મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 6247-6266

ઈર્ષ્યા લોભો મદઃ પ્રીતિઃ ક્રોધો ભીતિશ્ ચ સાહસમ્ ।
પ્રવૃત્તિચ્છિદ્રહેતૂનિ કાર્યે સપ્ત બુધા જગુઃ ॥

ઈર્ષ્યી ઘૃણી ત્વસંતુષ્ટઃ ક્રોધનો નિત્યશઙ્કિતઃ ।
પરભાગ્યોપજીવી ચ ષડેતે નિત્યદુઃખિતાઃ ॥

ઈશઃ કરસ્થીકૃતકાઞ્ચનાદ્રિઃ કુબેરમિત્રં રજતાચલસ્થઃ ।
તથાપિ ભિક્ષાટનમસ્ય જાતં વિધૌ શિરઃસ્થે કુટિલે કુતઃ શ્રીઃ ॥

ઈશાનોત્થૈઃ શકુનૈશ્ ચોરા ગ્રામં પ્રવિશ્ય ન લભન્તે ।
ન ચ રોગાર્તો જીવતિ સ્વસ્થોઽપ્યસ્વાસ્થ્યમાપ્નોતિ ॥

ઈશાનોત્થૈઃ શકુનૈર્ વિશેષતઃ શૂરમણ્ડલાક્રાન્તૈઃ ।
રિપુવેષ્ટિત ઇવ દૂરં ત્યક્ત્વા સ્થાનં પલાયેત ॥

ઈશે પદપ્રણયભાજિ મુહૂર્તમાત્રં પ્રાણપ્રિયેઽપિ કુરુ માનિનિ મા પ્રસાદમ્ ।
જાનાતુ મત્પતિરસૌ પદયોર્નતાનામ્ અસ્માદૃશામપિ મનોરથભઙ્ગદુઃખમ્ ॥

ઈશો દણ્ડસ્ય વરુણો રાજ્ઞાં દણ્ડધરો હિ સઃ ।
ઈશઃ સર્વસ્ય જગતો બ્રાહ્મણો વેદપારગઃ ॥

ઈશો દુરત્યયઃ કાલ ઇતિ સત્યવતી શ્રુતિઃ ।
વૃદ્ધાનામપિ યદ્ બુદ્ધિર્ બાલવાક્યૈર્વિભિદ્યતે ॥

ઈશ્વરઃ સ જગત્પૂજ્યઃ સ વાગ્મી ચતુરાનનઃ ।
યસ્યાસ્તિ દ્રવિણં લોકે સ એવ પુરુષોત્તમઃ ॥

સ એવાહૃદયો રાહુર્ અલસઃ સ શનૈશ્ચરઃ ।
વક્રઃ કુજન્મા સતતં વિત્તં યસ્ય ન વિદ્યતે ॥

ઈશ્વરઃ સર્વભૂતાનાં હૃદ્દેશેઽર્જુન તિષ્ઠતિ ।
ભ્રામયન્ સર્વભૂતાનિ યન્ત્રારૂઢાનિ માયયા ॥

ઈશ્વરગૃહમિદમત્ર હિ વિષં ચ વૃષભશ્ ચ ભસ્મ ચાદ્રિયતે ।
યસ્ તુ ન વિષં ન વૃષભો ન ભસ્મ તસ્યાત્ર કા ગણના ॥

ઈશ્વરપરિગ્રહોચિત- મોહોઽસ્યાં મધુપ કિં મુધા પતસિ ।
કનકાભિધાનસારા વીતરસા કિતવકલિકેયમ્ ॥

ઈશ્વરમારાધયતો વિગલિતમાનસ્ય લબ્ધમૈશ્વર્યમ્ ।
સ્ફુટમેવ ભવતિ લઘિમા ગરિમાપિ કથં ન જાનીમઃ ॥

ઈશ્વરસેવા સુલભ- ન્યક્કારા દુર્લભોત્કર્ષા ।
ચિરપરિચર્યા વિફલા નિર્માલ્યા નિષ્ક્રમોઽપિ નિરયાય ॥

ઈશ્વરસ્ય જગત્ કૃત્સ્નં સૃષ્ટિમાકુલયન્નિમામ્ ।
અસ્તિ યોઽસ્ત્રીકૃતસ્ત્રીકસ્ તસ્ય વૈરં સ્મરન્નિવ ॥

ઈશ્વરાઃ પિશુનાઞ્ શશ્વદ્ બિભ્રતીતિ કિમદ્ભુતમ્ ।
પ્રાયો નિધય એવાહીન્ દ્વિજિહ્વાન્ દધતેતરામ્ ॥

ઈશ્વરાણાં વચઃ સત્યં તથૈવાચરિતં ક્વચિત્ ।
તેષાં યત્ સ્વવચોયુક્તં બુદ્ધિમાંસ્ તત્ સમાચરેત્ ॥

ઈશ્વરાણામિદં તન્ત્રં પ્રાયેણૌત્સુક્યમાવહેત્ ।
યતસ્ તિરશ્ચાં ચરિતૈર્ નીતિમાર્ગઃ પ્રદર્શ્યતે ॥

ઈશ્વરાત્ સમભૂદ્ રુદ્રો જ્યોતિર્મય ઉમાપતિઃ ।
રુદ્રાદ્ વિષ્ણુરભૂદાદ્યસ્ ત્રૈલોક્યપરિપાલકઃ ॥