મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 8096-8115

એવમન્યોન્યસંચારં ષડ્ગુણ્યં યોઽનુપશ્યતિ ।
સ બુદ્ધિનિગલૈર્ બદ્ધૈર્ ઇષ્ટં ક્રીડતિ પાર્થિવૈઃ ॥

એવમપાસ્તમતિઃ ક્રમતોઽત્ર પુષ્પધનુર્ધરવેગવિધૂતઃ ।
કિં ન જનો લભતે જનનિન્દ્યો દુઃખમસહ્યમનન્તમવાચ્યમ્ ॥

એવમભ્યાહતે લોકે કાલેનાભિનિપીડિતે ।
સુમહદ્ ધૈર્યમાલમ્બ્ય મનો મોક્ષે નિવેશયેત્ ॥

એવમલ્પશ્રુતો મન્ત્રી કલ્યાણાભિજનોઽપ્યુત ।
ધર્માર્થકામસંયુક્તં નાલં મન્ત્રં પરીક્ષિતુમ્ ॥

એવમાચારતો દૃષ્ટ્વા ધર્મસ્ય મુનયો ગતિમ્ ।
સર્વસ્ય તપસો મૂલમ્ આચારં જગૃહુઃ પરમ્ ॥

એવમાપ્તવચનાત્ સ પૌરુષં કાકપક્ષકધરેઽપિ રાઘવે ।
શ્રદ્દધે ત્રિદશગોપમાત્રકે દાહશક્તિમિવ કૃષ્ણવર્ત્મનિ ॥

એવમાલિ નિગૃહીતસાધ્વસં શંકરો રહસિ સેવ્યતામિતિ ।
સા સખીભિરુપદિષ્ટમાકુલા નાસ્મરત્ પ્રમુખવર્તિનિ પ્રિયે ॥

એવમાશ્રમવિરુદ્ધવૃત્તિના સંયમઃ કિમિતિ જન્મતસ્ ત્વયા ।
સત્ત્વસંશ્રયસુખોઽપિ દૂષ્યતે કૃષ્ણસર્પશિશુનેવ ચન્દનઃ ॥

એવમુત્તમજન્માનસ્ તિર્યઞ્ચોઽપ્યાપદિ પ્રિયે ।
પ્રભું નોજ્ઝન્તિ મિત્રં વા તારયન્તિ તતઃ પુનઃ ॥

હીનજાત્યુદ્ભવા યે તુ તેષાં સ્પૃશતિ નાશયમ્ ।
કદાચિદપિ સત્ત્વં વા સ્નેહો વા ચઞ્ચલાત્મનામ્ ॥

એવમુપચીયમાનં સ્તોકં સ્તોકં વિચિન્વતઃ પુણ્યમ્ ।
સંપદ્યતે વિશાલં શ્રુતિમપ્યેવં તપોઽપ્યેવમ્ ॥

એવમેવ ક્રિયાયુક્તા સર્વસૌભાગ્યદાયિની ।
યસ્યૈષા ચ ભવેદ્ ભાર્યા દેવેન્દ્રોઽસૌ ન માનુષઃ ॥

એવમેવ નહિ જીવ્યતે ખલાત્ તત્ર કા નૃપતિવલ્લભે કથા ।
પૂર્વમેવ હિ સુદુઃસહોઽનલઃ કિં પુનઃ પ્રબલવાયુનેરિતઃ ॥

એવમેવ મનુષ્યેષુ તેષુ પૂર્વાપકારિષુ ।
વિશ્વાસો નોપગન્તવ્યો નદી ગતજલા યથા ॥

એવમેવ હિ યોઽશ્વત્થં રોપયેદ્ વિધિના નરઃ ।
યત્ર કુત્રાપિ વા સ્થાને ગચ્છેત્ સ ભવનં હરેઃ ॥

એષ એવ મનસ્તાપઃ પઙ્કે મગ્નસ્ય દન્તિનઃ ।
પતતે યત્ સમુદ્ધર્તું જ્ઞાતયો નિભૃતસ્મિતાઃ ॥

એષ ક્રીડાન્તતામ્યત્કુસુમપુરવધૂવક્ત્રસૌરભ્યબન્ધુર્ મુગ્ધં નિદ્રાજડાનાં રસિતમનુસરોદ્રાઘયન્ સારસાનામ્ ।
આવાત્યઙ્ગાનુકૂલશ્ ચલિતવિચકિલશ્રેણિગન્ધાનુધાવદ્- રોલમ્બોદ્ઘુષ્યમાણસ્મરજયબિરુદાડમ્બરો માતરિશ્વા ॥

એષ ક્ષુભ્નાતિ પઙ્કં દલતિ કમલિનીમત્તિ ગુન્દ્રાપ્રરોહાન્ આરાન્ મુસ્તાસ્થલાનિ સ્થપુટયતિ જલાન્યુત્કસેતૂનિ યાતિ ।
પ્રાપ્તઃ પ્રાપ્તઃ પ્રવિષ્ટો વનગહનમયં યાતિ યાતીતિ સૈન્યૈઃ પશ્ચાદન્વિષ્યમાણઃ પ્રવિશતિ વિષમાન્ કાનનાન્તાન્ વરાહઃ ॥

એષ ગજોઽદ્રિમસ્તકતલે કલભપરિવૃતઃ ક્રીડતિ વૃક્ષગુલ્મગહને કુસુમભરનતે ।
મેઘરવં નિશમ્ય મુદિતઃ પવનજવસમઃ સુન્દરિ વંશપત્રપતિતં પુનરપિ કુરુતે ॥

એષ ચારુમુખિ યોગતારયા યુજ્યતે તરલબિમ્બયા શશી ।
સાધ્વસાદુપગતપ્રકમ્પયા કન્યયેવ નવદીક્ષયા વરઃ ॥