મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7996-8015

એતે સ્નિગ્ધતમા ઇતિ મા મા ક્ષુદ્રેષુ કુરુત વિશ્વાસમ્ ।
સિદ્ધાર્થાનામેષાં સ્નેહોઽપ્યશ્રૂણિ પાતયતિ ॥

એતે હિ કામકલિતાઃ પરિમલલીનાલિવલયહુંકારૈઃ ।
સૂચિતદાનાઃ કરિણો બધ્યન્તે ક્ષિપ્રમબલાભિઃ ॥

એતે હિ ગુણાઃ પઙ્કજ સન્તોઽપિ ન તે પ્રકાશમાયાન્તિ ।
યલ્ લક્ષ્મીવસતેસ્ તવ મધુપૈરુપભુજ્યતે કોશઃ ॥

એતે હિ જીવાશ્ ચિદ્ભાવા ભવે ભાવનયા હિતાઃ ।
બ્રહ્મણઃ કલિતાકારાઃ સહસ્રાયુતકોટિશઃ ॥

એતે હિ દેહદાહાદ્ વિરહા ઇવ દુઃસહા ભિષજઃ ।
ગ્રીષ્મદિવસા ઇવોગ્રા બહુતૃષ્ણાઃ શોષયન્ત્યેવ ॥

એતે હિ વિદ્યુદ્ગુણબદ્ધકક્ષા ગજા ઇવાન્યોન્યમભિદ્રવન્તઃ ।
શક્રાજ્ઞયા વારિધરાઃ સધારા ગાં રૂપ્યરજ્જ્વેવ સમુદ્ધરન્તિ ॥

એતે હિ સમુપાસીના વિહગા જલચારિણઃ ।
નાવગાહન્તિ સલિલમ્ અપ્રગલ્ભા ઇવાહવભ્ ॥

એતૈઃ પિષ્ટતમાલવર્ણકનિભૈરાલિપ્તમમ્ભોધરૈઃ સંસક્તૈરુપવીજિતં સુરભિભિઃ શીતૈઃ પ્રદોષાનિલૈઃ ।
એષામ્ભોદસમાગમપ્રણયિની સ્વચ્છન્દમભ્યાગતા રક્તા કાન્તમિવામ્બરં પ્રિયતમા વિદ્યુત્ સમાલિઙ્ગતિ ॥

એતૈરાર્દ્રતમાલપત્રમલિનૈરાપીતસૂર્યં નભો વલ્મીકાઃ શરતાડિતા ઇવ ગજાઃ સીદન્તિ ધારાહતાઃ ।
વિદ્યુત્ કાઞ્ચનદીપિકેવ રચિતા પ્રાસાદસંચારિણી જ્યોત્સ્ના દુર્બલભર્તૃકેવ વનિતા પ્રોત્સાર્ય મેઘૈર્હૃતા ॥

એતૈરેવ યદા ગજેન્દ્રમલિનૈરાધ્માતલમ્બોદરૈર્ ગર્જદ્ભિઃ સતડિદ્બલાકશબલૈર્મેઘૈઃ સશલ્યં મનઃ ।
તત્ કિં પ્રોષિતભર્તૃવધ્યપટહો હા હા હૃતાશો બકઃ પ્રાવૃટ્ પ્રાવૃડિતિ બ્રવીતિ શઠધીઃ ક્ષારં ક્ષતે પ્રક્ષિપન્ ॥

એતૈર્જહ્નુસુતાજલૈરયમુનાભિન્નૈરલગ્નાઞ્જનૈર્ નારીણાં નયનૈરકર્દમલવાલિપ્તૈર્મૃણાલાઙ્કુરૈઃ ।
હારૈરસ્ફુરદિન્દ્રનીલતરલૈઃ કુન્દૈરલીનાલિભિર્ વેલ્લદ્ભિર્ભુવનં વિભૂષિતમિદં શીતદ્યુતેરંશુભિઃ ॥

એતૈર્જાતૈઃ કિમિહ બહુભિર્ભોગિભિઃ કિં તુ મન્યે માન્યઃ કોઽપિ પ્રભવતિ જગત્યેકશેષઃ સ શેષઃ ।
યસ્મિન્ ગૌરીપૃથુકુચતટીકુઙ્કુમસ્થાસકાઙ્કે યેન સ્થાણોરુરસિ રહિતો હારવલ્લીવિલાસઃ ॥

એતૈર્દક્ષિણગન્ધવાહવલનૈઃ શ્રીખણ્ડ કિં સૌરભં બ્રૂમસ્ તે પરિતો મધુવ્રતયુવા યેનાયમાનીયતે ।
માકન્દાદપહૃત્ય પઙ્કજવનાદુદ્ધૂય કુન્દોદરાદ્ ઉદ્ભ્રામ્યદ્દ્વિપગણ્ડમણ્ડલતલાદાકૃષ્ય હૃષ્યન્મનાઃ ॥

એતૈર્યદિ સુસ્નિગ્ધૈર્ વલ્મીકૈઃ પરિવૃતાસ્ તતસ્ તોયમ્ ।
હસ્તૈસ્ ત્રિભિરુત્તરતશ્ ચતુર્ભિરર્ધેન ચ નરસ્ય ॥

એતૈર્યદ્યદ્ સમાદિષ્ટં શુભં વા યદિ વાશુભમ્ ।
કર્તવ્યં નિયતં ભીતૈર્ અપ્રમત્તૈર્બુભૂષુભિઃ ॥

એતૌ દ્વૌ દશકણ્ઠકણ્ઠકદલીકાન્તારકાન્તિચ્છિદ ઉ વૈદેહીકુચકુમ્ભકુઙ્કુમરજઃસાન્દ્રારુણાઙ્કાઙ્કિતૌ ।
લોકત્રાણવિધાનસાધુસવનપ્રારમ્ભયૂપૌ ભુજૌ દેયાસ્તામુરુવિક્રમૌ રઘુપતેઃ શ્રેયાંસિ ભૂયાંસિ વઃ ॥

એનં વિહાય તુલસીવિપિનોપકણ્ઠં ગોપ્યઃ પરત્ર નયનામ્બુજમીલનાનિ ।
કુર્વન્તુ કિંતુ તુલસીદલનીલભાસં કા વા મુકુન્દમનુવિન્દતુ લીનમસ્મિન્ ॥

એનસાનેન તિર્યક્ સ્યાદ્ ઇત્યાદિઃ કા વિભીષિકા ।
રાજિલોઽપિ હિ રાજેવ સ્વૈઃ સુખી સુખહેતુભિઃ ॥

એનામમન્દમકરન્દવિનિદ્રબિન્દુ- સંદોહદોહદપદં નલિનીં વિમુચ્ય ।
હે મુગ્ધ ષટ્પદ નિરર્થકરાગભાજિ જાતં મનસ્ તવ જપાકુસુમે કિમત્ર ॥

એભિર્જિતૈર્જિતં સર્વં સરુતેન મહાત્મના ।
સ્મૃત્વા વિવર્જયેદેતાન્ ષડ્દોષાંશ્ચ મહીપતિઃ ॥