મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 5626-5645

આસ્તાં તાવદહો સમુદ્રમહિમા દૂરેઽપિ કર્ણપ્રિયસ્ તીરે યસ્ય પિપાસયૈવ મરણં પ્રાપ્નોતિ શીઘ્રં જનઃ ।
તસ્માદમ્બુનિધેર્વરં લઘુસરઃ કૂપોઽથવા વાપિકા યત્ર સ્વાત્મકરદ્વયેન સલિલં પેપીયતે સ્વેચ્છયા ॥

આસ્તાં તાવદ્ દિગન્તપ્રથિતસુયશસાં સંગમઃ સજ્જનાનાં તૈઃ સાકં વૈરયોગોઽપ્યતિશયમહિતામુન્નતિં સંનિધત્તે ।
લોકે કસ્યાગમિષ્યચ્છ્રુતિપથમવપુર્વક્ત્રશેષોઽપિ રાહુસ્ ત્રૈલોક્યખ્યાતધામ્નોર્યદિ રવિશશિનોર્વૈરિતાં નાકરિષ્યત્ ॥

આસ્તાં તાવદ્ વચનરચનાભાજનત્વં વિદૂરે દૂરે ચાસ્તાં તવ તનુપરીરમ્ભસંભાવનાપિ ।
ભૂયો ભૂયઃ પ્રણતિભિરિદં કિં તુ યાચે વિધેયા સ્મારં સ્મારં સ્વજનગણને કાપિ રેખા મમાપિ ॥

આસ્તાં તે ગુણિનસ્તાવદ્ ભૂષિતાશેષભૂતલાઃ ।
યેષાં ગુણરુચિર્ભૂયઃ સાંપ્રતં તેઽપિ દુર્લભાઃ ॥

આસ્તાં દૂરતયા તદીયવદનામ્ભોજામૃતાસ્વાદનં નોદેત્યેવ મનોરથોઽપિ હૃદયે તત્સંગમાશાં પ્રતિ ।
ઉત્કણ્ઠાશિથિલીકૃતાઙ્ગલતિકં વીક્ષેત મામેકદા સસ્નેહં યદિ સા સરોજવદના ધન્યોઽસ્મ્યહં તાવતા ॥

આસ્તાં દૂરેણ વિશ્લેષઃ પ્રિયામાલિઙ્ગતો મમ ।
સ્વેદઃ કિં ન સરિન્નાથો રોમાઞ્ચઃ કિં ન પર્વતઃ ॥

આસ્તાં ભવાન્તરવિધૌ સુવિપર્યયોઽયમ્ અત્રૈવ જન્મનિ નૃણામધરોચ્ચભાવઃ ।
અલ્પઃ પૃથુઃ પૃથુરપિ ક્ષણતોઽલ્પ એવ સ્વામી ભવત્યનુચરઃ સ ચ તત્પદાર્હઃ ॥

આસ્તાં મણ્ડલમૈન્દવં વરતનોર્વક્ત્રશ્રિયશ્ ચેત્ કથા કોણે કુત્રચિદાસતાં કુવલયાન્યક્ષ્ણોઃ પ્રસઙ્ગો યદિ ।
દૂરે તિષ્ઠતુ વલ્લકીકલરવઃ પ્રસ્તાવના ચેદ્ ગિરાં વાર્ત્તા ચેદવલગ્નકસ્ય યશસાં વ્યોમ્નઃ પ્રથાયૈ નમઃ ॥

આસ્તાં મહાબોધબલેન સાધ્યો મોક્ષો વિબાધામલસૌખ્યયુક્તઃ ।
ધર્માર્થકામા અપિ નો ભવન્તિ જ્ઞાનં વિના તેન તદર્ચનીયમ્ ॥

આસ્તાં માદ્ય ભવે શુભે સખિ લતા ન્યસ્તા ત્વયા માધવી કાન્તે તન્ મમ સંપ્રયચ્છ કુસુમં કિં વામુના મે ફલમ્ ।
નાલ્પં નિર્મલયામિ મૌક્તિકમિદં ન્યસ્તં ત્વયા દહ્યતામ્ ઇત્થં વિભ્રમસંભ્રમો મદયતિ પ્રેયાંસમેણીદૃશઃ ॥

આસ્તાં માનઃ કથનં સખીષુ વા મયિ નિવેદ્યદુર્વિનયે ।
શિથિલિતરતિગુણગર્વા મમાપિ સા લજ્જિતા સુતનુઃ ॥

આસ્તાં વરમવકેશી મા દોહદમસ્ય રચય પૂગતરોઃ ।
એતસ્માત્ ફલિતાદપિ કેવલમુદ્વેગમધિગચ્છ ॥

આસ્તાં વિશ્વસનં સખીષુ વિદિતાભિપ્રાયસારે જને તત્રાપ્યર્પયિતું દૃશં સલિલતાં શક્નોમિ ન વ્રીડયા ।
લોકો હ્યેષ પરોપહાસચતુરઃ સૂક્ષ્મેઙ્ગિતજ્ઞોઽપ્યલં માતઃ કં શરણં વ્રજામિ હૃદયે જીર્ણોઽનુરાગાનલઃ ॥

આસ્તાં સકણ્ટકમિદં વસુધાધિપત્યં ત્રૈલોક્યરાજ્યમપિ દેવ તૃણાય મન્યે ।
નિઃશઙ્કસુપ્તહરિણીકુલસંકુલાસુ ચેતઃ પરં વલતિ શૈલવનસ્થલીષુ ॥

આસ્તામનઙ્ગીકરણાદ્ ભવેન દૃશ્યઃ સ્મરો નેતિ પુરાણવાણી ।
તવૈવ દેહં શ્રિતયા શ્રિયેતિ નવસ્તુ વસ્તુ પ્રતિભાતિ વાદઃ ॥

આસ્તામન્યત્સુજનાઃ પરોપકારૈકકરણદુર્લલિતાઃ ।
સંતાપિતપિશુનેષુ સ્વગુણેષ્વપિ હન્ત ખિદ્યન્તે ॥

આસ્તામપરો લોકઃ ક્રીડાપેક્ષાપરો યદિ પ્રીતિઃ ।
બ્યસનાન્તરે પતન્તી ન વારિતા પરિજનેનાપિ ॥

આસ્તામેવ સરોવરેણ્ય ભવતો દુગ્ધોદલબ્ધામૃત- સ્વાદસ્પર્ધિ સરોજવૃન્દખચિતં હંસાવતંસં પયઃ ।
સ્ફારોલ્લોલસુશીતશીકરચયાસારપ્રસિક્તાનિલ- સ્પર્શૈરેવ મનોહરૈરપગતાઃ સંતાપશોષક્લમાઃ ॥

આસ્તિક્યં ચેદ્ ધનમખિલમપ્યર્થિસાત્કર્તુમર્હં નાસ્તિક્યં ચેત્ તદપિ સુતરાં ભોગહેતોરપાસ્યમ્ ।
અસ્પૃષ્ટ્વાપિ સ્વયમતિરહઃસ્થાપ્યતે યત્ તદન્તસ્ તસ્મિન્ હેતુઃ ક ઇતિ નિભૃતં તર્કયામો ન વિદ્મઃ ॥

આસ્તીકવચનં સ્મૃત્વા યઃ સર્પો ન નિવર્તતે ।
શતધા ભિદ્યતે મૂર્ધ્નિ શિંશવૃક્ષફલં યથા ॥