મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7875-7894

એતસ્મિન્ સહસા વસન્તસમયે પ્રાણેશ દેશાન્તરં ગન્તું ત્વં યતસે તથાપિ ન ભયં તાપાત્ પ્રપદ્યેઽધુના ।
યસ્માત્ કૈરવસારસૌરભમુષા સાકં સરોવાયુના ચાન્દ્રી દિક્ષુ વિજૃમ્ભતે રજનિષુ સ્વચ્છા મયૂખચ્છટા ॥

એતસ્મિન્ સુતનુ લતાગૃહેઽતિરમ્યં માલત્યાઃ કુસુમમનાચિતં પરેણ ।
ઇત્યુક્ત્વા મૃદુકરપલ્લવં ગૃહીત્વા મુગ્ધાક્ષીં રહસિ નિનાય કોઽપિ ધૂર્તઃ ॥

એતસ્ય કલામેકામ્ અમૃતમયૂખસ્ય પાર્વતીરમણઃ ।
વર્ણાવલિમિવ વહતિ પ્રતિમાસં ઘટ્યમાનસ્ય ॥

એતસ્ય જાઙ્ગુલિક નાર્પય મન્ત્રદર્પાદ્ આસ્યે નિજાઙ્ગુલિમયં ખલુ કોઽપિ સર્પઃ ।
અત્રૈવ યસ્ય વિષમેણ વિષેણ દગ્ધાસ્ તે ત્વાદૃશા નિરસવઃ પતિતાઃ સહસ્રમ્ ॥

એતસ્ય રહસિ વક્ષસિ સરસિજપત્ત્રેણ તાડિતસ્યાપિ ।
દયિતસ્ય વીક્ષ્ય હસિતં પ્રિયસખિ હસિતં મમાપ્યાસીત્ ॥

એતસ્ય વેશ્મનિ કલાવતિ હાલિકસ્ય દુર્દ્દૈવવૈભવવશાત્ પતિતાસિ તન્વિ ।
તદ્વારિકુમ્ભવહનાય કરીષકૃત્યૈ ચાતુર્યમર્જય વશીકરણાય ભર્તુઃ ॥

એતસ્ય સાવનિભુજઃ કુલરાજધાની કાશી ભવોત્તરણધર્મતરિઃ સ્મરારેઃ ।
યામાગતા દુરિતપૂરિતચેતસોઽપિ પાપં નિરસ્ય ચિરજં વિરજીભવન્તિ ॥

એતસ્યાં રતિવલ્લભક્ષિતિપતેઃ ક્રીડાસરસ્યાં શનૈઃ સંશોષં નયતીહ શૈશવવધૂસ્ તારુણ્યતિગ્મદ્યુતિઃ ।
અન્તઃસ્થાપિ યથા યથા કુચતટી ધત્તેઽન્તરાયદ્વયં લૌલ્યં હન્તિ તથા તથાવિધજલે દૃક્પીનમીનાવલિઃ ॥

એતસ્યાઃ કરિકુમ્ભસંનિભકુચપ્રાગ્ભારપૃષ્ઠે લુઠદ્- ગુઞ્જાગર્ભગજેન્દ્રમૌક્તિકસરશ્રેણીમનોહારિણિ ।
દૂરાદેત્ય તરઙ્ગ એષ પતિતો વેગાદ્ વિલીનઃ કથં કો વાન્યોઽપિ વિલીયતે ન સરસઃ સીમન્તિનીસંગમે ॥

એતસ્યાઃ સ્તનપદ્મકોરકયુગં યસ્યાનનેન્દોઃ સિત- જ્યોત્સ્નાભિર્ન ભજત્યદો મૃગદૃશઃ શઙ્કે વિકાસં પુનઃ ।
તસ્મિંલ્ લોચનપઙ્કજં વિકસિતં ભ્રૂભૃઙ્ગસંસેવિતં સ્વાન્તે સંશયમાતનોતિ સુતરામેતન્ મમૈવાસકૃત્ ॥

