મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7132-7151

ઉપવનસલિલાનાં બાલપદ્મૈર્ ભ્રમરપરભૃતાનાં કણ્ઠનાદૈઃ ।
સમદગતિવિલાસૈઃ કામિનીનાં કથયતિ પટુવૃત્તં મધુમાસઃ ॥

ઉપવિશતિ નૃપનિયુક્તઃ કેનચિદન્યેન વા જનેનોક્તઃ ।
નિજવેશજાતિસમુચિતમ્ આસનમાલોક્ય સેવતે સુમતિઃ ॥

ઉપવિષ્ટઃ સભામધ્યે યો ન વક્તિ સ્ફુટં વચઃ ।
તસ્માદ્ દૂરેણ સ ત્યાજ્યો ન યો વા કીર્તયેદ્ ઋતમ્ ॥

ઉપવીણયન્તિ પરમપ્સરસો નૃપમાનસિંહ તવ દાનયશઃ ।
સુરશાખિમૌલિકુસુમસ્પૃહયા નમનાય તસ્ય યતમાનતમાઃ ॥

ઉપશમફલાદ્ વિદ્યાબીજાત્ ફલં ધનમિચ્છતાં ભવતિ વિફલઃ પ્રારમ્ભો યત્તદત્ર કિમદ્ભુતમ્ ।
નિયતવિષયાઃ સર્વે ભાવા ન યાન્તિ હિ વિક્રિયાં જનયિતુમલં શાલેર્બીજં ન જાતુ યવાઙ્કુરમ્ ॥

ઉપશમિતમેઘનાદં પ્રજ્વલિતદશાનનં રમિતરામમ્ ।
રામાયણમિવ સુભગં દીપદિનં હરતુ વો દુરિતમ્ ॥

ઉપશોભૈવ સહાયાઃ સિદ્ધિર્વીરસ્ય સાહસે વસતિ ।
દલયતિ કુલાનિ કરિણાં કિલ હરિણપરિગ્રહઃ સિંહઃ ॥

ઉપસંધ્યમાસ્ત તનુ સાનુમતઃ શિખરેષુ તત્ક્ષણમશીતરુચઃ ।
કરજાલમસ્તસમયેઽપિ સતામ્ ઉચિતં ખલૂચ્ચતરમેવ પદમ્ ॥

ઉપસર્ગાઃ ક્રિયાયોગે પાણિનેરિતિ સંમતમ્ ।
નિષ્ક્રિયોઽપિ તવારાતિઃ સોપસર્ગઃ સદા કથમ્ ॥

ઉપસર્ગાઃ પ્રવર્તન્તે દૃષ્ટેઽપ્યાત્મનિ યોગિનઃ ।
યે તાંસ્તે સંપ્રવક્ષ્યામિ સમાસેન નિબોધ મે ॥

ઉપસર્ગેઽન્યચક્રે ચ દુર્ભિક્ષે ચ ભયાવહે ।
અસાધુજનસંપર્કે યઃ પલાયેત્ સ જીવતિ ॥

ઉપસર્ગૈર્જિતૈરેભિર્ ઉપસર્ગાસ્ તતઃ પુનઃ ।
યોગિનઃ સંપ્રવર્તન્તે સાત્ત્વરાજસતામસાઃ ॥

ઉપસ્થિતઃ પ્રાકૃતપુણ્યપાકાત્ પુરઃસ્થિતો દક્ષિણપાણિના સ્વમ્ ।
શિરઃ સ્પૃશેદ્ દક્ષિણચેષ્ટિતો વા યો મણ્ડલો મણ્ડલલાભદોઽસૌ ॥

ઉપસ્થિતસ્ય કામસ્ય પ્રતિવાદો ન વિદ્યતે ।
અપિ નિર્મુક્તદેહસ્ય કામરક્તસ્ય કિં પુનઃ ॥

ઉપસ્થિતાયાં વિપદિ ઘોરાયાં સ્વીયરક્ષણે ।
ધીમદ્ભિઃ પુરુષૈર્યુક્તં વસ્ત્રં ત્યક્ત્વા પલાયનમ્ ॥

ઉપસ્થિતે પ્રાણહરે કૃતાન્તે કિમાશુ કાર્યં સુધિયા પ્રયત્નાત્ ।
વાક્કાયચિત્તૈઃ સુખદં યમઘ્નં મુરારિપાદામ્બુજમેવ ચિન્ત્યમ્ ॥

ઉપસ્થિતે વિપ્લવ એવ પુંસાં સમસ્તભાવઃ પરિમીયતેઽન્તઃ ।
અવાતિ વાયૌ નહિ તૂલરાશેર્ ગિરેશ્ચ કશ્ચિત્ પ્રતિભાતિ ભેદઃ ॥

ઉપસ્થિતે વિવાહે ચ દાને યજ્ઞે તથા વિભો ।
સમાચરતિ યો વિઘ્નં સ મૃત્વા જાયતે કૃમિઃ ॥

ઉપહરણં વિભવાનાં સંહરણં સકલદુરિતજાલસ્ય ।
ઉદ્ધરણં સંસારાચ્ ચરણં વઃ શ્રેયસેઽસ્તુ વિશ્વપતેઃ ॥

ઉપહાસાદિકં દૂત્યા નાયિકાયાસ્તતઃ પરમ્ ।
અથ સંભોગશૃઙ્ગારે પરસ્પરવિલોકનમ્ ॥