મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7232-7251

ઉરોજાતાશ્ચ કીરાશ્ચ તુરુષ્કારટ્ટજાશ્ચ યે ।
ટક્કજાઃ સૈન્ધવા મધ્યાઃ સ્થલજાતાસ્ તથા હયાઃ ॥

ઉરોભાવોત્સેદં ભવદપિ વિલાસૈરભિનવૈર્ મૃગાક્ષ્યાસ્ તારુણ્યં ત્રિભુવનમિદં વ્યાકુલયતિ ।
સ્તનાભોગસ્ફીતં યદિ કિલ ભવેત્ કા ખલુ કથા ભવિત્રી કિં ચાન્યદ્ વિજિતમખિલં પુષ્પધનુષા ॥

ઉરોભુવા કુમ્ભયુગેન જૃમ્ભિતં નવોપહારેણ વયસ્કૃતેન કિમ્ ।
ત્રપાસરિદ્દુર્ગમપિ પ્રતીર્ય સા નલસ્ય તન્વી હૃદયં વિવેશ યત્ ॥

ઉરોભુવિ ન તુઙ્ગિમા ન ચ ગતાગતે ચઙ્ગિમા ન વા વચસિ વક્રિમા તરલિમા ન તાદૃગ્ ભ્રુવોઃ ।
તથાપિ હરિણીદૃશો વપુષિ કાપિ કાન્તિચ્છટા પટાવૃતમહામણિદ્યુતિરિવાન્તરા લક્ષ્યતે ॥

ઉરો માસદ્વયે જાતે ત્રિભિર્માસૈસ્ તથોદરમ્ ।
ચતુર્માસૈર્નિતમ્બં ચ હસ્તપાદાવિવ સ્થિતઃ ॥

ઉરોરુહાદુદ્ગમિતૈઃ પયોભિર્ આપૂર્ય કેલ્યા નિજમાસ્યગર્ભમ્ ।
ફૂત્કૃત્ય માતુર્વદને હસન્તં તનૂભવં પશ્યતિ કોઽપિ ધન્યઃ ॥

ઉરોરુહામ્ભોરુહદર્શનાય વિમુઞ્ચતઃ કઞ્ચુકબન્ધનાનિ ।
આનન્દનીરાકુલલોચનસ્ય પ્રિયસ્ય જાતો વિફલઃ પ્રયાસઃ ॥

ઉરો વિશાલં શસ્તં ચ કક્ષે દીર્ઘોન્નતે શુભે ।
ઊરૂ વૃત્તૌ સમૌ બાહૂ ગૂઢં જાનુ પ્રશસ્યતે ॥

ઉર્વશી યદિ રૂપેણ રમ્ભા યદિ તિલોત્તમા ।
ગોપાલી મેનકા ચૈવ વર્જનીયાઃ પરસ્ત્રિયઃ ॥

ઉર્વીં ગુર્વીં વહતિ સતતં નૃત્યતો ભૂતભર્તુર્ ભૂત્વા હારો ભવતિ શયનં કિં ચ વિશ્વંભરસ્ય ।
એતત્ કર્મ ત્રિજગતિ પરં શેષનાગૈકશક્યં ભેકાનન્યે વિપુલવપુષો ભોગિનો ભક્ષયન્તુ ॥

ઉર્વીં મૌર્વીકિણભૃતિ ભવદ્દોષ્ણિ બિભ્રત્યશેષાં શાન્તક્લાન્તિઃ કિમપિ કુરુતે નર્મણા કર્મ કૂર્મઃ ।
કૃત્વા વેલાપુલિનલવલીપલ્લવગ્રાસગોષ્ઠીં દિઙ્માતઙ્ગાઃ સમમથ સરિન્નાથપાથઃ પિબન્તિ ॥

ઉર્વીઙ્ગુર્વીતિમુર્વીધર લઘય શરૈર્વૈરિઘૈર્વીર્યગુર્વી સ્વર્વીથીર્વીતદર્વીકરનિકરમદૈર્વીરકુર્વીતિ ગુર્વીઃ ।
ખર્વી કુર્વીત કોઽન્યસ્ત્વમિવ રિપુચમૂર્વીજિતૈર્વૈજયન્ત્યાઃ કુર્વન્ દુર્વીક્ષ્યમોજો નિજમિતરધનુર્વારણૈર્વીતિહોત્રમ્ ॥

ઉર્વીપતેશ્ચ સ્ફટિકાશ્મનશ્ચ શીલોજ્ઝિતસ્ત્રીહૃદસ્ય ચાન્તઃ ।
અસંનિધાનાત્ સતતસ્થિતીનામ્ અન્યોપરાગઃ કુરુતે પ્રવેશમ્ ॥

ઉર્વીમુદ્દામસસ્યાં જનયતુ વિસૃજન્ વાસવો વૃષ્ટિમિષ્ટામ્ ઇષ્ટૈસ્ ત્રૈવિષ્ટપાનાં વિદધતુ વિધિવત્ પ્રીણનં વિપ્રમુખ્યાઃ ।
આકલ્પાન્તં ચ ભૂયાત્ સ્થિરસમુપચિતા સંગતિઃ સજ્જનાનાં નિઃશેષં યાન્તુ શાન્તિં પિશુનજનગિરો દુઃસહા વજ્રલેપાઃ ॥

ઉર્વ્યસાવત્ર તર્વાલી મર્વન્તે ચાર્વવસ્થિતિઃ ।
નાત્રર્જુ યુજ્યતે ગન્તું શિરો નમય તન્મનાક્ ॥

ઉર્વ્યાં કોઽપિ મહીધરો લઘુતરો દોર્ભ્યાં ધૃતો લીલયા તેન ત્વં દિવિ ભૂતલે ચ સતતં ગોવર્ધનો ગીયસે ।
ત્વાં ત્રૈલોક્યધરં વહામિ કુચયોરગ્રે ન તદ્ ગણ્યતે કિં વા કેશવ ભાષણેન બહુના પુણ્યૈર્યશો લભ્યતે ॥

ઉલૂખલં યથા મધ્યે તૈલયન્ત્રે દૃઢં સ્થિતમ્ ।
સર્વાધારસ્ તથા મેરુર્ મધ્યે ભૂમણ્ડલે સ્થિતમ્ ॥

ઉલ્બેન સંવૃતસ્તસ્મિન્ન્ આર્દ્રૈશ્ચ બહિરાવૃતઃ ।
આસ્તે કૃત્વા શિરઃ કુક્ષૌ ભુગ્નપૃષ્ઠશિરોધરઃ ॥

ઉલ્લઙ્ઘ્ય જઙ્ઘામવલમ્બમાના વેણી સ્ફુરત્યાયતલોચનાયાઃ ।
જિત્વા જગચ્ચન્દનશાખિકાયાં ન્યસ્તાસિવલ્લીવ મનોભવેન ॥

ઉલ્લઙ્ઘ્ય સરિદરણ્ય- ગ્રામગિરીન્ કામકાતરા યાન્તુ ।
અભિસારિણ્ય ઇવાન્તસ્- તૃષ્ણાં નિગદન્તિ ન સ્વયં સુધિયઃ ॥