મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7614-7633

એકાન્તમન્દિરગતં મદનોપમેયં તલ્પોપવિષ્ટમતુલં રતિરૂપરમ્યા ।
બાલા ચકોરનયના નયનાતિથિં તં કૃત્વા નમદ્વદનપઙ્કજમાનનામ ॥

એકાન્તશાન્તમેકં મન્યન્તે માનવા નિવાસાખ્યમ્ ।
ઉગ્રસ્ય ચ શીતસ્ય ચ નાશકરં કાર્યયુગ્મસ્ય ॥

એકાન્તશીલસ્ય દૃઢવ્રતસ્ય સર્વેન્દ્રિયપ્રીતિનિવર્તકસ્ય ।
અધ્યાત્મયોગે ગતમાનસસ્ય મોક્ષો ધ્રુવં નિત્યમહિંસકસ્ય ॥

એકાન્તસુન્દરવિધાનજડઃ ક્વ વેધાઃ સર્વાઙ્ગકાન્તિચતુરં ક્વ ચ રૂપમસ્યાઃ ।
મન્યે મહેશ્વરભયાન્મકરધ્વજેન પ્રાણાર્થિના યુવતિરૂપમિદં ગૃહીતમ્ ॥

એકાન્તેન હિ સર્વેષાં ન શક્યં તાત રોચિતુમ્ ।
મિત્રામિત્રમથો મધ્યં સર્વભૂતેષુ ભારત ॥

એકાન્તે વનતો ગૃહં શશિમુખોઽપ્યન્યાદૃશો દૃશ્યતે ક્ષિપ્રં સાધય યાતુ પુત્રિ સુદિને ભુક્ત્વાન્યમાવાસકમ્ ।
શ્વશ્ર્વા સંભ્રમિતા કિલેતિ બહુશઃ સંપ્રેરયન્ત્યા વધૂઃ પાન્થં વીક્ષ્ય બભઞ્જ સસ્મિતમુખી સૈવાર્ધસિદ્ધૌદનમ્ ॥

એકાન્તે વિજને દેશે પવિત્રે નિરુપદ્રવે ।
કમ્બલાજિનવસ્ત્રાણામ્ ઉપર્યાસનમભ્યસેત્ ॥

એકાન્તે વિજને રમ્યે પવિત્રે નિરુપદ્રવે ।
સુખાસને સમાધિઃ સ્યાદ્ વસ્ત્રાજિનકુશોત્તરે ॥

એકાન્તે સુખમાસ્યતા પરતરે ચેતઃ સમાધીયતાં પ્રાણાત્મા સુસમીક્ષ્યતાં જગદિદં તદ્વ્યાપિતં દૃશ્યતામ્ ।
પ્રાક્કર્મ પ્રવિલોપ્યતાં ચિતિબલાન્ નાપ્યુત્તરે શ્લિષ્યતાં પ્રારબ્ધં ત્વિહ ભુજ્યતામથ પરબ્રહ્માત્મનાસ્થીયતામ્ ॥

એકાપવર્ગસમયે જગતોઽપવર્ગઃ સર્વાપવર્ગસમયે પુનરસ્તશઙ્કઃ ।
ઈદૃગ્વિધં કમપિ પક્ષમિહાવલમ્બ્ય સ્થાતું સુખં ક્ષમમનેન પથા પ્રવૃત્તૈઃ ॥

એકાપિ પઞ્ચશાન્તા તારા વાઞ્છાપ્તયે શુભાસીના ।
લાભ ઉભાભ્યામધિકસ્ તિસ્રો રાજ્યાય યાત્રાયામ્ ॥

એકા પ્રસૂયતે માતા દ્વિતીયા વાક્ પ્રસૂયતે ।
વાગ્જાતમધિકં પ્રોચુઃ સોદર્યાદપિ બાન્ધવાત્ ॥

એકા ભાર્યા ત્રયઃ પુત્રા દ્વૌ હલૌ દશ ધેનવઃ ।
કલ્પકાલાવસાનેઽપિ ન તે યાસ્યન્તિ વિક્રિયામ્ ॥

એકા ભાર્યા ત્રયઃ પુત્રા દ્વૌ હલૌ દશ ધેનવઃ ।
ગ્રામેવાસઃ પુરાસત્રૈઃ સ્વર્ગાદપિ મનોહરઃ ॥

એકા ભાર્યા પ્રકૃતિમુખરા ચઞ્ચલા ચ દ્વિતીયા પુત્રસ્ત્વેકો ભુવનવિજયી મન્મથો દુર્નિવારઃ ।
શેષઃ શય્યા શયનમુદધૌ વાહનં પન્નગારિઃ સ્મારં સ્મારં સ્વગૃહચરિતં દારુભૂતો મુરારિઃ ॥

એકાભૂત્ કુસુમાયુધેષુધિરિવ પ્રવ્યક્તપુઙ્ખાવલી જેતુર્મઙ્ગલપાલિકેવ પુલકૈરન્યા કપોલસ્થલી ।
લોલાક્ષીં ક્ષણમાત્રભાવિવિરહક્લેશાસહાં પશ્યતો દ્રાગાકર્ણયતશ્ચ વીર ભવતઃ પ્રૌઢાહવાડમ્બરમ્ ॥

એકા ભૂરુભયોરૈક્યમ્ ઉભયોર્દલકાણ્ડયોઃ ।
શાલિશ્યામાકયોર્ભેદઃ ફલેન પરિચીયતે ॥

એકામધીત્ય વિદ્યાં બિભેતિ બહુવિદ્યપરિષદં પ્રાપ્તઃ ।
ક્વાસન્નશસ્ત્રનિકરઃ કુત્રૈકશરઃ પુનઃ પુરુષઃ ॥

એકામિષપ્રભવમેવ સહોદરાણામ્ ઉજ્જૃમ્ભતે જગતિ વૈરમિતિ પ્રસિદ્ધમ્ ।
પૃથ્વીનિમિત્તમભવત્ કુરુપાણ્ડવાનાં તીવ્રસ્ તથા હિ ભુવનક્ષયકૃદ્ વિરોધઃ ॥

એકામિષાભિલાષો હિ બીજં વૈરમહાતરોઃ ।
તિલોત્તમાભિલાષો હિ યથા સુન્દોપસુન્દયોઃ ॥