મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 8236-8255

સૌભાગ્યરૂપપરિહાસગુણાનુરાગ- સંકીર્તનેન દયિતસ્ય ચ લબ્ધસૌખ્યમ્ ।
સંબન્ધિમિત્રમુખદર્શનદત્તદૂર- તોષં પરોક્ષમપિ કામગુણેઙ્ગિતં સ્યાત્ ॥

ઓષ્ઠે બિમ્બફલાશયાલમલકેષૂત્પાકજમ્બૂધિયા કર્ણાલંકૃતિભાજિ દાડિમફલભ્રાન્ત્યા ચ શોણે મણૌ ।
નિષ્પત્ત્યા સકૃદુત્પલચ્છદદૃશામાત્તક્લમાનાં મરૌ રાજન્ ગૂર્જરરાજપઞ્જરશુકૈઃ સદ્યસ્તૃષા મૂર્ચ્છિતમ્ ॥

ઔચિત્યં સ્તુત્યાનાં ગુણરાગશ્ ચન્દનાદિલેપાનામ્ ।
કન્યા શોકકરાણાં બુદ્ધિવિહીનોઽનુકમ્પ્યાનામ્ ॥

ઔચિત્યપ્રચ્યુતાચારો યુક્ત્યા સ્વાર્થં ન સાધયેત્ ।
વ્યાજબાલિવધેનૈવ રામકીર્તિઃ કલઙ્કિતા ॥

ઔચિત્યમેકમેકત્ર ગુણાનાં રાશિરેકતઃ ।
વિષાયતે ગુણગ્રામ ઔચિત્યપરિવર્જિતઃ ॥

ઔજ્ઝિ પ્રિયાઙ્ગૈર્ઘૃણયૈવ રૂક્ષા ન વારિદુર્ગાત્ તુ વરાટકસ્ય ।
ન કણ્ટકૈરાવરણાચ્ ચ કાન્તિર્ ધૂલીભૃતા કાઞ્ચનકેતકસ્ય ॥

ઔત્સુક્યગર્ભા ભ્રમતીવ દૃષ્ટિઃ પર્યાકુલં ક્વાપિ મનઃ પ્રયાતિ ।
વિયુજ્યમાનસ્ય ગુણાન્વિતેન નિરન્તરપ્રેમવતા જનેન ॥

ઔત્સુક્યમાત્રમવસાદયતિ પ્રતિષ્ઠા ક્લિશ્નાતિ લબ્ધપરિપાલનવૃત્તિરેવ ।
નાતિશ્રમાપનયનાય યથા શ્રમાય રાજ્યં સ્વહસ્તધૃતદણ્ડમિવાતપત્રમ્ ॥

ઔત્સુક્યહેતું વિવૃણોષિ ન ત્વં તત્ત્વાવબોધૈકરસો ન તર્કઃ ।
તથાપિ રમ્ભોરુ કરોમિ લક્ષ્યમ્ આત્માનમેષાં પરિદેવિતાનામ્ ॥

ઔત્સુક્યાત્ પરિમિલતાં ત્રપયા સંકોચમઞ્ચતાં ચ મુહુઃ ।
નવસંગમયોર્યૂનોર્ નયનાનામુત્સવો જયતિ ॥

ઔત્સુક્યેન કૃતત્વરા સહભુવા વ્યાવર્તમાના હ્રિયા તૈસ્ તૈર્બન્ધુવધૂજનસ્ય વચનૈર્નીતાભિમુખ્યં પુનઃ ।
દૃષ્ટ્વાગ્રે વરમાત્તસાધ્વસરસા ગૌરી નવે સઙ્ગમે સંરોહત્પુલકા હરેણ હસતા શ્લિષ્ટા શિવાયાસ્તુ વઃ ॥

ઔદાર્યં દાક્ષિણ્યં પાપજુગુપ્સા ચ નિર્મલો બોધઃ ।
લિઙ્ગાનિ ધર્મસિદ્ધેઃ પ્રાયેણ જનપ્રિયત્વં ચ ॥

ઔદાર્યં ભુવનત્રયેઽપિ વિદિતં સંભૂતિરમ્ભોનિધેર્ વાસો નન્દનકાનને પરિમલો ગીર્વાણચેતોહરઃ ।
એવં દાતૃગુરોર્ગુણાઃ સુરતરોઃ સર્વેઽપિ લોકોત્તરાઃ સ્યાદર્થિપ્રવરાર્થિતાર્પણવિધાવેકો વિવેકો યદિ ॥

ઔદાર્યં સધને નયો ગુણિજને લજ્જા કુલસ્ત્રીજને સત્કાવ્યં વદને મદો દ્વિરદને પુંસ્કોકિલઃ કાનને ।
રોલમ્બઃ કમલે નખાઙ્કરચના કાન્તાકપોલસ્થલે તન્વી તલ્પતલે ભવાનપિ વિભો ભૂમણ્ડલે મણ્ડનમ્ ॥

ઔદાસીન્યં દયાલૂનામ્ અર્થિનાં ભાગ્યહીનતા ।
નહિ સ્વમુખવૈરૂપ્યં દર્પણસ્યાપરાધતઃ ॥

ઔદુમ્બરાણિ પુષ્પાણિ શ્વેતવર્ણં ચ વાયસમ્ ।
મત્સ્યપાદં જલે પશ્યેન્ ન નારીહૃદયસ્થિતમ્ ॥

ઔન્નત્યં ભવતઃ સુમેરુશિખરોચ્છ્રાયોપમાં ગાહતે વ્યાપ્તિસ્ તે ગિરિરાજમૂલમહિમન્યાયેન નિર્ણીયતે ।
એકસ્યાપિ ન કિંતુ ચાતકશિશોઃ પૂર્ત્ત્યૈ પયો વર્તતે વન્ધ્યાપીનપયોધરોપમતયા બુદ્ધોઽસિ પાથોધર ॥

ઔરસં મૈત્રસંબદ્ધં તથા વંશક્રમાગતમ્ ।
રક્ષિતં વ્યસનેભ્યશ્ચ મિત્રં જ્ઞેયં ચતુર્વિધમ્ ॥

ઔરસાનપિ પુત્રાન્ હિ ત્યજન્ત્યહિતકારિણઃ ।
સમર્થાન્ સંપ્રગૃહ્ણન્તિ જનાનપિ નરાધિપાઃ ॥

ઔરસીં ભગિનીં વાપિ ભાર્યાં વાપ્યનુજસ્ય યઃ ।
પ્રચરેત નરઃ કામાત્ તસ્ય દણ્ડો વધઃ સ્મૃતઃ ॥