મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7594-7613

એકાકિના ન ગન્તવ્યં યદિ કાર્યશતાન્યપિ ।
કર્કટીજન્તુમાત્રેણ કાલસર્પો નિપાતિતઃ ॥

એકાકિનિ વનવાસિન્ય્ અરાજલક્ષ્મણ્યનીતિશાસ્ત્રજ્ઞે ।
સત્ત્વોચ્છ્રિતે મૃગપતૌ રાજેતિ ગિરઃ પરિણમન્તિ ॥

એકાકિનીં રહઃ ક્ષીબાં લબ્ધ્વા દુર્લભયોષિતમ્ ।
અપ્રૌઢોઽનુપભુજ્યાન્યદિને દૂત્યાર્થયેત યઃ ॥

વિભૂતિં રભસાવાપ્તાં યશ્ચ સંત્યજ્ય તત્ક્ષણમ્ ।
નીત્યા કામયતેઽન્યેદ્યુઃ શોચ્યસ્તાભ્યાં પરોઽસ્તિ કઃ ॥

એકાકિની યદબલા તરુણી તથાહમ્ અસ્મિન્ ગૃહે ગૃહપતિશ્ચ ગતો વિદેશમ્ ।
કિં યાચસે તદિહ વાસમિયં વરાકી શ્વશ્રૂર્મમાન્ધબધિરા નનુ મૂઢ પાન્થ ॥

એકાકિન્યા મમ ગૃહમિદં યામિકો મામકોઽન્ધઃ કા મે નોદેત્યહહ મનસસ્તસ્કરેણાત્ર ભીતિઃ ।
દૈવેનૈવં યદિ ન સુખિતઃ સ્યાઃ શ્રમેણ પ્રસુપ્તઃ પાન્થ બ્રૂમઃ કિમિહ સદૃશો નૈષ નૈશો નિવાસઃ ॥

એકાકી ગૃહસંત્યક્તઃ પાણિપાત્રો દિગમ્બરઃ ।
સોઽપિ સંબાધ્યતે લોકે તૃષ્ણયા પશ્ય કૌતુકમ્ ॥

એકાકી ચિન્તયેન્ નિત્યં વિવિક્તે હિતમાત્મનઃ ।
એકાકી ચિન્તયાનો હિ પરં શ્રેયોઽધિગચ્છતિ ॥

એકાકી નિઃસ્પૃહઃ શાન્તઃ પાણિપાત્રો દિગમ્બરઃ ।
કદા શંભો ભવિષ્યામિ કર્મનિર્મૂલનક્ષમઃ ॥

એકાક્ષરપ્રદાતારં યો ગુરું નૈવ મન્યતે ।
શ્વાનયોનિશતં ગત્વા ચાણ્ડાલેષ્વભિજાયતે ॥

એકા ગઙ્ગા પ્રયાગે મલયપરિસરે ચન્દનં મૌક્તિકાલી કાન્તાકણ્ઠે હિમાંશુર્વિયતિ સરસિ શ્વેતમબ્જં તથાસ્યાઃ ।
કાલિન્દી કાલસર્પા મરકતતરલો લાઞ્છનં ભૃઙ્ગમાલેત્ય્ એવં તે યત્ર કીર્તિઃ પરિણમતિ યુતા યત્ર શત્રોરકીર્ત્યા ॥

એકાગ્નિકર્મ હવનં ત્રેતાયાં યચ્ચ હૂયતે ।
અન્તર્વેદ્યાં ચ યદ્ દાનમ્ ઇષ્ટં તદભિધીયતે ॥

એકાગ્રઃ સ્યાદવિવૃતો નિત્યં વિવરદર્શકઃ ।
રાજન્ રાજ્યં સપત્નેષુ નિત્યોદ્વિગ્નઃ સમાચરેત્ ॥

એકાગ્રતાથ સંકલ્પઃ સ્નાયુવદ્ વર્દ્ધનક્ષમૌ ।
નિત્યાભ્યાસપ્રયોગાભ્યામ્ અધિકાધિકમૃધ્યતઃ ॥

એકાઙ્ઘ્રિં વિનિધાય કાન્તચરણે તજ્જાનુદેશે પરં લીલોદઞ્ચિતમધ્યમા કરયુગેણાવર્જ્ય તત્કન્ધરામ્ ।
વક્ષસ્ તસ્ય ઘનોન્નતસ્તનભરેણાપીડ્ય ગાઢં રસાદ્ આસ્યં ધન્યતમસ્ય પૂર્ણપુલકા ચન્દ્રાનના ચુમ્બતિ ॥

એકાતપત્રં જગતઃ પ્રભુત્વં નવં વયઃ કાન્તમિદં વપુશ્ચ ।
અલ્પસ્ય હેતોર્બહુ હાતુમિચ્છન્ વિચારમૂઢઃ પ્રતિભાસિ મે ત્વમ્ ॥

એકાદશરુદ્રાણામ્ એકા ગૌરીત્યનૌચિતીં મત્વા ।
રાઘવ નૃપ તવ યશસા દશાપિ ગૌરીકૃતા હરિતઃ ॥

એકાદશસ્થે ગોવિન્દે સર્વેઽપ્યેકાદશે સ્થિતાઃ ।
કિં કુર્વન્તિ ગ્રહાઃ સર્વે શનિરઙ્ગારકો રવિઃ ॥

એકાદશાક્ષરાત્ પાદાદ્ એકૈકાક્ષરવર્ધિતૈઃ ।
ખણ્ડૈર્ધ્રુવાઃ ષોડશ સ્યુઃ ષડ્વિંશત્યક્ષરાવધિ ॥

એકાનપાઙ્ગૈરપરાંસ્ તરઙ્ગૈર્ ભ્રુવોર્વિલાસૈરિતરં ચ હાસૈઃ ।
વિમોહયન્ત્યન્યમહો રહોભિઃ કો વા કલાં વેદ કલાવતીનામ્ ॥