મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7452-7471

એક એવ પરો હ્યાત્મા સર્વેષામપિ દેહિનામ્ ।
નાનેવ ગૃહ્યતે મૂઢૈર્ યથા જ્યોતિર્યથા નભઃ ॥

એક એવ મહાન્ દોષો ભવતાં વિમલે કુલે ।
લુમ્પન્તિ પૂર્વજાં કીર્તિં જાતા જાતા ગુણાધિકાઃ ॥

એક એવ લઘુર્યત્ર આદિતાલઃ સ કથ્યતે ।
વિનોદે રાસકસ્ તેન શ્રોત્ ણાં ચ સુખાવહઃ ॥

એક એવ સુહૃદ્ ધર્મો નિધનેઽપ્યનુયાતિ યઃ ।
શરીરેણ સમં નાશં સર્વમન્યદ્ હિ ગચ્છતિ ॥

એક એવ હિતાર્થાય તેજસ્વી પાર્થિવો ભુવઃ ।
યુગાન્ત ઇવ ભાસ્વન્તો બહવોઽત્ર વિપત્તયે ॥

એક એવ હિ ભૂતાત્મા ભૂતે ભૂતે વ્યવસ્થિતઃ ।
એકધા બહુધા ચૈવ દૃશ્યતે જલચન્દ્રવત્ ॥

એક એવ હિ વન્ધ્યાયાઃ શોકો ભવતિ માનસઃ ।
અપ્રજાસ્મીતિ સંતાપો ન હ્યન્યઃ પુત્ર વિદ્યતે ॥

એક એવોપહારસ્તુ સંધિરેતન્મતં હિ નઃ ।
ઉપહારસ્ય ભેદાસ્તુ સર્વેઽન્યે મૈત્રવર્જિતાઃ ॥

એકકાર્યનિયોગેઽપિ નાનયોસ્ તુલ્યશીલતા ।
વિવાહે ચ ચિતાયાં ચ યથા હુતભુજોર્દ્વયોઃ ॥

એકક્ષિતિભૃદુત્પન્નાઃ સચ્છિદ્રાઃ કણ્ટકોલ્બણાઃ ।
મિથઃ સંઘર્ષણાદ્ વંશા દહ્યન્તે સાધુશાખિભિઃ ॥

એકગર્ભોષિતાઃ સ્નિગ્ધા મૂર્ધ્ના સત્કૃત્ય ધારિતાઃ ।
કેશા અપિ વિરજ્યન્તે જરયા કિમુતાઙ્ગનાઃ ॥

એકગુણા ભવતિ તિથિશ્ ચતુર્ગુણં ભવતિ નક્ષત્રમ્ ।
ચતુઃષષ્ટિગુણં લગ્નમ્ એષ જ્યોતિષતન્ત્રસિદ્ધાન્તઃ ॥

એકચક્રો રથો યન્તા વિકલો વિષમા હયાઃ ।
આક્રામત્યેવ તેજસ્વી તથાપ્યર્કો નભસ્તલમ્ ॥

એકચક્ષુર્ન કાકોઽયં બિલમિચ્છન્ન પન્નગઃ ।
ક્ષીયતે વર્ધતે ચૈવ ન સમુદ્રો ન ચન્દ્રમાઃ ॥

એકચિત્તો લભેત્ સિદ્ધિં દ્વિધાચિત્તો વિનશ્યતિ ।
સ્કન્ધાવારં હિ ગચ્છન્તમ્ ઇષુકારો ન પશ્યતિ ॥

એકચ્છત્ત્રં ક્ષિતિતલમિદં ભુઞ્જતે યન્ નરેન્દ્રાઃ સ્વર્ગાસ્થાને મુદિતમનસો યદ્ રમન્તે મુનીન્દ્રાઃ ।
યન્ નિર્વાણે નિરુપમસુખં મર્ત્યમુખ્યા લભન્તે દાનસ્યાયં સ્ફુરતિ મહિમા કેવલસ્યામલસ્ય ॥

એકચ્છાગં દ્વિરાવેયં ત્રિગવં પઞ્ચમાહિષમ્ ।
ષડશ્વં સપ્તમાતઙ્ગં શક્રસ્યાપિ શ્રિયં હરેત્ ॥

એકતઃ ક્રતવઃ સર્વે સમગ્રવરદક્ષિણાઃ ।
એકતો ભયભીતસ્ય પ્રાણિનઃ પ્રાણરક્ષણમ્ ॥

એકતઃ પ્રણયપીડનં મુધા માનધારણરસાદરોઽન્યતઃ ।
રક્ષતી દ્વયમિદં મનસ્વિની નિર્વૃણોતુ કથમત્ર જન્મનિ ॥

એકતઃ સકલા વિદ્યા ચાતુર્યં પુનરેકતઃ ।
ચાતુર્યેણ વિનાકૃત્ય સકલા વિકલા કલા ॥