મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7212-7231

ઉમાકોમલહસ્તાબ્જસમ્ભાવિતલલાટિકમ્ ।
હિરણ્યકુણ્ડલં વન્દે કુમારં પુષ્કરસ્રજમ્ ॥

ઉમાતનૂજેન ગદાધરેણ પ્રત્યુત્સવં સેવિતશંકરેણ ।
ગૌરીશપુત્રેણ રસજ્ઞહેતોર્ વિરચ્યતે કશ્ચન કાવ્યબન્ધઃ ॥

ઉમા તિલકતાલે તુ દ્રુતૌ લઘુગુરૂ સ્મૃતૌ ।
ચારાખ્યસ્ત્વડતાલઃ સ્યાદ્ વિદ્વદ્ભિસ્ તેન ગીયતે ॥

ઉમામિમાં સમુદ્વીક્ષ્ય શીતદીધિતિશેખરામ્ ।
એષા તુ ભારતી ભાનું મત્તં સ્વીકૃત્ય નૃત્યતિ ॥

ઉમારૂપેણ યૂયં તે સંયમસ્તિમિતં મનઃ ।
શંભોર્યતધ્વમાક્રષ્ટુમ્ અયસ્કાન્તેન લોહવત્ ॥

ઉભે એવ ક્ષમે વોઢુમ્ ઉભયોર્બીજમાહિતમ્ ।
સા વા શંભોસ્ તદીયા વા મૂર્તિર્જલમયી મમ ॥

ઉમા વધૂર્ભવાન્ દાતા યાચિતાર ઇમે વયમ્ ।
વરઃ શંભુરલં હ્યેષ ત્વત્કુલોદ્ભૂતયે વિધિઃ ॥

ઉમાવૃષાઙ્કૌ શરજન્મના યથા યથા જયન્તેન શચીપુરંદરૌ ।
તથા નૃપઃ સા ચ સુતેન માગધી નનન્દતુસ્ તત્સદૃશેન તત્સમૌ ॥

ઉરઃ કૃત્વાવેધ્યં મણિફલકગાઢસ્થિતકુચં ભુજાવાલમ્બ્યૈહીત્યમરવનિતા વ્યોમગૃહગાઃ ।
અપદ્વારેણૈવ ત્વરિતપદમાભાષ્ય સહસા હતં હસ્તાલમ્બૈર્હરતિ સુરલોકં રણમુખાત્ ॥

ઉરઃ પૃષ્ઠં કટિશ્ચૈવ મુખતુલ્યં સમાદિશેત્ ।
કર્ણૌ સપ્તાઙ્ગુલૌ પ્રોક્તૌ તાલુકં ચ ષડઙ્ગુલમ્ ॥

ઉરઃસ્થલં કોઽત્ર વિના પયોધરં બિભર્તિ સંબોધય મારુતાશનમ્ ।
વદન્તિ કં પત્તનસંભવં જનાઃ ફલં ચ કિં ગોપબધૂકુચોપમભ્ ॥

ઉરગી શિશવે બુભુક્ષવે સ્વામ્ અદિશત્ ફૂત્કૃતિમાનનાનિલેન ।
મરુદાગમવાર્તયાપિ શૂન્યે સમયે જાગ્રતિ સંપ્રવૃદ્ધ એવ ॥

ઉરસિ નિપતિતાનાં સ્રસ્તધમ્મિલ્લકાનાં મુકુલિતનયનાનાં કિંચિદુન્મીલિતાનામ્ ।
ઉપરિસુરતખેદસ્વિન્નગણ્ડસ્થલીનામ્ અધરમધુ વધૂનાં ભાગ્યવન્તઃ પિબન્તિ ॥

ઉરસિ નિહિતસ્ તારો હારઃ કૃતા જઘને ઘને કલકલવતી કાઞ્ચી પાદૌ રણન્મણિનૂપુરૌ ।
પ્રિયમભિસરસ્યેવં મુગ્ધે ત્વમાહતડિણ્ડિમા યદિ કિમધિકત્રાસોત્કમ્પા દિશઃ સમુદીક્ષસે ॥

ઉરસિ ફણિપતિઃ શિખી લલાટે શિરસિ વિધુઃ સુરવાહિની જટાયામ્ ।
પ્રિયસખિ કથયામિ કિં રહસ્યં પુરમથનસ્ય રહોઽપિ સંસદેવ ॥

ઉરસિ મુરભિદઃ કા ગાઢમાલિઙ્ગિતાસ્તે સરસિજમકરન્દામોદિતા નન્દને કા ।
ગિરિસમલઘુવર્ણૈરર્ણવાખ્યાતિસંખ્યૈર્ ગુરુભિરપિ કૃતા કા છન્દસાં વૃત્તિરસ્તિ ॥

ઉરસ્તવ પયોધરાઙ્કિતમિદં કુતો મે ક્ષમા તતો મયિ વિધીયતાં વસુ પુરા યદઙ્ગીકૃતમ્ ।
ઇતિ પ્રચલચેતસઃ પ્રિયતમસ્ય વારસ્ત્રિયા ક્વણત્કનકકઙ્કણં કરતલાત્ સમાકૃષ્યતે ॥

ઉરસ્યસ્ય ભ્રશ્યત્ કબરભરનિર્યત્ સુમનસઃ પતન્તિ સ્વર્બાલાઃ સ્મરપરવશા દીનમનસઃ ।
સુરાસ્તં ગાયન્તિ સ્ફુરિતતનુગઙ્ગાધરમુખાસ્ તવાયં દૃક્પાતો યદુપરિ કૃપાતો વિલસતિ ॥

ઉરુગું દ્યુગુરું યુત્સુ ચુકુશુસ્તુષ્ટુવુઃ પુરુ ।
લુલુભુઃ પુપુષુર્મુત્સુ મુમુહુર્નુ મુહુર્મુહુઃ ॥

ઉરોજવચ્ ચક્રમનોજ્ઞરૂપા કેશાવલીવ ભ્રમરાજિતા વા ।
સંગીતવત્ સત્પુટભેદહૃદ્યા વિદ્યેત નાભીસરસી મૃગાક્ષ્યાઃ ॥