસમસૃણવર્તિત- હયગન્ધામૂલમિશ્રપર્યુષિતમ્ ।
માહિષમિહ નવનીતં ગતબીજે કનકફલમધ્યે