મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 7092-7111

ઉપપ્લવોઽસૌ કિમુ રાજપુત્રી જ્યોત્સ્નાદ્રવોઽસાવુત વજ્રપાતઃ ।
અલં તયા સૈવ હિ જીવિતં મે ધિઙ્ મામહં વા ચરિતાર્થ એકઃ ॥

ઉપપ્લુતં પાતુમદો મદોદ્ધતૈસ્ ત્વમેવ વિશ્વંભર વિશ્વમીશિષે ।
ઋતે રવેઃ ક્ષાલયિતું ક્ષમેત કઃ ક્ષપાતમસ્કાણ્ડમલીમસં નભઃ ॥

ઉપબર્હમમ્બુજદૃશો નિજં ભુજં વિરચય્ય વક્ત્રમપિ ગણ્ડમણ્ડલે ।
નિજસક્થિ સક્થિનિ નિધાય સાદરં સ્વપિતિ સ્તનાર્પિતકરામ્બુજો યુવા ॥

ઉપભુક્તં યથા વાસઃ સ્રજો વા મૃદિતા યથા ।
એવં રાજ્યાત્ પરિભ્રષ્ટઃ સમર્થોઽપિ નિરર્થકઃ ॥

ઉપભુક્તખદિરવીટક- જનિતાધરરાગભઙ્ગભયાત્ ।
પિતરિ મૃતેઽપિ ન વેશ્યા રોદિતિ હા તાત તાતેતિ ॥

ઉપભુક્તાશેષવૃષં ધાવન્તં મૃગશિરેશભોગાય ।
કઃ ખેચરકેસરિણં પશ્યતુ ભાસ્વન્તમન્તકપ્રતિમમ્ ॥

ઉપભોક્તું ન જાનાતિ કદાપિ કૃપણો જનઃ ।
આકણ્ઠજલમગ્નોઽપિ કુક્કુરો લેઢિ જિહ્વયા ॥

ઉપભોગકાતરાણાં પુરુષાણામર્થસંચયપરાણામ્ ।
કન્યામણિરિવ સદને તિષ્ઠત્યર્થઃ પરસ્યાર્થે ॥

ઉપભોગાદૃતે તસ્ય નાશ એવ ન વિદ્યતે ।
પ્રાક્તનં બન્ધનં કર્મ કોઽન્યથા કર્તુમર્હતિ ॥

ઉપભોગાય ચ ધનં જીવિતં યેન રક્ષિતમ્ ।
ન રક્ષિતા તુ ભૂર્યેન કિં તસ્ય ધનજીવિતૈઃ ॥

ઉપભોગેન પુણ્યાનાં પ્રાક્તનાનાં તથાંહસામ્ ।
કર્તવ્યમિતિ નિત્યાનામ્ અકામકરણાત્ તથા ॥

ઉપભોગૈરપિ ત્યક્તં નાત્માનમવસાદયેત્ ।
ચણ્ડાલત્વેઽપિ માનુષ્યં સર્વથા તાત દુર્લભમ્ ॥

ઉપમા કાલિદાસસ્ય ભારવેરર્થગૌરવમ્ ।
દણ્ડિનઃ પદલાલિત્યં માઘે સન્તિ ત્રયો ગુણાઃ ॥

ઉપમાનમભૂદ્ વિલાસિનાં કરણં યત્ તવ કાન્તિમત્તયા ।
તદિદં ગતમીદૃશીમ્ દશાં ન વિદીર્યે કઠિનાઃ ખલુ સ્ત્રિયઃ ॥

ઉપયયૌ તનુતાં મધુખણ્ડિતા હિમકરોદયપાણ્ડુમુખચ્છવિઃ ।
સદૃશમિષ્ટસમાગમનિર્વૃતિં વનિતયાનિતયા રજનીવધૂઃ ॥

ઉપરિ કબરીબન્ધગ્રન્થેરથ ગ્રથિતાઙ્ગુલી નિજભુજલતે તિર્યક્તન્વ્યા વિતત્ય વિવૃત્તયા ।
વિવૃતવિલસદ્વામાપાઙ્ગસ્તનાર્ધકપોલયા કુવલયદલસ્રક્સંદિગ્ધશ્રિયઃ પ્રહિતા દૃશઃ ॥

ઉપરિ કરવાલધારા- કારાઃ ક્રૂરા ભુજઙ્ગમપુઙ્ગવાત્ ।
અન્તઃ સાક્ષાદ્દ્રાક્ષા- દીક્ષાગુરવો જયન્તિ કેઽપિ જનાઃ ॥

ઉપરિગતં હિ સવર્ણં હૃત્વા કરતો દદાસિ રન્તું મે ।
ધન્યઃ સરોજયુગલં ત્વક્ત્વા સ્તનયુગમથાસ્પૃશત્ કૃષ્ણઃ ॥

ઉપરિ ઘનં ઘનપટલં તિર્યગ્ગિરયોઽપિ નર્તિતમયૂરાઃ ।
ક્ષિતિરપિ કન્દલધવલા દૃષ્ટિં પથિકઃ ક્વ પાતયતુ ॥

ઉપરિ ઘનં ઘનરટિતં દૂરે દયિતા કિમેતદાપતિતમ્ ।
હિમવતિ દિવ્યૌષધયઃ શીર્ષે સર્પઃ સમાવિષ્ટઃ ॥