મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7915-7934

એતાનિ સર્વદા તસ્ય ન જાયન્તે તતઃ પરમ્ ।
સ્ત્રીસઙ્ગં વર્જયેદ્ યત્નાદ્ બિન્દું રક્ષેત્ પ્રયત્નતઃ ।
આયુઃક્ષયો બિન્દુનાશાદ્ અસામર્થ્યં ચ જાયતે ॥

એતાન્ ગુણાંસ્ તાત મહાનુભાવાન્ એકો ગુણઃ સંશ્રયતે પ્રસહ્ય ।
રાજા યદા સત્કુરુતે મનુષ્યં સર્વાન્ ગુણાનેષ ગુણોઽતિભાતિ ॥

એતાન્યનિગૃહીતાનિ વ્યાપાદયિતુમપ્યલમ્ ।
અવિધેયા ઇવાદાન્તા હયાઃ પથિ કુસારથિમ્ ॥

એતાન્યવન્તીશ્વરપારિજાત- જાતાનિ તારાપતિપાણ્ડુરાણિ ।
સંપ્રત્યહં પશ્યત દિગ્વધૂનાં યશઃપ્રસૂનાન્યવતંસયામિ ॥

એતાન્યહાનિ કિલ ચાતકશાવકેન નીતાનિ કણ્ઠકુહરસ્થિતજીવિતેન ।
તસ્યાર્થિનો જલદ પૂરય વાઞ્છિતાનિ મા ભૂત્ ત્વદેકશરણસ્ય બત પ્રમાદઃ ॥

એતાન્યેવ તુ બન્ધાય સપ્ત સૂક્ષ્માણિ સર્વદા ।
ભૂરાદીનાં વિરાગોઽત્ર સંભવેદ્ યસ્તુ મુક્તયે ॥

એતા યાઃ પ્રેક્ષસે લક્ષ્મીશ્ છત્ત્રચામરચઞ્ચલાઃ ।
સ્વપ્ન એષ મહાબુદ્ધે દિનાનિ ત્રીણિ પઞ્ચ ચ ॥

એતા રાવણજીમૂતાદ્ બાણધારા વિનિઃસૃતાઃ ।
વિભાન્તિ રામમાસાદ્ય વારિધારા વષં યથા ॥

એતાવચ્છક્યમસ્માભિર્ વક્તું ત્વં ગુણવાનિતિ ।
રત્નાકરસ્ય રત્નૌઘપરિચ્છેદે તુ કે વયમ્ ॥

એતાવજ્ જન્મસાફલ્યં દેહિનામિહ દેહિષુ ।
પ્રાણૈરર્થૈર્ધિયા વાચા શ્રેય એવાચરેત્ સદા ॥

એતાવજ્ જન્મસાફલ્યં યદનાયત્તવૃત્તિતા ।
યે પરાધીનતાં યાતાસ્ તે વૈ જીવન્તિ કે મૃતાઃ ॥

એતાવતા નન્વનુમેયશોભિ કાઞ્ચીગુણસ્થાનમનિન્દિતાયાઃ ।
આરોપિતં યદ્ ગિરિશેન પશ્ચાદ્ અનન્યનારીકમનીયમઙ્કમ્ ॥

એતાવતૈવ કાર્યેણ મન્યધ્વં નો કૃતાર્થતામ્ ।
કર્તવ્યાનાં પરા કાષ્ઠા નેદાનીં વિદ્યતે ખલુ ॥

એતાવત્ સરસિ સરોરુહસ્ય કૃત્યં ભિત્ત્વામ્ભઃ સપદિ બહિર્વિનિર્ગતં યત્ ।
સૌરભ્યં વિકસનમિન્દિરાનિવાસસ્ તત્ સર્વં દિનકરકૃત્યમામનન્તિ ॥

એતાવદેવ પર્યાપ્તં ભિક્ષોરેકાન્તશાયિનઃ ।
ન તસ્ય મ્રિયતે કશ્ચિન્ મ્રિયતે સોઽસ્ય કસ્યચિત્ ॥

એતાવદેવ હિ ફલં પર્યાપ્તં જ્ઞાનસત્ત્વયુક્તસ્ય ।
યદ્યાપત્સુ ન મુહ્યતિ નાભ્યુદયે વિસ્મિતો ભવતિ ॥

એતાવન્તં સમયમનયઃ કેસરોત્સઙ્ગરઙ્ગી હૃદ્ભૃઙ્ગીનાં સતતમહરસ્ ત્વં સરઃસંચરેષુ ।
દૈવાદસ્મિન્ મધુપ નિપતન્ કાનને કેતકીનામ્ એતાં દીનામનુભવ દશાં કીલિતઃ કણ્ટકેષુ ॥

એતાવાનવ્યયો ધર્મઃ પુણ્યશ્લોકૈરુપાસિતઃ ।
યો ભૂતશોકહર્ષાભ્યામ્ આત્મા શોચતિ હૃષ્યતિ ॥

એતાવાનેવ પુરુષઃ કૃતં યસ્મિન્ ન નશ્યતિ ।
યાવચ્ચ કુર્યાદન્યોઽસ્ય કુર્યાદ્ બહુગુણં તતઃ ॥

એતાવાનેવ પુરુષો યજ્જાયાત્મા પ્રજેતિ હ ।
વિપ્રાઃ પ્રાહુસ્ તથા ચૈતદ્ યો ભર્તા સા સ્મૃતાઙ્ગના ॥