મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 5506-5525

આશ્લેષે સુન્દરીણાં સ્થિતવતિ સહસા સર્વસંતૃપ્તિહેતૌ વ્યર્થઃ પીયૂષમાપ્તું જલનિધિમથને યત્ન ઇત્યાકલય્ય ।
તસ્માદેતે વિરક્તા જગતિ સુમનસો યત્ સમસ્તાસ્તદદ્ધા સ્વર્ગસ્થાનામિવૈષાં ન કથમિતરથા લાઘવં સ્યાત્ પ્રતીતમ્ ॥

આશ્વપેહિ મમ સીધુભાજનાદ્ યાવદગ્રદશનૈર્ન દૃશ્યસે ।
ચન્દ્ર મદ્દશનમણ્ડલાઙ્કિતઃ ખં ન યાસ્યસિ હિ રોહિણીભયાત્ ॥

આશ્વસિહિ મહાબાહો પ્રાણિનાં સર્વમાપદઃ ।
સ્પૃશન્ત્યનિલવલ્લોકે ક્ષણેન પ્રતિયાન્તિ ચ ॥

આશ્વાસયતિ કાકોઽપિ દુઃખિતાં પથિકાઙ્ગનામ્ ।
ત્વં ચન્દ્રામૃતજન્માપિ દહસીતિ કિમુચ્યતામ્ ॥

આશ્વાસયેચ્ચાપિ પરં સાન્ત્વધર્માર્થવૃત્તિભિઃ ।
અથાસ્ય પ્રહરેત્ કાલે યદા વિચલિતે પથિ ॥

આશ્વાસસ્નેહભક્તીનામ્ એકમાયતનં મહત્ ।
પ્રકૃષ્ટસ્યેવ ધર્મસ્ય પ્રસાદો મૂર્તિસુન્દરઃ ॥

આશ્વાસિતસ્ય મમ નામ સુતોપલબ્ધ્યા સદ્યસ્ ત્વયા સહ કૃશોદરિ વિપ્રયોગઃ ।
વ્યાવર્તિતાતપરુજઃ પ્રથમાભ્રવૃષ્ટ્યા વૃક્ષસ્ય વૈદ્યુત ઇવાગ્નિરુપસ્થિતોઽયમ્ ॥

આશ્વાસ્ય પર્વતકુલં તપનોષ્ણતપ્તમ્ ઉદ્દામદાવવિધુરાણિ ચ કાનનાનિ ।
નાનાનદીનદશતાનિ ચ પૂરયિત્વા રિક્તોઽસિ યજ્જલદ સૈવ તવોત્તમશ્રીઃ ॥

આશ્વિને કૃષ્ણપક્ષે ચ ષષ્ઠ્યાં ભૌમોઽથ રોહિણી ।
વ્યતીપાતસ્ તદા ષષ્ઠી કપિલાનન્તપુણ્યદા ॥

આષાઢશુક્લપક્ષે ભાનોર્દિવસે શિરીષવૃક્ષસ્ય ।
મૂલં જલેન પિષ્ટ્વા પિબેન્ ન ભીસ્તસ્ય સર્પોત્થા ॥

આષાઢી કાર્ત્તિકી માઘી વચા શુણ્ઠી હરીતકી ।
ગયાયાં પિણ્ડદાનેન પુણ્યા શ્લેષ્મહરાનૃણી ॥

આષાઢે શશકા દૃષ્ટા સ્થાનાસ્થને સુભિક્ષદાઃ ।
ચતુષ્પદાદિનાશાય તલ્લબ્ધ્યૈ શશદર્શનમ્ ॥

આષાઢે શ્રાવણે માસિ બીજાવપનરોપણે ।
ગ્રીષ્માદન્યત્ર વલ્લીનાં કેચિદિચ્છન્તિ રોપણમ્ ॥

આ સંપ્રવૃદ્ધેરપિ વૃદ્ધિકામઃ સમેન સંધાનમિહોપગચ્છેત્ ।
અપક્વયોર્વા ઘટયોરવશ્યમ્ અન્યોઽન્યભેદી સમસંનિપાતઃ ॥

આસંસારં ત્રિભુવનમિદં ચિન્વતાં તાત તાદૃઙ્ નૈવાસ્માકં નયનપદવીં શ્રોત્રવર્ત્માગતો વા ।
યોઽયં ધત્તે વિષયકરિણીગાઢરૂઢાભિભાન- ક્ષીબસ્યાન્તઃકરણકરિણઃ સંયમાલાનલીલામ્ ॥

આસક્તાઃ પ્રતિકોટરં વિષધરા ભાનોઃ કરા મૂર્ધનિ જ્વાલાજાલકરાલદાવદહનઃ પ્રત્યઙ્ગમાલિઙ્ગતિ ।
સર્વાનન્દનચારુચન્દનતરોરેતસ્ય જીવાતવે રે જીમૂત વિમુઞ્ચ વારિ બહુશો યુષ્મદ્યશો જૃમ્ભતામ્ ॥

આસજ્ય સ્વયમેવ ચુમ્બનવિધિં યાચ્ઞા વિનાલિઙ્ગનં તલ્પાન્તે જઘનેન વેપથુમતા પર્યર્પિતં જાનુનોઃ ।
ક્રોધોત્કમ્પમમર્ષયત્યનુનયત્યસ્યાઃ સ્મરક્રીડયા પ્રૌઢૈકાભિરતિઃ પ્રિયસ્ય હૃદયં હેલાબલાત્ કર્ષતિ ॥

આસતે શતમધિક્ષિતિ ભૂપાસ્ તોયરાશિરસિ તે ખલુ કૂપાઃ ।
કિં ગ્રહા દિવિ ન જાગ્રતિ તે તે ભાસ્કરસ્ય કતમસ્ તુલયાસ્તે ॥

આસત્યલોકમખિલં ભુવનં જલેષુ નિર્મજ્જયેત્ પ્રકુપિતો જલધિર્જવેન ।
કિંતુ સ્વમન્તયિતુમુદ્યતમૌર્વમગ્નિમ્ અન્તર્વસન્તમપિ હન્તુમસૌ ન શક્તઃ ॥

આ સત્યલોકાદા ભૂમેઃ સ્વૈરચારકૃતશ્રમાઃ ।
તેનુરિન્દુકરાઃ સ્વેદં દ્રુતનીહારભૂમિકમ્ ॥