મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 8036-8055

એવં દુરવધાર્યૈવ ગતિશ્ ચિત્તસ્ય યોષિતામ્ ।
સવૈરસ્યાવિચારસ્ય નીચૈકાભિમુખસ્ય ચ ॥

એવં ચાત્યક્તશીલાનાં સસત્ત્વાનાં જિતક્રુધામ્ ।
તુષ્ટ્યૈવાચિન્તિતા એવ સ્વયમાયાન્તિ સંપદઃ ॥

એવં દેવોપહાસ્યત્વં લોકે ગચ્છન્ત્યબુદ્ધયઃ ।
લભન્તે નાર્થસંસિદ્ધિં પૂજ્યન્તે તુ સુબુદ્ધયઃ ॥

એવં દ્રવ્યં દ્વિપવનં સેતુબન્ધમથાકરાન્ ।
રક્ષેત્ પૂર્વકૃતાન્ રાજા નવાંશ્ચાભિપ્રવર્તયેત્ ॥

એવં નરેશ વનિતાહૃદયે કદાચિત્ કૂટાદ્ ઋતે વસતિ સત્યકથાલવોઽપિ ।
તત્ સાર્થસાધ્યગમનાસુ સદૈવ તાસુ શૂન્યાટવીષ્વિવ રમેત ન ભૂતિકામઃ ॥

એવં ન શક્નુવન્તીહ યત્ તત્ કર્તુમશેષતઃ ।
યથાશક્તિ ન તસ્યાંશમ્ અપિ કુર્વન્ત્યબુદ્ધયઃ ॥

એવં નિશ્ચિતમભ્યેતિ શુભમેવ શુભાત્મનામ્ ।
એવં ચાતિક્રમો નામ ક્લેશાય મહતામપિ ॥

અવિશ્વાસાસ્પદં ચૈવ સ્ત્રીણાં સ્પૃશતિ નાશયમ્ ।
પ્રાણદાનોપકારોઽપિ કિં તાસામન્યદુચ્યતે ॥

એવં નિસર્ગચપલા લલના વિવેક- વૈરાગ્યદાયિબહુદુશ્ચરિતપ્રબન્ધાઃ ।
સાધ્વી તુ કાચિદપિ તાસુ કુલં વિશાલં યાલંકરોત્યભિનવા ખમિવેન્દુલેખા ॥

એવં નિહત્ય સંગ્રામે દુષ્ટશત્રું મદોદ્ધતમ્ ।
જયતૂર્યનિનાદેન હર્ષયન્ સુભટાન્ સ્વકાન્ ॥

... ... ... ... ... ... ।
એવં નોજ્ઝતિ મૂઢોઽર્થાન્ યાવદર્થૈઃ સ નોજ્ઝિતઃ ॥

... ... ... ... ... ... ।
એવં પશુશ્ચ મૂર્કશ્ચ નિર્વિવેકમતી સમૌ ॥

એવં પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ જ્ઞાતયો બાન્ધવાસ્ તથા ।
તેષુ સ્નેહો ન કર્તવ્યો વિપ્રયોગો હિ તૈર્ધ્રુવમ્ ॥

એવં પ્રજ્ઞૈવ પરમં બલં ન તુ પરાક્રમઃ ।
યત્પ્રભાવેણ નિહતઃ શશકેનાપિ કેસરી ॥

એવં પ્રયત્નં કુર્વીત યાનશય્યાસનાશને ।
સ્થાને પ્રસાધને ચૈવ સર્વાલઙ્કારકેષુ ચ ॥

એવં ફલતિ સર્વસ્ય વિધિઃ સત્ત્વાનુસારતઃ ।
તત્ સુસત્ત્વો ભવેત્ સત્ત્વહીનં ન વૃણ્વતે શ્રિયઃ ॥

... ... ... ... ... ... ।
એવં બહુ ક્ષપયતિ સ્વલ્પસ્યાર્થે ધનાન્ધધીઃ ॥

એવં બહૂનપિ રિપૂન્ સમરપ્રવૃત્તાન્ દ્વેષાકુલાનગણિતસ્વપરસ્વરૂપાન્ ।
એકોઽપ્યનન્યસમપૌરુષભગ્નસાર- દર્પજ્વરાઞ્ જયતિ સંયુગમૂર્ધ્નિ ધીરઃ ॥

એવં બુદ્ધેઃ પરં બુદ્ધ્વા સંસ્તભ્યાત્માનમાત્મના ।
જહિ શત્રું મહાબાહો કામરૂપં દુરાસદમ્ ॥

એવં બ્રુવન્તિ લોકેઽત્ર ધનિનાં પુરતઃસ્થિતાઃ ।
કુલીના અપિ પાપાનાં દૃશ્યન્તે ધનલિપ્સયા ।
દરિદ્રસ્ય મનુષ્યસ્ય ક્ષિતૌ રાજ્યં પ્રકુર્વતઃ ॥