એતસ્યાઃ સ્તનભારભઙ્ગુરમુરઃ કીર્ણા નિતમ્બસ્થલી મધ્યં મજ્જતિ નાભિગર્તપતિતં નાભ્યઞ્ચલં ચુમ્બતિ ।
ધૈર્યં ધેહિ મનઃકુરઙ્ગ પુરતો રોમાવલી વાગુરા એતદ્ ભ્રાન્તિગતાગતવ્યસનિનઃ કિં વા વિધેયં વિધે ॥

એતસ્યા વિરહજ્વરઃ કરતલસ્પર્શૈઃ પરીક્ષ્યો ન યઃ સ્નિગ્ધેનાપિ જનેન દાહભયતઃ પ્રસ્થંપચઃ પાથસામ્ ।
નિઃશક્તીકૃતચન્દનૌષધિવિધાવસ્મિંશ્ ચમત્કારિણો લાજસ્ફોટમમી સ્ફુટન્તિ મણયો વિશ્વેઽપિ હારસ્રજામ્ ॥

એતસ્યોન્નતસર્વકર્મકૃતિનસ્ ત્રૈલોક્યચૂડામણેઃ શંભુબ્રહ્મપુરંદરપ્રભૃતયઃ સ્તુત્યૈ ન શક્તા યદિ ।
દેવઃ પન્નગનાયકો ભગવતી વાણી સ્વયં ચેજ્ જડા સૈન્દર્યસ્ય નિરૂપણે વદ કથં શક્તો ભવેન્ માનવઃ ॥

એતાં નવામ્બુધરકાન્તિમુદીક્ષ્ય વેણીમ્ એણીદૃશો યદિ વદન્તિ વદન્તુ નામ ।
બ્રૂમો વયં મુખસુધાંશુસુધાભિલાષાદ્ અભ્યાગતાં ભુજગિનીં મણિમુદ્વહન્તીમ્ ॥

એતાં પશ્ય પુરઃસ્થલીમિહ કિલ ક્રીડાકિરાતો હરઃ કોદણ્ડેન કિરીટિના સરભસં ચૂડાન્તરે તાડિતઃ ।
ઇત્યાકર્ણ્ય કથાદ્ભુતં હિમનિધાવદ્રૌ સુભદ્રાપતેર્ મન્દં મન્દમકારિ યેન નિજયોર્દોર્દણ્ડયોર્મણ્ડનમ્ ॥

એતાં વિલોકય તનૂદરિ તામ્રપર્ણીમ્ અમ્ભોનિધૌ વિવૃતશુક્તિપુટોદ્ધૃતાનિ ।
યસ્યાઃ પયાંસિ પરિણાહિષુ હારમૂર્ત્યા વામભ્રુવાં પરિણમન્તિ પયોધરેષુ ॥

એતાંશ્ છિનદ્મિ યદિ તન્મમ જીવિતેન શણ્ઢસ્ય કિં નુ યદિ સન્ત્વથ ગોપતેઃ કિમ્ ।
આસે પ્રસાર્ય યદિ તજ્જનતા હસન્તિ ભારૈર્ગુણૈશ્ચ વૃષણૈશ્ચ હલા શ્રમો મે ॥

એતાંસ્ તે ભ્રમરૌઘનીલકુટિલાન્ બધ્નામિ કિં કુન્તલાન્ કિં ન્યસ્યામિ મધૂકપાણ્ડુમધુરે ગણ્ડેઽત્ર પત્રાવલીમ્ ।
કિં ચાસ્મિન્ વ્યપનીય બન્ધનમિદં પઙ્કેરુહાણાં દલત્- કોષશ્રીમુષિ સર્વચિત્તહરિણસ્યારોપયામિ સ્તને ॥

એતાઃ કરોત્પીડિતવારિધારા દર્પાત્ સખીભિર્વદનેષુ સિક્તાઃ ।
વક્રેતરાગ્રૈરલકૈસ્ તરુણ્યશ્ ચૂર્ણારુણાન્ વારિલવાન્ વમન્તિ ॥

ઉદ્બન્ધકેશશ્ચ્યુતપત્ત્રલેખો વિશ્લેષિમુક્તાફલપત્ત્રવેષ્ટઃ ।
મનોજ્ઞ એવ પ્રમદામુખાનામ્ અમ્ભોવિહારાકુલિતોઽપિ વેષઃ ॥