મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7533-7552

એકયા દ્વે વિનિશ્ચિત્ય ત્રીંશ્ચતુર્ભિર્વશે કુરુ ।
પઞ્ચ જિત્વા વિદિત્વા ષટ્ સપ્ત હિત્વા સુખી ભવ ॥

એકયાપિ કલયા વિશુદ્ધયા યોઽપિ કોઽપિ ભજતે ગિરીશતામ્ ।
ભૂયસીરપિ કલાઃ કલઙ્કિતાઃ પ્રાપ્ય કશ્ચિદપચીયતે શનૈઃ ॥

એકયૈવ ગુરોર્દૃષ્ટ્યા દ્વાભ્યાં વાપિ લભેત યત્ ।
ન તત્ તિસૃભિરષ્ટાભિઃ સહસ્રેણાપિ કસ્યચિત્ ॥

એકરદ દ્વૈમાતુર નિસ્ત્રિગુણ ચતુર્ભુજોઽપિ પઞ્ચકર ।
જય ષણ્મુખનુત સપ્ત- ચ્છદગન્ધિમદાષ્ટતનુતનય ॥

એકવર્ણં યથા દુગ્ધં બહુવર્ણાસુ ધેનુષુ ।
તથા ધર્મસ્ય વૈચિત્ર્યે તત્ત્વમેકં પરં પુનઃ ॥

એકવર્ણમિદં પૂર્વં વિશ્વમાસીદ્ યુધિષ્ઠિર ।
કર્મક્રિયાવિભેદેન ચાતુર્વર્ણ્યં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥

એકવર્ણો ભવેદ્ યસ્તુ લક્ષણૈકેન સંયુતઃ ।
સ ખડ્ગરાજો નૃપતેર્ વિજ્ઞેયઃ શુભકારકઃ ॥

એકવાપીજલં પશ્ય ઇક્ષૌ મધુરતાં વ્રજેત્ ।
નિમ્બે કટુકતાં યાતિ પાત્રાપાત્રાય ભોજનમ્ ॥

એકવાપીભવં તોયં પાત્રાપાત્રવિશેષતઃ ।
આમ્રે મધુરતામેતિ નિમ્બે કટુકતામપિ ॥

એકવિંશતિરાદિષ્ટાઃ નરકાઃ શાસ્ત્રપારગૈઃ ।
ગર્ભવાસસમીપે તે કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્ ॥

એકવિંશતિવર્ણાઙ્ઘ્રિર્ ભવેચ્ શૃઙ્ગારકે રસે ।
કામદોઽભીષ્ટદઃ પુસાં તાલે તુરગલીલકે ॥
... ... ... ... ... ... ॥

એકવિંશતિવારેણ કુક્કુટસ્યાસૃજોક્ષિતમ્ ।
તત્ક્ષણાદ્ દાડિમીબીજં વર્ધતે ફલતિ ધ્રુવમ્ ॥

એકવિંશતિસંજપ્તં જલં મન્ત્રેણ પાયયેત્ ।
યદા વાન્તિસ્ તદા મૃત્યુર્ ન વાન્તિર્જીવતિ ધ્રુવમ્ ॥

એકવિદ્યાપ્રધાનોઽપિ બહુજ્ઞાની ભવેન્ નરઃ ।
સુભાષિતાનિ શિક્ષેત યાનિ શાસ્ત્રોદ્ધૃતાનિ વૈ ॥

એકવૃક્ષસમારૂઢા નાનાવર્ણા વિહંગમાઃ ।
પ્રાતર્દશ દિશો યાન્તિ કા તત્ર પરિદેવના ॥

એકવૃક્ષે યથા રાત્રૌ નાનાપક્ષિસમાગમઃ ।
પ્રાતર્દશ દિશો યાન્તિ તદ્વદ્ ભૂતસમાગમઃ ॥

એકવેશાશ્રયાજ્ જાતેર્ વર્ણસ્યાપિ પ્રગોપનમ્ ।
યથા હસ્તિપદેઽન્યેષાં લીયન્તે ચરણા અપિ ॥

એકશક્તિપ્રહારેણ મ્રિયતેઽશ્વો નરોઽપિ હિ ।
સહેન્ મહાપ્રહારાણાં શતં યુદ્ધેષુ વારણઃ ॥

એકશીલવયોવિદ્યાજાતિવ્યસનવૃત્તયઃ ।
સાહચર્યે ભવેન્ મિત્રમ્ એભિર્યદિ તુ સાર્જવૈઃ ॥

એકશ્ચેત્ પૂર્વપુરુષઃ કુલે યશ્ચ બહુશ્રુતઃ ।
અપરઃ પાપકૃન્મૂર્ખઃ કુલં કસ્યાનુવર્તતે ॥